Bước tới nội dung

Hoàng (họ)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Hoàng (Huỳnh)
Họ Hoàng/Huỳnh bằng chữ Hán
Tiếng Việt
Chữ Quốc ngữHoàng (Huỳnh)
Chữ Hán黃
Tiếng Trung
Chữ Hán黃
Trung Quốc đại lụcbính âmHuang - Wong - Vong - Bong - Ng - Uy - Wee - Oi - Oei - Ooi - Ong - Hwang - Ung
Phiên âm Hán ViệtHoàng
Tiếng Triều Tiên
Hangul황
Romaja quốc ngữHwang

Hoàng (chữ Hán: 黃) là một họ của người ở vùng văn hóa Đông Á. Họ này có mặt ở Việt Nam, Trung Quốc và Triều Tiên

Chữ Hoàng 黃 của họ này có nghĩa là "màu vàng" (như "hoàng kim", "Hoàng Hà", đừng nhầm với chữ hoàng 皇 có nghĩa là "hoàng đế" hay "hoàng tộc"). Cũng lưu ý phân biệt họ Hoàng (黃) và họ kép Hoàng Phủ (皇甫), tránh nhầm lẫn là cùng một họ, do chữ Quốc ngữ chỉ biểu âm, không biểu rõ nghĩa như chữ Hán và chữ Nôm.

Ở miền Trung (từ Huế và một phần nhỏ Quảng Trị trở vào) và miền Nam Việt Nam, do kỵ húy chúa Nguyễn Hoàng nên họ Hoàng được đọc chệch thành Huỳnh từ hàng trăm năm nay.[1] Ngoài ra nhiều người Hoa khi đăng ký hộ tịch, không dùng phiên âm Hán-Việt để ghi tên mình ra chữ Quốc ngữ, mà dùng phiên âm trực tiếp từ một phương ngôn tiếng Hoa nào đó. Vì thế, tại Việt Nam họ Hoàng còn có một biến thể khác là Vòng hoặc Voòng.

Họ Hoàng trong tiếng Trung nhiều kiểu chuyển tự Latinh thành Huang, Wong, Vong, Bong, Ng, Uy, Wee, Oi, Oei or Ooi, Ong, Hwang, hay Ung theo phương ngữ từng vùng. Họ Hoàng trong tiếng Triều Tiên được phiên âm thành Hwang.

Họ Hoàng là họ phổ biến thứ 7 ở Trung Quốc. Tổng số người họ Hoàng ở Trung Quốc và Đài Loan ước tính 29 triệu người, ngoài ra còn có hơn hai triệu người Hoa kiều mang họ này. 4,3 triệu người Việt và 1 triệu người Triều Tiên có họ Hoàng. Điều tra dân số năm 2000 của Hàn Quốc cho thấy đây là họ của 644.294 người, xếp thứ 17.[2]

Họ Hoàng là một họ cổ. Theo truyền thống, có một số nguồn gốc khác nhau của họ này, ví dụ như là hậu duệ của Bá Ích , Lục Chung (陸終) hoặc Thiếu hạo (臺駘) Cũng có ít nhất ba Vương quốc Hoàng trong thời nhà Hạ, nhà Thương và nhà Chu, Hầu hết những người mang họ Hoàng đều có thể truy tìm tổ tiên của họ đến một trong các Vương quốc Hoàng.

Người Việt Nam nổi bật

Họ Hoàng

Thời phong kiến

Tổng đốc Hoàng Diệu
Nhà hoạt động cách mạng Hoàng Văn Thụ.

Chính trị và quân sự

Khoa học

  • Hoàng Xuân Hãn, giáo sư toán học, kỹ sư, nhà nghiên cứu ngôn ngữ và văn hóa giáo dục Việt Nam
  • Hoàng Thúc Trâm, nhà sử học, hiệu Hoa Bằng
  • Hoàng Thị Nga, nữ Tiến sĩ Vật lý đầu tiên người Việt Nam, hiệu trưởng đầu tiên của Trường Đại học Khoa học, Đại học Quốc gia Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
  • Hoàng Tụy, giáo sư toán học, giải thưởng Hồ Chí Minh đợt I, giải thưởng Constantin Caratheodory[5]
  • Hoàng Xuân Sính, giáo sư toán học, nhà giáo nhân dân
  • Hoàng Như Tiếp, kiến trúc sư, giải thưởng Hồ Chí Minh đợt I

Y tế

Giáo sư, bác sĩ Hoàng Tích Trý.
  • Hai anh em Hoàng Tích Trý, giáo sư, bác sĩ vi trùng học, cố Bộ trưởng Bộ Y tế, và Hoàng Tích Mịnh, bác sĩ, giải thưởng Hồ Chí Minh đợt I. Hoàng Thủy Nguyên, con trai Hoàng Tích Trý, cũng là bác sĩ, nhận giải thưởng Hồ Chí Minh đợt II về khoa học Y Dược.
  • Hoàng Đình Cầu, giáo sư bác sĩ phẫu thuật Việt Nam

Văn học và ngôn ngữ học

Nghệ thuật

Thể thao

Tôn giáo

Kinh doanh

  • Hoàng Kiều, tức Kieu Hoang, tỷ phú Mỹ gốc Việt[6][7]
  • Hoàng Chúc, tức Chuc Hoang, doanh nhân Pháp gốc Việt
  • Hoàng Quốc Vượng, Chủ tịch hội đồng quản trị nguyên Tổng giám đốc tập đoàn Tập đoàn Dầu khí Việt Nam sắp nghỉ hưu vào ngày 1/1/2024 là một doanh nhân chính trị gia việt nam ...vv

Khác

Họ Huỳnh

Thời quân chủ

Chính trị và quân sự

Chí sĩ, nhà báo Huỳnh Thúc Kháng

Khoa học và ngôn ngữ học

Nghệ thuật

Tôn giáo

Khác

Người Singapore nổi tiếng

Người Trung Quốc nổi bật

Người Triều Tiên nổi bật

Nhân vật khác

Ghi chú

  1. ↑ "Nghiên cứu chữ kỵ húy Việt Nam qua các triều đại - Ngô Đức Thọ Nhà xuất bản Văn Hóa 1997". Bản gốc lưu trữ ngày 26 tháng 3 năm 2017. Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2017.
  2. ↑ Nguồn gốc họ Hoàng, Truy cập 2005-12-15.
  3. ↑ "Hoàng Trình Thanh".
  4. ↑ "Đi tìm ông Tổ ngành Quân y Việt Nam".
  5. ↑ "http://www.isogop.org/caratheodory-prize". Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 5 tháng 4 năm 2016. {{Chú thích web}}: Liên kết ngoài trong |tiêu đề= (trợ giúp)
  6. ↑ "http://vietnamnet.vn/vn/kinh-te/197687/ty-phu-viet-2-8-ty-do--lam-giau-tu-mau.html". {{Chú thích web}}: Liên kết ngoài trong |tiêu đề= (trợ giúp)
  7. ↑ "http://www.forbes.com/profile/kieu-hoang/". {{Chú thích web}}: Liên kết ngoài trong |tiêu đề= (trợ giúp)

Liên kết ngoài

Lấy từ “https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Hoàng_(họ)&oldid=74935535”