Bước tới nội dung

Xung đột Iran – Israel 2024

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Xung đột Iran – Israel (2024–nay)
Một phần của Xung đột Iran – Israel và Khủng hoảng Trung Đông (2023–nay)


Trên: Đánh chặn tên lửa tại Galilea Hạ, Israel, Iran tấn công tên lửa vào Israel vào ngày 1 tháng 10 năm 2024.

Dưới: Vụ nổ tại Tehran, Iran, Israel tấn công tên lửa vào Iran vào ngày 13 tháng 6 năm 2025.
Thời gianGiai đoạn 1: Ngày 1–19 tháng 4 năm 2024 (18 ngày)
Giai đoạn 2: Ngày 31 tháng 7 – Ngày 26 tháng 10 năm 2024 (2 tháng 25 ngày)
Giai đoạn 3: Ngày 13 tháng 6 năm 2025 – nay (9 tháng 29 ngày)
Địa điểm
Tình trạngĐang diễn ra
Tham chiến
 Israel
Hậu thuẫn:
 Hoa Kỳ[1]
 Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland[1]
 Pháp[2]
 Jordan[3]
Tình báo:
 Ả Rập Xê Út[4][5]
 Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất[4][5]

 Iran
Hậu thuẫn:
Trục kháng cự:

 Hezbollah[8][9]

  • Kháng chiến Hồi giáo ở Iraq[10]
  • Tổ chức Badr[8]
  • Tập tin:Infobox Faylaq al-Wa'ad al-Sadiq.png True Promise Corps[8]
Chỉ huy và lãnh đạo

Naim Qassem

    Hassan Nasrallah X

    • Ahmad al-Hamidawi
    • Hadi al-Amiri
    • Tập tin:Infobox Faylaq al-Wa'ad al-Sadiq.png Sheikh Muhammad al-Tamimi[11]
    Thành phần tham chiến

     Lực lượng Vũ trang Israel

    Hoa Kỳ Quân đội Hoa Kỳ

    Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland Quân đội Anh

    Jordan Jordanian Armed Forces

    •  Không quân Hoàng gia Jordan[22]

    Pháp Lực lượng Vũ trang Pháp

    Lực lượng Vũ trang Ả Rập Xê Út[24] (claimed)

    • Royal Saudi Air Defense[24]

    General Staff

    Syrian Armed Forces[6]

    Hezbollah Hezbollah's military

      Hezbollah Redwan Force[28]

      Yemeni Armed Forces (SPC)
      Thương vong và tổn thất
      Phía Israel:
      14 thường dân Israel thiệt mạng[a]
      435 thường dân Israel bị thương[32][33]
      MSC Aries bị bắt giữ
      Phía Iran:
      123 người thiệt mạng[b]
      329 thường dân Iran bị thương[36][37]
      1 thường dân Palestine thiệt mạng[38]
      2 thường dân Syria thiệt mạng
      7 thường dân Jordan bị thương[c]
      Cuộc tấn công chủ động của Israel đã gây thiệt hại nặng nề cho phía Iran, trong khi cuộc trả đũa của Iran hầu hết bị đánh chặn

