Bước tới nội dung

Khủng hoảng Trung Đông (2023–nay)

một loạt các cuộc xung đột ở Trung Đông bắt đầu từ ngày 7 tháng 10 năm 2023
Sửa liên kết
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Khủng hoảng Trung Đông
Một phần của Xung đột Ả Rập – Israel, sự lan rộng của chiến tranh Gaza, Xung đột ủy nhiệm Iran – Israel, Xung đột Israel–Liban, và Xung đột Hezbollah–Israel

Theo chiều kim đồng hồ từ trên cùng: Các đám cháy ở Israel sau cuộc tấn công ngày 7 tháng 10, khói bốc lên sau vụ ám sát thủ lĩnh Hezbollah Hassan Nasrallah, hai nhóm tác chiến tàu sân bay của Hoa Kỳ tại Địa Trung Hải, cuộc không kích của Israel vào trường quay IRIB trong chiến tranh Iran–Israel, thiệt hại từ vụ đánh bom Dải Gaza của Israel
Thời gian7 tháng 10 năm 2023 – nay
(2 năm, 6 tháng, 1 tuần và 3 ngày)
Địa điểm
Trung Đông:
Tình trạngĐang diễn ra
Tham chiến
 Iran
Syria (cho đến 2024)
 Hamas
 Hezbollah
Houthi
Kháng chiến Hồi giáo tại Iraq
...các đồng minh khác[a]		 Israel
 Hoa Kỳ
 Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland[b]
 Pháp[11]
Nhà nước Palestine Lực lượng Bình dân[c]
...hỗ trợ khác[d]		 Syria (từ 2024)[e]
 Chính quyền Dân tộc Palestine[f]		Chỉ tự vệ:
 Liban[g]
 Jordan[h]
 Ai Cập[26]
 Qatar[i]
 Ả Rập Xê Út[25]
Chỉ huy và lãnh đạo
Iran Ali Khamenei
Iran Masoud Pezeshkian Bị thương trong chiến trận
Iran Ebrahim Raisi #
Iran Mohammad Bagheri X
Iran Hossein Salami X
Syria dưới quyền đảng Ba'ath Bashar al-Assad Đầu hàng
Hamas Ismail Haniyeh X
Hamas Yahya Sinwar †
Hezbollah Naim Qassem
Hezbollah Hassan Nasrallah X
Hezbollah Hashem Safieddine X
Abdul-Malik al-Houthi
Ahmed al-Rahawi X
Muhammad al-Ghamari X		Israel Benjamin Netanyahu
Israel Isaac Herzog
Hoa Kỳ Donald Trump
Hoa Kỳ Pete Hegseth
Hoa Kỳ Joe Biden
Hoa Kỳ Lloyd Austin
Hoa Kỳ Michael Kurilla
Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland Keir Starmer
Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland Rishi Sunak
Pháp Emmanuel Macron
Nhà nước Palestine Yasser Abu Shabab †		Syria Ahmed al-Sharaa
Nhà nước Palestine Mahmoud Abbas		Liban Joseph Aoun
Liban Najib Mikati
Jordan Abdullah II
Ai Cập Abdel Fattah el-Sisi
Qatar Tamim bin Hamad
Ả Rập Xê Út Mohammed bin Salman
Thành phần tham chiến
Xem thứ tự chiến trận 1 và thứ tự chiến trận 2
Lực lượng
 Hamas 20.000–40.000+[29]
 Hezbollah 20.000–100.000[30]		 Israel 40.000+[31]
 USA (tại Israel): 100[32]		Không rõ Liban 80.000[33]
Thương vong và tổn thất
Dải Gaza:
70.000+ thiệt mạng[j]
Liban:
4.000+ thiệt mạng
Iran:
1.000+ thiệt mạng
Bờ Tây:
1.000+ thiệt mạng
Yemen:
500 thiệt mạng
Syria:
415+ thiệt mạng		Israel:
2.000+ thiệt mạng
Hoa Kỳ:
5 thiệt mạng		Syria:
500+ thiệt mạng

Khủng hoảng Trung Đông hay còn gọi là Chiến tranh ngày 7 tháng Mười[34][35][36][37] là một cuộc xung đột khu vực đang diễn ra, bao gồm chuỗi các cuộc chiến và xung đột liên quan cùng sự bất ổn leo thang tại Trung Đông trong bối cảnh chiến tranh Gaza và nạn diệt chủng. Chiến tranh Gaza khởi phát vào ngày 7 tháng 10 năm 2023 khi các tay súng do Hamas dẫn đầu bất ngờ tấn công Israel, cướp đi sinh mạng của 1.195 người Israel và công dân nước ngoài, bao gồm 815 thường dân và bắt giữ 251 con tin. Israel sau đó phát động tấn công đáp trả bằng các đợt ném bom và chiến dịch trên bộ vào Dải Gaza. Các hoạt động phong tỏa, oanh tạc và tấn công trên bộ ngày càng gia tăng của Israel tại Dải Gaza đã khiến hơn 70.000 người Palestine thiệt mạng, trong khi một số ước tính cho rằng con số này lên tới hơn 90.000 người. Một lệnh ngừng bắn bắt đầu có hiệu lực vào ngày 10 tháng 10 năm 2025.

Ngay sau khi chiến tranh Gaza bùng nổ, nhiều nhóm dân quân thuộc Trục Kháng chiến do Iran hậu thuẫn đã tham chiến chống lại Israel. Tại Liban, Hezbollah phóng tên lửa vào miền bắc Israel, châm ngòi cho cuộc xung đột kéo dài 14 tháng. Đến tháng 10 năm 2024, xung đột này leo thang thành cuộc xâm lược của Israel vào miền nam Liban trước khi kết thúc bằng lệnh ngừng bắn vào cuối tháng 11. Tại Biển Đỏ, lực lượng Houthi ở Yemen tiến hành tấn công tàu hàng nhằm thể hiện tình đoàn kết với Hamas. Hành động này vấp phải sự lên án rộng rãi của cộng đồng quốc tế, kéo theo các đợt không kích liên tiếp của Hoa Kỳ và Vương quốc Anh nhằm vào các vị trí của Houthi trước khi chấm dứt bằng lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Houthi vào tháng 5 năm 2025. Các nhóm dân quân Iraq do Kháng chiến Hồi giáo tại Iraq dẫn đầu cũng thực hiện các cuộc tấn công vào căn cứ của Hoa Kỳ tại Iraq, Syria và Jordan nhưng phần lớn đã dừng lại vào tháng 12 năm 2024.

Iran và Israel đã trực tiếp đối đầu ba lần trong suốt cuộc khủng hoảng. Hai bên tấn công đáp trả vào lãnh thổ của nhau trong tháng 4 và tháng 10 năm 2024 trước khi một cuộc chiến tranh không tuyên bố kéo dài 12 ngày nổ ra vào tháng 6 năm 2025. Cuộc xung đột này bao gồm các cuộc không kích của Hoa Kỳ nhằm vào cơ sở hạt nhân Iran, kéo theo hành động trả đũa khi Iran nhắm mục tiêu vào một căn cứ quân sự của Hoa Kỳ tại Qatar. Tháng 11 năm 2024, các lực lượng đối lập Syria phát động chiến dịch tấn công quy mô lớn khiến nội chiến Syria bùng phát trở lại. Diễn biến này dẫn đến sự sụp đổ của chính quyền Assad vào ngày 8 tháng 12, đồng thời chấm dứt sự cai trị của đảng Ba'ath và mở đường cho việc thành lập chính phủ chuyển tiếp. Cùng ngày, lực lượng Israel đã tiến vào khu vực quanh Biên giới Israel–Syria.

Tác động ngoại giao và chính trị của cuộc khủng hoảng là vô cùng sâu rộng. Quy mô tàn phá tại Gaza dẫn đến sự cô lập ngoại giao đối với Israel, đồng thời làm đình trệ tiến trình đàm phán bình thường hóa quan hệ giữa nước này và Ả Rập Xê Út. Ngược lại, cuộc khủng hoảng được cho là đã làm suy giảm nghiêm trọng sức mạnh cũng như ảnh hưởng khu vực của Iran và các đồng minh. Giới học giả đồng thuận rằng Israel đang thực hiện hành vi diệt chủng tại Gaza. Ngoài ra, Nam Phi đang khởi kiện Israel tại Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ), trong khi Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) đã phát lệnh bắt giữ các lãnh đạo Israel bao gồm Thủ tướng Benjamin Netanyahu với cáo buộc tội ác chiến tranh.

Diễn biến theo khu vực Khủng hoảng Trung Đông (2023–nay)

Israel và Dải Gaza

Bản đồ khu vực kiểm soát bên trong và xung quanh Dải Gaza trong chiến tranh Gaza tính đến ngày 4 tháng 1 năm 2026.

Ngày 7 tháng 10 năm 2023, nhóm dân quân Palestine Hamas dẫn đầu cuộc tấn công bất ngờ từ Dải Gaza vào Israel, chiếm giữ lãnh thổ miền nam và khiến khoảng 1.200 người thiệt mạng.[38][39][40][41] Bên cạnh đó, khoảng 250 người Israel cùng công dân nước ngoài bị Hamas và các nhóm vũ trang Palestine khác bắt giữ làm con tin tại Gaza.[42] Cuộc tấn công mở màn bằng đợt phóng hơn 4.000 quả tên lửa, kết hợp xâm nhập lãnh thổ Israel bằng dù lượn.[43] Các tay súng Hamas chọc thủng hàng rào biên giới Gaza–Israel và thảm sát thường dân tại nhiều khu dân cư.[44] Sự kiện này đánh dấu ngày đẫm máu nhất lịch sử Israel,[45] buộc chính phủ nước này phải chính thức tuyên chiến lần đầu tiên kể từ sau Chiến tranh Yom Kippur năm 1973.[46]

Sau cuộc tấn công ngày 7 tháng 10, Israel bắt đầu ném bom và phong tỏa Dải Gaza[47] rồi leo thang vào ngày 13 tháng 10 bằng các cuộc đột kích cục bộ vào miền bắc Dải Gaza[47] trước khi phát động chiến dịch xâm lược toàn diện vào ngày 27 tháng 10[48] với mục tiêu tuyên bố là tiêu diệt Hamas và giải cứu con tin.[49] Giai đoạn đầu của cuộc xâm lược diễn ra tại phía bắc, bao gồm việc Israel bao vây Thành phố Gaza từ ngày 2 tháng 11.[50] Hai bên sau đó đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài sáu ngày từ ngày 24 đến ngày 30 tháng 11 để Hamas trao đổi con tin lấy các tù nhân Palestine bị Israel giam giữ.[51][52]

Sau khi lệnh ngừng bắn hết hạn vào tháng 12, quân đội Israel tiến đánh thành phố Khan Yunis ở trung tâm Gaza.[53] Israel bắt đầu oanh tạc Rafah vào tháng 2,[54] sau đó chiếm giữ cửa khẩu Rafah vào ngày 7 tháng 5 năm 2024 khi phát động cuộc tấn công vào nội đô và khu vực lân cận.[55] Lực lượng Israel tiếp tục tiến sâu vào Rafah từ ngày 14 tháng 5[56] rồi mở màn trận Khan Yunis thứ hai vào tháng 7.[57] Ngày 16 tháng 10 năm 2024, quân đội Israel tiêu diệt thủ lĩnh Hamas Yahya Sinwar, qua đó hoàn thành một trong những mục tiêu chính của chiến dịch.[58] Ngày 15 tháng 1 năm 2025, Israel và Hamas đạt thỏa thuận ngừng bắn nhằm chấm dứt giao tranh tại Dải Gaza sau khi được cả hai bên phê chuẩn, kèm theo điều khoản trả tự do cho 33 con tin Israel để đổi lấy tù nhân Palestine.[59] Thỏa thuận có hiệu lực sau bốn ngày, song Hamas vẫn duy trì quyền kiểm soát Dải Gaza.[60][61] Ngày 18 tháng 3, Israel bất ngờ không kích Gaza sau khi Thủ tướng Benjamin Netanyahu tuyên bố rằng Hamas đã từ chối thả thêm con tin hoặc chấp nhận đề xuất gia hạn lệnh ngừng bắn của Hoa Kỳ.[62]

Cuộc chiến gây tàn phá diện rộng, dẫn đến khủng hoảng nhân đạo và nạn đói dai dẳng tại Dải Gaza.[63][64] Phần lớn dân số buộc phải di dời.[63] Tính đến tháng 7 năm 2025, hơn 60.000 người Palestine tại Gaza đã thiệt mạng.[65] Một lệnh ngừng bắn sau đó bắt đầu có hiệu lực vào ngày 10 tháng 10 năm 2025.[66]

