Hội đồng phân định lợi ích quốc gia
Hội đồng phân định lợi ích quốc gia مجمع تشخیص مصلحت نظام | |
|---|---|
| Dạng | |
| Mô hình | Hội đồng tư vấn |
| Lãnh đạo | |
Chủ tịch | Sadeq Larijani Từ 30 tháng 12 năm 2018 |
Thư ký | Mohammad Bagher Zolgh Từ 19 tháng 9 năm 2021 |
Người phát ngôn | Mohsen Dehnavi Từ 9 tháng 1 năm 2025 |
| Cơ cấu | |
| Số ghế | 35+13 |
[[File:  | |
| Chính đảng | Theo phe
Theo đảng
|
| Trang web | |
| Website chính thức | |
| Hiến pháp | |
| Hiến pháp Iran | |
Hội đồng phân định lợi ích quốc gia[1][2] (tiếng Ba Tư: مجمع تشخیص مصلحت نظام, đã Latinh hoá: Majma'-e Tašxis-e Maslahat-e Nezâm) là một cơ quan của Iran do Ruhollah Khomeini thành lập vào năm 1988 và được hiến định theo sửa đổi hiến pháp trong cùng năm.[3][4] Ban đầu, nhiệm vụ chính của Hội đồng là giải quyết xung đột giữa Hội đồng Hiệp thương Hồi giáo và Hội đồng Giám hộ, nhưng quyền lực thực sự của Hội đồng là vai trò tư vấn cho lãnh tụ tối cao. Sau khi Mahmoud Ahmadinejad trúng cử tổng thống vào năm 2005, lãnh tụ tối cao trao cho Hội đồng quyền giám sát tất cả các nhánh của chính phủ.
Tổ chức
Ban đầu, Hội đồng gồm 13 thành viên, bao gồm sáu thành viên là giáo sĩ (do lãnh tụ tối cao bổ nhiệm), sáu quan chức (tổng thống, thủ tướng, chủ tịch Hội đồng Hiệp thương Hồi giáo, chánh án Tòa án Tối cao, tổng công tố và một đại diện của lãnh tụ tối cao), cũng như thành viên Hội đồng Hiệp thương Hồi giáo trình dự luật bị bác bỏ. Chủ tịch Hội đồng do lãnh tụ tối cao bổ nhiệm với nhiệm kỳ năm năm.[5] Lãnh tụ tối cao là một thành viên của chính Hội đồng và có thể thay mặt Hội đồng. Năm 1997, Khamenei tăng số thành viên Hội đồng lên 34 thành viên, trong đó 25 thành viên được bổ nhiệm với nhiệm kỳ năm năm. Tháng 2 năm 2007, một Hội đồng mới được thành lập, với 27 thành viên do lãnh tụ tối cao bổ nhiệm.[6]
Nhiệm vụ và quyền hạn
 |
| Chính trị và chính phủ Iran |
| Chính phủ Cộng hòa Hồi giáo Iran |
| |
Về mặt hình thức, Hội đồng Phân định lợi ích quốc gia là một cơ quan tư vấn hiến pháp cho lãnh tụ tối cao, có nhiệm vụ "phân định lợi ích của Cộng hòa Hồi giáo" bằng cách giải quyết các xung đột nội bộ giữa các cơ quan nhà nước.[7] Hội đồng Phân định lợi ích quốc gia được lãnh tụ tối cao triệu tập trong trường hợp Hội đồng Giám hộ bác bỏ một dự luật của Hội đồng Hiệp thương Hồi giáo vì trái với Sharia hoặc hiến pháp, nhưng Hội đồng Hiệp thương Hồi giáo không thể đáp ứng yêu cầu sửa đổi, bổ sung của Hội đồng Giám hộ.
