Bước tới nội dung

Kia Tigers

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(Đổi hướng từ Haitai Tigers)
Kia Tigers
KIA 타이거즈
LogoPhù hiệu mũ
Thông tin
GiảiKBO League (1982–nay)
Vị tríGwangju
Sân nhà
  • Gwangju-Kia Champions Field
    (2014–nay)
Năm thành lập30 tháng 1 năm 1982; 44 năm trước (1982-01-30)
Vô địch league1988, 1991, 1993, 1996, 1997, 2009, 2017, 2024
Vô địch Korean Series1983, 1986, 1987, 1988, 1989, 1991, 1993, 1996, 1997, 2009, 2017, 2024
Tên cũHaitai Tigers (1982–2001)
Sân đấu cũ
MàuĐỏ, trắng, đen
              
Linh vậtHogeori, Hoyeoni và Harang
Số áo lưu niệm7, 18
Sở hữuKia
Huấn luyện viên trưởngLee Bum-ho
Giám đốc điều hànhSim Jae-hak
Trang chủtigers.co.kr
Tập tin:Kia Tigers logo.png
Đây là logo đầu tiên của kỷ nguyên mang tên Kia Tigers, được sử dụng từ năm 2002 đến năm 2009.

Kia Tigers (tiếng Hàn Quốc: KIA 타이거즈, trước mang tên Haitai Tigers) là một đội bóng chày chuyên nghiệp Hàn Quốc được thành lập năm 1982 và có trụ sở tại thành phố Gwangju, phía tây nam nước này. Trước năm 2001, CLB được biết đến với tên gọi Haitai Tigers. Tigers là CLB thành viên của giải KBO League và là đội bóng thành công nhất trong làng bóng chày chuyên nghiệp Hàn Quốc, với 12 lần vô địch Korean Series với thành tích bất bại trong cả 12 lần góp mặt. Sân nhà của họ là Sân vận động Gwangju-Kia Champions Field ở Gwangju.

Sau giai đoạn thành công của những năm 1980 và 1990, CLB rơi vào giai đoạn chùng xuống, dẫn đến việc họ lần đầu tiên đứng cuối giải vào năm 2005 và 2007. Tuy nhiên, vào năm 2009, Tigers một lần nữa vô địch mùa giải chính và Korean Series.[1]

Trong những năm 1980 và 1990, đội bóng này gắn bó mật thiết với phong trào chính trị dân chủ của vùng Honam. Do đó, họ đã phát triển mối kình địch với một đội khác thành công không kém là Samsung Lions của vùng Yeongnam với xu hướng bảo thủ.

Lịch sử

Những năm 1980

Gwangju-Kia Champions Field, sân nhà của Kia Tigers

Haitai Tigers là CLB bóng chày chuyên nghiệp thứ ba được thành lập tại Hàn Quốc, sau OB BearsMBC Chungyong, vào ngày 30 tháng 1 năm 1982 với 14 cầu thủ. Kim Dong-yeob, huấn luyện viên đầu tiên của đội, đã bị sa thải chỉ sau một tháng, và Jo Chang-soo tiếp quản vị trí của ông và dẫn dắt đội đạt thành tích 38 thắng 42 bại. Do thiếu cầu thủ chơi ở các vị trí phòng ngự, nhiều cầu thủ tại giải đấu phải vừa đảm nhiệm giao bóng vừa tham gia các vị trí khác và đánh bóng. Kim Seong-han đã có thành tích 10 trận thắng và dẫn đầu giải đấu về số RBI với 69 điểm trong mùa giải KBO đầu tiên.

Năm 1983, Haitai đã bổ nhiệm HLV trưởng ông Kim Eung-ryong, người từng học bóng chày ở Hoa Kỳ (và từng quản lý đội bóng nghiệp dư của Haitai từ năm 1964 đến năm 1981).[cần dẫn nguồn] Cuối cùng, ông đã dẫn dắt đội giành chức vô địch đầu tiên vào năm 1983, sau chiến thắng Korean Series với tỷ số ván 4–0–1 trước MBC Chungyong. Mặc dù đội bóng không lọt vào vòng play-off trong hai năm tiếp theo, nhưng họ đã đặt nền móng giai đoạn hoàng kim sau này bằng cách chiêu mộ những ngôi sao tương lai như Lee Soon-cheol, Sun Dong-yeol và Kim Seong-han.

