Bước tới nội dung

Bão Kalmaegi (2025)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bão Kalmaegi (Tino)
Bão số 13 năm 2025
Kalmaegi đạt cường độ mạnh nhất trên biển Đông ngày 6 tháng 11
Lịch sử khí tượng
Hình thành31 tháng 10 năm 2025 (2025-10-31)
Tan7 tháng 11 năm 2025 (2025-11-07)
Bão cuồng phong rất mạnh
Duy trì trong 10 phút (JMA)
Sức gió cao nhất175 km/h (110 mph)
Áp suất thấp nhất935 hPa (mbar); 27,61 inHg
Bão cuồng phong cấp 3
Duy trì trong 1 phút (SSHWS/JTWC)
Sức gió cao nhất205 km/h (125 mph)
Áp suất thấp nhất951 hPa (mbar); 28,08 inHg
Bão rất mạnh
Duy trì trong 2 phút (NCHMF)
Sức gió cao nhất175 km/h (110 mph)
Áp suất thấp nhất945 hPa (mbar); 27,91 inHg
Tác động cụ thể
Chết288+
Bị thương549+
Mất tích113+
Thiệt hại≥$360 triệu (2025 USD)
Vùng ảnh hưởng

Một phần của Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2025

Bão Kalmaegi (tên gọi ở PhilippinesBão Tino, tiếng Anh: Typhoon Kalmaegi, n.đ.'Bão cuồng phong Tino', được Việt Nam định danh là Bão số 13 năm 2025) là xoáy thuận nhiệt đới thứ 25 của Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2025.

Bão Kalmaegi hình thành từ một vùng áp thấp ở ngoài khơi Philippines, sau đó nhanh chóng mạnh lên trở thành bão cuồng phong và đi vào biển Đông trở thành bão số 13. Trên biển Đông, bão mạnh lên cấp 15 giật trên cấp 17. Tối 6 tháng 11, bão đổ bộ vào tỉnh Gia Lai và tỉnh Đắk Lắk (khu vực tỉnh Bình Định và Phú Yên cũ) với cường độ suy yếu còn khoảng cấp 11, giật cấp 14.

Bão Kalmaegi khiến 269 người chết ở Philippines, 13 người chết ở Thái Lan và 6 người chết ở Việt Nam.

Lịch sử khí tượng

Biểu đồ thể hiện đường đi và cường độ của bão theo thang Saffir–Simpson
Chú thích biểu đồ
     Áp thấp nhiệt đới (≤38 mph, ≤62 km/h)
     Bão nhiệt đới (39–73 mph, 63–118 km/h)
     Cấp 1 (74–95 mph, 119–153 km/h)
     Cấp 2 (96–110 mph, 154–177 km/h)
     Cấp 3 (111–129 mph, 178–208 km/h)
     Cấp 4 (130–156 mph, 209–251 km/h)
     Cấp 5 (≥157 mph, ≥252 km/h)
     Không rõ
Kiểu bão
▲ Xoáy thuận ngoài nhiệt đới, áp thấp tàn dư, nhiễu động nhiệt đới, hoặc áp thấp gió mùa

Lúc 19 giờ ngày 6 tháng 11, bão đổ bộ vào đất liền tỉnh Gia Lai và Đắk Lắk[1] (khu vực tỉnh cũ Bình Định và Phú Yên) với tâm bão đi vào khu vực Sông Cầu, Đắk Lắk (Phú Yên cũ). Do ảnh hưởng của bão, ở khu vực từ Thành phố Đà Nẵng đến Phú Yên (Đắk Lắk) có gió mạnh cấp 7 - 9, vùng gần tâm bão cấp 10 - 11, giật cấp 14:[2] An Nhơn (Bình Định cũ - nay là Gia Lai) gió mạnh 30 m/s (cấp 11), giật 44 m/s (cấp 14) - là gió giật mạnh nhất lịch sử quan trắc ghi nhận được tại trạm khí tượng An Nhơn; Quy Nhơn (Bình Định cũ - nay là Gia Lai) gió mạnh 30 m/s (cấp 11), giật 40 m/s (cấp 13)[3] và khí áp 967 hPa lúc 19h05;[4] Sân bay Phù Cát gió mạnh 50 kt (26 m/s - cấp 10) giật 74 kt (38 m/s - cấp 13); An Khê 22 m/s (cấp 9), giật 25 m/s (cấp 10); Ayunpa 6 m/s (cấp 10), giật 30 m/s (cấp 11);[3] Sông Cầu (Phú Yên cũ - nay là Đắk Lắk) gió mạnh cấp 9 (24 m/s). Ở khu vực từ TP. Huế đến Khánh Hòa đã có mưa to, có nơi trên 170 mm như: trạm Xuân Sơn Nam (Phú Yên - nay là Đắk Lắk) 243 mm, Đắk Pling (Gia Lai) 185 mm, Trà Thanh (Quảng Ngãi) 203 mm,…[5]

