Mì biáng biáng

Mì biáng biáng

Loại	Mì sợi Trung Quốc
Xuất xứ	Trung Quốc
Vùng hoặc bang	Thiểm Tây
Nấu ăn: Mì biáng biáng   Media: Mì biáng biáng

Mì biáng biáng
Phồn thể	𰻞𰻞麵 / 麵
Giản thể	𰻝𰻝面 / 面
Bính âm Hán ngữ	biángbiáng miàn
Phiên âm Tiếng Hán tiêu chuẩn Bính âm Hán ngữ biángbiáng miàn Chú âm phù hiệu ㄅㄧㄤˊ   ㄅㄧㄤˊ   ㄇㄧㄢˋ Quốc ngữ La Mã tự byangbyang miann Wade–Giles piang2-piang2-mien4 Latinh hóa Yale byángbyáng myàn IPA [pjǎŋ.pjǎŋ.mjɛ̂n]
Tên tiếng Trung thay thế
Phồn thể	油潑扯麵
Giản thể	油泼扯面
Bính âm Hán ngữ	yóubō chěmiàn
Phiên âm Tiếng Hán tiêu chuẩn Bính âm Hán ngữ yóubō chěmiàn Chú âm phù hiệu ㄧㄡˊ   ㄆㄛ ㄔㄜˇ   ㄇㄧㄢˋ Quốc ngữ La Mã tự youpo cheemiann Wade–Giles yu2-pʻo1 chʻê3-mien4 Latinh hóa Yale yóupwō chěmyàn IPA [jǒu.pʰwó ʈʂʰɤ̀.mjɛ̂n]

Biángbiáng miàn trong chữ Hán truyền thống. Ngoại trừ nét thứ tư và thứ năm, biến thể của biáng được sử dụng giống với biến thể thứ ba trong danh sách.

Chữ biáng

Mì biáng biáng (giản thể: 𰻝𰻝面; phồn thể: 𰻞𰻞麵; bính âm: Biángbiángmiàn), còn được biết đến với tên gọi youpo chemian (giản thể: 油泼扯面; phồn thể: 油潑扯麵) là một loại mì sợi khá phổ biến và xuất xứ từ vùng Quan Trung, tỉnh Thiểm Tây, Trung Quốc.

Món mì này được ca ngợi là một trong "tám đặc sản" của Thiểm Tây. (陕西八大怪), Chúng được mô tả là giống như một chiếc thắt lưng, do độ dày và chiều dài của chúng.

Mì biáng biáng nổi tiếng với cách viết chữ độc đáo. Chữ viết này có cấu trúc phức tạp bất thường, với biến thể tiêu chuẩn của dạng truyền thống gồm 58 nét.

Khái quát

Mì biáng biáng trên bàn một quán ăn ở Bắc Kinh

Nguyên liệu chính là bột mì, sau khi cho thêm nước và muối ăn, hỗn hợp nguyên liệu bột mì sẽ được nhào trộn cho đều. Trước khi luộc, người ta dùng hai tay kéo bột với chiều rộng từ 2 đến 3 cm, sau đó cán mỏng ra. Hương vị món mì khá tương tự với món mì Udon của Nhật Bản, nhưng hình dạng của sợi mì thì khác nhau. Tùy theo chiều dài của thớt kéo mì sẽ quyết định độ dài của sợi mì, có khi dài đến 1 mét.

Trong một khoảng thời gian dài, món mì này là một món ăn ít người biết đến ở Tây An, do những người lao động không có thời gian làm mì sợi mỏng để ăn. Gần đây, món mì này trở nên nổi tiếng hơn trên khắp Trung Quốc, một phần nhờ vào sự quan tâm trên mạng xã hội đối với ký tự hiếm dùng để viết chữ biáng.

Mì biáng biáng đứng đầu trong Thiểm Tây thập đại quái (陝西十大怪 - 10 điều kỳ lạ của vùng Thiểm Tây). Trong đó, mì Biang được nêu tên là 面条像裤带 (Sợi mì như sợi dây buộc quần).

Tên gọi

Liên quan đến danh xưng mì biáng biáng và chữ Hán của nó, hiện tại chỉ có giả thuyết, chưa thể xác định được.

Một trong những thuyết hợp lý nhất về danh xưng của chữ là do chữ "扁扁" (biàn biàn) mang nghĩa "bẹt, dẹt, rộng mà mỏng" tạo thành. Tại một số địa phương vùng tây bắc Trung Quốc, trong đó có vùng Thiểm Tây, có trường hợp âm "an" đọc chệch thành "ang". Trong quá trình phổ biến món mì này ra khắp các tỉnh thành Trung Quốc, âm "ang" cũng từ đó được nhiều người biết đến mà nguồn gốc của nó cũng dần bị quên lãng, kể cả văn tự, chỉ còn truyền lại âm đọc.

