Nguyễn Đăng Điệp

Phó Giáo sư, nhà lý luận phê bình văn học Nguyễn Đăng Điệp
Sinh	1962 (63–64 tuổi) Nghệ An
Quốc tịch	Việt Nam
Học vị	Tiến sĩ
Trường lớp	Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2
Nghề nghiệp	nghiên cứu, giảng dạy
Đảng phái chính trị	Đảng Cộng sản Việt Nam
Học hàm	Phó Giáo sư
Chức vụ Viện trưởng Viện Văn học Việt Nam (2012 – 2023)
Tiền nhiệm	Phan Trọng Thưởng
Kế nhiệm	Nguyễn Huy Bỉnh (Phó Viện trưởng phụ trách)
Sự nghiệp khoa học
Ngành	lý luận phê bình văn học
Nơi công tác	Viện Văn học Việt Nam
Giải thưởng khoa học	Danh sách
Công trình nổi bật	Thơ trữ tình và văn học Việt Nam hiện đại
Binh nghiệp
Thuộc	Quân đội nhân dân Việt Nam
Năm tại ngũ	1985 – 1988
Đơn vị	Trường Văn hóa Quân khu Thủ đô
Giải thưởng Giải thưởng Nhà nước 2022 Khoa học Công nghệ

Nguyễn Đăng Điệp (sinh năm 1962) là nhà lý luận phê bình văn học Việt Nam, được tặng Giải thưởng Nhà nước về Khoa học Công nghệ (lĩnh vực Khoa học Xã hội) năm 2022. Ông có bằng Tiến sĩ và học hàm Phó Giáo sư.

Tiểu sử

Nguyễn Đăng Điệp sinh năm 1962 tại Nghệ An. Ông học tại khoa Ngữ văn Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2. Ông tốt nghiệp thủ khoa và được giữ lại Trường làm giảng viên khoa Ngữ văn từ năm 1984.

Ông gia nhập quân đội vào năm 1985, là sĩ quan làm nhiệm vụ giảng dạy văn hóa tại Trường Văn hóa Quân khu Thủ đô.

Năm 1988, ông xuất ngũ, trở về tiếp tục giảng dạy tại Đại học Sư phạm Hà Nội 2. Các năm 1989–1991, ông học thạc sĩ tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Từ năm 1993, ông chuyển về công tác tại Viện Văn học. Tại đây, ông lần lượt đảm nhiệm các chức vụ Phó Trưởng phòng, Trưởng phòng nghiên cứu, Phó Viện trưởng (2008) và trở thành Viện trưởng Viện Văn học từ 2012 cho đến tháng 7 năm 2023. Ông đã bảo vệ thành công luận án tiến sĩ ngữ văn tại Viện Văn học vào năm 2001 và được phong học hàm Phó Giáo sư vào năm 2005.

Hiện ông là Chủ tịch Hội đồng lý luận, phê bình văn học Hội Nhà văn Việt Nam.

Sự nghiệp

"Cả một chặng đường dài đồng hành cùng các văn nhân, tôi luôn nghĩ và viết về họ bằng thái độ liên tài, bằng sự cẩn trọng và lịch lãm trong đánh giá. Tôi đặc biệt có hứng thú với sự mới lạ, nhất là khi cái mới được sáng tạo nên bởi những cây bút thực tài, những người có sự hài hòa giữa cốt cách nghệ sĩ và cốt cách trí thức."

Nguyễn Đăng Điệp,

Phạm vi nghiên cứu Nguyễn Đăng Điệp là những vấn đề trọng yếu nhất của lý thuyết và lịch sử văn học Việt Nam hiện đại. Ông coi giọng điệu nghệ thuật của một người là dấu hiệu biểu hiện của tài năng. Ông đã tập trung nghiên cứu sáng tác của nhiều nhà văn tiêu biểu, cố gắng nhận diện và lý giải cơ chế sáng tạo của nhà văn thông qua việc phân tích những ngôn từ mà họ đã sử dụng trong tác phẩm của mình.

Năm 2022, ông được tặng Giải thưởng Nhà nước (lĩnh vực Khoa học Xã hội) với cụm công trình “Thơ trữ tình và văn học Việt Nam hiện đại”. Cụm công trình này là hợp thành từ các công trình tiêu biểu của ông gồm: Giọng điệu trong thơ trữ tình (2002); Vọng từ con chữ (2003); Thơ Việt Nam hiện đại, tiến trình & hiện tượng (2014), Một số vấn đề văn học Việt Nam hiện đại (2016).

Công trình chính

In riêng

• Giọng điệu trong thơ trữ tình (chuyên luận), 2002;
• Vọng từ con chữ (tiểu luận, phê bình), 2003;
• Thơ Việt Nam hiện đại, tiến trình & hiện tượng, 2014;
• Một số vấn đề văn học Việt Nam hiện đại, 2016;

Chủ biên

• Ký, tản văn Thăng Long - Hà Nội (3 tập), 2009
• Huy Cận, tác phẩm chọn lọc, 2009
• Hàn Mặc Tử, tác phẩm chọn lọc, 2009
• Thi pháp học ở Việt Nam (đồng chủ biên), 2010
• Thơ Việt Nam hiện đại và Nguyễn Quang Thiều, 2012
• Nguyễn Xuân Khánh cái nhìn lịch sử và văn hóa, 2012
• Trăm năm Nguyễn Bính, Truyền thống và hiện đại, 2017

Vinh danh

• Giải thưởng Nhà nước về Khoa học Công nghệ năm 2022

Giải thưởng khoa học

• Giải thưởng Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật năm 2002 với Giọng điệu trong thơ trữ tình;
• Giải thưởng Hội Nhà văn Hà Nội năm 2004 với Vọng từ con chữ;
• Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam, 2014 với Thơ Việt Nam hiện đại, tiến trình & hiện tượng;

Nguồn:

Xem thêm

• Giải thưởng Nhà nước