Binh chủng Công binh, Quân đội nhân dân Việt Nam
| Binh chủng Công binh | |
|---|---|
| Quân đội Nhân dân Việt Nam | |
| Quốc gia |  Việt Nam |
| Thành lập | 25 tháng 3 năm 1946 |
| Quân chủng | Toàn quân |
| Phân cấp | Binh chủng (Nhóm 4) |
| Nhiệm vụ | Binh chủng kỹ thuật |
| Quy mô | 12.000 người |
| Bộ phận của | Bộ Quốc phòng |
| Bộ chỉ huy | Đội Cấn, Ba Đình, Hà Nội |
| Khẩu hiệu | Mở đường thắng lợi[1][2] |
| Thành tích |  Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân ×2  Huân chương Sao Vàng  Huân chương Hồ Chí Minh ×2  Huân chương Độc lập hạng Nhất [1] |
| Chỉ huy | |
| Tư lệnh |   |
| Chính ủy | |
| Chỉ huy nổi bật | |
Binh chủng Công binh là một binh chủng chuyên môn kỹ thuật trực thuộc Quân đội nhân dân Việt Nam, nằm dưới sự quản lý của Bộ Quốc phòng Việt Nam, có chức năng bảo đảm các công trình trong tác chiến, xây dựng các công trình quốc phòng và đảm bảo cầu đường cho bộ đội vận động tác chiến.[2]
Lịch sử hình thành
Binh chủng Công binh hình thành tháng 9 năm 1945. Tiền thân của Binh chủng Công binh hiện nay là những tổ đánh phá đường sá, cầu cống,...nhằm ngăn chặn tối đa bước tiến của quân Pháp quay trở lại xâm lược Việt Nam.[2]
Ngày truyền thống của Binh chủng Công binh là ngày 25 tháng 3 năm 1946, ngày Chủ tịch Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 34-SL về việc thành lập Công chính Giao thông Cục thuộc Bộ Quốc phòng Việt Nam, tiền thân của lực lượng công binh. Điều 13 của Sắc lệnh ghi rõ: “Công chính Giao thông Cục có nhiệm vụ tổ chức thi hành việc vận tải, thông tin, vẽ bản đồ và tổ chức công binh dùng vào các việc chuyên môn như cầu cống, đường sá, máy móc…” Ngày 25/3/1946 đánh dấu sự ra đời của ngành công binh Quân đội nhân dân Việt Nam và trở thành ngày truyền thống của Bộ đội Công binh Việt Nam.[1][2]
Ngày 29/4/1946, Bộ Quốc phòng ban hành Thông tri số 300/TT, quy định nhiệm vụ của Công chính Giao thông Cục gồm: tổ chức vận tải, quản lý và sửa chữa phương tiện, mua sắm và bảo quản nhiên liệu, mở các xưởng sửa chữa, hỗ trợ công binh và vẽ bản đồ, thông tin liên lạc. Đến 2/12/1946, cơ quan này đổi tên thành Giao thông Công binh Cục. Cuối tháng 12/1946, ba tiểu đoàn đầu tiên được thành lập, đảm nhiệm công tác phá hoại và xây dựng công sự trên các tuyến phố Hà Nội.[1][2]
Ngày 5/2/1949, Giao thông Công binh Cục được đổi thành Cục Công binh. Tiếp đó, ngày 7/1/1951, Bộ Tổng Tư lệnh ra Quyết định số 44/QĐ thành lập trung đoàn công binh trực thuộc Bộ Tổng Tham mưu với nhiệm vụ vượt sông, sửa đường, làm công sự, bộc phá và huấn luyện cán bộ. Thực hiện quyết định này, ngày 15/1/1951, Trung đoàn Công binh 151 chính thức ra đời tại khu rừng Khuôn Lâm (Phú Lương, Thái Nguyên).[1][2]
Bộ đội Công binh đã liên tục tham gia và hoàn thành tốt nhiệm vụ trong nhiều chiến dịch lớn như:Biên Giới (1950),Trần Hưng Đạo (1951), Hoàng Hoa Thám (1951), Quang Trung – Hòa Bình (1951–1952), Tây Bắc (1952), Thượng Lào (1953) và Đông Xuân 1953–1954.
