Tam Chúc
Tam Chúc | ||
|---|---|---|
| Phường | ||
 Cảnh hoàng hôn khu vực Tam Chúc khi chưa đầu tư xây dựng | ||
| Hành chính | ||
| Quốc gia |  Việt Nam | |
| Vùng | Đồng bằng sông Hồng | |
| Tỉnh | Ninh Bình | |
| Thành lập | 16 tháng 6 năm 2025[1] | |
| Địa lý | ||
| Tọa độ: 20°33′15″B 105°49′41″Đ / 20,554240985039°B 105,82808752761°Đ | ||
| Diện tích | 46,56 km²[1] | |
| Dân số (2025) | ||
| Tổng cộng | 18.114 người[1] | |
| Mật độ | 389 người/km² | |
Tam Chúc là một phường miền núi thuộc tỉnh Ninh Bình, Việt Nam.[1] Đây là phường mới sau sắp xếp hợp nhất phường Ba Sao, xã Khả Phong và xã Thuỵ Lôi của thị xã Kim Bảng cũ, tỉnh Hà Nam cũ, có tên gọi được đặt theo tên của Khu du lịch Tam Chúc đã được xếp hạng di quốc gia đặc biệt và khu du lịch quốc gia.
Địa lý
 | Phần này không có nguồn tham khảo nào. |
Tam Chúc nằm cách phường Hoa Lư - trung tâm tỉnh lỵ Ninh Bình 42 km về phía Bắc, có vị trí địa lý:
- Phía đông giáp phường Kim Bảng.
- Phía đông nam giáp phường Lý Thường Kiệt.
- Phía bắc giáp phường Nguyễn Úy và giáp xã Hương Sơn của thành phố Hà Nội.
- Phía tây giáp xã An Nghĩa và xã Lạc Thủy của tỉnh Phú Thọ.
Phường Tam Chúc có diện tích: 46,56 km², dân số: 18.114 người, mật độ dân số: 389 người/km². Đây là đơn vị có diện tích xếp thứ: 11 , số dân xếp thứ: 123 và mật độ dân số xếp thứ: 126 trong số 129 xã, phường ở Ninh Bình.
Phường này nằm trên Quốc lộ 21, 21C và cũng là nơi có sông Đáy chảy qua.
Lịch sử
Địa bàn phường Tam Chúc trước đây thuộc thị xã Kim Bảng, tỉnh Hà Nam cũ.
Ngày 12 tháng 6 năm 2025, tỉnh Hà Nam và tỉnh Nam Định được sáp nhập vào tỉnh Ninh Bình.
Ngày 16 tháng 6 năm 2025, thị xã Kim Bảng bị giải thể để thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, không tổ chức cấp huyện. Cùng ngày, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1674/NQ-UBTVQH15 về sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Ninh Bình năm 2025.[1] Theo đó, thành lập phường Tam Chúc trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của phường Ba Sao, xã Khả Phong và xã Thuỵ Lôi.
Các điểm du lịch
Phường Tam Chúc có khu du lịch Tam Chúc, là một khu du lịch quốc gia ở Ninh Bình với nhiều điểm du lịch.
Đình Tam Chúc
Đình Tam Chúc là công trình phục dựng trên một đảo nhỏ giữa hồ Tam Chúc để thờ vua Đinh Tiên Hoàng, hoàng hậu Dương Thị Nguyệt và thần Bạch Mã. Theo tích xưa, khi dẹp loạn 12 sứ quân, Đinh Bộ Lĩnh đã đến vùng Kim Bảng ngày nay chiêu mộ binh mã, tích trữ lương thảo, và tiến đến đền thần Linh Lang Bạch Mã cầu đảo. Sau khi lên ngôi, ông đã lệnh cho dân Kim Bảng lập đền thờ Thần Linh Lang Bạch Mã.[2][3]
Chùa Tam Chúc
Chùa Tam Chúc mới là quần thể chùa lớn nhất thế giới được xây dựng với các hạng mục cổng Tam Quan, Vườn cột kinh, điện Quan Âm, điện Pháp Chủ, điện Tam Thế và Tháp Ngọc.[4] Chùa nằm ở phía Tây và nhìn ra hồ Tam Chúc.