Năm 1984, Bang Soo-won đã ghi trận no hit no run đầu tiên trong lịch sử bóng chày Hàn Quốc trước Sammi Superstars.

Dưới sự dẫn dắt của HLV Kim Eung-ryong từ năm 1983 đến 1997, Haitai Tigers đã giành chín chức vô địch, chưa từng thua một lần góp mặt nào tại Korean Series nào trong suốt thời gian này. Năm 1986, Tigers đứng thứ hai ở mùa giải chính với chỉ số ERA của toàn đội là 2.86 và tỷ lệ đánh bóng là .272, qua đó giành quyền vào thẳng Korean Series gặp đội Samsung Lions. Họ đã giành chiến thắng chung cuộc lần thứ hai với tỷ số 4–1. Sau đó, họ tiếp tục một lần nữa đánh bại Lions và hai lần trước Binggrae Eagles, để có bốn lần liên tiếp vô địch Hàn Quốc từ 1986 đến 1989. Kim Jung-soo, Kim Joon-hwan, Moon Hye-soo và Park Chul-woo lần lượt được vinh danh là MVP của mỗi kì Korean Series đó.

Những năm 1990

Năm 1990, đội Tigers thua Samsung Lions trong vòng bán kết play-off nhưng đã giành chức vô địch Korean Series năm sau đó. Năm 1991, đội Tigers lập kỷ lục khi giành được sáu trong mười hạng mục thắng giải thưởng Găng tay vàng của giải KBO.

Năm 1993 là năm nổi bật của tân binh chặn ngắn Lee Jong-beom, Sun Dong-yeol ở vị trí ném kết liễu, cùng các tay ném xuất phát Lee Dae-jin và Lee Kang-chul. Đội Tigers thắng 81 trong số 126 trận mùa giải và giành chức vô địch Korean Series lần thứ bảy trước Samsung Lions.

Năm 1994, Lee Jong-beom đánh trung bình 0.393, cao thứ hai trong lịch sử giải chuyên nghiệp Hàn Quốc, nhưng đội đã thua Hanwha Eagles ở vòng bán kết. Năm sau đó, Tigers kết thúc ở vị trí thứ tư do Lee Jong-beom và Lee Dae-jin rời đội để thực hiện nghĩa vụ quân sự bắt buộc. [Cần dẫn nguồn]

Ngôi sao ném kết liễu Sun Dong-yeol chuyển đến Chunichi Dragons vào năm 1996, nhưng những người thay thế vị trí của anh là Lim Chang-yong và Gang Tae-won đã dẫn dắt đội tiếp tục giành chức vô đich Korean Series thứ tám trước Hyundai Unicorns.

Năm sau, Lee Jong-beom và Lee Dae-jin hoàn thành nghĩa vụ quân sự và cùng với đóng góp chủ lực của họ, đội Tigers lại một lần nữa vô địch Korean Series sau khi đánh bại LG Twins, nâng tổng số lần vô địch lên con số chín.

Những năm 2000

Do cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1998, Haitai buộc phải bán Tigers cho Kia vào năm 2001. Thời điểm đó, Tigers khó khăn về tài chính và đã không thể thuyết phục các cầu thủ chủ chốt ở lại. Cuối cùng, Lee Jong-beom rời đi để chuyển tới Chunichi Dragons, và giao bóng kết liễu Lim Chang-yong cùng HLV Kim Eung-ryong chuyển tới Samsung Lions.

Sau khi Lee Jong-beom trở về từ Nhật Bản, ông cùng các tân binh Hong Se-wan, bắt bóng Kim Sang-hoon và tay ném Kim Jin-woo dẫn dắt đội vào vòng playoff ba năm liên tiếp từ 2002 đến 2004, nhưng lần lượt bị LG Twins, SK Wyverns và Doosan Bears đánh bại.

Năm 2005, Kia Tigers thua tới 76 trận và kết thúc ở vị trí thứ tám. HLV Yoo Nam-ho bị sa thải và Seo Jung-hwan thay thế, nhưng năm 2007, đội lại tiếp tục đứng cuối bảng bất chấp những nỗ lực của ông và sự gia nhập của cựu cầu thủ MLB Choi Hee-seop.

