Đoàn Thiện Thuật

Giáo sư, nhà ngôn ngữ học Đoàn Thiện Thuật
Sinh	28 tháng 10, 1934 Hà Nội
Quốc tịch	Việt Nam
Học vị	Tiến sĩ
Trường lớp	Đại học Tổng hợp Hà Nội
Nghề nghiệp	giảng dạy, nghiên cứu
Đảng phái chính trị	Đảng Cộng sản Việt Nam
Danh hiệu	Nhà giáo Nhân dân (2006) Nhà giáo Ưu tú (1998)
Học hàm	Giáo sư (1992) Phó Giáo sư (1983)
Sự nghiệp khoa học
Ngành	ngôn ngữ học
Nơi công tác	Đại học Tổng hợp Hà Nội
Công trình nổi bật	Ngữ âm tiếng Việt
Giải thưởng Giải thưởng Nhà nước 2012 Khoa học Công nghệ

Đoàn Thiện Thuật (sinh ngày 28 tháng 10 năm 1934) là nhà ngôn ngữ học Việt Nam, được tặng Giải thưởng Nhà nước về Khoa học Công nghệ (lĩnh vực Khoa học Xã hội) năm 2012. Ông là Tiến sĩ Ngữ văn (1981), được phong học hàm Giáo sư (1992) và danh hiệu Nhà giáo Nhân dân (2006).

Tiểu sử

Đoàn Thiện Thuật sinh ngày 28 tháng 10 năm 1934, tại thôn Cự Lộc, nay là phố Cự Lộc, phường Nhân Chính, quận Thanh Xuân, Hà Nội. Sinh ra trong gia đình trí thức, từ nhỏ, Đoàn Thiện Thuật đã có được đức tính ham học hỏi và đạt kết quả học tập tốt.

Những năm sau 1954, Đoàn Thiện Thuật vừa học tập vừa tích cực tham gia các phong trào học sinh, sinh viên ở địa phương. Cuối năm dự bị đại học, ông đã là Ủy viên Ban chấp hành Trương ương Hội Liên hiệp học sinh sinh viên Việt Nam. Ông là sinh viên khóa I ngành ngôn ngữ của Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Khi đó khóa đại học chỉ có 3 năm, nhưng ông là người duy nhất có bằng đại học 4 năm với loại xuất sắc.

Sau này, ông là Chủ nhiệm Bộ môn Ngôn ngữ học kiêm Trưởng ngành Ngôn ngữ trong Khoa Ngữ văn của Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội (1977-1980; 1992-1995), nay là Khoa Ngôn ngữ, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội.

Ông có bằng Tiến sĩ Ngữ văn năm 1981; được công nhận chức danh Giáo sư năm 1992, Phó Giáo sư năm 1983. Được tặng danh hiệu Nhà giáo Nhân dân năm 2006, Nhà giáo Ưu tú năm 1998.

Sự nghiệp

Đoàn Thiện Thuật là một chuyên gia đầu ngành về ngôn ngữ. Lĩnh vực nghiên cứu của ông chủ yếu là ngôn ngữ học lí luận, Việt ngữ học, ngôn ngữ học ứng dụng, ngôn ngữ các dân tộc thiểu số. Ông cũng là người đi đầu trong giới ngôn ngữ học ở Việt Nam thực hiện vẽ bản đồ ngôn ngữ. Ông đã sử dụng phương pháp vẽ bản đồ của ngôn ngữ học địa lý để tìm ra vùng quy tụ những đặc điểm của các tiếng địa phương tương đồng về ngữ âm, từ vựng.

Năm 2012, ông được tặng Giải thưởng Nhà nước về Khoa học Công nghệ (lĩnh vực Khoa học Xã hội) với công trình Ngữ âm tiếng Việt.

Công trình chính

• Ngữ âm tiếng Việt (1977).
• Chữ Quốc ngữ thế kỉ XVIII (sưu tầm và chủ biên, 2008).
• Tiếng Dao (1992).
• Tay-Nung Language in the North of Vietnam, Tokyo University of Foreign Studies Press, Japan 1996.
• Bộ sách Tiếng Việt cho người nước ngoài, gồm 4 cuốn: Thực hành tiếng Việt A, tập 1 & 2; Thực hành tiếng Việt B; Thực hành tiếng Việt C; A concise Vietnamese Grammar (2004).

Nguồn:

Vinh danh

• Giải thưởng Nhà nước về Khoa học Công nghệ năm 2012
• Nhà giáo Nhân dân
• Nhà giáo Ưu tú

Gia đình

Thân phụ ông đỗ đầu vào trường Thông ngôn, ra làm ở "kho bạc" tức là Sở Tài chính ngày nay. Tuy nhiên, chỉ ít năm sau, cụ ra làm ngoài nhà nước. Cuộc sống gia đình khá dư giả, nên các con của cụ đều được học hành tử tế. Đoàn Thiện Thuật là con thứ hai trong gia đình có 4 anh em. Người anh cả hoạt động cách mạng từ trước năm 1945, đã bị Pháp cầm tù, sau này là cán bộ cao cấp của Bộ Ngoại giao Việt Nam.

Xem thêm

• Giải thưởng Nhà nước