Bước tới nội dung

Bão Wutip (2025)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bão Wutip
Bão số 1 năm 2025
Wutip đổ bộ vào bán đảo Lôi Châu, Trung Quốc với cường độ cực đại vào ngày 14 tháng 6
Lịch sử khí tượng
Hình thành9 tháng 6 năm 2025
Tan15 tháng 6 năm 2025
Bão nhiệt đới dữ dội
Duy trì trong 10 phút (JMA)
Sức gió cao nhất110 km/h (70 mph)
Áp suất thấp nhất980 hPa (mbar); 28,94 inHg
Bão mạnh
Duy trì trong 2 phút (NCHMF)
Sức gió cao nhất110 km/h (70 mph)
Áp suất thấp nhất975 hPa (mbar); 28,79 inHg
Bão cuồng phong cấp 1
Duy trì trong 1 phút (SSHWS/JTWC)
Sức gió cao nhất120 km/h (75 mph)
Áp suất thấp nhất979 hPa (mbar); 28,91 inHg
Tác động cụ thể
Chết21
Bị thương1
Thiệt hại$270 triệu (2025 USD)
Vùng ảnh hưởngPhilippines, Quần đảo Hoàng Sa, Nam Trung Quốc (Hải Nam, Quảng Tây , Quảng Đông), Việt Nam, Hồng Kông, Ma Cao
IBTrACSSửa dữ liệu tại Wikidata

Một phần của Mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2025

Bão Wutip, được Việt Nam định danh là bão số 1 năm 2025, là một xoáy thuận nhiệt đới vào tháng 6 năm 2025. Đây là cơn bão đầu tiên được đặt tên trong mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương 2025. Nguồn gốc của Wutip có thể bắt nguồn từ ngày 5 tháng 6, khi Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp (JTWC) báo cáo về một khu vực đối lưu khí quyển phía Tây của Yap thuộc Quần đảo Caroline. Sau khi đi qua Luzon, hệ thống này phát triển thành một áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông vào ngày 9 tháng 6.

Cục Khí tượng Nhật Bản (JMA) đặt tên cho hệ thống này là Wutip sau khi nó mạnh lên thành bão nhiệt đới vào ngày 11 tháng 6. Ngày hôm sau, Wutip mạnh lên thành bão nhiệt đới dữ dội. Bão đổ bộ gần thành phố Đông Phương, Hải Nam vào ngày 13 tháng 6, sau đó đi vào Vịnh Bắc Bộ. Vào ngày 14 tháng 6, JTWC báo cáo rằng Wutip đã mạnh lên thành bão cuồng phong trước khi đổ bộ lần hai gần thành phố Lôi Châu ở tỉnh Quảng Đông. Sau khi đổ bộ, nó suy yếu thành một cơn bão nhiệt đới. Khi vào đất liền, hệ thống này tiếp tục suy yếu thành một áp thấp nhiệt đới và tiếp tục được theo dõi cho đến khi tan vào ngày 15 tháng 6. Bão khiến ít nhất 19 người chết và 1 người bị thương.

Lịch sử khí tượng

Biểu đồ thể hiện đường đi và cường độ của bão theo thang Saffir–Simpson
Chú thích biểu đồ
     Áp thấp nhiệt đới (≤38 mph, ≤62 km/h)
     Bão nhiệt đới (39–73 mph, 63–118 km/h)
     Cấp 1 (74–95 mph, 119–153 km/h)
     Cấp 2 (96–110 mph, 154–177 km/h)
     Cấp 3 (111–129 mph, 178–208 km/h)
     Cấp 4 (130–156 mph, 209–251 km/h)
     Cấp 5 (≥157 mph, ≥252 km/h)
     Không rõ
Kiểu bão
▲ Xoáy thuận ngoài nhiệt đới, áp thấp tàn dư, nhiễu động nhiệt đới, hoặc áp thấp gió mùa
Wutip gần Hải Nam vào ngày 13 tháng 6

Nguồn gốc của bão Wutip có thể bắt nguồn từ ngày 5 tháng 6, khi Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp (JTWC) báo cáo về một khu vực đối lưu khí quyển nằm cách Yap 300 km (180 dặm; 160 hải lý) về phía tây, lưu ý rằng hệ thống này nằm trong môi trường thuận lợi cho sự hình thành xoáy thuận nhiệt đới.[1] Ngày hôm sau, Cục Khí tượng Nhật Bản (JMA) ghi nhận rằng nó đã phát triển thành một vùng áp thấp.[2] Sau đó, vùng áp thấp này đi qua Luzon, Philippines. Vào ngày 9 tháng 6, JMA công nhận một áp thấp nhiệt đới hình thành ở vùng biển phía Đông quần đảo Hoàng Sa.[3] Sáng ngày 11 tháng 6, JMA và Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Việt Nam (NCHMF) đều cho biết áp thấp nhiệt đới đã mạnh lên thành một cơn bão. JMA đặt tên cho cơn bão là Wutip, NCHMF định danh đây là bão số 1.[4][5]