Huấn luyện viên đánh bóng Jo Beom-hyun được thăng chức lên HLV trưởng vào tháng 6 năm 2007. Cựu tay ném MLB Seo Jae-weong gia nhập đội vào năm 2008, nhưng với đội hình yếu, hàng phòng ngự thiếu ổn định và các vấn đề ở dàn ném dự bị, Tigers đã kết thúc mùa giải ở vị trí thứ sáu.

Mùa giải 2009 khởi đầu khá khó khăn cho Tigers, với dàn giao bóng xuất phát mạnh mẽ gồm Rick Guttormson, Aquilino López, Yoon Suk-min và Yang Hyeon-jong ít nhận được hàng công hỗ trợ. Nhưng nhờ sự dẫn dắt của Lee Jong-beom, sự hồi sinh của Choi Hee-seop sau ba năm sa sút phong độ, và khả năng đánh bóng xuất sắc của Kim Sang-hyeon, Tigers đã giành chức vô địch cả mùa giải và Korean Series (KS) với chỉ số ERA thấp thứ hai toàn giải (3.92) và tỷ lệ thắng là 0.609, trong đó hậu vệ 24 tuổi Na Ji-wan giành giải MVP KS sau khi ghi cú home run ấn định chiến thắng chung cuộc tại hiệp thứ chín của ván 7.

Thập niên 2010

Ngày 18 tháng 10 năm 2011, Sun Dong-yeol và Lee Soon-cheol lần lượt được bổ nhiệm làm HLV trưởng và trợ lý huấn luyện viên trưởng của KIA Tigers.

Trong mùa giải đầu tiên của Sun, đội Tigers kết thúc gây thất vọng ở vị trí thứ năm sau khi lọt vào vòng play-off năm 2012. Trải qua phần lớn thời gian của năm đầy khó khăn, cú bứt phá muộn ở cuối mùa giải, với các tay ném xuất phát Seo Jae-weong, Kim Jin-woo và Yoon Suk-min đều có những trận ném thắng trọn vẹn, đã giúp Tigers chỉ thiếu chút nữa là vượt qua đối thủ truyền thống Lotte Giants để giành suất vòng play-off.

Sun Dong-yol được giữ lại làm huấn luyện viên trưởng, và Tigers được coi là một trong những ứng cử viên sáng giá cho chức vô địch Korean Series. Họ khởi đầu mùa giải rất ấn tượng,khi đứng đầu bảng xếp hạng tính tới tháng 5. Các tay đánh bóng, đặc biệt là Choi Hee-seop, đã thi đấu xuất sắc và tay ném thuận tay trái Yang Hyeon-jong đang có phong độ tốt nhất kể từ khi giành được 16 trận thắng vào năm 2010.

Nhưng Tigers đã thực hiện một thương vụ tai hại khi đẩy cầu thủ xuất sắc nhất năm 2009 là Kim Sang-hyun cho SK Wyverns để đổi lấy tay ném thuận tay phải Song Eun-beom. Sang Tigers để thay thế chủ công Kim, nhưng phong độ của Song sa sút nghiêm trọng. Họ gần như đã hết cơ hội vào vòng play-off khi mùa giải về tới tháng cuối, và kết thúc mùa giải 2013 chỉ với 51 chiến thắng trong 128 trận, và chỉ xếp thứ tám trên đội Hanwha Eagles.

Năm 2014, đội Tigers chuyển đến sân nhà mới, sân vận động Gwangju KIA Champions Field với sức chứa 27.000 người. Sun Dong-yeol được trao cơ hội dẫn dắt mùa giải thứ ba, nhưng Lee Sun-cheol đã rời đi. Hai cầu thủ tự do Lee Yong-kyu và Yoon Suk-min lần lượt câu lạc bộ sang Hanwha và Baltimore, nhưng Tigers đã chiêu mộ hậu vệ giữa Lee Dae-hyung từ LG Twins theo dạng chuyển nhượng tự do. Lee, sinh ra ở Gwangju, đã cặp Kim Byung-hyun, người từng hai lần vô địch World Series tại CLB quê hương. Ba ngoại binh của họ gồm ném chính DJ Houlton (giữa mà bị thay thể bởi Justin Thomas), ném kết liễu Jairo Asencio và chốt một Brett Pill.