Bờ Tây

Trong suốt cuộc chiến Gaza, lực lượng Israel thực hiện các cuộc đột kích và không kích gần như hàng ngày vào những cộng đồng Palestine tại Bờ Tây bị chiếm đóng, dẫn đến nhiều cuộc đụng độ với các nhóm dân quân địa phương.[67][68] Ngay cả trước khi chiến tranh nổ ra, bạo lực giữa người Israel và người Palestine tại khu vực này đã leo thang.[69] Năm 2022 là năm chết chóc nhất được ghi nhận đối với người Palestine tại Bờ Tây,[70] và sang năm 2023, dù chiến tranh Gaza chưa bùng nổ, lực lượng Israel đã khiến 234 người Palestine thiệt mạng tại đây.[71] Hamas tuyên bố cuộc tấn công ngày 7 tháng 10 một phần nhằm đáp trả tình trạng bạo lực gia tăng chống lại người Palestine.[72] Trong những tuần đầu sau sự kiện này, Israel bắt giữ 63 thành viên Hamas tại Tulkarm,[73] đồng thời không kích một nhà thờ Hồi giáo ở Jenin được cho là cơ sở của Hamas cùng Thánh chiến Hồi giáo Palestine (PIJ).[68][74][75] Song song đó, các vụ tấn công do người định cư Israel thực hiện đã tăng hơn gấp đôi trong tháng đầu tiên của cuộc chiến,[76] nằm trong xu hướng leo thang bạo lực tổng thể[77] khiến hơn 1.500 người Palestine phải di dời.[78] Ngày 28 tháng 8 năm 2024, Israel phát động chiến dịch quân sự quy mô lớn tại Bờ Tây bao gồm các cuộc đột kích, không kích và phong tỏa điểm ra vào tại Jenin cùng Tulkarm,[79][80][81] đánh dấu cuộc tấn công lớn nhất vào lãnh thổ này kể từ phong trào Intifada lần thứ hai.[67] Ngày 21 tháng 1 năm 2025, Israel tiến hành cuộc đột kích lớn đầu tiên sau lệnh ngừng bắn nhằm vào Jenin và tuyên bố ý định duy trì sự hiện diện quân sự lâu dài tại đây, đánh dấu bước chuyển đổi trong chiến lược.[82]

Ngoài ra, các cuộc đụng độ cũng nổ ra giữa Chính quyền Dân tộc Palestine (PA) và các nhóm dân quân đối lập tại Bờ Tây.[83] PA nắm quyền quản lý hành chính một phần trong khu vực,[84][85] và chịu sự chi phối của Fatah,[86] một đảng phái chính trị có hoạt động hợp tác an ninh với quân đội Israel,[84][87] điều vốn bị các nhóm dân quân bao gồm Hamas và PIJ chỉ trích.[83] Giao tranh giữa các nhóm dân quân và PA leo thang vào tháng 7 năm 2024,[88] và đến tháng 10, PA bắt đầu chiến dịch trấn áp dân quân tại Tubas nhằm đối phó với nỗ lực của Iran trong việc làm suy yếu PA để ủng hộ các lực lượng địa phương.[83][89] Đến tháng 12, PA mở cuộc tấn công thứ hai tại Jenin nhắm vào Lữ đoàn Jenin,[85][84] một liên minh gồm các nhóm dân quân địa phương.[86]

Liban

Khói bốc lên tại Beirut, Liban sau cuộc không kích của Israel sát hại thủ lĩnh Hezbollah Hassan Nasrallah vào ngày 27 tháng 9 năm 2024
Bản đồ khu vực kiểm soát bên trong và xung quanh miền nam Liban trong cuộc xâm lược Liban năm 2024 của Israel

Chuỗi các cuộc đụng độ biên giới giữa Israel và nhóm dân quân Liban Hezbollah bắt đầu từ ngày 8 tháng 10 năm 2023,[90][91][92] khi Hezbollah tấn công khu vực Trang trại Shebaa nhằm ủng hộ chiến dịch của Hamas, kéo theo phản ứng đáp trả của Israel vào các vị trí đối phương tại miền nam Liban.[93][94][95] Các cuộc giao tranh nhỏ sau đó tiếp diễn tại miền nam Liban và miền bắc Israel, bao gồm cả Cao nguyên Golan do Israel chiếm đóng.[96][97] Ban đầu, Hezbollah tuyên bố sẽ duy trì tấn công cho đến khi Israel chấm dứt chiến dịch tại Gaza,[98][99] trong khi các đợt pháo kích của nhóm này đã khiến 96.000 người Israel phải sơ tán khỏi khu vực miền bắc.[100]

Vào ngày 2 tháng 1 năm 2024, Israel đã thực hiện một cuộc không kích vào vùng ngoại ô Dahieh của Beirut và ám sát phó thủ lĩnh Hamas Saleh al-Arouri.[101] Hezbollah đáp trả vào ngày 6 tháng 1 bằng cách phóng tên lửa vào một căn cứ của Israel gần Núi Meron.[102][103] Hai ngày sau, Israel ám sát chỉ huy Hezbollah mà họ cho là người thực hiện cuộc tấn công đó.[104] Vào ngày 27 tháng 7, 12 trẻ em tại Cao nguyên Golan đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công mà Israel cáo buộc do Hezbollah thực hiện.[105][106][107] Để đáp trả, Israel đã sát hại chỉ huy Hezbollah Fuad Shukr tại Beirut vào ngày 30 tháng 7.[108]

Tháng 9 năm 2024, chiến dịch tình báo của Israel kích nổ đồng loạt hàng nghìn máy nhắn tin của Hezbollah vào ngày 17 tháng 9[109] và hàng trăm bộ đàm vào ngày hôm sau,[110] khiến 42 người thiệt mạng.[111][112] Sự kiện này mở màn chiến dịch tấn công cường độ cao của Israel nhắm vào Hezbollah,[113] bao gồm đợt oanh tạc quy mô lớn cướp đi sinh mạng của hơn 700 người,[114] trong đó có vụ tập kích ngày 20 tháng 9 tiêu diệt chỉ huy Lực lượng Radwan là Ibrahim Aqil.[115] Ngày 27 tháng 9 năm 2024, Israel ám sát thủ lĩnh Hezbollah Hassan Nasrallah trong cuộc không kích vào tổng hành dinh của nhóm tại Beirut.[113][116]

Ngày 1 tháng 10 năm 2024, Israel phát động xâm lược miền nam Liban với mục tiêu tuyên bố là loại bỏ mối đe dọa từ Hezbollah và cho phép 63.000 người Israel di dời được hồi hương.[117][118][119] Tính đến ngày 15 tháng 10, hơn 25% lãnh thổ Liban nằm trong lệnh sơ tán của Israel.[120] Trong chiến dịch này, Israel đã chiếm và phá hủy nhiều ngôi làng cùng thị trấn ở miền nam Liban, đồng thời duy trì không kích trên toàn lãnh thổ.[118] Xung đột đã khiến hơn 3.700 người tại Liban thiệt mạng và khoảng 1,3 triệu người phải di dời.[121][122][123] Ngày 27 tháng 11, Israel và Hezbollah thống nhất lệnh ngừng bắn kéo dài 60 ngày nhằm tiến tới chấm dứt xung đột vĩnh viễn.[124][125] Dù hai bên vẫn tiếp tục tấn công qua lại và cáo buộc đối phương vi phạm, thỏa thuận phần lớn vẫn được duy trì.[123] Tháng 7 năm 2025, một báo cáo ước tính Hezbollah đã mất 10.000 chiến binh và năng lực quân sự suy giảm nghiêm trọng.[126] Ngày 7 tháng 8 năm 2025, trong phiên họp chuyên đề về việc giải giáp Hezbollah, chính phủ Liban đã bỏ phiếu thông qua quyết định này. Quân đội Liban được giao nhiệm vụ xây dựng kế hoạch đảm bảo nhà nước nắm độc quyền kiểm soát vũ khí, dựa trên đề xuất giải giáp Hezbollah do Hoa Kỳ hậu thuẫn.[127]

Yemen và Biển Đỏ

Tàu USS Carney bắn hạ tên lửa Houthi nhắm vào Israel trên Biển Đỏ vào ngày 19 tháng 10 năm 2023
Bản đồ các cuộc tấn công của Houthi vào tàu thuyền gần bờ biển Yemen

Ngay sau khi chiến tranh Gaza nổ ra vào tháng 10 năm 2023, lực lượng Houthi tại Yemen bắt đầu nhắm mục tiêu vào tàu buôn dân sự và tàu hải quân đi qua Biển Đỏ.[128] Houthi tuyên bố sẽ duy trì các cuộc tấn công cho đến khi Israel chấm dứt "tội ác tại Gaza".[129] Nhóm này khẳng định chỉ nhắm vào tàu có liên hệ với Israel nhưng thực tế lại tấn công bừa bãi vào nhiều tàu không liên quan.[130] Tính đến tháng 5 năm 2024, Houthi đã thực hiện hơn 50 vụ tấn công;[131] lãnh đạo Houthi Abdul-Malik al-Houthi cho biết lực lượng của ông đã phóng 606 tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái vào 107 tàu liên quan đến Israel cùng đồng minh trên khắp Biển Đỏ, eo biển Bab-el-Mandeb, Vịnh Aden và Ấn Độ Dương.[132] Houthi giết hại ba thủy thủ, cướp một tàu và đánh chìm một tàu khác.[131] Để tránh rủi ro, nhiều tàu đã tránh hoàn toàn Kênh đào Suez và Biển Đỏ, chọn lộ trình vòng qua Mũi Hảo Vọng ở cực nam châu Phi khiến chi phí vận chuyển gia tăng.[133]

Cuộc đối đầu đầu tiên diễn ra vào ngày 19 tháng 10 năm 2023 khi một tàu khu trục tên lửa dẫn đường của Hải quân Hoa Kỳ tại Biển Đỏ bắn hạ tên lửa và máy bay không người lái của Houthi nhắm vào Israel.[134] Tháng sau đó, Houthi cướp tàu Galaxy Leader và bắt giữ toàn bộ 25 người trên tàu làm con tin.[135] Tháng 12, Hoa Kỳ thành lập Chiến dịch Bảo vệ Thịnh vượng, liên minh hải quân đa quốc gia gồm Anh, Úc, Bahrain, Canada, Pháp, Ý, Hà Lan, New Zealand, Na Uy, Seychelles và Tây Ban Nha nhằm đối phó với các cuộc tấn công.[136][137][138] Tháng 2 năm 2024, Liên minh châu Âu triển khai Chiến dịch Aspides với sự tham gia của Hy Lạp, Ý, Pháp, Đức, Bỉ cùng các thành viên khác, hoạt động như một lực lượng phòng thủ độc lập.[17] Ngày 3 tháng 1 năm 2024, Hoa Kỳ và 12 quốc gia đưa ra tối hậu thư cảnh báo Houthi phải ngừng tấn công hoặc đối mặt hành động quân sự.[138] Ngày 12 tháng 1, Hoa Kỳ và Anh bắt đầu oanh tạc vùng do Houthi kiểm soát tại Yemen[139] sau khi Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc thông qua nghị quyết lên án nhóm này.[140][141] Chiến dịch không kích được Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden ra lệnh và Thủ tướng Anh Rishi Sunak cho phép tham gia.[142][143] Tính đến tháng 5 năm 2024, hai nước đã thực hiện 452 đợt tấn công, tuy nhiên Houthi vẫn không chấm dứt hoàn toàn các hoạt động thù địch.[132][17]

Sau khi máy bay không người lái của Houthi tập kích gần văn phòng đại sứ quán Hoa Kỳ tại Tel Aviv vào tháng 7 năm 2024 khiến một người chết và 10 người bị thương,[144] Israel đáp trả bằng các đợt không kích vào cơ sở quân sự và kho dầu tại al-Hudaydah, Yemen, làm ít nhất sáu người chết và 83 người bị thương.[145] Israel tiếp tục tấn công Yemen vào tháng 9 khiến sáu người thiệt mạng và 57 người bị thương.[146] Tháng 12 năm 2024, Israel phát động thêm hai đợt không kích vào al-Hudaydah và Sana'a sau các đợt tập kích của Houthi, khiến 13 người thiệt mạng.[147] Các cuộc tấn công của Israel nhằm vào Houthi tiếp tục kéo dài sang năm 2025.[148]

Ngày 15 tháng 3 năm 2025, Hoa Kỳ tuyên bố khởi động chiến dịch không kích và hải quân vào hàng chục mục tiêu Houthi theo lệnh của Tổng thống Donald Trump nhằm leo thang áp lực quân sự.[149] Ngày 18 tháng 3, Houthi cam kết trả đũa sau các cuộc không kích của Israel vào Gaza.[150] Đến tháng 4, lực lượng Iran rút khỏi Yemen,[151] đồng thời Hoa Kỳ không kích bến cảng dầu Ras Isa ở miền tây và một trung tâm giam giữ tại tỉnh Saada.[152][153][154] Ngày 4 tháng 5, Houthi tập kích Sân bay quốc tế Ben Gurion tại Israel,[155] kéo theo các đợt trả đũa của Israel bao gồm vụ tấn công vào Sân bay quốc tế Sana'a.[156][157] Ngày 6 tháng 5, thỏa thuận ngừng bắn giữa Hoa Kỳ và Houthi do Oman làm trung gian có hiệu lực, chấm dứt chiến dịch không kích của Mỹ và Anh.[158] Houthi đồng ý ngừng tấn công tại Biển Đỏ nhưng tuyên bố thỏa thuận không áp dụng đối với các hoạt động nhắm vào Israel.[159]

Iraq và Jordan

Bản đồ các cuộc tấn công của lực lượng ủy nhiệm Iran vào các căn cứ quân sự Hoa Kỳ tại Iraq, Syria, và Jordan cùng các cuộc phản công của Hoa Kỳ