      Xung đột Iran – Israel năm 2024 (2024 Iran–Israel conflict) là những leo thang quân sự căng thẳng nguy hiểm ở Trung Đông giữa IranIsrael xảy ra vào năm 2024 đến nay, bắt đầu sự kiện này là cuộc tập kích bất ngờ phủ đầu của Israel vào ngày 1 tháng 4 năm 2024 với sự kiện Israel ném bom đại sứ quán Iran ở Damascus, và sau đó là các màn đáp trả lẫn nhau, đánh dấu bằng các cuộc tấn công quân sự trực tiếp chưa từng có tiền lệ giữa hai quốc gia đã leo thang thành một loạt các cuộc đối đầu trực tiếp giữa hai nước và đã bùng nổ tiếp tục vào ngày 13 tháng 6 năm 2025 khi Israel khai cuộc chủ động tập kích tên lửa vào thủ đô Teheran hạ sát hơn một tá nhân vật cao cấp của Iran. Cuộc xung đột này, vốn âm ỉ trong nhiều thập kỷ qua các cuộc chiến ủy nhiệm, đã bùng phát thành đối đầu trực diện, gây lo ngại sâu sắc cho sự ổn định của toàn bộ khu vực Trung Đông cũng như trên thế giới . Liên Hợp quốc và các nước Phương Tây đã bày tỏ sự ủng hộ quyền chủ động tự vệ của Israel và tỏ ra quan ngại cũng như lên án mạnh mẽ các hành vi trả đủa của Iran đã gây leo thang căng thẳng và làm phức tạp tình hình trong khu vực.

      Diễn tiến

      Đồ họa thông tin do chính phủ Israel công bố, mô tả các cuộc tấn công của Iran nhằm vào Israel trong Chiến dịch Lời hứa Chân thật.

      Năm 2024

      Cuộc đối đầu trực tiếp bắt đầu vào ngày 1 tháng 4 năm 2024, khi một cuộc không kích bị nghi do Israel thực hiện đã phá hủy tòa nhà lãnh sự quán Iran ở Damascus của Syria. Vụ tấn công này đã khiến 16 người thiệt mạng, trong đó có Thiếu tướng Mohammad Reza Zahedi, một chỉ huy cấp cao của Lực lượng Quds thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Iran đã cáo buộc Israel đứng sau vụ tấn công và thề sẽ trả đũa.[40][41] Để đáp trả, Iran và các đồng minh Trục kháng cự của mình bắt giữ con tàu có liên hệ với Israel có tên là MSC Aries và đã tiến hành các cuộc không kích bên trong Israel vào ngày 13 tháng 4 năm 2024(trong chiến dịch Lời hứa Đích thực),[42] phía Israel đã tố cáo Iran tấn công vào lãnh thổ của mình.[43][44] Sự thể là vào đêm 13 rạng sáng 14 tháng 4 năm 2024, Iran đã lần đầu tiên trong lịch sử phát động một cuộc tấn công quân sự trực tiếp quy mô lớn vào lãnh thổ Israel. Hơn 300 máy bay không người lái (UAV) và tên lửa các loại đã được phóng đi.[42][45] Tuy nhiên, theo Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF), với sự hỗ trợ của các đồng minh như Mỹ, Anh, Pháp và Jordan đã vô hiệu hoá hoàn toàn với 99% các mục tiêu trên không đã bị đánh chặn thành công.[3] Cuộc tấn công của Iran chỉ gây ra thiệt hại nhỏ tại một căn cứ không quân của Israel và không có trường hợp tử vong nào được báo cáo.

      Vài ngày sau, vào ngày 19 tháng 4 năm 2024, đến lượt Israel đã có hành động đáp trả. Các báo cáo cho biết Israel đã tiến hành một cuộc tấn công có giới hạn nhằm vào một căn cứ không quân gần thành phố Isfahan của Iran, nơi có các cơ sở hạt nhân quan trọng. Quy mô và mục tiêu chính xác của cuộc tấn công này không được hai bên công bố rộng rãi, cho thấy một nỗ lực nhằm tránh leo thang thành một cuộc chiến tranh toàn diện. Mặc dù cuộc đối đầu trực tiếp giữa Iran và Israel vào tháng 4 năm 2024 không leo thang thành một cuộc chiến tranh toàn diện, nó đã tạo ra một thực tế chiến lược mới ở Trung Đông. Lần đầu tiên, hai đối thủ không đội trời chung đã phá vỡ "quy tắc" không tấn công trực tiếp vào lãnh thổ của nhau. Sự kiện này đã chứng tỏ khả năng phòng thủ tên lửa tiên tiến của Israel, nhưng cũng cho thấy quyết tâm và năng lực của Iran trong việc tấn công các mục tiêu ở khoảng cách xa. Cuộc tấn công trả đũa này của Iran đã bị châu Âu và đại diện Liên Hợp quốc lên án mạnh mẽ. Đại diện cấp cao của Liên minh về Chính sách đối ngoại và an ninh của châu Âu là ông Josep Borrell đã "lên án mạnh mẽ" cuộc tấn công của Iran và gọi đó là "sự leo thang chưa từng có và là mối đe dọa nghiêm trọng đối với an ninh khu vực".[46] Tổng thư ký Liên hợp quốc ông António Guterres đã "lên án mạnh mẽ sự leo thang nghiêm trọng được thể hiện qua cuộc tấn công quy mô lớn".[47]