Ảnh hưởng

Philippines

Kalmaegi mang theo gió mạnh và lũ lụt khiến ít nhất 269 người thiệt mạng, 523 người bị thương và 113 người mất tích ở Philippines, trong đó có 150 người chết ở Cebu.[6] Một chiếc trực thăng của Không quân Philippines đã bị rơi khi đang thực hiện nhiệm vụ trinh sát thảm họa ở Loreto, Agusan del Sur, khiến sáu người thiệt mạng.[7] Quy mô của thảm họa đã khiến Tổng thống Bongbong Marcos tuyên bố tình trạng thảm họa trên toàn quốc vào ngày 6 tháng 11.[8]

Việt Nam

Xoáy thuận nhiệt đới gây thiệt hại kinh tế lớn nhất ở Việt Nam
TTTên bãoThiệt hại
(tỷ đồng)
Nguồn
1Yagi (bão số 3 năm 2024)84.544[9]
2Bualoi (bão số 10 năm 2025)23.898[10]
3Damrey (bão số 12 năm 2017)22.680[11]
4Matmo (bão số 11 năm 2025)21.013[10]
5Doksuri (bão số 10 năm 2017)18.402[11]
6Ketsana (bão số 9 năm 2009)16.078[12]
7Wutip (bão số 10 năm 2013)13.605[13]
8Molave (bão số 9 năm 2020)13.271[14]
9ATNĐ tháng 10 năm 201713.142[11]
10Kalmaegi (bão số 13 năm 2025)12.944[10]
Nguồn: Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai, Tổng hợp

Bão gây gió mạnh 30 m/s (110 km/h) (cấp 10) tại hai trạm An Nhơn và Quy Nhơn; tại trạm An Nhơn ghi nhận gió giật 44 m/s (160 km/h) (cấp 14) và tại trạm Quy Nhơn ghi nhận gió giật 40 m/s (140 km/h) (cấp 13). Khí áp mực nước biển thấp nhất ghi nhận được trên đất liền khi bão đổ bộ là 967 hPa, tại trạm Quy Nhơn.[15] Bão số 13 đã khiến ít nhất 6 người chết, 26 người bị thương,[16] 2.365 nhà dân bị sập, 57.498 nhà dân cũng đã bị hư hỏng, tốc mái, trong đó, riêng tại tỉnh Gia Lai (bao gồm tỉnh Bình Định cũ) có đến 50.059 ngôi nhà. 179 tàu bị sóng đánh chìm, hư hỏng. 54.285 lồng bè nuôi trồng thủy sản và 18ha nuôi tôm, cá bị thiệt hại. 4.219ha lúa, hoa màu và 34.745ha cây trồng khác bị gãy, đổ. 153 con gia súc và 4.553 con gia cầm bị chết, cuốn trôi; 552 cột điện bị gãy, đổ khiến hàng triệu người dân bị mất điện. Ước tính thiệt hại ban đầu do bão là 13.048 tỷ đồng, bao gồm: Gia Lai: 10.132 tỷ đồng,[17] Đắk Lắk 2.578 tỷ đồng,[18][19] Quảng Ngãi 306,65 tỷ đồng,[19] Lâm Đồng 31,7 tỷ đồng.[19]

Thái Lan

Lũ lụt xảy ra sau bão Kalmaegi tại Thái Lan khiến 13 người chết.[20]