Từ ngày 17 tháng 10 năm 2023,[139] Kháng chiến Hồi giáo tại Iraq (IRI) cùng các nhóm dân quân thuộc Trục Kháng chiến do Iran dẫn đầu đã tiến hành hàng loạt cuộc tập kích vào căn cứ quân sự Hoa Kỳ tại Iraq, Jordan và Syria[160] nhằm đáp trả sự ủng hộ của Washington đối với Israel.[161] Chiến dịch mở màn bằng cuộc tấn công của IRI vào Căn cứ không quân al-Asad tại miền bắc Iraq nhưng bị lực lượng Mỹ đánh chặn.[162] Tính đến tháng 1 năm 2024, các nhóm dân quân đã thực hiện hơn 170 vụ tấn công nhằm gây áp lực buộc Hoa Kỳ rút quân khỏi khu vực,[160] lực lượng vốn được triển khai trong chiến dịch chống Nhà nước Hồi giáo.[161] Ngày 28 tháng 1 năm 2024, IRI tập kích căn cứ Hoa Kỳ tại Jordan khiến ba quân nhân Mỹ thiệt mạng, dẫn đến đòn trả đũa của Hoa Kỳ vào ngày 2 tháng 2 nhằm vào bảy địa điểm trên khắp Iraq và Syria.[163] IRI cũng bắt đầu tấn công Israel từ tháng 10 năm 2023,[164] sau đó nhắm vào thành phố Ashdod vào tháng 1 năm 2024 trong khuôn khổ "giai đoạn hai" nhằm ủng hộ Gaza;[165] hai binh sĩ Israel thiệt mạng do các cuộc tấn công bằng UAV từ Iraq.[97] Các cuộc tấn công vào căn cứ Hoa Kỳ phần lớn chấm dứt vào ngày 4 tháng 2 năm 2024 theo yêu cầu của Iran,[166] dù tái diễn một số vụ vào tháng 4.[167] Các nhóm dân quân Iraq sau đó thỏa thuận với chính phủ về việc ngừng tấn công Israel vào tháng 12 năm 2024.[164]

Sau vụ đánh bom Kerman tháng 1 năm 2024 do Nhà nước Hồi giáo thực hiện khiến gần 100 người chết, Iran tiến hành hàng loạt cuộc không kích tại Iraq và Syria với tuyên bố nhắm vào trụ sở gián điệp Israel tại Iraqi Kurdistan và lực lượng Nhà nước Hồi giáo tại Syria.[168] Ngay sau đó, Iran tấn công Pakistan nhắm vào nhóm dân quân Hồi giáo Sunni Jaish ul-Adl, dẫn đến đòn trả đũa của Pakistan vào lãnh thổ Iran.[169]

Syria

Các cuộc tấn công ban đầu của Israel

Từ tháng 10 năm 2023 đến tháng 10 năm 2024, Israel thực hiện hơn 220 cuộc không kích và pháo kích vào Syria khiến 296 người thiệt mạng, song chính quyền Tổng thống Bashar al-Assad phần lớn vẫn đứng ngoài cuộc xung đột.[170]

Trong tháng đầu tiên, Israel tấn công các sân bay Syria[171][172] cùng khu vực tây nam nước này.[173] Các đợt không kích tiếp diễn trong năm 2024 tại Damascus[174] và Aleppo.[175] Tháng 1, Israel sát hại tướng Iran thuộc Lực lượng Quds của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cùng 12 người khác.[176] Ngày 1 tháng 4, Israel ném bom lãnh sự quán Iran tại Damascus khiến 16 người thiệt mạng, bao gồm chỉ huy Lực lượng Quds tại Syria và Liban Mohammad Reza Zahedi.[177][178] Tháng 9, Israel tập kích Masyaf làm ít nhất 18 người chết,[179][180][181] tiếp đó là các vụ tấn công tháng 10 khiến 13 người chết tại Damascus[170] và 10 người tại al-Quasyr.[182] Tháng 11, Israel giết chết 23 người trong các đợt tấn công nhắm vào Thánh chiến Hồi giáo Palestine,[183][184][185] và sát hại 92 tay súng thân Iran tại Palmyra.[186][187]

Các cuộc tấn công của phe đối lập và sự kết thúc của chế độ Assad

Bản đồ bước tiến của quân nổi dậy trong chiến dịch tấn công của phe đối lập Syria dẫn đến sự sụp đổ của chính quyền Assad vào ngày 8 tháng 12 năm 2024

Ngày 27 tháng 11 năm 2024, liên minh các nhóm đối lập Syria phát động cuộc tấn công bất ngờ nhằm vào chính phủ Assad tại tây bắc Syria,[188] tận dụng sự suy yếu của các đồng minh chủ chốt của chính quyền là Nga, Iran và Hezbollah.[189][190] Dưới sự lãnh đạo của Hay'at Tahrir al-Sham (HTS) và sự hỗ trợ từ các nhóm thân Thổ Nhĩ Kỳ, đây là chiến dịch lớn đầu tiên kể từ lệnh ngừng bắn năm 2020.[191]

Đến ngày 30 tháng 11, HTS kiểm soát phần lớn Aleppo,[192] buộc Nga phải không kích can thiệp.[193] Ngày 1 tháng 12, phiến quân kiểm soát phần lớn các tỉnh Hama, Idlib và Aleppo rồi tiến đánh thành phố Hama.[188][194] Hama thất thủ vào ngày 5 tháng 12,[195] tiếp đó là Homs vào ngày 7 tháng 12 trong chiến dịch tiến về phía nam, cắt đứt liên lạc giữa Damascus và vùng duyên hải.[196] Cùng lúc, Phòng Tác chiến Miền Nam tấn công Daraa và ngoại ô nam Damascus, trong khi Quân đội Syria Tự do chiếm Palmyra và áp sát Damascus từ hướng đông.[197]

Damascus thất thủ rạng sáng 8 tháng 12 sau 11 ngày giao tranh, HTS tuyên bố chấm dứt chế độ Assad khi ông trốn sang Moskva.[198][199] Lãnh đạo HTS Ahmed al-Sharaa trở thành người đứng đầu thực tế của Syria,[200] thành lập chính phủ chuyển tiếp do Mohammed al-Bashir làm thủ tướng lâm thời đến tháng 3 năm 2025.[201]

Cuộc xâm lược của Israel

Sau khi chế độ Assad sụp đổ, Netanyahu tuyên bố hiệp định biên giới 1974 đã "vô hiệu" và ra lệnh quân đội xâm lược vùng đệm dọc Cao nguyên Golan.[202] Israel chiếm phần Núi Hermon thuộc Syria,[203] kiểm soát các làng biên giới và ném bom Damascus cùng miền nam Syria, nhắm vào kho vũ khí và căn cứ không quân bỏ hoang của quân đội Syria cũ.[204][205] Ngày 9 tháng 12, Israel thực hiện hơn 100 cuộc không kích, bao gồm vụ tấn công Cảng Latakia.[206][207] Israel biện minh hành động phá hủy tài sản quân sự của Syria là để ngăn chặn vũ khí rơi vào tay các nhóm cực đoan;[208][209][86] al-Sharaa lên án hành động này nhưng khẳng định Syria sẽ không tham chiến.[210][86]

Iran

Ngày 13 tháng 4 năm 2024, Iran phóng hơn 300 tên lửa và UAV vào Israel, trong đó Israel tuyên bố đánh chặn 99%.[211] Cuộc tấn công này là đòn đánh trực tiếp đầu tiên của Iran vào Israel được thực hiện từ Iran, Liban, Syria và Yemen[212] nhằm trả đũa vụ ném bom ngày 1 tháng 4 của Israel vào lãnh sự quán Iran tại Damascus khiến hai vị tướng Iran thiệt mạng, điều mà Iran đã cam kết sẽ trả thù.[213][214] Tên lửa đạn đạo từ cuộc tấn công đã làm hư hại một căn cứ không quân ở miền nam Israel nhưng căn cứ này vẫn hoạt động bình thường.[212][215] Hệ thống phòng thủ của Israel nhận được sự hỗ trợ quân sự từ Hoa Kỳ, Vương quốc Anh, Pháp và Jordan.[216] Theo The Wall Street Journal, Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đã chia sẻ thông tin tình báo.[217] Để đáp trả, Israel đã thực hiện một cuộc không kích hạn chế vào Iran nhắm vào một cơ sở phòng không vào ngày 19 tháng 4.[218]

Cuộc đánh chặn tên lửa tại Hạ Galilee trong cuộc tấn công của Iran vào Israel ngày 1 tháng 10 năm 2024

Vào ngày 1 tháng 10 năm 2024, nhằm trả đũa hàng loạt vụ ám sát do Israel thực hiện bao gồm vụ sát hại Ismail Haniyeh tại Tehran vào tháng 7 và cuộc không kích Beirut ngày 27 tháng 9 sát hại Hassan Nasrallah cùng Abbas Nilforoushan, Iran đã phát động cuộc tấn công trực tiếp thứ hai vào Israel với khoảng 200 tên lửa đạn đạo.[219][220] Hoa Kỳ, Anh, Pháp và Jordan một lần nữa hỗ trợ Israel đẩy lùi phần lớn cuộc tấn công của Iran.[221][222] Mảnh vỡ từ cuộc tấn công đã khiến một thường dân Palestine tại Bờ Tây thiệt mạng.[223] Israel đã trả đũa vào ngày 26 tháng 10 bằng cuộc tấn công lớn nhất vào Iran kể từ Chiến tranh Iran – Iraq[224] với hơn 100 máy bay Israel nhắm vào các hệ thống radar và phòng không của Iran.[225] Israel tuyên bố cuộc tấn công đã làm tổn hại nghiêm trọng năng lực phòng không và sản xuất tên lửa của Iran.[226]

Chương trình hạt nhân Iran

Sau bức thư của Trump gửi Iran, Hải quân IRGC đã bắt giữ hai tàu chở dầu thuộc sở hữu của Ả Rập Xê Út tại Vịnh Ba Tư vào tháng 3 năm 2025.[227] Sang tháng sau, Bộ trưởng Ngoại giao Pháp tuyên bố nếu Iran chế tạo vũ khí hạt nhân thì chiến tranh gần như là điều không thể tránh khỏi,[228] trong khi Tổng thống Mỹ Trump cho biết Iran muốn đàm phán trực tiếp và Tướng IRGC Hossein Salami tuyên bố người Iran sẵn sàng cho chiến tranh nếu Hoa Kỳ tấn công trước.[229][230] Bộ trưởng Ngoại giao Iran cũng thông báo Iran và Hoa Kỳ sẽ bắt đầu các cuộc đàm phán gián tiếp cấp cao tại Oman.[231]

Chiến tranh Iran–Israel

Quang cảnh trụ sở IRIB tại Tehran sau các cuộc không kích của Israel ngày 16 tháng 6 năm 2025
Tòa nhà dân cư tại Ramat Gan bị hư hại do một cuộc tấn công của Iran

Vào ngày 13 tháng 6 năm 2025, Israel đã phát động các cuộc tấn công quy mô lớn nhắm vào các mục tiêu tại nhiều khu vực ở Iran. Israel nhắm vào các cơ sở hạt nhân, căn cứ quân sự và tư dinh của các quan chức cấp cao,[232] gây thiệt hại cho các địa điểm hạt nhân chủ chốt[233] và tiêu diệt giới lãnh đạo quân sự hàng đầu của Iran.[234] Theo truyền thông nhà nước Iran, Tư lệnh Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) Hossein Salami,[235][236][237] Tổng tham mưu trưởng Lực lượng Vũ trang Iran Thiếu tướng Mohammad Bagheri,[238] cùng các nhà khoa học hạt nhân Fereydoon Abbasi và Mohammad Mehdi Tehranchi đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công.[239] Các cuộc tấn công này đã khiến cả quân nhân và thường dân Iran thiệt mạng.[240]

Vào ngày 21 tháng 6, Tổng thống Mỹ Trump thông báo Hoa Kỳ đã tấn công nhiều địa điểm hạt nhân tại Iran bao gồm Nhà máy Làm giàu Nhiên liệu Fordow, Cơ sở Hạt nhân Natanz và một địa điểm thứ ba tại Isfahan nhằm hỗ trợ Israel cũng như nỗ lực phá hủy hoàn toàn chương trình hạt nhân của Iran. Cộng đồng quốc tế đã phản ứng với sự lo ngại trước sự leo thang này.[241]

Qatar

Vào ngày 23 tháng 6 năm 2025, Iran đã trả đũa các cuộc không kích của Hoa Kỳ vào các cơ sở hạt nhân của mình bằng cách phóng ít nhất 14 tên lửa đạn đạo tầm ngắn và tầm trung vào Căn cứ không quân Al Udeid tại Qatar, song gần như toàn bộ số tên lửa này đã bị bắn hạ.[242][243][244] Vào ngày 9 tháng 9 năm 2025, Israel đã ném bom trụ sở Hamas tại Qatar với mục tiêu được cho là nhắm vào nhiều thành viên thuộc ủy ban lâm thời của Hamas bao gồm Khalil al-Hayya, Khaled Mashal, Muhammad Ismail Darwish, Musa Abu Marzouk và Zaher Jabarin.[245][246] Hamas xác nhận giới lãnh đạo cấp cao của họ đã sống sót sau cuộc tấn công dù sáu người đã thiệt mạng bao gồm con trai của al-Hayya là Humam cùng trợ lý, ba vệ sĩ và một sĩ quan an ninh Qatar.[247][248]

Thương vong Khủng hoảng Trung Đông (2023–nay)

Theo Bộ Y tế Gaza (GHM), kể từ khi Israel bắt đầu cuộc xâm lược Dải Gaza, hơn 60.000 người Palestine tại đây đã thiệt mạng tính đến tháng 7 năm 2025.[249][250][65] Một nghiên cứu trên The Lancet ước tính có 64.260 ca tử vong tại Gaza do chấn thương tính đến tháng 6 năm 2024, đồng thời lưu ý rằng con số tử vong thực tế có thể lớn hơn nhiều khi tính cả các trường hợp tử vong "gián tiếp".[251][252][253][254] Tính đến tháng 5 năm 2025, con số tương đương về tử vong do chấn thương là 93.000,[255] trong khi hơn 146.000 người Palestine tại Gaza đã bị thương trong cuộc chiến.[65]

