Bước tới nội dung

Bão Wipha (2025)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bão Wipha (Crising)
Bão số 3 năm 2025
Wipha đạt cường độ cực đại gần Đồng bằng sông Châu Giang vào ngày 20 tháng 7
Lịch sử khí tượng
Hình thành16 tháng 7 năm 2025 (2025-07-16)
Tan23 tháng 7 năm 2025 (2025-07-23)
Bão nhiệt đới dữ dội
Duy trì trong 10 phút (JMA)
Sức gió cao nhất110 km/h (70 mph)
Áp suất thấp nhất970 hPa (mbar); 28,64 inHg
Bão cuồng phong cấp 1
Duy trì trong 1 phút (SSHWS/JTWC)
Sức gió cao nhất120 km/h (75 mph)
Áp suất thấp nhất970 hPa (mbar); 28,64 inHg
Bão mạnh
Duy trì trong 2 phút (NCHMF)
Sức gió cao nhất110 km/h (70 mph)
Áp suất thấp nhất970 hPa (mbar); 28,64 inHg
Tác động cụ thể
Chết≥15
Bị thương≥50
Mất tích≥4
Thiệt hại≥705,7 triệu
Vùng ảnh hưởng
Một phần của Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2025

Bão Wipha, còn được định danh là bão Crising tại Philippines và Bão số 3 tại Việt Nam, là một xoáy thuận nhiệt đới đã ảnh hưởng đến miền Nam Trung Quốc và miền Bắc Việt Nam sau khi đi qua miền Bắc Philippines, Hồng Kông và Ma Cao vào giữa tháng 7 năm 2025. Là cơn bão được đặt tên thứ sáu của mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2025, Wipha xuất phát từ một vùng nhiễu động trên Biển Philippines vào ngày 16 tháng 7 rồi mạnh lên thành một cơn bão nhiệt đới vào ngày 19 tháng 7. Sau đó, Wipha đi qua khu vực phía Bắc đảo Luzon rồi mạnh lên thành một cơn bão nhiệt đới dữ dội trong cùng ngày. Một ngày sau, Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp và Đài thiên văn Hồng Kông nâng cấp độ của Wipha lên cuồng phong khi nó đang đến gần đồng bằng Châu Giang, mặc dù Cục Khí tượng Nhật Bản vẫn giữ nguyên cấp độ bão nhiệt đới dữ dội. Sau khi di chuyển gần Hồng Kông và Macau mang theo gió và mưa lớn, cơn bão đổ bộ vào Giang Môn, Quảng Đông vào ngày 20 tháng 7 và suy yếu dần rồi tiếp tục di chuyển về phía vịnh Bắc Bộ, Việt Nam.

Lịch sử khí tượng

Biểu đồ thể hiện đường đi và cường độ của bão theo thang Saffir–Simpson
Chú thích biểu đồ
Thang Saffir–Simpson
     Áp thấp nhiệt đới (≤38 mph, ≤62 km/h)
     Bão nhiệt đới (39–73 mph, 63–118 km/h)
     Cấp 1 (74–95 mph, 119–153 km/h)
     Cấp 2 (96–110 mph, 154–177 km/h)
     Cấp 3 (111–129 mph, 178–208 km/h)
     Cấp 4 (130–156 mph, 209–251 km/h)
     Cấp 5 (≥157 mph, ≥252 km/h)
     Không rõ
Kiểu bão
▲ Xoáy thuận ngoài nhiệt đới, áp thấp tàn dư, nhiễu động nhiệt đới, hoặc áp thấp gió mùa

Ngày 15 tháng 7, một vùng áp thấp hình thành trong Khu vực trách nhiệm của Philippines (PAR), cách Philippines 1.040 kilômét (650 dặm) về phía Đông.[1] Lúc 08:00 PHT (00:00 UTC) ngày 16 tháng 7, hệ thống này phát triển thành một áp thấp nhiệt đới và được Cục quản lý Thiên văn, Địa vật lý và Khí quyển Philippines (PAGASA) đặt tên là Crising.[2] Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp (JTWC) phân loại Crising là một áp thấp gió mùa rồi đưa ra cảnh báo hình thành xoáy thuận nhiệt đới.[3] Đến 23:00 PHT (15:00 UTC) cùng ngày, PAGASA bắt đầu phát đi tín hiệu cảnh báo bão ở một số khu vực của Luzon.[4]

Lúc 02:00 PHT (18:00 UTC) ngày 18 tháng 7, Crising được JMA nâng cấp độ thành một cơn bão nhiệt đới và định danh là Wipha. Sau đó, cơn bão di chuyển theo hướng Tây Bắc và đi qua gần khu vực Santa Ana, Cagayan và quần đảo Babuyan, đồng thời tiếp tục mạnh lên.[5] Ngày 19 tháng 7, JTWC cũng nâng cấp độ của áp thấp gió mùa thành cơn bão nhiệt đới 09W.[cần dẫn nguồn] 08:00 PHT (00:00 UTC) cùng ngày, Wipha mạnh lên thành một cơn bão nhiệt đới dữ dội.[6]

