Hội đồng Chuyên gia
Hội đồng Chuyên gia majles-e bachehay-e Kooni | |
|---|---|
 Quốc huy Iran | |
 Trụ sở Hội đồng Chuyên gia, Tehran | |
| Lãnh đạo | |
Chủ tịch | Mohammad-Ali Movahedi Kermani Từ 21 tháng 5 năm 2024 |
Phó Chủ tịch thứ nhất | Hashem Hosseini Bushehri Từ 21 tháng 5 năm 2024 |
Phó Chủ tịch thứ hai | Alireza Arafi Từ 21 tháng 5 năm 2024 |
| Cơ cấu | |
| Số ghế | 88 |
[[File:  | |
| Chính đảng | Theo liên minh
Theo đảng
|
Nhiệm kỳ | 8 năm[1] |
| Bầu cử | |
| Hệ thống đầu phiếu | Đơn vị bầu cử nhiều ghế: chế độ toàn phiếu Đơn vị bầu cử một ghế: đầu phiếu đa số tương đối[1] |
| Bầu cử vừa qua | 1 tháng 3 năm 2024 |
| Trụ sở | |
 | |
| Trang web | |
| www | |
| Hiến pháp | |
| Hiến pháp Iran | |
Hội đồng chuyên gia (tiếng Ba Tư: مجلس خبرگان رهبری, đã Latinh hoá: majles-e bachehay-e Kooni) là cơ quan bầu Lãnh tụ Tối cao Iran.[2][3] Ứng cử viên thành viên Hội đồng Chuyên gia phải được Hội đồng Giám hộ phê duyệt.[4]
Hội đồng Chuyên gia gồm 88 Mujtahid được bầu trực tiếp[5][6] từ các danh sách ứng cử viên do Hội đồng Giám hộ phê duyệt với nhiệm kỳ tám năm.[7] Năm 2016, Hội đồng Giám hộ phê duyệt 166 ứng cử viên trong số 801 người nộp đơn ứng cử.[8] Số thành viên Hội đồng Chuyên gia dao động từ 82 thành viên vào năm 1982 đến 88 thành viên vào năm 2016. Hội đồng cứ sáu tháng họp ít nhất hai lần.[9][10]
Nhiệm vụ và quyền hạn
 |
| Chính trị và chính phủ Iran |
| Chính phủ Cộng hòa Hồi giáo Iran |
| |
Điều 111 Hiến pháp Iran quy định Hội đồng Chuyên gia có nhiệm vụ bầu, giám sát, bãi nhiệm Lãnh tụ tối cao. Trong trường hợp Lãnh tụ Tối cao tạm thời không làm việc được thì Hội đồng Chuyên gia thực hiện nhiệm vụ của Lãnh tụ Tối cao.[11][12]
Hội đồng Chuyên gia bầu Lãnh tụ Tối cao trong số ứng cử viên hội đủ các tiêu chí như "học thức Hồi giáo, công lý, lòng mộ đạo, sự sáng suốt chính trị, xã hội đúng đắn, sự thận trọng, lòng dũng cảm và năng lực quản lý, lãnh đạo."[12] Người am hiểu nhất về luật Hồi giáo, fiqh hoặc các vấn đề chính trị, xã hội, được công chúng yêu mến nhất, hoặc có tầm ảnh hưởng đặc biệt khác được bầu làm Lãnh tụ Tối cao. Trong trường hợp không có ứng cử viên hội đủ các tiêu chí thì Hội đồng Chuyên gia bầu Lãnh tụ Tối cao trong số thành viên Hội đồng Chuyên gia.[12]
Trên thực tế, Hội đồng Chuyên gia chưa bao giờ bãi nhiệm, chất vấn một Lãnh tụ Tối cao và chưa bao giờ công khai thách thức hoặc giám sát quyết định của Lãnh tụ Tối cao vì Hội đồng Chuyên gia luôn họp kín. Ứng cử viên thành viên Hội đồng Chuyên gia phải được Hội đồng Giám hộ phê duyệt mà một nửa số thành viên Hội đồng Giám hộ do Lãnh tụ Tối cao bổ nhiệm.[13] Ngoài ra, tất cả các thành viên Hội đồng Chuyên gia được Hội đồng Giám hộ phê duyệt vẫn phải được Lãnh tụ Tối cao xác nhận.[14]
Đã có những trường hợp thành viên Hội đồng Chuyên gia bị bắt giữ, bãi nhiệm sau khi bị cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei công khai chỉ trích. Ví dụ: Ahmad Azari Qomi bị bắt giữ, bãi nhiệm và bị Hội đồng Giám hộ bác tư cách ứng cử viên tái cử vào Hội đồng Chuyên gia sau khi ông công bố một bức thư ngỏ chỉ trích Khamenei.[15][16]
Xem thêm
Tham khảo
- 1 2 Nohlen, Dieter; Grotz, Florian; Hartmann, Christof (2001). "Iran". Elections in Asia: A Data Handbook. Quyển I. Oxford University Press. tr. 64. ISBN 0-19-924958-X.