Đặc biệt, trong Chiến dịch Điện Biên Phủ (1954), lực lượng Công binh đã xuất sắc thực hiện nhiệm vụ: sửa chữa, mở mới hàng trăm km đường và cầu phục vụ vận chuyển, xây dựng tuyến đường kéo pháo, đồng thời làm các trận địa pháo lựu, pháo phòng không, góp phần quan trọng vào phương châm tác chiến “đánh chắc, tiến chắc” của Bộ.[1][2][3]
Bộ Tư lệnh Công binh được thành lập ngày 28 tháng 6 năm 1965 theo Quyết định 102/QP của Bộ Quốc phòng.
Lãnh đạo Binh chủng Công binh
- Tư lệnh: Thiếu tướng Trần Trung Hoà
- Chính ủy: Thiếu tướng Đinh Ngọc Tường
- Phó Tư lệnh - TMT: Đại tá Nguyễn Hồng Giang
- Phó Tư lệnh: Đại tá Hà Huy Khánh
- Phó Chính ủy: Đại tá Khổng Mạnh Hưng
Cơ quan trực thuộc
- Văn phòng
- Thanh tra
- Phòng Tài chính
- Phòng Khoa học Quân sự
- Phòng Thông tin Khoa học quân sự
- Phòng Điều tra hình sự
- Phòng Cứu hộ cứu nạn
- Phòng Kinh tế
- Bộ Tham mưu
- Cục Chính trị (Thành lập 20/7/1949)[4]
- Cục Hậu cần
- Cục Kỹ thuật
- Cục Công trình Quốc phòng
Đơn vị trực thuộc
- Trường Đại học Ngô Quyền
- Viện Kỹ thuật Công binh
- Ban Quản lý dự án các công trình DKI (Nhà giàn trên biển)
- Ban Quản lý dự án 756
- Trung tâm Tư vấn khảo sát thiết kế công trình Quốc phòng (Giám đốc: Đại tá Nguyễn Thanh Quang).
- Trung tâm Công nghệ Xử lý Bom mìn (BOMICEN). Thành lập tháng 9 năm 1996. Đơn vị Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân (2005).
- Trường Trung cấp kỹ thuật Công binh
- Lữ đoàn Công binh Công trình 229
- Lữ đoàn Công binh Vượt sông 239
- Lữ đoàn Công binh Vượt sông 249
- Lữ đoàn Công binh Công trình 279
- Lữ đoàn Công binh Công trình 72
- Lữ đoàn Công binh Công trình 293
- Công ty 756
- Công ty 49
- Công trường 101-79
Tư lệnh qua các thời kỳ
| TT | Họ tên Năm sinh-năm mất | Thời gian đảm nhiệm | Cấp bậc tại nhiệm | Chức vụ cuối cùng | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Nguyễn Văn Tình | 1946-29/5/1946 | Cục trưởng đầu tiên (Công chính Giao thông Cục trưởng)[5] | ||
| 2 | Nguyễn Duy Thanh | 29/5/1946-31/12/1946 | Công chính Giao thông Cục trưởng[6] | ||
| 3 | Lê Sĩ Ngạc | 1/1/1947- | Công chính Giao thông Cục trưởng[7] | ||
| 4 | Hoàng Đạo Thúy | 1948-1948 | Đại tá (1958) | Cục trưởng Cục Quân huấn Cục trưởng Cục Thông tin Liên lạc | Cục trưởng |
| 5 | Lê Khắc | 1948-1951 | Đại tá (1950) | Bộ trưởng Bộ Ngoại Thương (1980-1986) | Cục trưởng |
| 6 | Trần Đình Xu (1921-1969) | 1956-1961 | Đại tá (1961) | Tư lệnh Quân khu Sài gòn-Gia định | |
| 7 | Phạm Hoàng | 1961-1965 | Cục trưởng Cục Công binh | ||
| 8 | Phạm Hoàng | 1965-1970 | Tư lệnh Binh chủng Công binh đầu tiên | ||
| 9 | Trần Bá Đăng | 1970-1987 | |||
| 10 | Vũ Trọng Hà | 1987-1989 | Thiếu tướng | ||
| 11 | Nguyễn Hữu Yên | 1989-1995 | Thiếu tướng (1990) | ||
| 12 | Đặng Văn Phúc | 1995-2000 | Đại tá | ||
| 13 | Trương Quang Khánh (1953-) | 2000-2004 | Thiếu tướng (2000) Trung tướng (2006)Thượng tướng (2011) | Thứ trưởng Bộ Quốc phòng (2009-2016) | Ủy viên Trung ương Đảng (2006-2016) |
| 14 | Hoàng Kiền | 2004-2007 | Thiếu tướng (2006) | Trưởng Ban Quản lý Dự án 47, BTTM (2007-2014) | Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (2015), Giải thưởng Hồ Chí Minh (2017) |
| 15 | Dương Đức Hòa | 2007-2010 | Thiếu tướng (2007) | Trung tướng (2011) Tư lệnh Quân khu 2 (2011-2016) | Ủy viên Trung ương Đảng (2011-2016) |