Mặc dù có thành tích tấn công khá tốt, đội Tigers vẫn chỉ xếp thứ tám trên bảng xếp hạng, hơn Hanwha Eagles, với tỷ lệ thắng là .422 sau 128 trận đấu (54 trận thắng, 74 trận thua). Yang Hyeon-jong kết thúc mùa giải 2014 với 16 trận thắng, thành tích tốt nhất của anh kể từ năm 2010. Chốt một Brett Pill cùng với Na Ji-wan và Lee Beom-ho ghi được 19 cú home run. Cầu thủ sân trong An Chi-hong đạt thành tích tốt nhất trong sự nghiệp với 18 cú home run và tỷ lệ đánh bóng trung bình .339.

Bất chấp kết quả gây thất vọng, CLB Tigers vẫn tiếp tục ký hợp đồng mới hai năm với HLV Sun với mức lương 380 triệu won (359.500 đô la Mỹ) và khoản tiền lót tay 300 triệu won chỉ vài ngày sau khi mùa giải kết thúc. Điều này đã khiến người hâm mộ phẫn nộ tràn ngập trang web của CLB, yêu cầu huấn luyện viên 51 tuổi này từ bỏ hợp đồng mới. Sáu ngày sau, vào ngày 25 tháng 10, Sun tuyên bố từ chức HLV trưởng của Tigers.

Ngày 28 tháng 10 năm 2014, câu lạc bộ thông báo rằng cựu ngôi sao đánh bóng Kim Ki-tae, sinh ra ở Gwangju làm HLV trưởng với hợp đồng ba năm. Trước đó vào năm 2013, Kim đã dẫn dắt LG Twins đến vòng play-off đầu tiên sau mười một năm. Tuy nhiên, ông đã từ chức chỉ một tháng sau khi mùa giải mới bắt đầu.]

Năm 2017, với chức vô địch mùa giải thường niên, Tigers tự động tiến vào Korean Series 2017. Họ đối đầu với đội thắng bán kết là Doosan Bears, đội đã đánh bại NC Dinos trước đó. Tigers đã giành chiến thắng chung cuộc với tỷ số ván 4-1, và Yang Hyeon-jong được bầu chọn là cầu thủ xuất sắc nhất.

Ngay sau mùa giải 2019, Tigers đã bổ nhiệm cựu ngôi sao của San Francisco Giants Matt Williams, làm huấn luyện viên trưởng người nước ngoài đầu tiên trong lịch sử CLB.

Bản sắc đội bóng, chính trị và mối kình địch với Samsung Lions

Đội Kia Tigers, được thành lập năm 1982, có mối liên hệ mật thiết với thành phố Gwangju và vùng Honam.[2] Câu lạc bộ thành lập ngay sau Phong trào dân chủ Gwangju năm 1980, và cuộc đàn áp quân sự bạo lực đối với những người biểu tình phong trào. Trong những năm tiếp theo, Tigers trở thành biểu tượng nổi bật của niềm tự hào và bản sắc cộng đồng ở Honam, với thời kì thành công đầu tiên của CLB tại KBO trùng với thời kỳ dân chủ hóa chính trị tại Hàn Quốc. [2]

Sự cạnh tranh của đội với Samsung Lions của Daegu thường được nhìn nhận qua lăng kính của sự phân chia khu vực và chính trị của Hàn Quốc. Tigers đại diện cho vùng Honam có xu hướng chính trị khai phóng, trong khi Lions có trụ sở tại vùng Yeongnam bảo thủ và được tập đoàn Samsung hậu thuẫn. Trong những năm 1980 và 1990, các trận đấu giữa hai bên luôn diễn ra sô động khi là bất ổn, phản ánh những mâu thuẫn ngầm về chính trị và xã hội. Ví dụ, vào năm 1986, kì Korean Series giữa Haitai Tigers và Samsung Lions đã bị ảnh hưởng bởi tình trạng bất hảo nghiêm trọng trên khán đài.[2] Một cổ động viên Tigers đã ném vỏ chai soju trúng tay ném Jin Dong-han của đội Lions trong Ván 1, và ở các ván sau đó ở Daegu, cổ động viên Lions đã nổi loạn, ném chai lọ xuống sân và đốt xe buýt của đội Tigers. Cảnh sát đã nhiều lần phải sử dụng hơi cay để giải tán đám đông.[2][3] Năm 1987, hai đội gặp lại nhau trong bối cảnh căng thẳng chính trị gia tăng liên quan đến quá trình dân chủ hóa tại Hàn Quốc. Mặc dù không có bạo lực xảy ra, nhưng ký ức về các cuộc bạo loạn năm 1986 và cuộc bầu cử tổng thống sắp tới đã tạo thêm ý nghĩa biểu tượng cho loạt trận đấu mà đội Tigers đã thắng áp đảo 4 ván.[2] Năm đó, sau các cuộc biểu tình ủng hộ dân chủ trên toàn quốc, ứng cử viên tổng thống Roh Tae-woo đã tuyên bố Thông cáo ngày 29 tháng 6, đồng ý thực hiện bầu cử tổng thống trực tiếp. Sự kiện này đánh dấu một bước quan trọng trong quá trình dân chủ hóa chính trị của Hàn Quốc, trong đó Roh, một vị tướng từ Daegu vùng Yeongnam, đã đối đầu với Kim Dae-jung, một nhân vật đối lập lâu năm từ tỉnh Nam Jeolla vùng Honam.[2]