      Năm 2025

      Bước sang năm 2025, tình hình xung đột giữa Iran và Israel đã leo thang đến mức độ nguy hiểm chưa từng có vào giữa tháng 6 năm 2025, vượt xa các cuộc đối đầu trước đó và đẩy khu vực Trung Đông đến bờ vực của một cuộc chiến tranh toàn diện. Cuộc khủng hoảng bùng phát dữ dội vào ngày 13 tháng 6 năm 2025, khi Israel bất ngờ chủ động tiến hành một chiến dịch quân sự quy mô lớn đã được toan tính kỹ lưỡng, được đặt tên là Chiến dịch Sư tử trỗi dậy (tiếng Do Thái: כלביא/"Operation Rising Lion"). Trong chiến dịch này, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã thực hiện các cuộc không kích phủ đầu vào hàng loạt mục tiêu chiến lược trên khắp lãnh thổ Iran và hoàn thành tất cả các mục tiêu đề ra.[48][49][50] Các cơ sở quân sự và hạt nhân mục tiêu đã bị ảnh hưởng, cùng với đó là một loạt cái chết của các quan chức quân sự và nhà khoa học hạt nhân Iran.[51] Chỉ huy Vệ binh Cách mạng Hossein Salami và các lãnh đạo cấp cao khác của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), bao gồm cả chỉ huy cấp cao Amir Ali Hajizadeh, được cho là đã thiệt mạng trong vụ tấn công.[52] Các nguồn tin khu vực cho biết ít nhất 20 chỉ huy cấp cao đã thiệt mạng trong các cuộc không kích này.[53] Phía Iran xác nhận một loạt các tướng lĩnh trọng yếu thiệt mạng gồm các chỉ huy Mohammad Bagheri, Hossein Salami, Gholam Ali Rashid, Amir Ali Hajizadeh[54][55] Lực lượng IDF còn cho biết đã tiêu diệt thêm chỉ huy Amir Ali Hajizadeh cùng toàn bộ đơn vị điều khiển máy bay không người lái.[56] Tổng cộng, IDF báo cáo trong đợt tập kích nà đã hạ sát 6 chỉ huy cao cấp là Tướng Bagheri, Salami, Ali Rashid, Ali Hajizadeh, chỉ huy Davoud Shaykhian, chỉ huy Taher Pour cùng 9 nhà khoa học hạt nhân của Iran cũng đã thiệt mạng.[57] Tờ báo The New York Times còn báo cáo thêm ca thiệt mạng của chỉ huy Esmail Qaani[58] dù phía Israel tin rằng ông này còn sống sót.[59] Tháp Jahan Koudak cũng bị hư hại sau đợt tấn công phủ đầu triệt hạ này.[60]

