Hệ thống phân cấp thành phố Trung Quốc
- Tuyến 1
- Tuyến 1 mới
- Tuyến 2
- Tuyến 3
- Tuyến 4
- Tuyến 5
Hệ thống phân loại tuyến thành phố Trung Quốc (tiếng Trung: 中国城市等级制; bính âm: Zhōngguó chéngshì děngjízhì; nghĩa đen 'Hệ thống cấp bậc thành phố Trung Quốc') là một sự phân loại phân cấp không chính thức các thành phố Trung Quốc tại Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (CHNDTH). Không có danh sách chính thức nào như vậy trong nước, vì chính phủ Trung Quốc không công bố hoặc công nhận bất kỳ định nghĩa hay danh sách chính thức nào về các thành phố nằm trong hệ thống phân loại tuyến. Tuy nhiên, nó thường xuyên được các ấn phẩm truyền thông quốc tế khác nhau tham chiếu cho các mục đích bao gồm thương mại, vận tải, du lịch và giáo dục, cùng nhiều mục đích khác.[1][2]
Với sự phát triển nhanh chóng của các thành phố Trung Quốc kể từ sau cải cách kinh tế và động lực không ngừng thay đổi giữa các thành phố trong nước, hệ thống phân loại tuyến đã trở nên phổ biến rộng rãi trong những năm gần đây như một điểm tham chiếu, chẳng hạn như giữa các nhà đầu tư và khách du lịch. Các thành phố ở các tuyến khác nhau thường phản ánh sự khác biệt về hành vi của người tiêu dùng, mức thu nhập, quy mô dân số, mức độ sành sỏi của người tiêu dùng, cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực tài năng và cơ hội kinh doanh, cùng nhiều yếu tố khác.[3]
Hệ thống phân loại tuyến thường bao gồm các đơn vị cấp địa khu tại Trung Quốc đại lục, bao gồm các địa cấp thị, châu tự trị, địa khu và minh. Các đặc khu hành chính (SAR) là Hồng Kông và Ma Cao không nằm trong danh sách này.
Bối cảnh
Nhiều nhà kinh tế, tư vấn và doanh nghiệp phân loại các thành phố ở Trung Quốc dựa trên hệ thống phân loại tuyến.[4] Các doanh nghiệp thường xuyên tham khảo hệ thống phân loại tuyến, ví dụ như trong việc đưa ra chiến lược tiếp thị, vì họ hiểu rằng coi Trung Quốc là một thị trường duy nhất là không khả thi: người tiêu dùng từ các vùng và thành phố khác nhau có mức thu nhập, hành vi và xu hướng rất khác nhau.[5] Các thành phố ở các tuyến khác nhau cũng khác nhau rất nhiều về quy mô dân số, cơ sở hạ tầng và mức độ sành sỏi trong các sản phẩm và dịch vụ.
Với số lượng thành phố khổng lồ ở Trung Quốc, không có một phiên bản duy nhất nào của cách phân loại này. Theo nhiều ấn phẩm truyền thông, người ta hiểu rằng có bốn tuyến, và sự đồng thuận là có bốn thành phố thuộc Tuyến 1 (tiếng Trung: 一线城市; bính âm: yīxiàn chéngshì): Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu và Thâm Quyến (thường được gọi một cách thông tục là “Bắc-Thượng-Quảng-Thâm”, 北上广深).[6] Các thành phố tuyến một đại diện cho những khu vực phát triển nhất của đất nước với những người tiêu dùng giàu có và sành sỏi nhất. Đây là những siêu đô thị đông dân, có ảnh hưởng to lớn về kinh tế, văn hóa và chính trị tại Trung Quốc.