Sau đó, JTWC cho biết Wipha đã mạnh lên thành một cơn bão cuồng phong nhỏ do điều kiện môi trường thuận lợi. 17:50 CST (09:50 UTC) ngày 20 tháng 7, cơn bão đổ bộ vào Giang Môn, tỉnh Quảng Đông.[7][8] Sau đó, Wipha di chuyển chậm lại và suy yếu nhẹ thành một cơn bão nhiệt đới trên khu vực Bắc Hải, Trung Quốc. Tuy nhiên, đến tối ngày 21 tháng 7, cơn bão tiến vào vịnh Bắc Bộ và mạnh lên trở lại, đạt cấp 10 theo Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn quốc gia (NCHMF). Khoảng 10:00 ICT ngày hôm sau, Wipha suy yếu dần rồi đổ bộ vào khu vực đất liền các tỉnh Hưng Yên và Ninh Bình của Việt Nam, theo NCHMF cường độ bão khi đổ bộ vào đất liền là cấp 8.[9] Không lâu sau đó, JTWC đưa ra cảnh báo cuối cùng về cơn bão. Ngày 23 tháng 7, JMA cũng hạ Wipha xuống cấp áp thấp nhiệt đới sau khi nó đã đi vào đất liền.

Ảnh hưởng

Philippines

Bão Wipha, kết hợp với các cơn bão khác Francisco (tên địa phương là Dante) và Co-may (tên địa phương là Emong),[10] đã góp phần làm tăng cường gió mùa Tây Nam, dẫn đến mưa lớn và gây ra lũ lụt nghiêm trọng ở Philippines.[11] Hậu quả là hơn 7,6 triệu người bị ảnh hưởng,[12] trong đó 193.000 người phải di dời.[10] Hậu quả của mưa lớn cũng đã làm cướp đi sinh mạng của 40 người, bao gồm 9 người ở Metro Manila, 8 người ở Calabarzon, 6 người ở Tây Visayas, 3 người ở Bắc Mindanao, vùng hành chính Cordillera, vùng Negros Island và vùng Ilocos.[13] Ngoài ra, mỗi vùng Trung Luzon,[12] Mimaropa,[14] Bicol[15] và Cagayan Valley[16] có 2 người thiệt mạng, còn Bangsamoro, Davao và Caraga mỗi nơi có 1 người tử vong.[17][18] Bão cũng khiến 33 người bị thương và 8 người mất tích.[13] Có 161 tuyến đường và 17 cây cầu bị hư hại, không thể sử dụng.[10] Khoảng 8.466 ngôi nhà bị phá hủy và 64.593 ngôi nhà khác bị hư hại.[13] Mất điện xảy ra ở 76 thành phố và đô thị.[19] Hơn 100 chuyến bay nội địa bị hủy, khiến 8.695 hành khách bị mắc kẹt,[20] trong khi 1.280 hành khách và 118 tàu thuyền bị kẹt lại tại 42 cảng trên toàn quốc.[21][22] Theo Hội đồng Giảm thiểu và Quản lý Rủi ro Thiên tai Quốc gia (NDRRMC), tổng thiệt hại do các cơn bão Wipha, Francisco và Co-may gây ra đạt 16,51 tỷ peso (Philippines), tương đương 335,15 triệu USD, đối với lĩnh vực cơ sở hạ tầng và 4,86 tỷ peso (98,61 triệu USD) đối với lĩnh vực nông nghiệp, tổng số thiệt hại kinh tế là 21,36 tỷ peso (433,77 triệu USD).[23]

Tình trạng thiên tai đã được ban bố ở Bataan, Caloocan, Cavite, Dagupan, La Union, Laguna, Las Piñas, Malabon, Marikina, Muntinlupa, Navotas, Negros Occidental, Occidental Mindoro, Oriental Mindoro, Pampanga, Quezon City, Rizal và Valenzuela, và một số khu vực của Antique, Batangas, Bulacan, Palawan, Pangasinan và Tarlac do lũ lụt và sạt lở đất do bão gây ra.[24][25] Tại Umingan, Pangasinan, tình trạng lũ lụt trở nên trầm trọng hơn do một cửa cống tưới tiêu bị bỏ ngỏ và việc chuyển hướng nước lũ sang các kênh tưới tiêu sau khi một cửa cống ven sông bị chặn lại.[26] Ở Benguet, một vụ sạt lở đá xảy ra trên đường Kennon, khiến hai đoạn đường không thể đi lại được.[27] Một tảng đá lớn bị rơi ra từ sườn núi, phá hủy một chiếc ô tô và đâm vào một ngôi nhà ở Baguio, làm chết một con chó nhà.[28] Tại Buguey, Cagayan, các kho cá trị giá 5 triệu peso (101.523 USD) đã được chính quyền địa phương thu hoạch và mua lại sau khi mưa lớn ảnh hưởng xấu đến độ mặn của lồng nuôi cá.[29] Trong khi đó, một bến tàu ở San Francisco, Nam Leyte, bị sập một phần. Ba người bị thương trong một sự cố sạt lở đất ở Antique. Hai tàu thuyền va chạm ở Calbayog, Samar, trong khi một sà lan mắc cạn ở Virac, Catanduanes.[30] Có 3 sà lan khác cũng mắc cạn ở Calaca, Batangas.[31] Gió mạnh đã làm đổ một biển quảng cáo và một cột điện trên đại lộ Katipunan ở Quezon City, làm hư hại một số phương tiện.[32] Một cơn lốc xoáy đã làm hỏng một xe ba bánh và phá hủy một túp lều ở Calasiao, Pangasinan. Nước lũ đã nhấn chìm nhà thờ San Agustin, một di sản thế giới được UNESCO công nhận ở Manila.[33]