      Sau cuộc tấn công phủ đầu thành công mỹ mãn này, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố trong một cuộc phỏng vấn trên truyền hình: "Chúng ta đang ở thời điểm quyết định trong lịch sử của Israel" và nói thêm: "Chúng ta đang bảo vệ thế giới tự do khỏi chủ nghĩa khủng bố và sự man rợ mà Iran nuôi dưỡng và xuất khẩu trên toàn cầu". Ông cũng nói rằng Iran đã sở hữu đủ uranium làm giàu để sản xuất chín bom hạt nhân.[61] Ông cảm ơn Tổng thống Donald Trump vì sự ủng hộ của ông và cho biết cuộc tấn công là một hoạt động cần thiết ngay lập tức để đẩy lùi mối đe dọa làm giàu uranium.[62][63][64] Ông nói thêm rằng các cuộc tấn công sẽ tiếp tục "cho đến khi nào còn cần thiết để hoàn thành nhiệm vụ chống lại mối đe dọa hủy diệt chống lại chúng ta".[65] Cuộc tấn công này được phương Tây ủng hộ mạnh mẽ như là quyền tự vệ chính đáng của Israel và yêu cầu Iran không được trả đũa làm leo thang phức tạp tình hình. Tổng thống Donald Trump đã công khai tuyên bố rằng "Iran phải đạt được thỏa thuận trước khi không còn gì nữa". Ông Trump đã bày tỏ sự ủng hộ đối với chiến dịch của Israel, cam kết tiếp tục cung cấp thiết bị quân sự và cho phép lực lượng Hoa Kỳ hỗ trợ đánh chặn loạt tên lửa đầu tiên của Iran. Hoa Kỳ đã cảnh báo Iran không được tấn công vào lợi ích hoặc nhân sự của Hoa Kỳ, nhấn mạnh rằng họ sẽ đáp trả bằng quân sự nếu các cuộc tấn công như vậy xảy ra.[66] Sau đợt tấn công, Thủ tướng Canada Mark Carney đã tái khẳng định "quyền tự vệ và đảm bảo an ninh của Israel" và kêu gọi các bên phải "kiềm chế tối đa".[67]

      Tối hôm 13 tháng 6 năm 2025, Iran đáp trả bằng một cuộc tấn công trả đũa vào các căn cứ quân sự của Israel và các địa điểm khác trên khắp Tel Aviv[68] với hơn 150 tên lửa đạn đạo và hơn 100 máy bay không người lái[69] trong chiến dịch mang tên "Lời hứa Đích thực 3" ("Operation Vow of Truth 3"/عملیات وعده صادق ٣).[70] Israel tuyên bố hệ thống phòng không Vòm Sắt (Iron Dome) và các hệ thống phòng thủ khác, với sự hỗ trợ từ các đồng minh như Hoa Kỳ, đã đánh chặn được hầu hết tên lửa của Iran. Hành động đáp trả này của Iran vào Israel đã bị Liên Hiệp quốc và nhiều nước phương Tây lên án kịch liệt. Tổng thư ký Liên Hiệp quốc António Guterres kêu gọi cả hai bên thực hiện "sự kiềm chế tối đa" và lên án mọi hành động leo thang quân sự của Iran trong khu vực.[71] Tổng thống Javier Milei lên án cuộc phản công của Iran vào Israel, bày tỏ sự ủng hộ đối với các hành động quân sự trước đây của Israel và nói rằng "[Chúng ta] đang cùng nhau chiến đấu chống lại cái ác".[72] Các chính phủ châu Âu phải đối mặt với những thách thức chính trị trong việc áp đặt lại các lệnh trừng phạt của Liên hợp quốc đối với Iran trước khi cơ chế phục hồi hết hạn vào tháng 10 năm 2025, làm phức tạp thêm các nỗ lực quốc tế nhằm kiềm chế chương trình hạt nhân của Iran.[66] Ngay sau cuộc tấn công của Iran, vào lúc 23:11 giờ địa phương, Lực lượng Israel IDF thông báo rằng họ đã bắt đầu một làn sóng tấn công mới vào "các mục tiêu quân sự" ở Tehran.[73] Các kho chứa dầu và kho xăng trong thành phố Teheran đã bị tấn công và tiêu huỷ, xảy ra tình trạng cắt điện ở khu phố Shahran.[74] Vào đêm muộn ngày 14 tháng 6 năm 2025, Hãng thông tấn Tasnim đưa tin rằng các cuộc tấn công của Israel vào thủ đô đã đánh tan trụ sở của Bộ Quốc phòng Iran cũng như tòa nhà Tổ chức Đổi mới và Nghiên cứu Quốc phòng.[75]