GHM không phân biệt giữa thường dân và chiến binh,[256] trong khi Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia Israel cho biết Israel đã tiêu diệt hơn 17.000 tay súng[257] còn Hamas tuyên bố vào tháng 4 năm 2024 rằng họ chỉ mất không quá 20 phần trăm, tương đương khoảng 6.000 chiến binh.[258] Một phân tích của Associated Press về dữ liệu của GHM tính đến tháng 4 năm 2024 cho thấy phụ nữ và trẻ em chiếm 54 phần trăm tổng số người thiệt mạng đã được xác định danh tính, một thống kê thường được dùng làm thước đo cho thương vong của thường dân.[258] Nhiều tổ chức nhân quyền như Ân xá Quốc tế và B'Tselem cùng các học giả nghiên cứu diệt chủng và luật quốc tế cho rằng một cuộc diệt chủng đang diễn ra tại Gaza dù nhiều người khác phản đối quan điểm này.[259][260]

Tại Israel, cuộc tấn công do Hamas dẫn đầu vào ngày 7 tháng 10 đã khiến 1.195 người thiệt mạng bao gồm 816 thường dân và 379 thành viên lực lượng an ninh.[261][262][263] Trong số 251 người từ Israel bị bắt đưa về Gaza làm con tin thì 136 người đã được trao trả còn sống, 39 người được trả về khi đã chết, ba người bị hỏa lực đồng đội bắn nhầm và 73 người vẫn đang bị giam giữ.[264][265][266] Ít nhất 405 binh sĩ cùng một sĩ quan Israel đã thiệt mạng trong cuộc xâm lược Gaza.[97] Tám mươi binh sĩ Israel và 46 thường dân đã thiệt mạng trong cuộc xung đột với Hezbollah,[97][267] trong khi bạo lực tại Bờ Tây đã giết chết 25 người Israel bao gồm sáu binh sĩ và cảnh sát.[78][97] Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc cho biết có "bằng chứng rõ ràng" về tội ác chiến tranh của cả Israel và Hamas, trong khi các tổ chức nhân quyền cáo buộc Hamas cùng các nhóm dân quân khác phạm tội ác chống lại loài người trong cuộc tấn công ngày 7 tháng 10.[261]

Tại Lebanon, các cuộc tấn công của Israel đã khiến 4.047 người thiệt mạng và 16.638 người bị thương.[268] Hezbollah xác nhận 521 thành viên của họ đã chết,[269] trong khi Đài quan sát Nhân quyền Syria báo cáo rằng 67 thành viên Hezbollah đã thiệt mạng tại Syria kể từ khi chiến tranh Gaza bùng nổ.[270][271] Quân đội Israel ước tính khoảng 3.800 thành viên Hezbollah đã chết trong cuộc xung đột còn các báo cáo truyền thông cho rằng Hezbollah tin con số tử vong của họ có thể lên tới 4.000.[272][273] Các cuộc đụng độ ban đầu ở miền nam Lebanon cũng đã giết chết ít nhất 20 thành viên của Hamas và Thánh chiến Hồi giáo Palestine.[274] Theo Bộ Y tế Công cộng Lebanon thì mười bốn nhà báo đã thiệt mạng do các cuộc tấn công của Israel trong khi đưa tin về cuộc xung đột.[275]

Tại Bờ Tây, 607 người Palestine đã thiệt mạng tính đến tháng 8 năm 2024 chủ yếu do các cuộc đột kích của quân đội Israel.[78] Ngoài ra, cuộc tấn công của Chính quyền Palestine tại Jenin đã dẫn đến cái chết của sáu binh sĩ PA, bốn tay súng Palestine và ba thường dân.[276] Trong cuộc khủng hoảng Biển Đỏ, Houthi đã giết chết bốn thủy thủ trong khi các cuộc tấn công của Hoa Kỳ vào tàu thuyền Houthi hồi tháng 12 năm 2023 đã giết chết ít nhất 10 thành viên nhóm này.[275][277][278] Tính đến cuối tháng 5 năm 2024, các cuộc không kích của Hoa Kỳ và Anh tại vùng Yemen do Houthi kiểm soát đã khiến 56 người thiệt mạng và 77 người bị thương.[275][132] Năm binh sĩ Hoa Kỳ đã tử vong vào tháng 1 năm 2024, trong đó hai người mất tích trên biển khi thực hiện nhiệm vụ thu giữ vũ khí Iran và ba người thiệt mạng trong một cuộc tấn công của IRI tại Jordan khiến 47 người khác bị thương.[279]

Tác động chính trị và pháp lý Khủng hoảng Trung Đông (2023–nay)

Trước khi chiến tranh bùng nổ, Hoa Kỳ đã đặt mục tiêu mở rộng Hiệp định Abraham năm 2020 thành một thỏa thuận bình thường hóa ngoại giao giữa Israel và Ả Rập Xê Út, trong đó nhiều khả năng bao gồm một thỏa thuận phòng thủ giữa Hoa Kỳ và Ả Rập Xê Út. Hoa Kỳ đã lên lịch một cuộc đàm phán giữa Netanyahu và đại sứ Ả Rập Xê Út diễn ra tại Tel Aviv vào tháng 11 năm 2023. Tuy nhiên, cuộc tấn công của Hamas vào ngày 7 tháng 10 và cuộc xâm lược Gaza sau đó của Israel đã khiến cuộc gặp này không thể diễn ra.[280] Vào cuối năm 2024, Thái tử Ả Rập Xê Út Mohammed bin Salman tuyên bố rằng bất kỳ thỏa thuận bình thường hóa quan hệ nào giữa Ả Rập Xê Út và Israel đều phải bao gồm việc công nhận tư cách nhà nước của Palestine như một phần của giải pháp hai nhà nước.[281][282]

Liên Hợp Quốc

Vào ngày 29 tháng 12 năm 2023, Nam Phi đã đệ đơn kiện Israel lên Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) với cáo buộc Israel phạm tội diệt chủng chống lại người Palestine tại Dải Gaza trong chiến tranh Gaza, vi phạm Công ước Diệt chủng.[283] Nam Phi yêu cầu ICJ ra lệnh chấm dứt ngay lập tức các hoạt động quân sự của Israel tại Gaza trong số các biện pháp bảo vệ tạm thời khác.[284] Israel lập luận rằng hành động của họ tại Gaza chỉ nhắm vào Hamas và là hành động tự vệ chính đáng phù hợp với luật pháp quốc tế.[285] Vào ngày 26 tháng 1 năm 2024, ICJ tuyên bố trong một phán quyết sơ bộ rằng một số hành vi do Nam Phi nêu trong cáo buộc có thể thuộc phạm vi của Công ước Diệt chủng và Israel phải "thực hiện mọi biện pháp trong quyền hạn của mình" để ngăn chặn nạn diệt chủng tại Gaza.[286]

Trước lệnh ngừng bắn tháng 1 năm 2025 giúp chấm dứt chiến tranh Gaza, Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đã thực hiện nhiều nỗ lực đàm phán ngừng bắn. Hoa Kỳ đã phủ quyết một nghị quyết vào tháng 2 năm 2024 yêu cầu ngừng bắn vì không bao gồm nội dung lên án cuộc tấn công ngày 7 tháng 10,[287] trong khi Nga và Trung Quốc phủ quyết một nghị quyết do Hoa Kỳ soạn thảo vào ngày 22 tháng 3 kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức trong sáu tuần kèm điều kiện thả con tin.[288][289] Vào ngày 25 tháng 3, Hội đồng Bảo an đã thông qua Nghị quyết 2728 kêu gọi ngừng bắn trong tháng Ramadan, thả tự do "ngay lập tức và vô điều kiện" tất cả con tin và cho phép viện trợ nhân đạo vào Gaza.[290][291][292] Hoa Kỳ đã phủ quyết một nghị quyết ngừng bắn sau đó vào tháng 11 năm 2024 với lý do nghị quyết này không yêu cầu trả tự do ngay lập tức cho tất cả con tin.[293]

Xem thêm Khủng hoảng Trung Đông (2023–nay)

Ghi chú Khủng hoảng Trung Đông (2023–nay)

  1. ↑ Trục Kháng chiến là một liên minh không chính thức bao gồm các nhóm dân quân Trung Đông liên kết với Iran.[2] Bên cạnh Hamas, Hezbollah, Houthi và Syria theo đảng Ba'ath thì các bên tham gia chính trong cuộc xung đột bao gồm Thánh chiến Hồi giáo Palestine[3] và Kháng chiến Hồi giáo tại Iraq[4] cùng các nhóm dân quân Palestine nhỏ hơn thuộc Phòng Tác chiến Chung[5] và một số nhóm dân quân Lebanon.[6] Lữ đoàn Al-Ashtar có trụ sở tại Bahrain[7] cùng Tổ chức Anh em Hồi giáo cũng đã tham gia xung đột với Israel trong cuộc khủng hoảng.[8] Nga đã cung cấp hỗ trợ quân sự cho Houthi đồng thời thực hiện nhiều cuộc không kích nhằm hỗ trợ Syria theo đảng Ba'ath trong các cuộc tấn công của phe đối lập Syria năm 2024.[9][10]
  2. ↑ Chiến dịch Poseidon Archer và Chiến dịch Lá chắn Sắt. Từ tháng 5 năm 2024.
  3. ↑ Từ tháng 5 năm 2024[12][13]
  4. ↑ Trong suốt cuộc xung đột, Israel đã nhận được vũ khí từ nhiều chính phủ nước ngoài khác nhau.[14] Theo The Wall Street Journal, quốc gia này được cho là đã nhận hỗ trợ tình báo từ Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất trong việc phòng thủ trước các cuộc tấn công của Iran vào năm 2024,[15] trong khi hai liên minh đa quốc gia đã phản ứng lại các cuộc tấn công của Houthi trong cuộc khủng hoảng Biển Đỏ bao gồm Chiến dịch Người bảo vệ Thịnh vượng do Hoa Kỳ dẫn đầu[16] và Chiến dịch Aspides do Liên minh châu Âu dẫn đầu.[17]
  5. ↑ Syria hiện được cai trị bởi một chính phủ chuyển tiếp do các nhóm phiến quân và đối lập thành lập sau khi lật đổ chế độ Assad thân Iran vào năm 2024.[18] Israel xâm lược một phần Syria sau sự sụp đổ của Assad và thực hiện các cuộc không kích vào các căn cứ của Syria;[19] mặc dù các lãnh đạo chuyển tiếp của Syria lên án cuộc xâm lược của Israel nhưng họ không tham gia xung đột trực tiếp với Israel mà thay vào đó thúc đẩy quan hệ thân thiện với quốc gia này.[20]
  6. ↑ Chính quyền Dân tộc Palestine (PA) đã xung đột với các nhóm thân Iran vốn chống lại cả Chính quyền Palestine và Israel. Đây không phải là đồng minh của Israel dù tổ chức này hợp tác với quân đội Israel tại các khu vực do Palestine kiểm soát ở Bờ Tây.[21]
  7. ↑ Chính phủ Lebanon tuyên bố sẽ đứng ngoài cuộc xâm lược Lebanon năm 2024 của Israel nhưng đã phản ứng quân sự trước các cuộc tấn công của Israel vào vị trí của họ.[22]
  8. ↑ Jordan đã bắn hạ các tên lửa Iran xâm phạm không phận nước này trong các cuộc tấn công vào Israel vào tháng 4 năm 2024,[23] tháng 10 năm 2024,[24] và tháng 6 năm 2025.[25]
  9. ↑ Qatar đã bắn hạ các tên lửa Iran xâm phạm không phận nước này vào ngày 23 tháng 6 năm 2025 khi Iran nhắm mục tiêu vào lực lượng Hoa Kỳ tại Căn cứ Không quân Al Udeid ở Qatar nhằm trả đũa các cuộc tấn công của Hoa Kỳ vào các địa điểm hạt nhân Iran.[27] Vào ngày 9 tháng 9 năm 2025, Israel đã tấn công trụ sở Hamas tại Qatar và được cho là nhắm vào nhiều quan chức Hamas.[28]
  10. ↑ Khoảng 79.000 người được báo cáo đã thiệt mạng, trong đó hơn 9.500 người được cho là đã chết khi tính cả số người mất tích.