Hoa Kỳ đã cam kết viện trợ nhân đạo 13,8 triệu PHP (280.203 USD) cho Philippines, được giải ngân thông qua Chương trình Lương thực Thế giới (WFP). Quân đội Hoa Kỳ đã điều máy bay để vận chuyển hàng viện trợ.[34]

Hồng Kông

Sức gió duy trì (gió mạnh) 171 km/h và giật 234 km/h (gió mạnh cấp 15 giật trên cấp 17) được đo tại Ngong Ping, sức gió duy trì từ cấp 12 trở lên cững đã được ghi nhận tại một số nơi khác tại Hồng Kông như đảo Waglan 138 km/h; đảo Xanh 132 km/h; đảo Trường Châu 127 km/h; Tate's Cairn 126 km/h.[35]

Có tổng cộng 33 người bị thương trong cơn bão và phải đi điều trị, tổn thất kinh tế do bão gây ra là 2 tỷ HKD (255 triệu USD) tại đặc khu hành chính này.[36][37]

Ma Cao

140 chuyến bay đã bị hủy và 13 chuyến bay bị lùi lại tại sân bay quốc tế Ma Cao. Năm người cũng bị thương do ảnh hưởng của cơn bão.[38]

Trung Quốc đại lục

Ảnh hưởng của bão Wipha tại vùng biển và các đảo của tỉnh Quảng Đông, sức gió duy trì ghi nhận tại đảo Quế Sơn (Châu Hải, độ cao nơi quan trắc 172 m so với mực nước biển) là 44,3 m/s (159 km/h) và gió giật 56,7 m/s (204 km/h)–tương ứng với gió mạnh cấp 14 giật cấp 17,[39] một giàn khoan dầu ngoài khơi cửa sông Châu Giang đo được sức gió duy trì 33,6 m/s (121 km/h) và gió giật 46,2 m/s (166 km/h)–tương ứng với gió mạnh cấp 12 giật cấp 15,[39] tại đảo Tam Môn (Huệ Châu) đã ghi nhận gió giật 50,6 m/s (182 km/h)–tương ứng với gió giật cấp 15.[40] Trên đất liền Quảng Đông, tốc gió duy trì trong 10 phút là 35,6 m/s (128 km/h) và tốc độ gió giật là 46,8 m/s (168 km/h)–tương ứng với gió mạnh cấp 12 giật cấp 15 đã được ghi nhận tại Đại Bằng (Thâm Quyến).[41] Lượng mưa cao nhất trên địa bàn Quảng Đông là 427,4 mm tại trấn Mại Trần (Từ Văn).[42] Tại đảo Hải Nam, gió giật cao nhất đo được trên đảo là 33,5 m/s (121 km/h) tại một trạm đo ở thành phố Đam Châu và lượng mưa tại trấn Lâm Thành (Lâm Cao) do bão là 450,9 mm.[43] Tốc độ gió duy trì 32,5 m/s (117 km/h) và gió giật 38,2 m/s (138 km/h) hay gió mạnh cấp 11 giật cấp 13 đã được ghi nhận tại đảo Vi Châu (Quảng Tây).[44][45] Cơn bão gây ra thiệt hại lớn về cơ sở hạ tầng và nuôi trồng thủy hải sản ở các tỉnh Quảng Đông, Quảng Tây, Hải Nam và một số khu vực khác. Tổng thiệt hại kinh tế lên đới 1,91 tỷ nhân dân tệ (266 triệu USD).[46]

Việt Nam

Trận dông ngày 19 tháng 7 năm 2025 và sự liên quan tới bão Wipha

Vào lúc 11:45 và 13:30 (giờ Việt Nam) ngày 19 tháng 7, Đài Khí tượng Thuỷ văn tỉnh Quảng Ninh đã phát tin cảnh báo hiện tượng thời tiết nguy hiểm như dông, lốc, sét, mưa đá và mưa lớn cục bộ trên địa bàn tỉnh.[47] Trận mưa dông xảy xa vào chiều ngày 19 được gọi là "siêu dông" khi cơn bão Wipha còn cách vịnh Hạ Long trên 1000 km.[48] Vụ lật tàu Vịnh Xanh 58 xảy ra lúc 13:45 cùng ngày do dông lốc bất ngờ khiến 39 người tử vong.[49][50][51] Tại tỉnh Phú Thọ, gió to và mưa lớn đã làm một người thiệt mạng và gây hư hại cho 304 ngôi nhà, 9 trường học, 1 cơ sở y tế và 1 tòa nhà hành chính.[52] tỉnh Lạng Sơn ghi nhận một người thiệt mạng và 165 tòa nhà bị hư hại. Tại Hà Nội, 941 cây cối bị gãy đổ, gây ảnh hưởng đến giao thông.[53] Tại tỉnh Nghệ An, dông lốc cũng xảy ra trên địa bàn tỉnh mà theo báo và đài phát thanh truyền hình Nghệ An là do ảnh hưởng của bão khiến một người đàn ông thiệt mạng do cây đổ.[54][55] Tại tỉnh Thái Nguyên, một người thiệt mạng do tường đổ, một người khác bị thương và 261 ngôi nhà bị hư hại. tỉnh Cao Bằng cũng ghi nhận 40 ngôi nhà bị hư hại.[56] Tại tỉnh Hà Tĩnh, hai ngư dân được báo cáo là mất tích, 58 tàu thuyền bị đắm và 154 ngôi nhà bị hư hại.[57]