      Ghi chú

      1. 1 gián tiếp[29]
        3 người thiệt mạng ngày 13 tháng 7[30]
        10 người thiệt mạng ngày 14 tháng 6[31]
      2. 19 người thiệt mạng (7 binh lính IRGC, 5 dân quân được Iran hậu thuẫn, 4 sĩ quan quân đội Iran, 1 nhân viên an ninh Iran, 1 chiến binh Hezbollah và 1 cố vấn Iran)
        104 thiệt mạng vào Tháng 6 năm 2025[34][35]
      3. 2 người bị thương vào tháng 10 năm 2024
        5 người bị thương vào tháng 6 năm 2025[39]

      Tham khảo

      1. 1 2 Fabian, Emanuel (ngày 14 tháng 4 năm 2024). "More than 100 Iranian drones have been intercepted by US, UK outside Israel, says defense official". The Times of Israel. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 14 tháng 4 năm 2024.
      2. 1 2 "France Deploys Navy to Defend Israel". The Wall Street Journal (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2024.
      3. 1 2 Al-Khalidi, Suleiman (ngày 13 tháng 4 năm 2024). "Jordan's air defence ready to shoot down any Iranian aircraft that violate its airspace". Reuters. Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2024.
      4. 1 2 Winer, Stuart (ngày 15 tháng 4 năm 2024). "Report: Gulf states, including Saudi Arabia, provided intelligence on Iran attack". The Times of Israel (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 15 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2024.
      5. 1 2 Bradley, Matt (ngày 16 tháng 4 năm 2024). "An uneasy alliance of Arab states helped defend Israel from Iran. Their resolve may soon be tested". NBC News. Beirut. Lưu trữ bản gốc ngày 18 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 18 tháng 4 năm 2024.
      6. 1 2 3 "الدفاعات السورية تستهدف صواريخ إسرائيلية حاولت التصدي للصواريخ الإيرانية المتجهة للجولان" [Syrian defenses targeted Israeli missiles that attempted to confront Iranian missiles heading for the Golan]. Al-Watan (bằng tiếng Ả Rập). ngày 15 tháng 4 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 17 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 18 tháng 4 năm 2024.
      7. Lilleholm, Lucas (ngày 23 tháng 11 năm 2023). "US warship shoots down attack drones over the Red Sea". CNN. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2024.
      8. 1 2 3 "IRAN UPDATE, APRIL 13, 2024". understandingwar.org. ISW. Truy cập ngày 26 tháng 4 năm 2024. Members of Iran's so-called "Axis of Resistance" appear to have conducted attacks targeting Israel simultaneously with Iran's first wave of attacks. Lebanese Hezbollah claimed it fired "dozens" of Katyusha rockets targeting an Israeli missile and artillery base in the Golan Heights at 1800 ET.
      9. "IDF strikes Hezbollah military complex in Lebanon". The Jerusalem Post | JPost.com. ngày 13 tháng 4 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2024.
      10. "Live Updates: Israel Reports Light Damage After Iran Launches Large Strike". The New York Times. ngày 13 tháng 4 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 14 tháng 4 năm 2024.
      11. "Faylaq al-Wa'ad al-Sadiq". jihadintel.meform.org. Jihad Intel. Truy cập ngày 26 tháng 4 năm 2024.
      12. Fabian, Emanuel (ngày 14 tháng 4 năm 2024). "Iran fires some 300 drones, missiles at Israel in first-ever direct attack; 99% downed". The Times of Israel. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 14 tháng 4 năm 2024.
      13. 1 2 3 4 5 Klippenstein, Ken; Boguslaw, Daniel (ngày 15 tháng 4 năm 2024). "U.S., Not Israel, Shot Down Most Iran Drones and Missiles". The Intercept. Lưu trữ bản gốc ngày 16 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 18 tháng 4 năm 2024.
      14. Mogilio, Heather (ngày 14 tháng 4 năm 2024). "U.S. Warships in Eastern Mediterranean Down Iranian Ballistic Missiles". United States Naval Institute. Lưu trữ bản gốc ngày 15 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 14 tháng 4 năm 2024.
      15. Epstein, Jake (ngày 14 tháng 4 năm 2024). "US forces shot down over 75 Iranian missiles and drones in its biggest air-defense battle of the Middle East crisis". Business Insider. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 14 tháng 4 năm 2024.