Tham khảo Khủng hoảng Trung Đông (2023–nay)

Chú thích

  1. ↑ "Israeli Army Switches to Defensive Operations, Pauses Gaza City Takeover". Haaretz. ngày 4 tháng 10 năm 2025.
  2. ↑ Al-Kassab, Fatima (ngày 26 tháng 10 năm 2023). "What is the 'axis of resistance' of Iran-backed groups in the Middle East?". NPR (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 28 tháng 1 năm 2025.
  3. ↑ Sampson, Eve (ngày 29 tháng 8 năm 2024). "What Is Palestinian Islamic Jihad?". The New York Times (bằng tiếng Anh). ISSN 0362-4331. Truy cập ngày 28 tháng 1 năm 2025.
  4. ↑ Ben-Ari, Lior; Zitun, Yoav (ngày 22 tháng 12 năm 2023). "Iran-backed militias in Iraq claim struck Israel's Karish natural gas rig in Mediterranean". Ynet (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 28 tháng 1 năm 2025.
  5. ↑ Ragad, Abdelali; Irvine-Brown, Richard; Garman, Benedict; Seddon, Sean (ngày 27 tháng 11 năm 2023). "How Hamas built a force to attack Israel on 7 October". BBC (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 28 tháng 1 năm 2025.
  6. ↑ Homsi, Nada (ngày 31 tháng 10 năm 2023). "'We're with the resistance': Hezbollah allies the Fajr Forces join Lebanon-Israel front". The National (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 28 tháng 1 năm 2025.
  7. ↑ "Bahraini resistance group claims drone attack on Israeli port". Islamic Republic News Agency (bằng tiếng Anh). ngày 4 tháng 5 năm 2024. Truy cập ngày 28 tháng 1 năm 2025.
  8. ↑ "Israel army kills two attackers who crossed from Jordan". France 24 (bằng tiếng Anh). Agence France-Presse. ngày 18 tháng 10 năm 2024. Truy cập ngày 28 tháng 1 năm 2025.
  9. ↑ Matthews, Sean (ngày 2 tháng 8 năm 2024). "Exclusive: US intelligence suggests Russian military is advising Houthis inside Yemen". Middle East Eye. Truy cập ngày 15 tháng 2 năm 2025.
  10. ↑ Kourdi, Eyad; Lister, Tim; Tanno, Sophie; Britzky, Haley; Razek, Raja (ngày 1 tháng 12 năm 2024). "Syrian and Russian jets step up strikes on rebels after opposition seizes much of Aleppo". CNN (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 28 tháng 1 năm 2025.
  11. ↑ "France says it intercepted drones targeting Israel prior to Iran ceasefire". Reuters. ngày 26 tháng 6 năm 2025.
  12. ↑ Fabian, Emanuel; Yohanan, Nurit; Freiberg, Nava (ngày 5 tháng 6 năm 2025). "Israel providing guns to Gaza gang to bolster opposition to Hamas". The Times of Israel. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2025.
  13. ↑ Rasgon, Adam (ngày 6 tháng 6 năm 2025). "Who Is Yasser Abu Shabab, the Leader of the Israeli-Backed Militia in Gaza?". The New York Times (bằng tiếng Anh). ISSN 0362-4331. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2025.
  14. ↑ Guay, Terrence (ngày 23 tháng 1 năm 2024). "Where do Israel and Hamas get their weapons?". The Conversation (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 3 tháng 2 năm 2025.
  15. ↑ Bradley, Matt (ngày 16 tháng 4 năm 2024). "An uneasy alliance of Arab states helped defend Israel from Iran. Their resolve may soon be tested". NBC News (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 3 tháng 2 năm 2025.
  16. ↑ Sabbagh, Dan (ngày 19 tháng 12 năm 2023). "US announces naval coalition to defend Red Sea shipping from Houthi attacks". The Guardian (bằng tiếng Anh). ISSN 0261-3077. Truy cập ngày 3 tháng 2 năm 2025.
  17. 1 2 3 Rose, Sunniva (ngày 15 tháng 2 năm 2024). "EU's Aspides mission to the Red Sea will be based in Greece". The National (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 3 tháng 2 năm 2025.
  18. ↑ Ward, Euan (ngày 30 tháng 1 năm 2025). "What We Know About Ahmed al-Shara, Syria's Interim President". The New York Times (bằng tiếng Anh). ISSN 0362-4331. Truy cập ngày 3 tháng 2 năm 2025.
  19. ↑ Cordall, Simon Speakman; Salhani, Justin (ngày 11 tháng 12 năm 2024). "Why is Israel attacking Syria?". Al Jazeera (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 3 tháng 2 năm 2025.
  20. ↑ Al-Shalchi, Hadeel (ngày 27 tháng 12 năm 2024). "New leaders in Damascus call for cordial Syria ties with a resistant Israel". NPR (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 3 tháng 2 năm 2025.
  21. ↑ Nashed, Mat (ngày 30 tháng 12 năm 2024). "Palestinian Authority's raid on Jenin appeals to Israeli, Western interests". Al Jazeera (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 3 tháng 2 năm 2025.
  22. ↑ "Lebanon army says returns fire at Israel for first time after soldier killed". Gulf News (bằng tiếng Anh). ngày 3 tháng 10 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 3 tháng 10 năm 2024. Truy cập ngày 3 tháng 10 năm 2024.
  23. ↑ Al-Khalidi, Suleiman (ngày 14 tháng 4 năm 2024). "Jordan airforce shoots down Iranian drones flying over to Israel". Reuters. Truy cập ngày 14 tháng 4 năm 2024.
  24. ↑ Magid, Jacob (ngày 2 tháng 10 năm 2024). "US: We will help Israel exact 'severe consequences' from Iran for missile attack". The Times of Israel. Lưu trữ bản gốc ngày 7 tháng 10 năm 2024. Truy cập ngày 2 tháng 10 năm 2024.
  25. 1 2 Knipp, Kersten (ngày 21 tháng 6 năm 2025). "Are Jordan and Saudi Arabia defending Israel?". Deutsche Welle. Đức: Government of Germany. Lưu trữ bản gốc ngày 23 tháng 6 năm 2025. Jordan shot down Iranian missiles and drones crossing overhead and Saudi Arabia likely allowed Israel to use its airspace to do so...As with any other sovereign state, missiles or other unauthorized objects crossing a country's airspace are often deemed violations of either domestic or international law.
  26. ↑ Hassan, Ahmed Mohamed; Williams, Dan (ngày 27 tháng 10 năm 2023). "Drone blasts hit two Egyptian Red Sea towns, Israel points to Houthi". Reuters (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 28 tháng 7 năm 2025.
  27. ↑ "Qatar says missile targeting Al Udeid was intercepted, no casualties reported". Al Jazeera English. ngày 23 tháng 6 năm 2025.
  28. ↑ Berman, Lazar (ngày 9 tháng 9 năm 2025). "Israel said to carry out strike on Hamas leadership in Qatar". The Times of Israel (bằng tiếng Anh). ISSN 0040-7909. Truy cập ngày 9 tháng 9 năm 2025.
  29. ↑ Nakhoul, Samia (ngày 13 tháng 10 năm 2023). "How Hamas secretly built a 'mini-army' to fight Israel". Reuters. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 10 năm 2023. Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2023.
  30. ↑ "What is Hezbollah and why is Israel attacking Lebanon?". BBC News. ngày 3 tháng 11 năm 2023. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 10 năm 2024. Truy cập ngày 30 tháng 9 năm 2024.
  31. ↑ Pape, Robert A. (ngày 6 tháng 12 năm 2023). "Israel's Failed Bombing Campaign in Gaza". Foreign Affairs. Lưu trữ bản gốc ngày 7 tháng 12 năm 2023. Truy cập ngày 7 tháng 12 năm 2023.
  32. ↑ Cooper, Helene (ngày 13 tháng 10 năm 2024). "U.S. To Deploy Missile Defense System and About 100 Troops to Israel". The New York Times.
  33. ↑ IISS (2023). The Military Balance 2023. Routledge. tr. 338.
  34. ↑ Thomas Searle (ngày 23 tháng 5 năm 2025). "Nine Critical Lessons from Israel's October 7 War and What They Mean for SOF". Small Wars Journal. Truy cập ngày 16 tháng 11 năm 2025.
  35. ↑ Eran Ortal (ngày 12 tháng 2 năm 2025). "The October 7 War Is Only the First Act". BESA Center. Truy cập ngày 16 tháng 11 năm 2025.
  36. ↑ Ariela Karmel (ngày 17 tháng 10 năm 2025). "'War of Revival': Cabinet to vote on Netanyahu proposal to rename Gaza war". The Times of Israel. Truy cập ngày 16 tháng 11 năm 2025.
  37. ↑ Joshua Keating (ngày 24 tháng 1 năm 2025). "Did Israel "win" the post-October 7 war?". Vox. Truy cập ngày 16 tháng 11 năm 2025.
  38. ↑ "Israel's Dead: The Names of Those Killed in Hamas Attacks, Massacres and the Israel-Hamas War". Haaretz. ngày 19 tháng 10 năm 2023. Lưu trữ bản gốc ngày 23 tháng 10 năm 2024. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2024.
  39. ↑ "Israel retaliation kills 230 Palestinians after Hamas operation". Al Jazeera. ngày 7 tháng 10 năm 2023. Lưu trữ bản gốc ngày 7 tháng 10 năm 2023. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2024.
  40. ↑ Estrin, Daniel (ngày 7 tháng 10 năm 2023). "In surprise deadly attacks, Israel says Palestinian militants infiltrated from Gaza". NPR. Lưu trữ bản gốc ngày 7 tháng 10 năm 2023. Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2023.
  41. ↑ Hjelmgaard, Kim (ngày 12 tháng 9 năm 2024). "Spiking West Bank violence adds another front to Israel's collection of conflicts". USA Today. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 11 năm 2024. Truy cập ngày 13 tháng 11 năm 2024.
  42. ↑ Sherwood, Harriet (ngày 17 tháng 10 năm 2023). "Hamas says 250 people held hostage in Gaza". The Guardian (bằng tiếng Anh). ISSN 0261-3077. Lưu trữ bản gốc ngày 16 tháng 10 năm 2023. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2024.
  43. ↑ "Probe reveals 6,000 Gazans infiltrated Israel during October 7 massacre – report". The Jerusalem Post (bằng tiếng Anh). ngày 31 tháng 8 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 31 tháng 8 năm 2024. Truy cập ngày 1 tháng 9 năm 2024.
  44. ↑ "Doubling previous numbers, report says 6,000 Gazans – including 3,800 trained Hamas terrorists – broke into Israel on Oct. 7". The Times of Israel. ngày 31 tháng 8 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 1 tháng 9 năm 2024. Truy cập ngày 31 tháng 8 năm 2024.
  45. ↑ "Hamas's attack was the bloodiest in Israel's history". The Economist. ngày 12 tháng 10 năm 2023. ISSN 0013-0613. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 10 năm 2023. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2024.
  46. ↑ "Israel officially declares war for 1st time since 1973 as death toll mounts to 600". The Times of India. ngày 8 tháng 10 năm 2023. ISSN 0971-8257. Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 10 năm 2023. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2024.
  47. 1 2 Leatherby, Lauren (ngày 7 tháng 10 năm 2023). "A surprise attack by Hamas and Israel's response". The New York Times. Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 2 năm 2024. Truy cập ngày 19 tháng 2 năm 2024.
  48. ↑ Mackenzie, James; Lubell, Maayan (ngày 28 tháng 10 năm 2023). "Israel launches Gaza war's second phase with ground operation, Netanyahu says". Reuters. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 10 năm 2023. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2024.
  49. ↑ Zilber, Neri (ngày 30 tháng 1 năm 2024). "Can Israel achieve its war goals in Gaza?". Financial Times. Lưu trữ bản gốc ngày 7 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 6 tháng 5 năm 2024.
  50. ↑ "IDF chief: Israeli forces have Gaza city surrounded". The Jerusalem Post. ngày 2 tháng 11 năm 2023. Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 11 năm 2023. Truy cập ngày 3 tháng 11 năm 2023.
  51. ↑ "Pause ends and fighting resumes". NBC News (bằng tiếng Anh). ngày 1 tháng 12 năm 2023. Lưu trữ bản gốc ngày 30 tháng 11 năm 2023. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2024.
  52. ↑ Sabbagh, Dan; Burke, Jason (ngày 1 tháng 12 năm 2023). "Israel launches strikes on Gaza as fighting resumes after truce expires". The Guardian. ISSN 0261-3077. Lưu trữ bản gốc ngày 1 tháng 12 năm 2023. Truy cập ngày 1 tháng 12 năm 2023.
  53. ↑ "IDF: Troops fighting in heart of Khan Younis in most intensive battles since ground op began". Times of Israel (bằng tiếng Anh). ngày 5 tháng 12 năm 2023. Lưu trữ bản gốc ngày 12 tháng 12 năm 2023. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2024.
  54. ↑ "Israeli strikes hit Rafah after Biden warns Netanyahu to have 'credible' plan to protect civilians". AP News (bằng tiếng Anh). ngày 11 tháng 2 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 2 năm 2024. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2024.
  55. ↑ "Israel seizes Gaza's vital Rafah crossing, but the US says it isn't the full invasion many fear". AP News (bằng tiếng Anh). ngày 7 tháng 5 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 9 tháng 5 năm 2024. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2024.
  56. ↑ Al-Mughrabi, Nidal (ngày 14 tháng 5 năm 2024). "Israeli tanks push into Gaza's Rafah, as battles rage in the north". Reuters. Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 5 năm 2024. Truy cập ngày 14 tháng 5 năm 2024.
  57. ↑ Fabian, Emanuel (ngày 22 tháng 7 năm 2024). "IDF orders evacuation of part of Gaza safe zone, says Hamas deeply embedded in area". Times of Israel (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 23 tháng 8 năm 2024. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2024.
  58. ↑ "How Israel killed enemy number one Yahya Sinwar". www.bbc.com (bằng tiếng Anh). ngày 18 tháng 10 năm 2024. Truy cập ngày 19 tháng 10 năm 2024.
  59. ↑ Rasgon, Adam; Kingsley, Patrick; Boxerman, Aaron; Bergman, Ronen; Baker, Peter; Kershner, Isabel (ngày 14 tháng 1 năm 2025). "What We Know About the Israel-Hamas Cease-Fire Agreement". The New York Times (bằng tiếng Anh). ISSN 0362-4331. Truy cập ngày 15 tháng 1 năm 2025.