Trước năm 1999, CLB Tigers bị cấm tổ chức các trận đấu trên sân nhà vào ngày 18 tháng 5, ngày kỷ niệm phong trào Gwangju năm 1980, vì chính quyền lo ngại rằng sự kiện như vậy có thể kích động các cuộc biểu tình mới. [4]

Thành tích từng mùa giải

MùaSân nhàGiảiHạngMùa giải chính thứcPlayoffGiải thưởng
HạngTrậnTBH%TBAHRERA
Haitai Tigers
1982SVĐBC Gwangju MudeungKBO4/64/64020200.500.261843.79Không giành quyền tham dự
4/64018220.450
1983KBO1/61/65030191.612.268783.17Vô địch Korean Series vs. MBC Chungyong (4–1–0)
4/65025250.500
1984KBO5/65/65019292.396.248763.16Không giành quyền tham dự
3/65024251.490
1985KBO3/63/65529260.527.272993.64Không giành quyền tham dựKim Seong-han (MVP)

Lee Sun-cheol (ROTY)
3/65528261.519
1986KBO1/72/75434182.654.259992.86Vô địch Korean Series vs. Samsung Lions (4–1)Sun Dong-yol (MVP)
2/75433192.635
1987KBO1/73/75427252.519.252713.16Thắng playoff vs. OB Bears (3–2)

Vô địch Korean Series vs. Samsung Lions (4–0)
2/75428233.549
1988KBO1/71/75434191.639.2831122.86Vô địch Korean Series vs. Binggrae Eagles (4–2)Kim Seong-han (MVP)
1/75434191.639
1989KBO1/72/712065514.558.255903.34Thắng bán kết vs. Pacific Dolphins (3–0)