| 16 | Phạm Quang Xuân | 2010-2014 | Thiếu tướng (2010) Trung tướng (2015) | Phó Giám đốc Học viện Quốc phòng (2014-2016) | |
| 17 | Trần Hồng Minh | 2014-2016 | Thiếu tướng (2014) Trung tướng (2018) | Bí thư Tỉnh ủy Cao Bằng (2021-2024) Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải (2024-2025)Bộ trưởng Bộ Xây dựng (2025-nay) | Ủy viên Trung ương Đảng (2021-nay) |
| 18 | Phùng Ngọc Sơn | 2016-6.2020 | Thiếu tướng (2016) | Phó chủ nhiệm kiêm TMT Tổng cục Kỹ thuật (2020-nay) | |
| 19 | Trần Trung Hòa | 6.2020- nay | Thiếu tướng |
Chính ủy qua các thời kỳ
| TT | Họ tên Năm sinh-năm mất | Thời gian đảm nhiệm | Cấp bậc tại nhiệm | Chức vụ cuối cùng | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|---|
| Đặng Quốc Bảo (1927-) | 1962-1965 | Thiếu tướng (1974) | Chánh Văn phòng Tổng cục Chính trị (1955-1957) Trưởng ban Khoa giáo Trung ương | ||
| Chu Thanh Hương | 1965-1974 | Thiếu tướng | |||
| Trần Thế Môn (1915-2009) | 1974-1977 | Thiếu tướng (1974) | Chánh án Tòa án Quân sự Trung ương (1977-1979) | ||
| Nguyễn Huân (1926-2017) | 1977-1982 | Trung tướng | Chánh án Tòa án Quân sự Trung ương (1981-1993) | ||
| Nguyễn Đình Ích | 1982-1983 | Thiếu tướng | |||
| Trần Bình | 1983-1995 | Thiếu tướng | |||
| Hoàng Khánh Hưng | 1995-2002 | Thiếu tướng | Trung tướng (2008) Chính ủy Học viện Kỹ thuật Quân sự | ||
| Mai Ngọc Linh | 2002-2007 | Thiếu tướng (2004) | |||
| Hoàng Sĩ Nam | 2007-2013 | Thiếu tướng (2008) | |||
| Trần Xuân Mạnh | 2013-2017 | Thiếu tướng (2013) | |||
| Lê Xuân Cát | 2017-6/2022 | Thiếu tướng (12/2017) | |||
| Đinh Ngọc Tường | 6/2022- nay | Thiếu tướng(11/2022) |
Tham mưu trưởng qua các thời kỳ
- 1970-1971, Đào Hữu Liêu, Thiếu tướng (1984), Phó Chủ nhiệm Tổng cục CNQP
Khen thưởng
Trang bị phương tiện
| Hình ảnh | Phương tiện | Chủng loại | Số lượng | Nguồn gốc | Chi tiết |
|---|---|---|---|---|---|
 | TMM-3M | Cầu cơ giới tự hành hạng nặng |  Nga | ||
 | AM-50S | Cầu cơ giới tự hành hạng nặng |  Cộng hòa Séc | ||
 | MS-20 Daglezja | Cầu cơ giới tự hành hạng nặng | 4 hệ thống[8][9] |  Ba Lan | |
 | IMR-2 | Xe kỹ thuật công binh bọc thép | 2 |  Liên Xô | Dựa trên khung gầm xe tăng T-72.[10] |
 | EOV-4421 | Máy xúc | Liên Xô | ||
 | PZM-2 | Máy đào hào | Liên Xô | ||
 | TMK-2 | Máy đào hào | Liên Xô | ||
 | PTS-M | Phương tiện lội nước | Liên Xô | [11] | |
 | GSP-55 | Phà tự hành | ≥3 | Liên Xô | Có ít nhất 3 hệ thống được vận hành bởi Lữ đoàn Công binh 575.[12][13] |
 | PMP | Cầu phao di động | ≥3 | Liên Xô | Có ít nhất 3 bộ cầu phao hiện đang trong biên chế.[11][14][15] |
| VSN-1500 | Ca nô máy | Việt Nam | Trang bị cho các đơn vị công binh như một phương tiện vượt sông hạng nhẹ.[16] | ||
.jpg) | BMK-T | Ca nô máy | Liên Xô | Trang bị cho các đơn vị công binh vượt sông.[17] | |
| BMK-150 | Ca nô máy | Liên Xô | Trang bị cho các đơn vị công binh vượt sông.[15] | ||
 | BMK-130 | Ca nô máy | Liên Xô | Trang bị cho các đơn vị công binh vượt sông.[15] |
Chú thích
- 1 2 3 4 5 6 Nguyễn Văn Tùng (tháng 12 năm 2024). "Binh chủng Công binh phát huy truyền thống "mở đường thắng lợi", hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ". Báo Nhân dân. Truy cập ngày 30 tháng 10 năm 2025.