Vào ngày 12 tháng 6, JMA nâng cấp độ bão lên thành bão nhiệt đới dữ dội.[6] Trưa ngày 13 tháng 6, NCHMF phát tin bão khẩn cấp và nhận định bão mạnh lên cấp 11.[7] Bão đổ bộ gần thành phố Đông Phương, Hải Nam vào khoảng 23:00 CST (15:00 UTC) ngày 13 tháng 6,[8] sau đó đi vào Vịnh Bắc Bộ.[9] Vào ngày 14 tháng 6, JTWC báo cáo rằng Wutip đã nhanh chóng mạnh lên thành bão cuồng phong tối thiểu.[10] Cùng ngày, Wutip đổ bộ lần hai gần thành phố Lôi Châu ở tỉnh Quảng Đông vào khoảng 12:30 CST (04:30 UTC).[11] Sau khi đổ bộ, bão suy yếu thành một cơn bão nhiệt đới tối thiểu khi hình ảnh vệ tinh cho thấy mắt bão bị lấp đầy, khiến JTWC ngừng cảnh báo vào lúc 09:00 UTC cùng ngày.[12] Ba giờ sau, JMA hạ cấp Wutip thành bão nhiệt đới khi nó đi sâu hơn vào đất liền.[13] NCHMF phát tin cuối cùng về bão vào ngày 14 tháng 6, cho biết bão đã suy yếu thành áp thấp nhiệt đới sau khi đi vào đất liền Quảng Đông.[14] Khi vào đất liền, JMA đã hạ cấp Wutip xuống thành áp thấp nhiệt đới vào cùng ngày và tiếp tục theo dõi hệ thống này cho đến khi nó tan vào lúc 12:00 UTC ngày 15 tháng 6.[15][16]

Tác động

Philippines

Ở Philippines, vùng áp thấp tiền thân của Wutip, cùng với gió mùa Tây Nam, khiến ít nhất ba người chết, một người bị thương, 790 ngôi nhà bị hư hại và hai thành phố mất điện.[17]

Việt Nam

Một số đảo của Việt Nam ghi nhận gió mạnh như đảo Bạch Long Vĩ ghi nhận gió cấp 8 giật cấp 9, đảo Cồn Cỏ và đảo Hòn Ngư đã ghi nhận gió mạnh cấp 7, Cô Tô ghi nhận gió cấp 6. Trên đất liền Việt Nam, Bãi Cháy ghi nhận gió cấp 7, Cửa Ông (Quảng Ninh) ghi nhận gió mạnh cấp 6 giật cấp 7.[18] Cơn bão cũng gây ra một đợt mưa lớn trên diện rộng hiếm gặp vào giữa mùa hè ở miền Trung.[19] Lượng mưa trong vòng 24 giờ (tính từ 14:00 ngày 11 đến 14:00 ngày 12) tại Bạch Mã (Huế) đạt 743,8mm; Suối Đá (Đà Nẵng) đạt 478,8mm.[20] Có 11 người chết vì mưa lớn kéo dài do ảnh hưởng của bão Wutip.[21]

Trung Quốc

Trên đảo Hải Nam, gió giật ở vùng ven biển quanh đảo phổ biến đạt cấp 9 đến cấp 11, một số nơi có gió giật đạt cấp 12 trở lên, gió giật đạt 36,1 m/s (130 km/h)–tương ứng với cấp 12 ghi nhận tại Cát Dương, tại Thiên Nhai đã ghi nhận gió giật 37,8 m/s (136 km/h)–tương ứng với cấp 13 và tổng lượng mưa từ 08:00 ngày 10 đến 16:00 ngày 14 (giờ CST) đạt 667,9mm.[22][23] Gió tại các vùng ven biển phía Tây và giữa Quảng Đông đạt cấp 8, cấp 9 và giật cấp 10, cấp 11; gió giật tại trấn Bắc Hoà (Lôi Châu, Trạm Giang) và trấn Nam Thuỷ (Kim Loan, Chu Hải) đều đạt 32,6 m/s (117 km/h)–tương ứng với cấp 11.[24] Các trận lở đất do ảnh hưởng của hoàn lưu cơn bão khiến 3 người chết ở Lục Xuyên và 2 người chết ở Sầm Khê.[25][26]

Nơi khác

Trên quần đảo Hoàng Sa, ghi nhận tốc độ gió giật 30,9 m/s (111 km/h) tức tương đương cấp 11 tại đảo Tri Tôn.[22]