Vô địch Korean Series vs. Binggrae Eagles (4–1)
Sun Dong-yol (MVP)
1990KBO3/72/712068493.579.270873.36Lost bán kết vs. Samsung Lions (0–3)Sun Dong-yol (MVP)
1991KBO1/81/812679425.647.2591442.89Vô địch Korean Series vs. Binggrae Eagles (4–0)
1992KBO3/82/812671541.567.2721384.21Lost bán kết vs. Lotte Giants (2–3)
1993KBO1/81/812681423.659.251952.92Vô địch Korean Series vs. Samsung Lions (4–1–2)
1994KBO4/84/812665592.524.271933.60Lost tứ kết vs. Hanwha Eagles (0–2)Lee Jong-beom (MVP)
1995KBO4/84/812664584.524.242753.06Không giành quyền tham dự
1996KBO1/81/812673512.587.245923.14Vô địch Korean Series vs. Hyundai Unicorns (4–2)
1997KBO1/81/812675501.599.2581333.65Vô địch Korean Series vs. LG Twins (4–1)
1998KBO5/85/812661641.488.258943.91Không giành quyền tham dự 
1999Dream League7/84/413260693.465.2782105.21Không giành quyền tham dự
2000Dream League6/84/413357724.442.252864.95Không giành quyền tham dự 
2001KBO5/85/813360685.469.2781425.01Không giành quyền tham dự
Kia Tigers
2002SVĐBC Gwangju MudeungKBO3/82/813378514.605.2691203.92Lost bán kết vs. LG Twins (2–3)
2003KBO3/82/813378505.609.2721293.62Lost bán kết vs. SK Wyverns (0–3)
2004KBO4/84/813367615.523.2671434.51Lost tứ kết vs. Doosan Bears (0–2)
2005KBO8/88/812649761.392.260994.81Không giành quyền tham dự
2006KBO4/84/812664593.520.255623.33Lost tứ kết vs. Hanwha Eagles (1–2)
2007KBO8/88/812651741.408.257734.49Không giành quyền tham dự 
2008KBO6/86/812657690.452.260484.08Không giành quyền tham dự
2009KBO1/81/813381484.609.2671563.92Vô địch Korean Series vs. SK Wyverns (4–3)Kim Sang-hyun (MVP)
2010KBO5/85/813359740.444.2601064.39Không giành quyền tham dự
2011KBO4/84/813370630.526.2691064.10Lost tứ kết vs. SK Wyverns (1–3)Yoon Suk-min (MVP)
2012KBO5/85/813362656.488.256543.90Không giành quyền tham dự 
2013KBO8/98/912851743.408.261885.12Không giành quyền tham dự 
2014Gwangju-Kia
Champions Field
KBO8/98/912854740.422.2881215.82Không giành quyền tham dự 
2015KBO7/107/1014467770.465.2511364.79Không giành quyền tham dự
2016KBO5/105/1014470731.490.2861704.97Lost wild card vs. LG Twins (1–1) 
2017KBO1/101/1014487561.608.3021704.79Vô địch Korean Series vs. Doosan Bears (4–1)Yang Hyeon-jong (MVP)
2018KBO5/105/1014470740.486.2951705.40Lost wild card vs. Nexen Heroes (0–1) 
2019KBO7/107/1014462802.437.264764.65Không giành quyền tham dự 
2020KBO6/106/1014473710.507.2741305.13Không giành quyền tham dự 
2021KBO9/109/10144587610.433.248664.89Không giành quyền tham dựLee Eui-lee (ROTY)
2022KBO5/105/1014470731.490.2721134.20Lost wild card vs. KT Wiz (0–1) 
2023KBO6/106/1014473692.514.2761014.13Không giành quyền tham dự 
2024KBO1/101/1014487552.613.3011634.40Vô địch Korean Series vs. Samsung Lions (4–1)Kim Do-yeong (MVP)
2025KBO8/108/1014465754.464.2581444.66Không giành quyền tham dự 

Đội

Huấn luyện viên trưởng

  • Kim Dong-yeob (1982)
  • Cho Chang-soo (1982) (tạm quyền)
  • Kim Eung-ryong (1983–2000)
  • Kim Seong-han (2000–2004)
  • Yoo Nam-ho (2004–2005)
  • Seo Jeong-hwan (2005–2007)
  • Cho Beom-hyeon (2007–2011)
  • Sun Dong-yol (2011–2014)
  • Kim Ki-tai (2014–2019)
  • Park Heung-sik (2019) (tạm quyền)
  • Matt Williams (2020–2021)
  • Kim Jong-kook (2022–2023)
  • Lee Bum-ho (2024–nay)

Số áo đã treo


Lee Jong-beom
SS, RF

Sun Dong-yol
P

Xem thêm

  • Điệu nhảy Pikki Pikki

Tài liệu tham khảo

Tổng quan
  • "Tổng quan lịch sử và thống kê" (bằng tiếng Hàn). Korean Baseball League. Truy cập ngày 8 tháng 9 năm 2017.
Cụ thể
  1. (bằng tiếng Hàn Quốc) (KS Game 7) Na Ji-Wan 'goodbye home run'…KIA, realize tenth title great ambition
  2. 1 2 3 4 5 6 "Flying bottles, burned bus, broken dreams: history of rivalry between 2024 Korean Series foes". Korea Times. ngày 21 tháng 10 năm 2024. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2025.
  3. Bing, Won-Chul (ngày 20 tháng 5 năm 2021). "Sociopolitical Approach to the Launch History of the KBO League: Application of Complex System Paradigm". International Journal of Environmental Research and Public Health. 18 (10): 5471. doi:10.3390/ijerph18105471. PMC 8160609. PMID 34065359.
  4. "Tigers Win the Korean Series". ngày 16 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2025.

Liên kết ngoài

Bản mẫu:Kia Tigers