Phân loại
Yicai Global
Vào năm 2017, Yicai Global, một tạp chí tài chính, đã công bố một danh sách phân tầng không chính thức về các Thành phố có sức hút thương mại lớn nhất Trung Quốc, xếp hạng 338 thành phố Trung Quốc trên hoặc tại cấp địa khu dựa trên dữ liệu kinh doanh mới nhất từ 160 thương hiệu thương mại, dữ liệu hành vi khách hàng từ 17 công ty internet và Dữ liệu lớn về các thành phố do các tổ chức nghiên cứu biên soạn. Xếp hạng mới đã đánh giá sức hấp dẫn thương mại của 338 thành phố dựa trên dữ liệu từ năm khía cạnh: (1) sự tập trung của các nguồn lực thương mại, (2) mức độ thành phố đóng vai trò là trung tâm thương mại, (3) sức sống của cư dân đô thị, (4) sự đa dạng của lối sống, (5) tính năng động trong tương lai. Danh sách dưới đây hiển thị phân loại năm 2017 của Yicai Global, bao gồm 338 thành phố được xếp hạng theo 6 tuyến: tuyến 1, tuyến 1 mới, tuyến 2, tuyến 3, tuyến 4 và tuyến 5.[7]
Điều quan trọng cần lưu ý là một "thành phố" ở Trung Quốc có thể chỉ một đơn vị hành chính ở các cấp khác nhau. Tóm lại, trong khi có 334 đơn vị cấp địa khu ở Trung Quốc, thì có 2.851 đơn vị cấp huyện và 39.864 đơn vị cấp xã.[8] Danh sách này chỉ bao gồm các đơn vị ở cấp địa khu, đơn vị hành chính cao thứ hai ở Trung Quốc. Một đơn vị hành chính "cấp địa khu" có thể là một thành phố (địa cấp thị), một địa khu, một châu tự trị và một minh. Bốn thành phố trực thuộc trung ương là Bắc Kinh, Thượng Hải, Trùng Khánh và Thiên Tân cũng được coi là các thành phố mặc dù chính thức chúng là các đơn vị hành chính cấp tỉnh. Chính vì những lý do này mà danh sách do Yicai Global công bố bao gồm 338 "thành phố": cụ thể là tất cả 334 đơn vị cấp địa khu cộng với 4 thành phố trực thuộc trung ương.[cần dẫn nguồn]
| Tuyến | Thành phố (Ghi chú: vì nhiều thành phố ở Trung Quốc có tên gọi giống hệt nhau khi viết bằng pinyin, danh sách dưới đây bao gồm tên thành phố được viết bằng chữ Hán để giúp phân biệt) | Số lượng thành phố | Tổng dân số đô thị ước tính (2021) tính theo triệu người[11] |
|---|---|---|---|
| Tuyến 1 | Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu, Thâm Quyến 北京市、上海市、广州市、深圳市 | 4 | 75 |
| Tuyến 1 mới | Thành Đô, Côn Minh, Trùng Khánh, Hàng Châu, Vũ Hán, Nam Kinh, Thiên Tân, Tô Châu, Tây An, Trường Sa, Thẩm Dương, Thanh Đảo, Trịnh Châu, Đại Liên, Đông Hoản, Ninh Ba 成都市、昆明市、重庆市、杭州市、武汉市、南京市、天津市、苏州市、西安市、长沙市、沈阳市、青岛市、郑州市、大连市、东莞市、宁波市 | 15 | 122 |
| Tuyến 2 | Hạ Môn, Phúc Châu, Vô Tích, Hợp Phì, Cáp Nhĩ Tân, Tế Nam, Phật Sơn, Trường Xuân, Ôn Châu, Thạch Gia Trang, Nam Ninh, Thường Châu, Tuyên Châu, Nam Xương, Quý Dương, Thái Nguyên, Yên Đài, Gia Hưng, Nam Thông, Kim Hoa, Chu Hải, Huệ Châu, Từ Châu, Hải Khẩu, 烏魯木齊, Thiệu Hưng, Trung Sơn, Thai Châu, Cửu Giang 厦门市、福州市、无锡市、合肥市、哈尔滨市、济南市、佛山市、长春市、温州市、石家庄市、南宁市、常州市、泉州市、南昌市、贵阳市、太原市、烟台市、嘉兴市、南通市、金华市、珠海市、惠州市、徐州市、海口市、乌鲁木齐市、绍兴市、中山市、台州市、九江市 | 30 | 218 |
| Tuyến 3 | Duy Phường, Bảo Định, Trấn Giang, Dương Châu, Quế Lâm, Đường Sơn, Tam Á, Hồ Châu, Hô Hòa Hạo Đặc, Lang Phường, Lạc Dương, Uy Hải, Diêm Thành, Lâm Nghi, Giang Môn, Sán Đầu, Thái Châu, Chương Châu, Hàm Đan, Tế Ninh, Vu Hồ, Truy Bác, Ngân Xuyên, Liễu Châu, Miên Dương, Trạm Giang, An Sơn, Cám Châu, Đại Khánh, Nghi Xương, Bao Đầu, Hàm Dương, Tần Hoàng Đảo, Chu Châu, Phủ Điền, Cát Lâm, Hoài An, Triệu Khánh, Ninh Đức, Hành Dương, Nam Bình, Liên Vân Cảng, Đan Đông, Lệ Giang, Yết Dương, Diên Biên, Chu Sơn, Lan Châu, Long Nham, Lô Châu, Phủ Thuận, Tương Dương, Thượng Nhiêu, Doanh Khẩu, Tam Minh, Lệ Thủy, Nhạc Dương, Thanh Viễn, Kinh Châu, Thái An, Cù Châu, Bàn Cẩm, Đông Doanh, Nam Dương, Mã An Sơn, Nam Sung, Tây Ninh, Hiếu Cảm, Tề Tề Cáp Nhĩ 潍坊市、保定市、镇江市、扬州市、桂林市、唐山市、三亚市、湖州市、呼和浩特市、廊坊市、洛阳市、威海市、盐城市、临沂市、江门市、汕头市、泰州市、漳州市、邯郸市、济宁市、芜湖市、淄博市、银川市、柳州市、绵阳市、湛江市、鞍山市、赣州市、大庆市、宜昌市、包头市、咸阳市、秦皇岛市、株洲市、莆田市、吉林市、淮安市、肇庆市、宁德市、衡阳市、南平市、连云港市、丹东市、丽江市、揭阳市、延边朝鲜族自治州、舟山市、兰州市、龙岩市、沧州市、抚顺市、襄阳市、上饶市、营口市、三明市、蚌埠市、丽水市、岳阳市、清远市、荆州市、泰安市、衢州市、盘锦市、东营市、南阳市、马鞍山市、南充市、西宁市、孝感市、齐齐哈尔市 | 71 | 305 |