Mặc dù một số thông tin cho rằng trận dông lốc là do ảnh hưởng của bão Wipha, nhưng ông Mai Văn Khiêm là Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia phủ nhận sự liên quan của trận mưa dông này với bão Wipha.[48][58]

Ảnh hưởng của gió bão Wipha và mưa lớn trong và sau bão

Theo các bản tin dự báo bão được phát, gió mạnh từ cấp 9 đến cấp 10 đã được ghi nhận tại một số nơi trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh như Cửa Ông gió mạnh cấp 10 giật cấp 12, Tiên Yên gió mạnh cấp 10 giật cấp 14, Quảng Hà gió mạnh cấp 9 giật cấp 11 và một số trạm trên địa bàn các tỉnh Hưng Yên, tỉnh Ninh Bình cũng có gió mạnh cấp 8.[59][60] Tuy nhiên trong báo cáo gửi lên Ủy ban Bão Châu Á – Thái Bình Dương (ESCAP/WMO Typhoon Committee) nhằm phục vụ Hội thảo lần thứ 20, số liệu có sự sai khác so với các bản tin ban đầu: sức gió mạnh đo tại Cửa Ông là cấp 9 giật cấp 12 (gió trung bình 2 phút liên tục tối đa 24 m/s (86 km/h) và gió giật tối đa 34 m/s (122 km/h)), gió đo được tại trạm Bãi Cháy là cấp 9 giật cấp 10 (gió trung bình 2 phút liên tục tối đa 21 m/s (76 km/h) và gió giật tối đa 26 m/s (94 km/h)), khác biệt lớn nhất nhất là gió đo được tại trạm Tiên Yên là cấp 7 giật cấp 9 (thấp hơn 3 cấp so với bản tin ban đầu, gió trung bình 2 phút liên tục tối đa 15 m/s (54 km/h) và gió giật tối đa 23 m/s (83 km/h)).[61] Tại Ba Lạt gió cấp 8 giật 23,1m/s (cấp 9).[62] Từ ngày 19 đến ngày 22 tháng 7, một đợt mưa lớn đã diễn ra tại Bắc Bộ do ảnh hưởng của bão và sau đó là một dải hội tụ nhiệt đới gây ra, lượng mưa trong thời gian phổ biến từ 150mm đến 230mm, ghi nhận một số địa điểm có lượng mưa cao hơn như Sông Mã (Sơn La) 373mm, Mai Châu (Phú Thọ) 290mm, Văn Lý (Ninh Bình) 422mm, Nam Định (Ninh Bình) 288mm. Tại một số trạm quan trắc ở Ninh Bình, Thanh Hoá và Nghệ An, lượng mưa trong ngày 22 tháng 7 đã phá kỉ lục lượng mưa trong ngày của tháng bảy cao nhất lịch sử như tại Sầm Sơn (Thanh Hoá) đạt 430,5mm; Quỳ Châu (Nghệ An) đạt 259,1mm; Văn Lý (Ninh Bình) đạt 207,5mm.[9] Tính đến ngày 29 tháng 11 năm 2025, tổng thiệt hại kinh tế do bão Wipha ước tính trên 4.602 tỷ đồng (183 triệu USD).[63] Hiện tượng triều cường xuất hiện ở Hải Phòng, kết hợp với mưa lớn khiến nhiều khu vực bị ngập úng cục bộ.[64] Tại Hưng Yên, triều cường cũng đã được ghi nhận kết hợp với mưa lớn khiến nước dâng cao gây ra sự cố tràn bờ đê và làm ngập úng hàng nghìn ha lúa mùa và đầm hồ thủy sản tại vùng ven biển.[65][66] Tại Ninh Bình, có 1.062 ngôi nhà bị ngập, thiệt hại trên 40 nghìn ha lúa và hoa, rau màu và một số thiệt hại khác với tổng thiệt hại kinh tế là 386 tỷ đồng (15,3 triệu USD).[67] Hoàn lưu bão gây mưa lớn trên diện rộng tại Nghệ An từ đêm ngày 21 đến ngày 25 tháng 7 dẫn đến hiện tượng lở đất và lũ quét làm 4 người chết; 4 người bị thương; 450 nhà bị sập, cuốn trôi hoặc bị vùi lấp hoàn toàn; 5.426 ngôi nhà bị ngập sâu; trên 3 nghìn ha lúa, trên 3 nghìn ha rau màu và gần 1 nghìn ha rừng bị đổ, gãy; gần 60 nghìn con gia cầm, trên 1,3 nghìn con gia súc bị chết hoặc bị mất tích và nhiều thiệt hại vật chất khác. Tổng thiệt hại kinh tế tại Nghệ An ước tính 3.767 tỷ đồng (149,3 triệu USD), trong đó thiệt hại về nhà ở là 1.545 tỷ đồng, thiệt hại về giao thông là 1.390 tỷ đồng.[68][69][70] Trận lũ đặc biệt lớn xảy ra ở lưu vực hồ chứa thủy điện Bản Vẽ, Nghệ An được đánh giá là "5.000 năm xảy ra một lần".[71] Tại Thanh Hóa, bão và mưa lũ cũng khiến 1 người bị thương và tổn thất kinh tế ước tính khoảng 382 tỷ đồng (15,1 triệu USD).[72]