      16. "U.S. Shoots Down Number of Iranian Drones". The Wall Street Journal (bằng tiếng Anh). ngày 13 tháng 4 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2024.
      17. Vinograd, Cassandra; Schmitt, Eric (ngày 11 tháng 4 năm 2024). "U.S. Sends a Top General to Israel Amid Fears of Iranian Strikes". New York Times. Lưu trữ bản gốc ngày 12 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 12 tháng 4 năm 2024.
      18. Fabian, Emanuel (ngày 16 tháng 4 năm 2024). "IDF: Halevi spoke to British counterpart, thanked him for assistance during Iran attack". The Times of Israel. Lưu trữ bản gốc ngày 17 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 20 tháng 4 năm 2024.
      19. "IDF Chief of Staff Halevi thanks UK Defense Chief Radakin for interception efforts". The Jerusalem Post (bằng tiếng Anh). ngày 16 tháng 4 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 18 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 20 tháng 4 năm 2024.
      20. "Over 100 drones intercepted outside Israeli territory: Report "Israeli army radio reports that over 100 drones were intercepted outside Israeli territory with assistance from the US and UK."". Al Jazeera (bằng tiếng Anh). ngày 13 tháng 4 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2024.
      21. Gregory, James; Durbin, Adam (ngày 14 tháng 4 năm 2024). "RAF fighter jets shot down Iran drones, Rishi Sunak says". www.bbc.co.uk. BBC News. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2024.
      22. "Jordan said it shot down dozens of Iranian drones". Reuters (bằng tiếng Anh). ngày 13 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2024.
      23. "French Rafale fighters scramble to neutralize Iranian drones over Jordan". Aerotime (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 17 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 16 tháng 4 năm 2024.
      24. 1 2 "Saudi Arabia says it helped defend Israel against Iran". The Jerusalem Post. ngày 15 tháng 4 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 15 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 16 tháng 4 năm 2024.
      25. "Iran fires air defense batteries in provinces as explosions heard near Isfahan". Associated Press (bằng tiếng Anh). ngày 19 tháng 4 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 19 tháng 4 năm 2024.
      26. "Israel launches missile attack on Isfahan in response to Iran assault". Al Jazeera. ngày 19 tháng 4 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2024.
      27. Chao-Fong, Léonie (ngày 1 tháng 4 năm 2024). "Middle East crisis live: Iran says it holds Israel responsible for Damascus consulate attack and will 'reciprocate when we want'". The Guardian. Lưu trữ bản gốc ngày 1 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 1 tháng 4 năm 2024.
      28. "Hezbollah says it launched dozens of rockets at IDF air defense headquarters". CNN World (bằng tiếng Anh). ngày 13 tháng 4 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2024.
      29. Avni, Idan (ngày 2 tháng 10 năm 2024). "tragdia beafula: nisim zarka nifter bemamad bemehalech mitkafat hatilim me'iran" טרגדיה בעפולה: ניסים זרקה נפטר בממ״ד במהלך מתקפת הטילים מאיראן [Tragedy in Afula: Nissim Zarka died in the MMD during the missile attack from Iran]. Israel Hayom (bằng tiếng Do Thái). Truy cập ngày 9 tháng 10 năm 2024.
      30. "Iran missile barrages kill 3 Israelis, wound dozens including baby rescued from rubble". The Times of Israel.
      31. "10 dead, 200 injured in Iranian barrages; rescuers scramble to find some 20 missing". The Times of Israel (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 15 tháng 6 năm 2025.
      32. "Five killed, at least 23 wounded in Iranian ballistic missile barrage on northern Israel".
      33. "7 dead, 200 injured in Iranian barrages, rescuers scramble to find some 35 missing".