- 1 2 3 4 5 6 7 "Giới thiệu chung về Binh chủng Công binh". Bộ Quốc phòng. Truy cập ngày 30 tháng 10 năm 2025.
- ↑ Đại tá-ThS TRẦN ĐÌNH QUANG (ngày 14 tháng 4 năm 2014). "Công tác vận tải trong chiến dịch Điện Biên Phủ". Báo Quân đội Nhân dân. Truy cập ngày 30 tháng 10 năm 2025.
- ↑ "Cục Chính trị Binh chủng Công binh: Đón nhận Huân chương BVTQ hạng Nhì". Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 11 năm 2014. Truy cập ngày 16 tháng 11 năm 2014.
- ↑ "Sắc lệnh số 35 về việc cử các cán bộ lãnh đạo các cơ quan thuộc Bộ Quốc phòng". Cổng Thông tin điện tử Chính phủ. Chính phủ Việt Nam. ngày 25 tháng 3 năm 1946. Truy cập ngày 30 tháng 10 năm 2025.
- ↑ "Sắc lệnh số 82 (82B) – Về việc cử ông Nguyễn Duy Thanh đi công cán sang Pháp". Cổng Thông tin điện tử Chính phủ. Chính phủ Việt Nam. ngày 29 tháng 5 năm 1946. Truy cập ngày 30 tháng 10 năm 2025.
- ↑ "Sắc lệnh số 213 – Về việc cử ông Lê Sĩ Ngạc giữ chức Cục trưởng Cục Giao thông Công chính thay ông Nguyễn Duy Thanh". Cổng Thông tin điện tử Chính phủ. Chính phủ Việt Nam. ngày 20 tháng 11 năm 1946. Truy cập ngày 30 tháng 10 năm 2025.
- ↑ Vietnamese army gets Polish mechanized bridges MS-20 Daglezja Lưu trữ ngày 26 tháng 8 năm 2021 tại Wayback Machine Army Recognition
- ↑ Łukasz, Pacholski (ngày 6 tháng 5 năm 2021). "Những cây cầu MS-20S xuất khẩu đầu tiên đã được giao cho khách hàng". ZBIAM (bằng tiếng Ba Lan).
- ↑ "Xe công binh IMR-2 đa năng của quân đội Việt Nam". VietQ. ngày 11 tháng 11 năm 2015. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2025.
- 1 2 "Những "cánh tay" công binh". Hà Nội Mới. ngày 5 tháng 3 năm 2015. Truy cập ngày 9 tháng 6 năm 2025.
- ↑ "Đoàn cán bộ, học viên Học viện Quốc phòng thăm và làm việc tại Lữ đoàn Công binh 575 (Quân khu 1)". Vietnam People's Army Newspaper. ngày 13 tháng 7 năm 2011. Truy cập ngày 3 tháng 11 năm 2023.
- ↑ "Phà tự hành GSP của Công binh Việt Nam tuyệt cỡ nào 2014".
- ↑ "Lữ đoàn Công binh 414 (Quân khu 4): Coi trọng thực hành, gắn với thực tế". People's Army Newspaper (Vietnam). ngày 18 tháng 4 năm 2023. Truy cập ngày 1 tháng 11 năm 2023.
- 1 2 3 "Những bí mật vượt sóng của lính công binh". Công an Nhân dân. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2025.
- ↑ "Giá liên kết máy đẩy với thuyền vượt sông nhẹ". Vietnam People's Army Newspaper. ngày 7 tháng 10 năm 2017. Truy cập ngày 3 tháng 11 năm 2023.
- ↑ "Ảnh: Báo Nga ngạc nhiên khi Việt Nam tự động hóa cả nó, sản xuất hàng loạt UAV". An ninh Thủ Đô. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2025.