Điện Tam Thế là công trình lớn nhất, thờ ba pho tượng Tam Thế và trang trí bằng phù điêu cõi Niết Bàn. Điện Pháp Chủ tái hiện cuộc đời Đức Phật qua bốn bức phù điêu lớn. Điện Quan Âm thờ Phật nghìn tay nghìn mắt, thể hiện lòng từ bi qua nhiều kiếp hóa thân. Tháp Ngọc cao 15m, xây bằng đá đỏ Ấn Độ, đặt tượng đá ngọc nặng gần 5 tấn. Vườn cột kinh gồm 32 cột đá xanh cao 13,5m, phục dựng theo cột kinh chùa Nhất Trụ ở cố đô Hoa Lư, khắc lời Phật dạy nhằm giáo hóa hậu thế.[5]
Chùa Ba Sao
Chùa Ba Sao (xưa là chùa Thất Tinh) được xây từ thời Đinh, gắn với truyền thuyết 7 ngọn núi phát sáng như sao trời.[6] Sau khi 4 “ngôi sao” bị làm mờ, chùa đổi tên thành chùa Ba Sao và thị trấn Ba Sao cũng lấy tên từ tích này.[7] Chùa thờ các quốc sư có công lớn trong việc phát triển Phật giáo Việt Nam như Sư Tổ Đạt Ma,[8] Khuông Việt, Nguyễn Minh Không,[9] Hòa thượng Thích Thanh Tứ. Truyền thuyết cũng kể rằng, Phật hoàng Trần Nhân Tông từng ghé thăm và trùng tu chùa trong hành trình tìm hiểu Phật giáo Thiền tông.
Đền Tứ Ân
Đền Tứ Ân nằm gần Điện Tam Thế trong khu chùa Tam Chúc, thờ cư sĩ Phật tử Diệu Liên, tức bà Phạm Thị Lan (1961–2018), vợ cố của ông Nguyễn Văn Trường – chủ đầu tư khu du lịch Tam Chúc.[10] Bà có công lớn trong việc tôn tạo, xây dựng và quản lý Quần thể danh thắng Tràng An – Bái Đính (được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thiên nhiên Thế giới vào năm 2014), chùa Tam Chúc và nhiều chùa trên quần đảo Trường Sa.[11] Đền được xây dựng hai tầng, kiến trúc đặc biệt, tầng 1 dùng đón khách và thờ Phật.
Chú thích
- 1 2 3 4 5 Nghị quyết của Quốc hội về sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Ninh Bình năm 2025
- ↑ Thăm miền đất địa linh Tam Chúc
- ↑ Đại gia chay trường và những siêu dự án tâm linh
- ↑ "BTV Tỉnh ủy nghe báo cáo tiến độ xây dựng Khu Du lịch Tam Chúc". Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 7 năm 2018. Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2025.
- ↑ "Khu tâm linh Tam Chúc - Nơi hội tụ tinh hoa văn hóa Phật giáo thế giới". Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 2 năm 2019. Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2025.
- ↑ Chùa Tam Chúc sở hữu thiên thạch Mặt Trăng giá hơn 600.000 USD nổi tiếng thế nào?
- ↑ Hà Nam: Khu du lịch Tam Chúc - nơi mệnh danh là vịnh Hạ Long trên cạn
- ↑ Bồ-đề-đạt-ma (zh. 菩提達磨, sa. bodhidharma, ja. bodai daruma), dịch nghĩa là Giác Pháp (zh. 覺法), người Ấn Độ, ~470-543. Ông được coi là người truyền bá và sáng lập ra Thiền học và Võ thuật tới Trung Quốc. Theo truyền thuyết Trung Quốc, ông đã truyền thụ phương pháp rèn luyện thân thể cho các nhà sư Thiếu Lâm và dẫn đến việc hình thành môn võ Thiếu Lâm. Ông cũng là cha đẻ của Thiền Phật giáo Trung Quốc.
- ↑ Tam Chúc: Hành trình 10.000 năm dấu chân người Việt
- ↑ "Tỷ phú Xuân Trường đúc tượng đồng vợ trong chùa Tam Chúc cho dân khấn vái: Nhố nhăng!". Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 2 năm 2020. Truy cập ngày 14 tháng 2 năm 2020.
- ↑ Điều ít biết về ngôi đền thờ vợ đại gia Xuân Trường trong quần thể chùa Tam Chúc