      34. "3 Islamic Revolutionary Guard Corps members killed in Israeli attacks on Iran".
      35. "Iranian media says a police chief, officer killed in Israeli drone strike".
      36. "Update from Leily Nikounazar". The New York Times (bằng tiếng Anh). ngày 13 tháng 6 năm 2025. ISSN 0362-4331. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2025.
      37. Fassihi, Farnaz; Nauman, Qasim; Boxerman, Aaron; Kingsley, Patrick; Bergman, Ronen (ngày 13 tháng 6 năm 2025). "Israel Strikes Iran's Nuclear Program, Killing Top Military Officials: Live Updates". The New York Times (bằng tiếng Anh). ISSN 0362-4331. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2025.
      38. "Gazan buried as only known victim of Iranian barrage against Israel". Reuters. ngày 2 tháng 10 năm 2024. Truy cập ngày 2 tháng 10 năm 2024.
      39. Husseini, Rana. "Five people injured from falling object in Irbid — PSD". Jordan Times (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 15 tháng 6 năm 2025.
      40. Bowen, Jeremy; Gritten, David (ngày 1 tháng 4 năm 2024). "Israel accused of deadly strike on Iranian consulate in Syria". BBC News. Lưu trữ bản gốc ngày 1 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 1 tháng 4 năm 2024.
      41. Lee, MJ; Hansler, Jennifer (ngày 5 tháng 4 năm 2024). "US preparing for significant Iran attack on US or Israeli assets in the region as soon as next week". CNN (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 6 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 9 tháng 4 năm 2024.
      42. 1 2 Bando, Erin (ngày 13 tháng 4 năm 2024). "Iran launches drone attack against Israel". Politico. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 17 tháng 4 năm 2024.
      43. Joffre, Tzvi (ngày 19 tháng 4 năm 2024). "Israel strikes Iran, defense officials confirm - NYT". The Jerusalem Post | JPost.com. Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 19 tháng 4 năm 2024.
      44. Raddatz, Martha (ngày 18 tháng 4 năm 2024). "Israeli missiles have hit a site in Iran". ABC News. Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 19 tháng 4 năm 2024.
      45. "IDF confirms strike on Hezbollah 'significant weapons manufacturing site' in northeast Lebanon". timesofisrael.com. Times of Israel. Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 14 tháng 4 năm 2024.
      46. "Stubb, Orpo condemn Iran's "reckless" attack on Israel". Yle. Finland. ngày 14 tháng 4 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 14 tháng 4 năm 2024.
      47. "Statement by the Secretary-General regarding attacks by the Islamic Republic of Iran targeting Israel". www.un.org. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 14 tháng 4 năm 2024.
      48. "What we know about Israel's attacks on Iran's nuclear sites and military commanders". www.bbc.com (bằng tiếng Anh). ngày 13 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2025.
      49. Gardner, Frank (ngày 13 tháng 6 năm 2025). "Iran is reeling from Israel's attack - and it is only the start". www.bbc.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2025.
      50. "How Israel's Operation Rising Lion breached Iran: Mossad built drone bases and smuggled commandos into Tehran's heart". The Economic Times. ngày 13 tháng 6 năm 2025. ISSN 0013-0389. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2025.
      51. Brumfiel, Geoff (ngày 13 tháng 6 năm 2025). "Israel expands strikes on Iran's nuclear facilities". NPR (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2025.
      52. "Iranian commanders and nuclear scientists killed in Israeli strikes". Reuters (bằng tiếng Anh). ngày 13 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2025.
      53. "202506139176". Iran International (bằng tiếng Anh). ngày 13 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2025.
      54. Regalado, Francesca; Ward, Euan (ngày 13 tháng 6 năm 2025). "Who Are the Iranian Generals Killed by Israel? Here's What We Know". The New York Times (bằng tiếng Anh). ISSN 0362-4331. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2025.