Lào

Mưa lũ lớn đã xảy ra tại Luang Prabang, Phôngsali, Xiêng Khoảng, Viêng Chăn, Hủa phăn và nhiều khu vực khác ở miền Bắc Lào.[73] Tại 34 huyện và 262 làng trên toàn quốc, có 4 người chết, 6 người bị thương, 4 người mất tích, ảnh hưởng đến 15.000 gia đình và làm hư hại hơn 2.200 ngôi nhà, trong đó có 183 ngôi nhà bị phá hủy.[74] Thiệt hại ở tỉnh Khammouane lên tới 108 tỷ LAK (5 triệu USD).[75]

Thái Lan

Bão Wipha đã gây ra gió mạnh và mưa lớn ở Thái Lan vào ngày 20 và 2 du khách Trung Quốc đã thiệt mạng tại các tỉnh Phuket và Krabi vào ngày này.[76]

Xóa khỏi danh sách đặt tên

Ủy ban Bão khu vực châu Á - Thái Bình Dương thông báo tên Wipha bị xóa khỏi danh sách đặt tên luân phiên cho các cơn bão ở vùng Tây Bắc Thái Bình Dương sau khóa họp lần thứ 58 của Ủy ban vì những thiệt hại về người và vật chất do cơn bão này đã gây ra.[77]

Thống kê những tổn thất

Thương vong và thiệt hại theo quốc gia do bão được báo cáo
Quốc giaTử vongBị thươngMất tíchThiệt hại kinh tế (USD)
 Philippines[gc 1]Không rõKhông rõKhông rõKhông rõ
 Đài Loan100Không rõ
 Hồng Kông0330255 triệu
 Macau050Không rõ
 Trung Quốc000266 triệu
 Việt Nam[gc 2]450179,7 triệu
 Lào4645 triệu
 Thái Lan210Không rõ
 Myanmar40Không rõKhông rõ
Tổng cộng≥15≥50≥4≥706 triệu

Ghi chú về số liệu

  1. ↑ Thiệt hại được tính là do bão Wipha, Francisco, Co-may và gió mùa Tây Nam. Hiện chưa có thông tin nào về việc tách biệt thiệt hại do các cơn bão gây ra với nhau.
  2. ↑ Số liệu từ các báo cáo chính thức tại Việt Nam. Ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia phủ nhận sự liên quan của trận mưa dông ngày 19 tháng 7 làm 39 người chết ở Quảng Ninh, 1 người chết ở Hoà Bình, 1 người chết ở Lạng Sơn, 1 người chết ở Nghệ An, 1 người chết ở Thái Nguyên, 2 người mất tích trên biển ở Hà Tĩnh với cơn bão.

Xem thêm

Các xoáy thuận nhiệt đới tiêu biểu tại Nam Trung Quốc hoặc miền Bắc Việt Nam:

Chú thích

  1. ↑ "PAGASA warns of rain from new LPA, southwest monsoon in coming days". Rappler. ngày 15 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2025.
  2. ↑ "LPA develops into Tropical Depression Crising". Rappler. ngày 16 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2025.
  3. ↑ Tropical Cyclone Formation Alert (Invest 96W) (Báo cáo). Joint Typhoon Warning Center. ngày 18 tháng 7 năm 2025.
  4. ↑ "Tropical Depression Crising slightly intensifies over the sea east of Bicol". Rappler. ngày 16 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2025.
  5. ↑ "'Crising' maintains strength while passing close to Santa Ana, Cagayan". Philippine News Agency (bằng tiếng Anh). ngày 19 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 18 tháng 7 năm 2025.
  6. ↑ Sigales, Jason (ngày 19 tháng 7 năm 2025). "Crising intensifies into severe tropical storm as it exits PAR". ABS-CBN. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2025.
  7. ↑ Typhoon Wipha hits mainland China after disrupting travel in Hong Kong
  8. ↑ "Typhoon Wipha makes landfall in South China's Guangdong". China Daily. ngày 20 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2025.
  9. 1 2 "BẢN TIN DỰ BÁO KHÍ HẬU THỜI HẠN THÁNG TRÊN PHẠM VI TOÀN QUỐC" (PDF). Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn quốc gia. ngày 1 tháng 8 năm 2025. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 21 tháng 8 năm 2025. Truy cập ngày 1 tháng 8 năm 2025.
  10. 1 2 3 "34 reported dead, 7 missing due to 3 storms, habagat: NDRRMC". ABS-CBN. ngày 29 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 29 tháng 7 năm 2025.
  11. ↑ "Ilang parte ng Bicol binaha dahil sa habagat na pinalakas ng Bagyong Crising" [Some parts of Bicol flooded due to strong monsoon of Typhoon Crising] (bằng tiếng Tagalog). ABS-CBN. ngày 17 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 17 tháng 7 năm 2025.
  12. 1 2 "Habagat, cyclone death toll hits 37: NDRRMC". ABS-CBN. ngày 31 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 31 tháng 7 năm 2025.
  13. 1 2 3 "Reported death toll due to Crising, Dante, Emong, Habagat now 40 — NDRRMC". GMA News. ngày 6 tháng 8 năm 2025. Truy cập ngày 6 tháng 8 năm 2025.
  14. ↑ "2 Dead as Palawan reverts to normal operations after Storm Crising". Palawan Daily News. ngày 24 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 24 tháng 7 năm 2025.
  15. ↑ "2 dead as tree falls on motorcycle in storm-hit Camarines Sur". Philippine Daily Inquirer. ngày 18 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2025.
  16. ↑ "Crising, monsoon leave 5 dead". The Philippine Star. ngày 21 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2025.
  17. ↑ "12 dead from Crising, habagat: Remulla". ABS-CBN. ngày 23 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 23 tháng 7 năm 2025.
  18. ↑ "Storm Wipha, southwest monsoon death toll now 6; over 1 million affected in the Philippines". Asia News Network. ngày 22 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 22 tháng 7 năm 2025.
  19. ↑ "4 reported dead, over 420,000 affected by 'Crising' and Habagat – NDRRMC". ABS-CBN. ngày 20 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2025.
  20. ↑ "Over 8,000 airline passengers affected due to 'Crising'". Manila Bulletin. ngày 19 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2025.
  21. ↑ "Over 1,200 stranded in ports due to Tropical Storm Crising — PCG". Philippine Daily Inquirer. ngày 19 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2025.
  22. ↑ "Crising causes flooding, prompts evacuations; 3 reported missing". GMA News. ngày 19 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2025.
  23. ↑ "Combined Effects of Southwest Monsoon and TCs CRISING, DANTE, and EMONG năm 2025" [Tác động kết hợp của gió mùa Tây Nam và các cơn bão nhiệt đới CRISING, DANTE và EMONG (2025)] (PDF). NDRRMC. ngày 19 tháng 8 năm 2025. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 31 tháng 8 năm 2025. Truy cập ngày 22 tháng 9 năm 2025.
  24. ↑ "LIST: Provinces, cities, municipalities under state of calamity". The Philippine Star. ngày 24 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 24 tháng 7 năm 2025.
  25. ↑ "Occidental Mindoro province under state of calamity". ABS-CBN. ngày 24 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 30 tháng 7 năm 2025.
  26. ↑ "Irrigation gate left open blamed for flashfloods in Umingan". GMA News. ngày 18 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2025.
  27. ↑ Cabrera, Vincent (ngày 19 tháng 7 năm 2025). "Tropical Storm Crising's fury unleashes rockslide on Kennon Road". Philippine News Agency. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2025.
  28. ↑ "Massive Boulder Destroys House and Car During Storm in the Philippines". Arab Times. ngày 19 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2025.