Chú thích

  1. "Bão số 13 Kalmaegi giật cấp 14 đã đổ bộ vào Gia Lai - Đắk Lắk, gió mạnh kéo dài tới khi nào?". Người Lao Động. ngày 6 tháng 11 năm 2025. Truy cập ngày 14 tháng 11 năm 2025.
  2. "Tin áp thấp nhiệt đới trên đất liền (Suy yếu từ cơn bão số 13) – 02h ngày 07/11/2025".
  3. 1 2 "Quyết định về việc công bố tình huống khẩn cấp về thiên tai" (PDF). UBND tỉnh Gia Lai. ngày 10 tháng 11 năm 2025. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 28 tháng 11 năm 2025. Truy cập ngày 11 tháng 11 năm 2025.
  4. "MEMBER REPORT SOCIALIST REPUBLIC OF VIET NAM ESCAP/WMO Typhoon Committee 20th Integrated Workshop" (PDF). Cục Khí tượng thủy văn. ngày 25 tháng 11 năm 2025. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 28 tháng 11 năm 2025. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2025 qua Typhoon Committee.
  5. Tin bão trên đất liền (Cơn bão số 13)
  6. "269 dead, 523 injured due to Typhoon Tino — OCD". GMA News. ngày 17 tháng 11 năm 2025. Truy cập ngày 17 tháng 11 năm 2025.
  7. Tocmo, Hermel; Lacuata, Rose Carmelle (ngày 4 tháng 11 năm 2025). "6 dead in military chopper crash in Agusan del Sur". ABS-CBN (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2025.
  8. Mangaluz, Jean (ngày 6 tháng 11 năm 2025). "Philippines declares state of calamity after Tino's onslaught". The Philippine Star. Truy cập ngày 6 tháng 11 năm 2025.
  9. "TỔNG HỢP THIỆT HẠI DO THIÊN TAI TỪ NĂM 2024" (PDF). Cục Quản lí đê điều và Phòng, chống thiên tai. ngày 30 tháng 7 năm 2025. Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 1 tháng 8 năm 2025. Truy cập ngày 1 tháng 8 năm 2025.
  10. 1 2 3 Tô Hội (ngày 1 tháng 4 năm 2026). "Gần 500 người chết do thiên tai năm 2025, thiệt hại hơn 100 tỷ đồng". suckhoedoisong.vn. Truy cập ngày 4 tháng 4 năm 2026.
  11. 1 2 3 "TỔNG HỢP THIỆT HẠI DO THIÊN TAI NĂM 2017" (PDF). Cục Quản lí đê điều và Phòng chống thiên tai.
  12. "TỔNG HỢP THIỆT HẠI NĂM 2009" (PDF). Cục Quản lí đê điều và Phòng chống Thiên tai.
  13. "TỔNG HỢP THIỆT HẠI DO THIÊN TAI NĂM 2013" (PDF). Cục Quản lí đê điều và Phòng, chống thiên tai.
  14. "Báo cáo thiệt hại tính tới tháng 11 năm 2020". Cục Quản lí đê điều và Phòng, chống thiên tai. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 6 năm 2021. Truy cập ngày 26 tháng 12 năm 2024.
  15. "MEMBER REPORT SOCIALIST REPUBLIC OF VIET NAM ESCAP/WMO Typhoon Committee 20th Integrated Workshop" (PDF). Cục Khí tượng thủy văn. ngày 25 tháng 11 năm 2025. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 28 tháng 11 năm 2025. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2025 qua Typhoon Committee.
  16. "Hơn 32.000 ngôi nhà hư hỏng sau bão Kalmaegi". VnExpress. ngày 8 tháng 11 năm 2025. Truy cập ngày 12 tháng 11 năm 2025.
  17. "Bão lũ gây thiệt hại nặng nề, Gia Lai công bố tình huống khẩn cấp". PL TPHCM. ngày 28 tháng 11 năm 2025. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2025.
  18. "Đắk Lắk tập trung khắc phục hậu quả cơn bão số 13". Nhan Dan Newspaper. Truy cập ngày 30 tháng 11 năm 2025.
  19. 1 2 3 "Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam cứu trợ khẩn cấp người dân bị ảnh hưởng bởi bão số 13". VTV. ngày 10 tháng 11 năm 2025. Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2025.
  20. "Heavy flooding affects 15 provinces of Thailand leaving 13 dead". Sott (bằng tiếng Anh). ngày 7 tháng 11 năm 2025. Truy cập ngày 7 tháng 11 năm 2025.