Tham khảo

  1. "Product type not specified.". Joint Typhoon Warning Center. ngày 5 tháng 6 năm 2025. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2025.
  2. Warning and Summary 050600 (Báo cáo). Tokyo, Japan: Japan Meteorological Agency. ngày 5 tháng 6 năm 2025. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2025.
  3. "WWJP27 RJTD 091200". Cục Khí tượng Nhật Bản. ngày 9 tháng 6 năm 2025. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2025.
  4. Mai Văn Khiêm. "TIN BÃO TRÊN BIỂN ĐÔNG (Cơn bão số 01)" (PDF). Hà Nội, Việt Nam: Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn Quốc gia. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 11 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2025.
  5. "RSMC TROPICAL CYCLONE PROGNOSTIC REASONING REASONING NO. 5 FOR TS 2501 WUTIP (2501)". Tokyo, Nhật Bản: Cục Khí tượng Nhật Bản. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2025.
  6. "Prognostic Reasoning for Tropical Storm 01W (Wutip) Warning No. 10". Joint Typhoon Warning Center. ngày 12 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2025. {{Chú thích web}}: |ngày lưu trữ= cần |url lưu trữ= (trợ giúp)
  7. Mai Văn Khiêm (ngày 13 tháng 6 năm 2025). "TIN BÃO KHẨN CẤP (Cơn bão số 01)" (PDF). Trung tâm Dự báo Khí tượng thuỷ văn Quốc gia. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 13 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2025.
  8. "Prognostic Reasoning for Tropical Storm 01W (Wutip) Warning No. 14". Joint Typhoon Warning Center. ngày 13 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2025. {{Chú thích web}}: |ngày lưu trữ= cần |url lưu trữ= (trợ giúp)
  9. "Update: Typhoon Wutip makes landfall in China's Hainan". english.news.cn (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2025.
  10. "Prognostic Reasoning for Typhoon 01W (Wutip) Warning No. 15". Joint Typhoon Warning Center. ngày 13 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2025. {{Chú thích web}}: |ngày lưu trữ= cần |url lưu trữ= (trợ giúp)
  11. "Typhoon Wutip makes 2nd landfall in south China". english.news.cn (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2025.
  12. "Tropical Storm 01W (Wutip) Warning No. 16". Joint Typhoon Warning Center. ngày 14 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2025. {{Chú thích web}}: |ngày lưu trữ= cần |url lưu trữ= (trợ giúp)
  13. RSMC Tropical Cyclone Advisory (Báo cáo). Tokyo, Japan: Japan Meteorological Agency. ngày 14 tháng 6 năm 2025. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2025.
  14. Nguyễn Hữu Thành. "TIN CUỐI CÙNG VỀ CƠN BÃO SỐ 1" (PDF). Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn Quốc gia. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 14 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2025.
  15. RSMC Tropical Cyclone Advisory for TD Downgraded from TS Wutip (2501) (Báo cáo). Tokyo, Japan: Japan Meteorological Agency. ngày 14 tháng 6 năm 2025. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2024.
  16. Warning and Summary 051200 (Báo cáo). Tokyo, Japan: Japan Meteorological Agency. ngày 15 tháng 6 năm 2025. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 15 tháng 6 năm 2025.
  17. Situational Report No. 2 for the Combined Effects of Southwest Monsoon and Low Pressure Area (LPA) (2025) (PDF) (Báo cáo). Quezon City, Philippines: National Disaster Risk Reduction and Management Council. ngày 11 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2025.
  18. Nguyễn Hữu Thành. "TIN CUỐI CÙNG VỀ CƠN BÃO SỐ 1" (PDF). Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn Quốc gia. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 14 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2025.
  19. An An (ngày 14 tháng 6 năm 2025). "Mưa lũ cực hiếm ở miền Trung giữa mùa hè, cao nhất trong 30 năm qua". Báo Lao Động. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2025.
  20. Ngô Hà Hoàng (ngày 12 tháng 6 năm 2025). "TIN CẢNH BÁO LŨ QUÉT, SẠT LỞ ĐẤT, SỤT LÚN ĐẤT DO MƯA LŨ HOẶC DÒNG CHẢY TRÊN KHU VỰC CÁC TỈNH TỪ HÀ TĨNH ĐẾN QUẢNG NGÃI VÀ KON TUM" (PDF). Trung tâm Dự báo Khí tượng thuỷ văn Quốc gia. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 13 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2025.
  21. "11 người chết do mưa lũ miền Trung". VNExpress. ngày 14 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2025.
  22. 1 2 ""蝴蝶"昨夜登陆东方 中午前后将再次登陆粤桂沿海 今天海南岛西北半部地区仍有暴雨到大暴雨天气". Đài Khí tượng Hải Nam. ngày 14 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2025.
  23. "天气快递(风雨实况)". Weibo Đài Khí tượng Hải Nam. Đài Khí tượng Hải Nam. ngày 14 tháng 6 năm 2025. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2025.
  24. ""蝴蝶"已减弱为热带低压,未来几天广东仍有强降水". Trang dự báo thời tiết Quảng Đông của Mạng lưới Thời tiết Trung Quốc. ngày 15 tháng 6 năm 2025. Lưu trữ bản gốc ngày 15 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 15 tháng 6 năm 2025.
  25. "受台风"蝴蝶"影响 广西陆川发生山体滑坡致三人遇难" [Affected by Typhoon Butterfly, a landslide occurred in Luchuan, Guangxi, killing three people]. www.zaobao.com.sg (bằng tiếng Trung). Truy cập ngày 15 tháng 6 năm 2025.
  26. "强风吹倒树木诱发表土塌方 广西岑溪一处民房受损2人死亡". Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc. ngày 16 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 21 tháng 6 năm 2025.

Liên kết ngoài