  29. ↑ "Cagayan after Crising: 2,000 displaced families, P17 million in agri-fisheries damage". Rappler. ngày 21 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2025.
  30. ↑ "'Crising,' 'habagat' spell woes for Luzon, Visayas". Philippine Daily Inquirer. ngày 19 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2025.
  31. ↑ "Three barges carrying molasses run aground in Calaca City". ABS-CBN. ngày 22 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 22 tháng 7 năm 2025.
  32. ↑ "Thousands reel from wide Crising impact". Philippine Daily Inquirer. ngày 20 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2025.
  33. ↑ "San Agustin Church in Intramuros flooded amid Habagat rains". GMA News. ngày 23 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 23 tháng 7 năm 2025.
  34. ↑ "US air assets in PH to aid relief ops in typhoon-hit areas, PAF confirms". ABS-CBN. ngày 29 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 29 tháng 7 năm 2025.
  35. ↑ "颱風韋帕｜八號風球信號、黃雨警告生效 天文台考慮晚上 7 至 9 時改發三號強風信號｜Yahoo". Yahoo News (bằng tiếng Trung). ngày 20 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2025.
  36. ↑ "Typhoon Wipha roundup". The Government of the Hong Kong Special Administrative Region. ngày 20 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 1 tháng 8 năm 2025.
  37. ↑ "Hong Kong counts cost of Typhoon Wipha: losses of 'up to HK$2 billion' on Sunday". South China Morning Post (bằng tiếng Anh). ngày 21 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 1 tháng 8 năm 2025.
  38. ↑ "Signal no. 10 raised as Typhoon Wipha batters Macao". The Macao News. ngày 19 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2025.
  39. 1 2 ""韦帕"登陆雨未停，广州周一仍有局部大暴雨" [Mưa lớn kéo dài sau khi bão "Wipha" đổ bộ; Quảng Châu tiếp tục có mưa lớn cục bộ vào thứ Hai.]. Weixin. Quảng Châu nhật báo. ngày 20 tháng 7 năm 2025. Lưu trữ bản gốc ngày 25 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 25 tháng 7 năm 2025.
  40. ↑ ""韦帕"严重影响广东！非登陆地也危险！有风暴增水！最新情况" [Bão "Wipha" ảnh hưởng nghiêm trọng đến Quảng Đông! Các khu vực không đổ bộ cũng nguy hiểm! Có sóng lớn! Tình hình mới nhất]. Weixin. 南方都市报. ngày 20 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2025.
  41. ↑ "台风"韦帕"对深圳造成严重风雨影响" [Bão "Wipha" gây ra mưa gió lớn tại Thâm Quyến] (bằng tiếng Trung). Nhân Dân nhật báo. ngày 20 tháng 7 năm 2025. Lưu trữ bản gốc ngày 16 tháng 8 năm 2025. Truy cập ngày 16 tháng 8 năm 2025.
  42. ↑ ""韦帕"虽渐远 广东南部仍有明显降水". Trang dự báo thời tiết Quảng Đông của Mạng lưới Thời tiết Trung Quốc. ngày 21 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2025.
  43. ↑ ""韦帕"7月22日上午已再次登陆越南 未来三天海南岛多阵雨或雷阵雨 局地有暴雨". Đài Khí tượng Hải Nam. ngày 22 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 22 tháng 7 năm 2025.
  44. ↑ "台风"韦帕"登陆越南北部沿海 今天沿海及桂西南仍有较强风雨" [Bão "Wipha" đã đổ bộ vào bờ biển phía Bắc Việt Nam. Hôm nay, gió mạnh và mưa lớn vẫn còn ở các vùng ven biển và Tây Nam Quảng Tây.] (bằng tiếng Trung). Trang dự báo thời tiết Quảng Tây của Mạng lưới Thời tiết Trung Quốc. Truy cập ngày 22 tháng 7 năm 2025.
  45. ↑ "台风韦帕突爆-90度云团,或重返12级登陆越南，分析：我国警惕暴雨". Weixin. 中国气象爱好者. ngày 21 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 5 tháng 8 năm 2025.
  46. ↑ "发布2025年7月全国自然灾害情况" [Báo cáo tình tình thiên tai tại Trung Quốc tháng 7 năm 2025] (bằng tiếng Trung). Bộ quản lý khẩn cấp. ngày 22 tháng 8 năm 2025. Truy cập ngày 22 tháng 8 năm 2025.
  47. ↑ An An (ngày 17 tháng 9 năm 2025). "Lý giải nguyên nhân mưa giông dữ dội ở Hà Nội và các tỉnh miền Bắc chiều nay". laodong.vn. Báo Lao Động. Truy cập ngày 23 tháng 7 năm 2025.
  48. 1 2 "Trận giông kinh hoàng trên Vịnh Hạ Long không phải do bão số 3". Báo điện tử An ninh Thủ đô. ngày 20 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2025.
  49. ↑ Lương Quang Thọ (ngày 19 tháng 7 năm 2025). "Lật tàu du lịch chở 48 khách và 5 thuyền viên trên Vịnh Hạ Long". Báo Nhân Dân. Truy cập ngày 23 tháng 7 năm 2025.
  50. ↑ Hải Nam và Nguyễn Hải (ngày 22 tháng 7 năm 2025). "Tìm thấy nạn nhân thứ 37 vụ lật tàu Vịnh Xanh 58". Báo điện tử Dân Trí. Truy cập ngày 23 tháng 7 năm 2025.
  51. ↑ Lưu Thuỷ (ngày 1 tháng 8 năm 2025). "Vụ lật tàu ở vịnh Hạ Long: Bảo hiểm dự kiến chi trả hơn 23 tỷ đồng". Sài Gòn Giải Phóng. Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2025.
  52. ↑ "Mưa bão ở Phú Thọ làm 1 người chết, 304 ngôi nhà và nhiều công trình bị hư hỏng" (bằng tiếng vt). VOV.VN. ngày 20 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2025.{{Chú thích báo}}: Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ (liên kết)
  53. ↑ "Chủ động từng giờ, quyết liệt từ cơ sở để ứng phó cơn bão số 3" (bằng tiếng vt). Báo Nông nghiệp và Môi trường. ngày 20 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2025.{{Chú thích báo}}: Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ (liên kết)