  60. ↑ "Hamas' tight grip on Gaza complicates plan for lasting peace". Reuters. ngày 22 tháng 1 năm 2025.
  61. ↑ Rasgon, Adam; Abuheweila, Iyad (ngày 23 tháng 1 năm 2025). "Hamas Takes Charge in Gaza After 15 Months of War". The New York Times (bằng tiếng Anh). ISSN 0362-4331. Truy cập ngày 23 tháng 1 năm 2025.
  62. ↑ Regan, Helen; Salman, Abeer (ngày 18 tháng 3 năm 2025). "Gaza truce shatters as Israel carries out wave of deadly strikes and says it has 'returned to fighting'". CNN (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 18 tháng 3 năm 2025.
  63. 1 2 Dannenbaum, Tom; Dill, Janina (2024). "International Law in Gaza: Belligerent Intent and Provisional Measures". American Journal of International Law. 118 (4): 659–683. doi:10.1017/ajil.2024.53.
  64. ↑ "GAZA STRIP: Famine confirmed in Gaza Governorate, projected to expand | 1 July - 30 September 2025" (PDF). Integrated Food Security Phase Classification. ngày 22 tháng 8 năm 2025.
  65. 1 2 3 "Reported impact snapshot | Gaza Strip (30 July 2025)". Office for the Coordination of Humanitarian Affairs. ngày 30 tháng 7 năm 2025.
  66. ↑ Abdel-Baqui, Omar; Said, Summer; Peled, Anat (ngày 10 tháng 10 năm 2025). "Israel Says Cease-Fire Has Begun, Troops Withdraw From Parts of Gaza". The Wall Street Journal. Truy cập ngày 11 tháng 10 năm 2025.
  67. 1 2 "Israeli operation in occupied West Bank leaves at least 10 dead in largest raid in decades". NBC News (bằng tiếng Anh). ngày 29 tháng 8 năm 2024. Truy cập ngày 13 tháng 1 năm 2025.
  68. 1 2 "Israel strikes militant compound under West Bank mosque, military says". Reuters. ngày 22 tháng 10 năm 2023. Lưu trữ bản gốc ngày 26 tháng 10 năm 2023. Truy cập ngày 13 tháng 11 năm 2023.
  69. ↑ Kershner, Isabel (ngày 3 tháng 7 năm 2023). "Israel Launches Biggest Air Attack on West Bank in Nearly Two Decades". The New York Times (bằng tiếng Anh). ISSN 0362-4331. Truy cập ngày 13 tháng 1 năm 2025.
  70. ↑ "Protection of Civilians occupied Palestinian territory" (PDF). UNOCHA. Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 13 tháng 12 năm 2023. Truy cập ngày 23 tháng 12 năm 2023.
  71. ↑ "For Palestinians in the West Bank, 2023 was the deadliest year on record - occupied Palestinian territory". ReliefWeb (bằng tiếng Anh). ngày 15 tháng 12 năm 2023. Truy cập ngày 13 tháng 1 năm 2025.
  72. ↑ Murphy, Brian; Taylor, Adam; Westfall, Sammy; Pietsch, Bryan; Hendrix, Steve (ngày 7 tháng 10 năm 2023). "What's behind the violence in Israel and Gaza? Here's what to know". The Washington Post. Lưu trữ bản gốc ngày 7 tháng 10 năm 2023. Truy cập ngày 14 tháng 12 năm 2024. The violence erupted suddenly Saturday morning — but comes after a year of rising tensions between Israel and Palestinians in the West Bank and Gaza, which has been under a joint Israeli-Egyptian blockade since 2007. This year alone has seen a spate of deadly attacks in Israel and the Palestinian territories, an escalation that followed Netanyahu's move to cobble together the most far-right government in Israeli history. Hamas, which rules the Gaza Strip and carried out Saturday's attacks, said the operation was in response to the blockade, as well as recent Israeli military raids in the West Bank and violence at al-Aqsa Mosque, a disputed religious site in Jerusalem known to Jews as the Temple Mount. "Enough is enough," the leader of Hamas's military wing, Mohammed Deif, said in a recorded message Saturday, the Associated Press reported. "Today the people are regaining their revolution."
  73. ↑ Khadder, Kareem; Salman, Abeer; Kourdi, Eyad; Shelley, Jo (ngày 19 tháng 10 năm 2023). "Hamas spokesman among scores detained in occupied West Bank". CNN (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 13 tháng 1 năm 2025.
  74. ↑ "Israel strikes mosque in occupied West Bank refugee camp". Al Jazeera. ngày 22 tháng 10 năm 2023. Lưu trữ bản gốc ngày 26 tháng 10 năm 2023. Truy cập ngày 13 tháng 11 năm 2023.
  75. ↑ "Israel carries out air strike on West Bank city Jenin". BBC. ngày 22 tháng 10 năm 2023. Lưu trữ bản gốc ngày 26 tháng 10 năm 2023. Truy cập ngày 24 tháng 1 năm 2024.
  76. ↑ Loveluck, Louisa (ngày 9 tháng 11 năm 2023). "Settler violence is erasing Palestinian communities in the West Bank". The Washington Post. Lưu trữ bản gốc ngày 11 tháng 6 năm 2024. Truy cập ngày 13 tháng 1 năm 2025.
  77. ↑ Najjar, Farah; Mohamed, Edna; Stepansky, Joseph (ngày 1 tháng 11 năm 2023). "Israel-Hamas war updates: Israel's Jabalia attacks may be 'war crimes' – UN". Al Jazeera (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 13 tháng 1 năm 2025.
  78. 1 2 3 "Israeli settlements surge amidst Gaza war". Channel 4 News (bằng tiếng Anh). ngày 27 tháng 8 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 13 tháng 1 năm 2025.
  79. ↑ Hudson, John; Morris, Loveday; Vinall, Frances; Parker, Claire; Balousha, Hazem (ngày 28 tháng 8 năm 2024). "Israel launches major operation in West Bank; Palestinian officials say 9 killed". The Washington Post (bằng tiếng Anh). ISSN 0190-8286. Truy cập ngày 28 tháng 8 năm 2024.
  80. ↑ Magid, Jacob (ngày 29 tháng 8 năm 2024). "UN calls for end to IDF's West Bank raid; Israel: We have to thwart suicide bombings". The Times of Israel (bằng tiếng Anh). Times of Israel Staff. Truy cập ngày 13 tháng 1 năm 2025.
  81. ↑ "Israel launches a big military operation in the West Bank and kills at least 10 Hamas militants". AP News (bằng tiếng Anh). ngày 28 tháng 8 năm 2024. Truy cập ngày 13 tháng 1 năm 2025.
  82. ↑ "Katz: IDF to remain in Jenin even after operation". The Jerusalem Post (bằng tiếng Anh). ngày 29 tháng 1 năm 2025. ISSN 0792-822X. Truy cập ngày 29 tháng 1 năm 2025.
  83. 1 2 3 Sawafta, Ali (ngày 25 tháng 10 năm 2024). "Palestinian Authority treads tightrope in West Bank crackdown on militants". Reuters.
  84. 1 2 3 "Jenin Brigades commander killed as PA forces raid occupied West Bank camp". Al Jazeera (bằng tiếng Anh). ngày 14 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 13 tháng 1 năm 2025.
  85. 1 2 Hodali, Fadwa; Williams, Dan (ngày 15 tháng 12 năm 2024). "Palestinian Authority Mounts Rare, Lethal Raids in West Bank". Bloomberg News. Truy cập ngày 13 tháng 1 năm 2025.
  86. 1 2 3 4 "Israel intensifies Syria attacks, but HTS leader says doesn't want conflict". Al Jazeera (bằng tiếng Anh). ngày 15 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 9 tháng 1 năm 2025.
  87. ↑ Erlanger, Steven; Ponomarev, Sergey (ngày 1 tháng 7 năm 2024). "Palestinian Fighters in West Bank Seek to Emulate Hamas in Gaza". The New York Times (bằng tiếng Anh). ISSN 0362-4331. Truy cập ngày 13 tháng 1 năm 2025.
  88. ↑ "اشتباكات بين مسلحين وأجهزة أمن السلطة الفلسطينية في الضفة الغربية .. بذور حرب أهلية؟". Mount Carlo Doualiya (bằng tiếng Ả Rập). ngày 27 tháng 7 năm 2024. Truy cập ngày 28 tháng 7 năm 2024.
  89. ↑ "IRAN UPDATE, OCTOBER 24, 2024". Institute for the Study of War (bằng tiếng Anh). ngày 24 tháng 10 năm 2024. Truy cập ngày 13 tháng 1 năm 2025.
  90. ↑ Zilber, Neri (ngày 16 tháng 11 năm 2023). "Israel's dilemma in confronting the threat from Hezbollah". The Christian Science Monitor. ISSN 0882-7729. Truy cập ngày 19 tháng 11 năm 2023.
  91. ↑ "Lebanon: Three journalists killed in Israeli air strike". BBC News (bằng tiếng Anh). ngày 26 tháng 10 năm 2024. Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2025.
  92. ↑ "Tensions high in south Lebanon in anticipation of Hezbollah's next move". Arab News. ngày 1 tháng 12 năm 2023. Truy cập ngày 6 tháng 12 năm 2023.
  93. ↑ "Israel, Hezbollah exchange fire, raising regional tensions". Al Jazeera (bằng tiếng Anh). ngày 8 tháng 10 năm 2023. Truy cập ngày 11 tháng 1 năm 2025.
  94. ↑ "Israel, Hezbollah exchange artillery, rocket fire". Reuters (bằng tiếng Anh). ngày 8 tháng 10 năm 2023. Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 10 năm 2023. Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2023.
  95. ↑ Fabian, Emanuel (ngày 8 tháng 10 năm 2023). "IDF artillery strikes targets in Lebanon as mortar shells fired toward Israel". The Times of Israel. Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2023.
  96. ↑ Haydar, Amanda; Karam, Mattieu; Hamadi, Ghadir (ngày 5 tháng 11 năm 2023). "Israeli strike in southern Lebanon kills civilians, including children; intense bombardment of Gaza City commences: Hamas-Israel war, day 30". L'Orient Today.
  97. 1 2 3 4 5 Fabian, Emanuel (ngày 8 tháng 10 năm 2023). "Authorities name 777 soldiers, 68 police officers killed in Gaza war". The Times of Israel. Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 10 năm 2023. Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2024.
  98. ↑ "Mapping 11 months of Israel-Lebanon cross-border attacks". Al Jazeera. ngày 11 tháng 9 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 9 năm 2024. Truy cập ngày 18 tháng 9 năm 2024.
  99. ↑ Hubbard, Ben (ngày 27 tháng 11 năm 2024). "A Battered and Diminished Hezbollah Accepts a Cease-Fire". The New York Times (bằng tiếng Anh). ISSN 0362-4331. Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2025.
  100. ↑ Shirbon, Estelle (ngày 11 tháng 1 năm 2024). "Dangerous stasis on Israel's northern border leaves evacuees in limbo". Reuters.
  101. ↑ "Explosion hits southern Beirut, killing Hamas official Saleh al-Arouri". Middle East Eye. ngày 2 tháng 1 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 1 năm 2024. Truy cập ngày 2 tháng 1 năm 2024.
  102. ↑ Malsin, Jared; Mauldin, William (ngày 6 tháng 1 năm 2024). "Hezbollah Fires Rocket Barrage Into Israel as Blinken Mounts New De-Escalation Push". The Wall Street Journal. Lưu trữ bản gốc ngày 6 tháng 1 năm 2024. Truy cập ngày 6 tháng 1 năm 2024.
  103. ↑ "Israel Admits Hezbollah Strike Caused Extensive Damage to Strategic Airbase". Haaretz. ngày 7 tháng 1 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 1 năm 2024. Truy cập ngày 8 tháng 1 năm 2024.
  104. ↑ "Hezbollah says Israel kills top commander amid fears of Gaza war escalation". Al Jazeera. ngày 8 tháng 1 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 1 năm 2024. Truy cập ngày 8 tháng 1 năm 2024.
  105. ↑ "Israel says Hezbollah rocket kills 12 at the football ground, vows response". Reuters. ngày 27 tháng 7 năm 2024. Truy cập ngày 27 tháng 7 năm 2024.
  106. ↑ Uras, Umut; Marsi, Federica (ngày 28 tháng 7 năm 2024). "Hezbollah's denial of responsibility for rocket attack opens door for de-escalation". Al Jazeera (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 28 tháng 7 năm 2024. Omar Baddar, a Middle East political analyst, says he believes the rocket attack on the Golan Heights was "almost certainly an accident", regardless of who was responsible for it.
  107. ↑ "Golan Heights: Children dead in football pitch attack". BBC News (bằng tiếng Anh). ngày 28 tháng 7 năm 2024. Truy cập ngày 28 tháng 7 năm 2024.
  108. ↑ "Hezbollah confirms top commander killed in Israeli strike on Beirut". Al Jazeera (bằng tiếng Anh). ngày 31 tháng 7 năm 2024. Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2025.
  109. ↑ "Hezbollah blames Israel after deadly pager explosions in Lebanon". www.bbc.com (bằng tiếng Anh). ngày 18 tháng 9 năm 2024. Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2025.
  110. ↑ "Second wave of blasts hits Lebanon as Israel declares 'new phase' of war". Al Jazeera (bằng tiếng Anh). ngày 18 tháng 9 năm 2024. Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2025.
  111. ↑ Christou, William (ngày 20 tháng 9 năm 2024). "'We are isolated, tired, scared': pager attack leaves Lebanon in shock". The Guardian (bằng tiếng Anh). ISSN 0261-3077. Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2025.
  112. ↑ "Ex-Israeli agents reveal how Hezbollah pager attacks were carried out". www.bbc.com (bằng tiếng Anh). ngày 23 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2025.
  113. 1 2 Mazzetti, Mark; Frenkel, Sheera; Bergman, Ronen (ngày 29 tháng 12 năm 2024). "Behind the Dismantling of Hezbollah: Decades of Israeli Intelligence". The New York Times (bằng tiếng Anh). ISSN 0362-4331. Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2025.
  114. ↑ Rowlands, Lyndal; McCready, Alastair; Quillen, Stephen; Mohamed, Edna; Siddiqui, Usaid; Najjar, Farah (ngày 26 tháng 9 năm 2024). "Israel attacks Lebanon updates: Unequivocal US support for Israel's wars – Israeli attacks kill 92 in Lebanon in one day: Health Ministry". Al Jazeera (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2025.
  115. ↑ "Hezbollah commander killed in Israeli airstrike was top military official on US wanted list". AP News (bằng tiếng Anh). ngày 20 tháng 9 năm 2024. Truy cập ngày 30 tháng 9 năm 2024.