Ngoài ra cũng còn một thuyết đề cập đến từ "biáng biáng" là từ tượng thanh, được cho là giống với âm thanh của sợi bột mì dày khi đập vào mặt bàn.

Chữ Hán là một trong những chữ địa phương. Tuy nhiên, trong Khang Hy Từ điển thời nhà Thanh, cũng như trong các nghiên cứu Hán tự và nghiên cứu ngôn ngữ địa phương vùng Thiểm Tây đã được xuất bản tính đến thế kỷ XX.

Chữ Hán biểu thị biáng

Chữ Hán phồn thể cho từ "biáng" trong thư pháp khải thư

Chữ Hán truyền thống cho từ "biáng" bằng phông chữ Song

Chữ Hán giản thể cho từ "biáng" được viết bằng phông chữ Song.

Ca sĩ kiêm MC truyền hình người Mỹ tại Trung Quốc Slater Rhea (帅德) viết và giải thích về ký tự biáng trên kênh truyền hình Xi'an TV.

Cách viết

Cách viết chữ biáng

Có nhiều biến thể của chữ biáng, nhưng phiên bản được chấp nhận rộng rãi nhất gồm 58 nét trong dạng truyền thống (42 nét trong chữ Hán giản thể). Đây là một trong những chữ Hán phức tạp nhất được sử dụng hiện đại, mặc dù không tìm thấy trong các từ điển hiện đại hay thậm chí trong từ điển Khang Hy.

Chữ này gồm chữ 言(nói; 7 nét) ở giữa, hai bên là chữ 幺 (nhỏ; 2 × 3 nét). Bên dưới là chữ 馬 (ngựa; 10 nét), cũng được bao quanh bởi chữ 長 (lớn lên; 2 × 8 nét). Khối trung tâm này được bao quanh bởi chữ 月 (mặt trăng; 4 nét) ở bên trái, chữ 心 (trái tim; 4 nét) ở bên dưới và chữ 刂 (dao; 2 nét) ở bên phải. Những chữ này lần lượt được bao quanh bởi một lớp chữ thứ hai, cụ thể là 穴 (hang động; 5 nét) ở trên cùng và 辶(đi bộ; 4 nét) uốn cong xung quanh bên trái và phía dưới.

Cách nhớ

Một bát mì biáng biáng

Như đã trình bày ở trên, chữ「」là có cách viết phức tạp và khó nhớ, nên cư dân vùng Thiểm Tây có lưu truyền ca dao để gợi nhớ cách viết (thứ tự từng nét) của chữ này. Một trong số đó là:

Phồn thể	Giản thể	Bính âm	Bản dịch	Cấu phần
一點上了天	一点上了天	yī diǎn shàng le tiān	Một chấm chạm lên trời,	丶
黃河兩道彎	黄河两道弯	huáng hé liǎng dào wān	Hoàng hà hai đường cong.	冖
八字大張口	八字大张口	bā zì dà zhāng kǒu	Chữ bát há to miệng,	八
言字往進走	言字往进走	yán zì wǎng jìn zǒu	Chữ ngôn bước vào trong.	言
你一扭 我一扭	你一扭 我一扭	nǐ yī niǔ, wǒ yī niǔ	Cậu một bện, tớ một xoắn,	幺幺
你一長 我一長	你一长 我一长	nǐ yī zhǎng, wǒ yī zhǎng	Cậu một trưởng, tớ một trường.	長長
當中加個馬大王	当中加个马大王	dāng zhōng jiā gè mǎ dà wáng	Chính giữa thêm con mã đại vương.	馬
心字底	心字底	xīn zì dǐ	Chữ tâm đáy,	心
月字旁	月字旁	yuè zì páng	Chữ nguyệt bên.	月
留個鈎搭掛麻糖	留个钩搭挂麻糖	liú ge gōu dā guà má tang	Để chiếc móc câu treo giò quẩy,	刂
坐着車車逛咸陽	坐着车车逛咸阳	zuò zhe chē chē guàng xián yáng	Ngồi theo cỗ xe dạo Hàm Dương.	辶

Biến thể

Mì Biángbiáng trong chữ Hán phồn thể. Ngoại trừ nét thứ tư và thứ năm, biến thể của chữ biáng được sử dụng giống với biến thể thứ ba trong danh sách.

Hơn hai mươi biến thể của chữ Hán phồn thể biáng, có từ 56 đến 70 nét, nét: (Ngoài ký tự gốc và dạng giản thể của nó, các biến thể này vẫn chưa được đăng ký trong Unicode.)

Liên kết ngoài

• (bằng tiếng Trung Quốc) CCTV Forum Discussion on biáng Character
• (bằng tiếng Trung Quốc) CCTV writeup on the ten strange wonders of Shaanxi
• Pictures of Chinese signs with biáng characters