Hội đồng phân định lợi ích quốc gia bổ nhiệm một thành viên Hội đồng Lãnh đạo Lâm thời trong số giáo sĩ của Hội đồng Giám hộ trong trường hợp khuyết lãnh tụ tối cao. Nếu một thành viên Hội đồng Lãnh đạo Lâm thời không thể thực hiện nhiệm vụ thì Hội đồng phân định lợi ích quốc gia bổ nhiệm thành viên thay thế. Ngoài ra, việc thực hiện một số quyền hạn của Hội đồng Lãnh đạo Lâm thời phải được ba phần tư số thành viên Hội đồng phân định lợi ích quốc gia tán thành. Lãnh tụ tối cao hoạch định chính sách đối nội, đối ngoại của nhà nước sau khi tham khảo ý kiến của Hội đồng phân định lợi ích quốc gia. Mặc dù không phải là một phần của cơ quan lập pháp, nhưng Hội đồng phân định lợi ích quốc gia có thể hạn chế thẩm quyền của Hội đồng Hiệp thương Hồi giáo. Ví dụ: vào tháng 4 năm 2000, Hội đồng tước bỏ quyền điều tra các cơ quan dưới sự kiểm soát của lãnh tụ tối cao, chẳng hạn như Vệ binh Cách mạng Hồi giáo và Hội đồng Giám hộ. Trên thực tế, quyết định của Hội đồng phân định lợi ích quốc gia gần như luôn phản ánh quan điểm của Hội đồng Giám hộ, lãnh tụ tối cao và củng cố thế lực của phe bảo thủ Iran do thành phần Hội đồng chủ yếu là các ulama bảo thủ.[8][9]
Danh sách chủ tịch
| № | Chủ tịch | Nhiệm kỳ | Lãnh tụ Tối cao | ||
|---|---|---|---|---|---|
| Họ tên | Hình | Nhậm chức | Mãn nhiệm | ||
| 1 | Ali Khamenei |  | 7 tháng 2 năm 1988 | 4 tháng 6 năm 1989 | Ruhollah Khomeini |
| 2 | Akbar Hashemi Rafsanjani |  | 4 tháng 10 năm 1989 | 8 tháng 1 năm 2017 (qua đời khi đang giữ chức vụ) | Ali Khamenei |
| — | Ali Movahedi-Kermani |  | 1 tháng 2 năm 2017 | 14 tháng 8 năm 2017 | |
| 3 | Mahmoud Hashemi Shahroudi | .jpg) | 14 tháng 8 năm 2017 | 24 tháng 12 năm 2018 (qua đời khi đang giữ chức vụ) | |
| — | Ali Movahedi-Kermani | | 29 tháng 12 năm 2018[10] | 30 tháng 12 năm 2018 | |
| 4 | Sadeq Larijani | _(crop_of_Sadeq_Larijani).jpg) | 30 tháng 12 năm 2018 | Đương nhiệm | |
Xem thêm
Tham khảo
- ↑ "مجمع تشخیص مصلحت نظام". www.majma.ir. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 5 năm 2021. Truy cập ngày 7 tháng 3 năm 2026.
- ↑ Nguyễn Hằng; Tâm Hằng (ngày 1 tháng 3 năm 2026). "Iran bầu thành viên Hội đồng lãnh đạo tạm thời sau khi Lãnh tụ tối cao thiệt mạng". VietnamPlus. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2026.
- ↑ "The Expediency Council - Iran Data Portal". irandataportal.syr.edu. Truy cập ngày 7 tháng 3 năm 2026.
- ↑ Foreign press and media department Lưu trữ ngày 21 tháng 8 năm 2007 tại Wayback Machine
- ↑ Karadag, Murat. "Iran appoints chief of influential expediency council". Anadolu Agency. Truy cập ngày 11 tháng 1 năm 2018.
- ↑ Yonah Alexander; Milton M. Hoenig. 2008. The New Iranian Leadership: Ahmadinejad, Terrorism, Nuclear Ambition, and the Middle East. Greenwood Publishing Group. p. 17. ISBN 978-0-275-99639-0.
- ↑ Amin Tarzi, 2011. Iranian Puzzle Piece: Understanding Iran in the Global Context. DIANE Publishing. p. 92. ISBN 978-1-4379-4423-5.
- ↑ Yvette Hovsepian-Bearce, 2015. The Political Ideology of Ayatollah Khamenei: Out of the Mouth of the Supreme Leader of Iran. Routledge. pp. 112–113. ISBN 978-1-317-60582-9.
- ↑ Barry Rubin, 2015. The Middle East: A Guide to Politics, Economics, Society and Culture. Taylor & Francis. p. 224. ISBN 978-1-317-45577-6.
- ↑ چهکسی در فقدان آیتالله شاهرودی مجمع تشخیص مصلحت را اداره میکند؟ (bằng tiếng Ả Rập)