South China Morning Post
Một danh sách không chính thức do tờ South China Morning Post công bố xếp hạng 613 thành phố Trung Quốc theo bốn tuyến.[12] Danh sách này sử dụng nhiều thông số khác nhau làm cơ sở phân loại: quy mô dân số, GDP và cấp bậc hành chính. Theo South China Morning Post, các thành phố Tuyến 1 của Trung Quốc bao gồm Bắc Kinh, Thượng Hải, Quảng Châu, Thiên Tân và Trùng Khánh.[12]
| Tuyến | Thành phố (Ghi chú: vì nhiều thành phố ở Trung Quốc có tên gọi giống hệt nhau khi viết bằng pinyin, danh sách dưới đây bao gồm tên thành phố được viết bằng chữ Hán để giúp phân biệt) | Số lượng thành phố |
|---|---|---|
| Tuyến 1 | Bắc Kinh, Thượng Hải, Trùng Khánh, Quảng Châu, Thiên Tân 北京市、上海市、重庆市、广州市、天津市 | 5 |
Chỉ trích
Một số người cho rằng hệ thống phân loại tuyến làm hạn chế cơ hội cho các thành phố không được xếp hạng trong các tuyến cao hơn. Robert Lawrence Kuhn, một nhà ngân hàng đầu tư người Mỹ và là tác giả cuốn How China’s Leaders Think (Các nhà lãnh đạo Trung Quốc suy nghĩ như thế nào), lập luận rằng các thành phố được gọi là "tuyến hai" thực chất nên được gọi là "cơ hội hạng nhất", vì những thành phố này đã và đang là động lực tăng trưởng của nền kinh tế Trung Quốc, được thúc đẩy bởi lượng đầu tư khổng lồ, cơ sở hạ tầng mới và sự tràn vào của các tài năng mới. Kuhn nói rằng "có khoảng 170 thành phố Trung Quốc có hơn một triệu dân, nhưng chỉ có năm thành phố – Thượng Hải, Bắc Kinh, Thiên Tân, Quảng Châu và Thâm Quyến – được coi là “tuyến một” xét về quy mô và Tổng sản phẩm quốc nội bình quân đầu người. Một số siêu đô thị này có dân số vượt quá dân số của nhiều quốc gia và đạt đẳng cấp thế giới về mọi mặt."[13]
Ghi chú
Xem thêm
- Thành phố tuyến một
- Thành phố quốc tế (国际城市)
- Hệ thống xếp hạng thành phố Ranally
Tham khảo
- ↑ Hinsdale, Mason (ngày 1 tháng 11 năm 2017). "Why Succeeding in China's Lower-tier Cities Is So Important - Jing Travel". Jing Travel (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 1 tháng 4 năm 2018.
- ↑ "China's 'new' first-tier cities compete to attract talent". chinaplus.cri.cn. Truy cập ngày 1 tháng 4 năm 2018.
- ↑ "China Focus: China's second-tier cities battle for top talent". Tân Hoa Xã. ngày 31 tháng 10 năm 2017. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 4 năm 2018.
- ↑ "In China, Small Cities to Drive Growth". Morgan Stanley. Truy cập ngày 1 tháng 4 năm 2018.
- ↑ "Hermès to Debut Store in Chinese Second-Tier City | Jing Daily". Jing Daily (bằng tiếng Anh). ngày 25 tháng 5 năm 2017. Truy cập ngày 1 tháng 4 năm 2018.
- ↑ "北上广深，谁会被挤出一线城市？". cj.sina.com.cn. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2018.
- ↑ Ming, Cheang (ngày 11 tháng 6 năm 2017). "Netizens say one of the Chinese cities just upgraded to 'first-tier' doesn't deserve the label". CNBC. Truy cập ngày 1 tháng 4 năm 2018.
- ↑ "World Bank 世界银行：中国中小城镇概述" (PDF).
- 1 2 2017“新一线”城市排行榜发布成都、杭州、武汉蝉联三甲郑州、东莞新晋入榜_第一财经. www.yicai.com. Truy cập ngày 1 tháng 4 năm 2018.
- 1 2 "2017城市商业魅力排行榜：15个"新一线"城市，你的家乡上榜了吗？". news.ifeng.com. ngày 26 tháng 5 năm 2017. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 6 năm 2017.
- ↑ "Population of Cities in China 2021 - StatisticsTimes.com". statisticstimes.com. Truy cập ngày 9 tháng 4 năm 2023.
- 1 2 Hernández, Marco. "China city tiers". South China Morning Post (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 1 tháng 4 năm 2018.
- ↑ "China's "Second-Tier" Cities Take Off — Doing Business in China — Presented by Cathay Pacific". The Wall Street Journal. Truy cập ngày 1 tháng 4 năm 2018.