  54. ↑ Quang An (ngày 21 tháng 7 năm 2025). "Dù bão số 3 Wipha chưa vào nhưng Nghệ An đã có những thiệt hại đầu tiên: 1 người chết, 4 người bị thương chủ yếu do cây đổ". Báo và Đài Phát Thanh và Truyền Hình Nghệ An. Bản gốc lưu trữ ngày 23 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 23 tháng 7 năm 2025.
  55. ↑ "Người đàn ông tử vong do cây phượng gãy đổ trong mưa lớn" (bằng tiếng vt). Báo điện tử Tiền Phong. ngày 20 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2025.{{Chú thích báo}}: Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ (liên kết)
  56. ↑ "Hai người ở Phú Thọ, Thái Nguyên tử vong do siêu dông chiều 19-7; Hơn 600 nhà tốc mái, hư hỏng" (bằng tiếng vt). Tuổi Trẻ. ngày 20 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2025.{{Chú thích báo}}: Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ (liên kết)
  57. ↑ "Hà Tĩnh có 58 tàu thuyền bị sóng đánh chìm, 2 người mất tích trên biển". Tuổi Trẻ. ngày 20 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2025.
  58. ↑ "Lý giải nguyên nhân mưa giông dữ dội ở Hà Nội và các tỉnh miền Bắc chiều nay". Báo Lao Động. ngày 17 tháng 9 năm 2025. Truy cập ngày 23 tháng 7 năm 2025.
  59. ↑ "TIN BÃO TRÊN ĐẤT LIỀN (Cơn bão số 3)" (PDF). Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn Quốc gia. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 27 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 27 tháng 7 năm 2025.
  60. ↑ "TIN BÃO TRÊN ĐẤT LIỀN (Cơn bão số 3)" (PDF). Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn Quốc gia. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 22 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 22 tháng 7 năm 2025.
  61. ↑ "MEMBER REPORT SOCIALIST REPUBLIC OF VIET NAM ESCAP/WMO Typhoon Committee 20th Integrated Workshop" (PDF). Cục Khí tượng thủy văn. ngày 25 tháng 11 năm 2025. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2025 – qua Typhoon Committee.
  62. ↑ MEDIATECH. "Tin bão trên đất liền (Cơn bão số 3)". baohungyen.vn (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 12 tháng 12 năm 2025.
  63. ↑ Nguyễn Hoài (ngày 29 tháng 11 năm 2025). "Biển Đông nhiều bão kỷ lục". Báo Tiền phong. Truy cập ngày 29 tháng 11 năm 2025.
  64. ↑ Hải Anh (ngày 22 tháng 7 năm 2025). "Ngập sâu nhiều tuyến phố Hải Phòng do mưa bão kết hợp triều cường". Báo Pháp Luật Việt Nam. Truy cập ngày 24 tháng 7 năm 2025.
  65. ↑ Quỳnh Trang. "Bộ Quốc phòng thông tin sự cố nước tràn đê bối tại Hưng Yên do bão số 3". Đài Tiếng nói Việt Nam. Truy cập ngày 24 tháng 7 năm 2025.
  66. ↑ Đình Huy (ngày 22 tháng 7 năm 2025). "Đê bối tại Hưng Yên gặp sự cố do bão số 3". Báo Thanh Niên. Truy cập ngày 24 tháng 7 năm 2025.
  67. ↑ Anh Tú (ngày 8 tháng 8 năm 2025). "Ninh Bình thiệt hại trên 386 tỷ đồng do bão Wipha". 10 tháng 8 năm 2025. Văn Hoá.
  68. ↑ Nguyễn Thuấn (ngày 29 tháng 7 năm 2025). "Nghệ An thiệt hại 3.450 tỷ đồng do mưa lũ". VnEconomy. Truy cập ngày 29 tháng 7 năm 2025.
  69. ↑ Đức Ngọc (ngày 29 tháng 7 năm 2025). "Mưa lũ khiến 4 người chết, 7.439 ngôi nhà bị hư hỏng". Báo Người Lao Động. Truy cập ngày 29 tháng 7 năm 2025.
  70. ↑ Bắc Vũ (ngày 6 tháng 8 năm 2025). "Nghệ An: Gần 132 tỷ đồng ủng hộ đồng bào bị thiệt hại do mưa lũ". Đại Đoàn Kết. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2025.
  71. ↑ "Thủy điện Bản Vẽ lý giải tin nước lũ 5.000 năm mới có một lần". Báo Tuổi Trẻ. ngày 23 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 23 tháng 7 năm 2025.
  72. ↑ "Báo cáo nhanh công tác trực ban PCTT ngày 23/7/2025". Cục Quản lí đê điều và Phòng, chống thiên tai. ngày 24 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 24 tháng 7 năm 2025.
  73. ↑ Chanlivong, Kheuakham (ngày 23 tháng 7 năm 2025). "Widespread Flooding Hits Laos in an Early Monsoon Season". Laotian Times (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 23 tháng 7 năm 2025.
  74. ↑ Visapra, Phontham (ngày 29 tháng 7 năm 2025). "Typhoon Wipha Kills 4, Leaves 4 Missing as Storm Batters 34 Districts Across Laos". Laotian Times (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 28 tháng 8 năm 2025.
  75. ↑ Sisounonth, Oulayvanh (ngày 4 tháng 8 năm 2025). "Khammouane Flooding Leaves One Dead, LAK 108 Billion in Damages". Laotian Times (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 7 tháng 9 năm 2025.
  76. ↑ "台风"韦帕"给泰国带来狂风暴雨 两名中国游客身亡" (bằng tiếng Trung). China News. ngày 21 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2025.
  77. ↑ "The 58th Annual Session of ESCAP/WMO Typhoon Committee". Typhoon Committee. ngày 13 tháng 3 năm 2026. Truy cập ngày 17 tháng 3 năm 2026.

Liên kết ngoài

Lấy từ “https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Bão_Wipha_(2025)&oldid=74863034”