      55. "Who were the Iranian commanders killed in Israel's attack?". BBC (bằng tiếng Anh). ngày 13 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2025.
      56. "IDF confirms IRGC air force chief, top echelon killed in Israeli strike". The Times of Israel (bằng tiếng Anh). ngày 13 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2025.
      57. "IDF reveals that it killed six top Iranian military commanders and nine nuclear scientists". The Times of Israel (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2025.
      58. "Report: Head of Iran's elite Quds Force killed in Israeli strike". The Times of Israel (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2025.
      59. "On IDF's chart of eliminated Iranian security leaders, Qaani listed as still alive". i24NEWS (bằng tiếng Anh). ngày 14 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2025.
      60. Iran: Iconic Jahan Koodak Tower Hit as Israeli Missiles Strike Tehran (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2025 qua www.newsflare.com.
      61. Bodkin, Henry (ngày 13 tháng 6 năm 2025). "Iran could have built '15 nuclear bombs within days', says Israel after strike". The Telegraph (bằng tiếng Anh). ISSN 0307-1235. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2025.
      62. "Israel launched strikes on Iran to 'roll back uranium threat,' Netanyahu says". NBC News. ngày 12 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2025.
      63. "'An immediate operational necessity': Why Israel finally attacked Iran's nuclear facilities". The Times of Israel. ngày 13 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2025.
      64. "Live updates: Israel strikes Iran as fears of another war mount". NBC News. ngày 12 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2025.
      65. "Israel attacks Iran, strikes to continue 'for as many days as it takes'". 1News. ngày 13 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2025.
      66. 1 2 "Israel strikes Iran: Initial assessments from Washington Institute experts". The Washington Institute (bằng tiếng Ả Rập). Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2025.
      67. McCready, Alastair; Kestler-D'Amours, Jillian (ngày 13 tháng 6 năm 2025). "Tehran strikes back at Israel after wave of attacks across Iran". Al Jazeera English (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2025.
      68. "Israel strikes Iran's nuclear sites and kills its top generals. Iran retaliates with missile barrage". AP News (bằng tiếng Anh). ngày 13 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2025.
      69. Lubell, Maayan; Hafezi, Parisa; Holland, Steve (ngày 13 tháng 6 năm 2025). "Iran fires missiles at Israel in response to attacks". Reuters (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2025.
      70. "الحرس الثوری یبدأ عملیة الوعد الصادق 3- الأخبار ایران" (bằng tiếng Ả Rập). Tasnim News Agency. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2025.
      71. Alastair McCready, Jillian Kestler-D'Amours. "Tehran strikes back at Israel after wave of attacks across Iran" (bằng tiếng Anh). Al Jazeera. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2025.
      72. "Javier Milei cuestionó el contraataque de Irán a Israel: "Estamos peleando contra el mal"" [Javier Milei questioned the counterattack of Iran to Israel: "We are fighting against evil"]. Radio Mitre (bằng tiếng Tây Ban Nha). ngày 13 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2025.
      73. "Israel and Iran trade fire – what you need to know". BBC News (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2025.
      74. "Gasoline and oil depots in western Tehran hit by Israeli airstrikes". Iran International (bằng tiếng Anh). ngày 14 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2025.
      75. "Israeli airstrikes hit SPND building in Tehran - Tasnim". Iran International (bằng tiếng Anh). ngày 14 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2025.