  116. ↑ "Hezbollah confirms its leader Hassan Nasrallah was killed in an Israeli airstrike". AP News (bằng tiếng Anh). ngày 28 tháng 9 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 28 tháng 9 năm 2024. Truy cập ngày 28 tháng 9 năm 2024.
  117. ↑ Erstin, Daniel; Lonsdorf, Kat; Macias, Miguel; Sherlock, Ruth (ngày 1 tháng 10 năm 2024). "Israel begins ground offensive in Lebanon". NPR. Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2025.
  118. 1 2 "Mapping Israel's Invasion of Lebanon". The New York Times (bằng tiếng Anh). ngày 26 tháng 11 năm 2024. ISSN 0362-4331. Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2025.
  119. ↑ Beaumont, Peter; Roth, Andrew; Christou, William (ngày 1 tháng 10 năm 2024). "Israeli military says it is carrying out 'limited' ground operation targeting Hezbollah in Lebanon". The Guardian (bằng tiếng Anh). ISSN 0261-3077. Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2025.
  120. ↑ "U.N. refugee agency says 25% of Lebanon under Israeli evacuation orders". The Hindu (bằng tiếng Anh). ngày 15 tháng 10 năm 2024. ISSN 0971-751X. Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2025.
  121. ↑ Salhani, Justin (ngày 26 tháng 10 năm 2024). "Once upon a time in Dahiyeh: Israel's destruction of Lebanon's communities". Al Jazeera (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 28 tháng 10 năm 2024.
  122. ↑ Breenan, David (ngày 4 tháng 10 năm 2024). "Israel's offensive in Lebanon has displaced 1.2 million, prime minister says". ABC News (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2025.
  123. 1 2 Dahir, Abdi Latif (ngày 27 tháng 12 năm 2024). "A Month on, a Tenuous Cease-fire Holds in Lebanon". The New York Times (bằng tiếng Anh). ISSN 0362-4331. Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2025.
  124. ↑ "What to know about the ceasefire deal between Israel and Lebanon's Hezbollah". AP News (bằng tiếng Anh). ngày 26 tháng 11 năm 2024. Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2025.
  125. ↑ Picheta, Rob; Robinson, Lou; Pettersson, Henrik; Warnes, Soph (ngày 27 tháng 11 năm 2024). "A visual guide to Israel and Hezbollah's ceasefire deal". CNN (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2025.
  126. ↑ "10 آلاف مقاتل خارج خدمة حزب الله بعد الحرب.. و2000 تركوا". Al Arabiya (bằng tiếng Ả Rập). ngày 3 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 3 tháng 7 năm 2025.
  127. ↑ "Lebanese cabinet approves 'objectives' of US plan to disarm Hezbollah". Al Jazeera (bằng tiếng Anh). ngày 7 tháng 8 năm 2025. Truy cập ngày 8 tháng 8 năm 2025.
  128. ↑ Gambrell, Jon (ngày 14 tháng 6 năm 2024). "US Navy faces its most intense combat since World War II against Yemen's Iran-backed Houthi rebels". AP News (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2025.
  129. ↑ "Yemen's Houthis 'will not stop' Red Sea attacks until Israel ends Gaza war". Al Jazeera (bằng tiếng Anh). ngày 19 tháng 12 năm 2023. Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2025.
  130. ↑ Karnitschnig, Matthew (ngày 28 tháng 3 năm 2024). "How China ended up financing the Houthis' Red Sea attacks". Politico Europe (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2025.
  131. 1 2 Gambrell, Jon; Baldor, Lolita C. (ngày 31 tháng 5 năm 2024). "Houthi rebels say at least 16 killed and 42 others wounded in joint US-British airstrikes in Yemen". Associated Press (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 1 năm 2025. Truy cập ngày 14 tháng 1 năm 2025.
  132. 1 2 3 Saeed, Al-Batati (ngày 2 tháng 5 năm 2024). "Houthi leader vows 'fourth phase' of Red Sea ship attacks". Arab News (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 16 tháng 9 năm 2024. Truy cập ngày 14 tháng 1 năm 2025.
  133. ↑ Partington, Richard (ngày 3 tháng 1 năm 2024). "What is the Red Sea crisis, and what does it mean for global trade?". The Guardian (bằng tiếng Anh). ISSN 0261-3077. Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2025.
  134. ↑ Martinez, Luis (ngày 20 tháng 10 năm 2023). "US Navy destroyer in Red Sea shoots down cruise missiles fired by Houthis in Yemen: Pentagon". ABC News (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2025.
  135. ↑ Debre, Isabel; Gambrell, Jon (ngày 19 tháng 11 năm 2023). "Yemen's Houthi rebels hijack an Israeli-linked ship in the Red Sea and take 25 crew members hostage". Associated Press (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2025.
  136. ↑ Zhdannikov, Dmitry; Armstrong, Rachel (ngày 22 tháng 12 năm 2023). "What is U.S.-led Red Sea coalition and which countries are backing it?". Reuters. Lưu trữ bản gốc ngày 25 tháng 12 năm 2023. Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2025.
  137. ↑ Motamedi, Maziar (ngày 19 tháng 12 năm 2023). "Can the US-led maritime force stop Yemen's Houthi attacks during Gaza war?". Al Jazeera (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2025.
  138. 1 2 Miller, Zeke; Madhani, Amer (ngày 3 tháng 1 năm 2024). "US warns Houthis to cease attacks on Red Sea vessels or face potential military action". Associated Press. Lưu trữ bản gốc ngày 10 tháng 1 năm 2024. Truy cập ngày 11 tháng 1 năm 2024.
  139. 1 2 Watson, Eleanor (ngày 11 tháng 1 năm 2024). "U.S. and U.K. striking Houthi targets in Yemen to retaliate for spate of attacks". CBS News. Lưu trữ bản gốc ngày 12 tháng 1 năm 2024. Truy cập ngày 11 tháng 1 năm 2024.
  140. ↑ Baldor, Lolita; Copp, Tara (ngày 11 tháng 1 năm 2024). "US, British militaries launch massive retaliatory strike against Iranian-backed Houthis in Yemen". Associated Press. Lưu trữ bản gốc ngày 12 tháng 1 năm 2024.
  141. ↑ Landay, Jonathan; Mohammed, Arshad (ngày 11 tháng 1 năm 2024). "UN Security Council demands Houthis stop Red Sea attacks". Reuters. Lưu trữ bản gốc ngày 11 tháng 1 năm 2024. Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2025.
  142. ↑ Liebermann, Oren; Britzky, Haley; Bertrand, Natasha; Marquardt, Alex; Lee, MJ; Hansler, Jennifer (ngày 11 tháng 1 năm 2024). "US and UK carry out airstrikes against Iran-backed Houthis in Yemen". CNN (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 12 tháng 1 năm 2024. Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2024.
  143. ↑ Wickham, Alex; McBride, Courtney (ngày 11 tháng 1 năm 2024). "UK's Sunak Authorizes Joint Military Strikes With US Against Houthis". Bloomberg News. Lưu trữ bản gốc ngày 11 tháng 1 năm 2024. Truy cập ngày 11 tháng 1 năm 2024.
  144. ↑ Goldman, Paul; Da Silva, Chantal (ngày 19 tháng 7 năm 2024). "Drone strike near U.S. Embassy office in Tel Aviv leaves one dead, Yemen's Houthi rebels claim attack". NBC News (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2025.
  145. ↑ Raine, Andrew; Poole, Thom; Tanno, Sophie; Kourdi, Eyad; Pourahmadi, Adam; Carey, Andrew; Izso, Lauren; Hira, Humayun (ngày 20 tháng 7 năm 2024). "At least 6 killed, Houthis say, as Israeli airstrikes hit Yemen day after Tel Aviv drone attack". CNN (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2025.
  146. ↑ Najjar, Farah; McCready, Alastair; Jamal, Urooba; Mohamed, Edna; Siddiqui, Usaid; Varshalomidze, Tamila (ngày 30 tháng 9 năm 2024). "Israel bombs Lebanon updates: Israel announces ground operation in Lebanon". Al Jazeera (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2025.
  147. ↑ Kershner, Isabel; Naar, Ismaeel (ngày 26 tháng 12 năm 2024). "Israel Bombs Yemeni Airport and Ports After Houthi Missile Launches". The New York Times (bằng tiếng Anh). ISSN 0362-4331. Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2025.
  148. ↑ Fabian, Emanuel (ngày 10 tháng 1 năm 2025). "IDF confirms airstrikes-against Houthi targets in Yemen". The Times of Israel (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2025.
  149. ↑ Schmitt, Eric; Swan, Jonathan (ngày 15 tháng 3 năm 2025). "U.S. Launches Broad Attack on Militant Sites in Yemen". The New York Times (bằng tiếng Anh). ISSN 0362-4331. Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2025.
  150. ↑ "Yemen's Houthis condemn Israel strikes on Gaza, vow escalation". Al Arabiya. Agence France-Presse. ngày 18 tháng 3 năm 2025.
  151. ↑ "Report: Iran pulling forces out of Yemen amid intensive US airstrikes on Houthis". The Times of Israel. ngày 4 tháng 4 năm 2025.
  152. ↑ "US military strikes Yemen's Ras Isa fuel port". Reuters. ngày 17 tháng 4 năm 2025.
  153. ↑ "Death toll rises in US attack on Yemeni detention centre: Report". Al Jazeera. ngày 28 tháng 4 năm 2025.
  154. ↑ "Houthi rebels say alleged US airstrike that hit Yemen prison holding African migrants kills 68". Associated Press. ngày 28 tháng 4 năm 2025.
  155. ↑ "6 wounded in airport missile attack — one in good-to-moderate condition and 5 lightly hurt". The Times of Israel. ngày 4 tháng 5 năm 2025.
  156. ↑ "IDF says Air Force struck Houthi infrastructure in Yemen, including Hodeidah port, concrete factory". The Times of Israel. ngày 5 tháng 5 năm 2025.
  157. ↑ "IDF says Sanaa airport 'completely disabled'; power stations, cement factory also targeted". The Times of Israel. ngày 6 tháng 5 năm 2025.
  158. ↑ "Trump says bombing of Yemen to stop as Oman confirms US-Houthi ceasefire". Al Jazeera (bằng tiếng Anh). ngày 6 tháng 5 năm 2025. Truy cập ngày 7 tháng 5 năm 2025.
  159. ↑ "Yemen's Houthis say attacks on Israel not in US ceasefire deal in 'any way'". Al Jazeera (bằng tiếng Anh). ngày 7 tháng 5 năm 2025. Truy cập ngày 7 tháng 5 năm 2025.
  160. 1 2 Carl, Nicholas; Jhaveri, Ashka; Braverman, Alexandra (ngày 28 tháng 1 năm 2024). "Iran Update, January 28, 2024". Institute for the Study of War. Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2025.
  161. 1 2 The Times of Israel staff (ngày 30 tháng 10 năm 2023). "Iran says strikes on US troops are due to its support for Israel, presence in region". The Times of Israel (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2025.
  162. ↑ Stewart, Phil; Ismail, Amina; Rasheed, Ahmed (ngày 18 tháng 10 năm 2023). "US says it thwarted drone attacks on troops in Iraq". Reuters (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 18 tháng 10 năm 2023. Truy cập ngày 18 tháng 10 năm 2023.
  163. ↑ Woodward 2024, tr. 250.
  164. 1 2 "Report: Iraqi militias decide to halt attacks on Israel after 14 months". The Times of Israel (bằng tiếng Anh). ngày 23 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2025.
  165. ↑ Monks, Kieron (ngày 25 tháng 1 năm 2024). "Iraqi militias claim drone strike on Israel's biggest port as attacks ramp up". The i Paper (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 22 tháng 2 năm 2024. Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2025.
  166. ↑ Rasheed, Ahmed; Hafezi, Parisa; Azhari, Timour (ngày 18 tháng 2 năm 2024). "Iraqi armed groups dial down U.S. attacks on request of Iran commander". Reuters (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 7 tháng 1 năm 2025. Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2025.
  167. ↑ The Guardian staff (ngày 21 tháng 4 năm 2024). "Iraq militant group says it is resuming attacks on US forces as base in Syria is targeted". The Guardian (bằng tiếng Anh). ISSN 0261-3077. Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2025.
  168. ↑ Hafezi, Parisa; Azhari, Timour (ngày 16 tháng 1 năm 2024). "Iran's Guards attack Israel's 'espionage centers' in Iraq, state media says". Reuters. Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 1 năm 2024.
  169. ↑ Borger, Julian (ngày 17 tháng 1 năm 2024). "Iran strikes 'militant bases' in Pakistan in latest Middle East flashpoint". The Guardian (bằng tiếng Anh). ISSN 0261-3077. Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2025.
  170. 1 2 "Israel's attacks on Syria explained". Al Jazeera. ngày 12 tháng 10 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 11 năm 2024. Truy cập ngày 15 tháng 11 năm 2024.
  171. ↑ "Israeli attack on Syrian Aleppo airport puts it out of service". Reuters. ngày 14 tháng 10 năm 2023. Lưu trữ bản gốc ngày 16 tháng 10 năm 2023. Truy cập ngày 25 tháng 1 năm 2024.
  172. ↑ "Israeli air strikes kill two workers at Syria's Damascus airport, official says". Reuters. ngày 22 tháng 10 năm 2023. Lưu trữ bản gốc ngày 22 tháng 10 năm 2023. Truy cập ngày 25 tháng 1 năm 2024.
  173. ↑ "Syria says 8 soldiers killed in Israeli strikes". The Times of Israel. ngày 25 tháng 10 năm 2023. Lưu trữ bản gốc ngày 25 tháng 10 năm 2023. Truy cập ngày 27 tháng 1 năm 2024.
  174. ↑ "State media say an Israeli strike kills 2 in a Damascus residential area. Another kills 2 in Lebanon". Associated Press. ngày 21 tháng 2 năm 2024. Truy cập ngày 14 tháng 4 năm 2024.
  175. ↑ "More than 40 people killed in Israeli strikes on Syria's Aleppo: Reports". Al Jazeera. ngày 29 tháng 3 năm 2024. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2024.
  176. ↑ "بينهم 5 إيرانيين.. ارتفاع عدد القتلى بـ الاستهداف الإسرائيلي على مبنى بحي المزة إلى 13" [Including 5 Iranians.. The death toll due to the Israeli targeting of a building in the Mezzeh neighborhood rose to 13] (bằng tiếng Ả Rập). Syrian Observatory for Human Rights. ngày 21 tháng 1 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 1 năm 2024. Truy cập ngày 21 tháng 1 năm 2024.