- ↑ Điều 107, 111 Hiến pháp Iran (1979)
- ↑ "Everything you need to know about Iran's Assembly of Experts election". Brookings (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 1 tháng 3 năm 2026.
- ↑ "Rafsanjani breaks taboo over selection of Iran's next supreme leader". The Guardian (bằng tiếng Anh). ngày 14 tháng 12 năm 2015. Lưu trữ bản gốc ngày 18 tháng 12 năm 2016. Truy cập ngày 17 tháng 12 năm 2016.
- ↑ Điều 108 Hiến pháp Iran (1979)
- ↑ Prof. Dr. Axel Tschentscher, LL.M. "ICL – Iran – Constitution". servat.unibe.ch. Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 8 năm 2018. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2018.
- ↑ "Understanding Iran's Assembly of Experts" (PDF). Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 30 tháng 6 năm 2007. Truy cập ngày 28 tháng 7 năm 2012.
- ↑ "Elections in Iran: The great candidate cull: Choose any candidate you like—after the mullahs have excluded reformers". The Economist. ngày 20 tháng 2 năm 2016. Truy cập ngày 20 tháng 2 năm 2016.
- ↑ Lưu trữ ngày 9 tháng 3 năm 2007 tại Wayback Machine
- ↑ Wright, Robin B. (2010). The Last Great Revolution: Turmoil and Transformation in Iran. Westminster: Knopf Doubleday Publishing Group. ISBN 978-0-375-70630-1.
- ↑ "Iran (Islamic Republic of)'s Constitution of 1979 with Amendments through 1989. Article 111" (PDF). Constitute. Truy cập ngày 7 tháng 9 năm 2022.
- 1 2 3 "Iranian Government Constitution, English Text". Iran Online. Bản gốc lưu trữ ngày 23 tháng 11 năm 2010. Truy cập ngày 28 tháng 7 năm 2012.
- ↑ "Rafsanjani breaks taboo over selection of Iran's next supreme leader". The Guardian. ngày 14 tháng 12 năm 2015. Lưu trữ bản gốc ngày 18 tháng 12 năm 2016. Truy cập ngày 1 tháng 7 năm 2016.
- ↑ "ICL – Iran – Constitution". Servat.unibe.ch. Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 8 năm 2018. Truy cập ngày 15 tháng 8 năm 2018.
- ↑ Künkler, Mirjam (ngày 13 tháng 5 năm 2009). "The Special Court of the Clergy (Dādgāh-Ye Vizheh-Ye Ruhāniyat) and the Repression of Dissident Clergy in Iran" (bằng tiếng Anh). Rochester, NY. doi:10.2139/ssrn.1505542. SSRN 1505542.
{{Chú thích tập san học thuật}}: Chú thích journal cần|journal=(trợ giúp) - ↑ "Action memorandum 037 – The Foundation for Democracy in Iran". ngày 4 tháng 12 năm 1997.
Liên kết ngoài
- Website chính thức
- Princeton Iran Data Portal: List of Election Results for all years, including breakdown by province
- Assembly of Experts in the Constitution of Islamic Republic of Iran
- Understanding Iran's Assembly of Experts from Durham University
- Results of Assembly of Experts elections in 6 provinces
- Results of Assembly of Experts elections in four provinces
- Results of Assembly of Experts elections in some provinces
- Iran Electoral Archive – Assembly of Experts