  177. ↑ "Iran accuses Israel of killing generals in Syria strike". BBC (bằng tiếng Anh). ngày 1 tháng 4 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 1 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2024.
  178. ↑ "Death toll update Woman and her son among 16 people killed in Israeli raid on building attached to Iranian embassy". The Syrian Observatory For Human Rights. ngày 3 tháng 4 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 3 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 19 tháng 4 năm 2024.
  179. ↑ Bigg, Matthew Mpoke; Livni, Ephrat (ngày 9 tháng 9 năm 2024). "Syria develops missiles and other weapons in the city that was hit, experts and Israeli officials have said". The New York Times (bằng tiếng Anh). ISSN 0362-4331. Truy cập ngày 8 tháng 1 năm 2025.
  180. ↑ Quillen, Stephen; Marsi, Federica (ngày 12 tháng 9 năm 2024). "Israeli air strike kills 2 in southern Syria: War monitor". Al Jazeera (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 1 tháng 1 năm 2025.
  181. ↑ "Israel takes responsibility for September commando raid on Iranian missile manufacturing site deep in Syria". The Times of Israel. ngày 1 tháng 1 năm 2025. Truy cập ngày 1 tháng 1 năm 2025.
  182. ↑ Motamedi, Maziar (ngày 31 tháng 10 năm 2024). "Israel strikes Syrian town near Lebanon border: State media". Al Jazeera (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 31 tháng 10 năm 2024. An "Israeli aggression" hit a number of residential buildings in the area of Qusayr in the southern countryside of Homs province, in central Syria, the country's news agency (SANA) reports. The attack caused "material damage" to the industrial zone of Qusayr and some of the city's residential neighbourhoods, according to the state media.
  183. ↑ "Israel says it hits military sites in Damascus, Syrian media says 15 killed". Reuters. ngày 14 tháng 11 năm 2024. Truy cập ngày 14 tháng 11 năm 2024.
  184. ↑ "Lebanese Official Says Israeli Strikes Killed at Least 12 Emergency Workers". The New York Times. ngày 14 tháng 11 năm 2024. Truy cập ngày 14 tháng 11 năm 2024.
  185. ↑ "Including seven civilians: 23 people killed in Israeli airstrikes on Qudsiya and Al-Mazzah neighbourhood". SOHR. ngày 15 tháng 11 năm 2024.
  186. ↑ "Israeli strikes on Syria's Palmyra kill 36, state media say". BBC News. ngày 20 tháng 11 năm 2024.
  187. ↑ "Highest death toll ever in Israeli attacks in Syria 92 people, mostly Syrians, killed in airstrikes on Palmyra". Syrian Observatory for Human Rights. ngày 22 tháng 11 năm 2024. Truy cập ngày 22 tháng 11 năm 2024.
  188. 1 2 Abdulrahim, Raja (ngày 2 tháng 12 năm 2024). "Why Did Syria's Civil War Reignite?". The New York Times. Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2024.
  189. ↑ Salem, Mostafa (ngày 28 tháng 11 năm 2024). "Syria's rebels exploit weaknesses in Iran's proxies to launch surprise offensive" (bằng tiếng Anh). CNN. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2024.
  190. ↑ Abdulrahim, Raja (ngày 1 tháng 12 năm 2024). "Syria's Rebels Struck When Assad's Allies Were Weakened and Distracted". The New York Times. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2024.
  191. ↑ Al-Khalidi, Suleiman (ngày 30 tháng 11 năm 2024). "Syrian rebels sweep into Aleppo, Russia conducts strikes in support of Assad". Reuters. Lưu trữ bản gốc ngày 30 tháng 11 năm 2024. Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2024.
  192. ↑ "Aleppo: Rebels 'take control' of airport as thousands of fighters seize most of Syria's second-biggest city" (bằng tiếng Anh). Sky News. ngày 1 tháng 12 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 12 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2024.
  193. ↑ "More Russian strikes as Syrian rebels advance after taking Aleppo" (bằng tiếng Anh). BBC News. ngày 1 tháng 12 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 1 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2024.
  194. ↑ "Syrian rebels closing in on city of Hama - report". The Jerusalem Post (bằng tiếng Anh). ngày 30 tháng 11 năm 2024. ISSN 0792-822X. Lưu trữ bản gốc ngày 1 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2024.
  195. ↑ "Syrian rebels capture second major city as army withdraws from Hama". CNN. ngày 5 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 5 tháng 12 năm 2024.
  196. ↑ "Syrian army quits Homs, cutting Assad off from coast". Reuters (bằng tiếng Anh). ngày 7 tháng 12 năm 2024.
  197. ↑ "Revolution Forces Advance Toward Damascus as Assad Regime Crumbles". Levant24. ngày 7 tháng 12 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 12 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 8 tháng 12 năm 2024.
  198. ↑ Beaule, Victoria; Haddou, Rashid; Winsor, Morgan; Raddatz, Martha; Moore, Jack; Radia, Kirit; Brennan, David; Reevell, Patrick (ngày 8 tháng 12 năm 2024). "Syria's Assad resigns and leaves the country after stunning rebel blitz, Russia says" (bằng tiếng Anh). ABC News. Truy cập ngày 8 tháng 1 năm 2025.
  199. ↑ "Syria's Assad and his family are in Moscow after Russia granted them asylum, say Russian news agencies". Reuters. ngày 8 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 8 tháng 12 năm 2024.
  200. ↑ Maher, Hatem (ngày 14 tháng 12 năm 2024). "Syria's de facto leader not interested in new conflicts despite Israeli attacks". Reuters. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 12 năm 2024.
  201. ↑ "Mohamed al-Bashir appointed caretaker Syrian PM for transitional government until March". Reuters (bằng tiếng Anh). ngày 10 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 10 tháng 12 năm 2024.
  202. ↑ "Israel's Netanyahu declares end of Syria border agreement, orders military to seize buffer zone". The New Arab. ngày 8 tháng 12 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 9 tháng 12 năm 2024.
  203. ↑ "IDF takes over Syrian Hermon, strikes Syrian chemical weapons factory". The Jerusalem Post (bằng tiếng Anh). ngày 8 tháng 12 năm 2024. ISSN 0792-822X. Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 8 tháng 12 năm 2024.
  204. ↑ "Suspected Israeli strikes hit a part of Damascus, two security sources say". Reuters. ngày 8 tháng 12 năm 2024.
  205. ↑ Fabian, Emanuel (ngày 8 tháng 12 năm 2024). "Israeli strikes in Syria target weaponry it fears could be acquired by hostile forces". The Times of Israel (bằng tiếng Anh). ISSN 0040-7909. Truy cập ngày 8 tháng 12 năm 2024.
  206. ↑ "Syria latest: Israel carries out dozens of air strikes across Syria – reports". BBC News (bằng tiếng Anh). ngày 10 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 9 tháng 12 năm 2024.
  207. ↑ "Israel reportedly strikes Syria's Latakia port, targeting Assad regime's naval assets". The Times of Israel (bằng tiếng Anh). ngày 9 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 9 tháng 12 năm 2024.
  208. ↑ "Israel attacks Syrian air bases, destroying dozens of aircraft, say Syrian sources". Abc (bằng tiếng Anh). ngày 10 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 9 tháng 12 năm 2024.
  209. ↑ "Syria latest: Rebel fighters ordered to leave cities - as leader to name Assad officials wanted for torture". Sky News (bằng tiếng Anh). ngày 10 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 10 tháng 12 năm 2024.
  210. ↑ "Blinken Says Israel Seeking To Ensure Syria Army Equipment Doesn't Fall Into 'Wrong Hands'". www.barrons.com (bằng tiếng Anh). Agence France Presse. ngày 12 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 9 tháng 1 năm 2025.
  211. ↑ Tanyos, Faris; Tabachnick, Cara; Reals, Tucker (ngày 14 tháng 4 năm 2024). "Israel says Iran's missile and drone attack largely thwarted, with "very little damage" caused" (bằng tiếng Anh). CBS News. Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2024.
  212. 1 2 McKernan, Bethan; Graham-Harrison, Emma; Borger, Julian; Beaumont, Peter (ngày 14 tháng 4 năm 2024). "Iran launches hundreds of drones and cruise missiles at Israel in unprecedented attack". The Guardian (bằng tiếng Anh). ISSN 0261-3077. Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2024.
  213. ↑ Wintour, Patrick (ngày 2 tháng 4 năm 2024). "Iran vows revenge after two generals killed in Israeli strike on Syria consulate". The Guardian. Lưu trữ bản gốc ngày 1 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 2 tháng 4 năm 2024.
  214. ↑ "Iran vows deadly suspected Israeli airstrike on its consulate in Damascus "will not go unanswered"". CBS News (bằng tiếng Anh). ngày 2 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2024.
  215. ↑ "Iran and Israel's shadow war explodes into the open". The Economist. ngày 14 tháng 4 năm 2024. ISSN 0013-0613. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 14 tháng 4 năm 2024.
  216. ↑ Melman, Yossi (ngày 16 tháng 4 năm 2024). "How the International Cooperation That Thwarted Iran's Attack on Israel Came Together". Haaretz. Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2024.
  217. ↑ "Report: Gulf states, including Saudi Arabia, provided intelligence on Iran attack". The Times of Israel. ngày 15 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2024.
  218. ↑ "Israelis fired 3 missiles in limited strike". ABC News. ngày 19 tháng 4 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 4 năm 2024. Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2024.
  219. ↑ Al-Mughrabi, Nidal (ngày 1 tháng 10 năm 2024). "Hamas praises 'heroic' missile attacks launched by Iran". Reuters. Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2024.
  220. ↑ Schneider, Tal (ngày 6 tháng 10 năm 2024). "How effective was Iran's attack? The Israeli public doesn't have the full picture". Times of Israel (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2024.
  221. ↑ Tibon, Amir (ngày 2 tháng 10 năm 2024). "U.S., Jordan, U.K. and France Help Israel Repel Iranian Missile Attack". Haaretz.
  222. ↑ "What we know about Iran's latest missile attack on Israel". BBC News (bằng tiếng Anh). ngày 3 tháng 10 năm 2024. Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2024.
  223. ↑ Rasgon, Adam (ngày 1 tháng 10 năm 2024). "Laborer From Gaza Is First Reported Fatality of Iran's Missile Attack". The New York Times. Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2024.
  224. ↑ "Israel attacks Iran in series of pre-dawn airstrikes targeting military infrastructure". Associated Press (bằng tiếng Anh). ngày 26 tháng 10 năm 2024. Truy cập ngày 26 tháng 10 năm 2024.
  225. ↑ "Behind the scenes of Israeli attack: Over 100 aircraft and a 2,000 km journey to Iran". The Jerusalem Post (bằng tiếng Anh). ngày 26 tháng 10 năm 2024. Truy cập ngày 26 tháng 10 năm 2024.
  226. ↑ Ravid, Barak (ngày 26 tháng 10 năm 2024). "Israel strike crippled Iran's missile production, sources say". Axios (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2024.
  227. ↑ "Iran Reports Stopping Two Foreign Tankers for Oil Smuggling". Maritime Executive. ngày 31 tháng 3 năm 2025. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2025.
  228. ↑ Sharifi, Kian (ngày 4 tháng 4 năm 2025). "Military Confrontation 'Almost Inevitable' In Absence Of Iran Deal". Radio Free Europe/Radio Liberty.
  229. ↑ "Trump Says He Thinks Iran Is Game for Direct Nuclear Talks". Bloomberg. ngày 3 tháng 4 năm 2025.
  230. ↑ "IRGC chief: Iran ready for war but won't start one". Kurdistan24. ngày 5 tháng 4 năm 2025.
  231. ↑ "Oman May Host Iran-US Talks: Spokesman". Tasnim News Agency. ngày 7 tháng 4 năm 2025.
  232. ↑ Iran's state TV footage shows residential building in Tehran damaged by Israeli strike (News) (bằng tiếng Anh). Associated Press. ngày 13 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2025.
  233. ↑ "IDF attacks, destroys Natanz nuclear site, weapons during overnight strikes in Iran". The Jerusalem Post. ngày 13 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2025.
  234. ↑ Fassihi, Farnaz; Nauman, Qasim; Boxerman, Aaron; Kingsley, Patrick; Bergman, Ronen (ngày 13 tháng 6 năm 2025). "Israel Strikes Iran's Nuclear Program, Killing Top Military Officials: Live Updates". The New York Times (bằng tiếng Anh). ISSN 0362-4331. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2025.
  235. ↑ "مرگ سردار سلامی و تنی چند از فرماندهان سپاه" [Death of General Salami and several IRGC commanders]. IRNA (bằng tiếng Ba Tư). ngày 13 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2025.
  236. ↑ "Iran's Revolutionary Guard commander Hossein Salami killed in Israeli strike, says Iranian state media". The Times of Israel (bằng tiếng Anh). ngày 13 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2025.
  237. ↑ "Hossein Salami, Head of Iran's Islamic Revolutionary Guard Corps, Killed in Israel's Attack". WSJ (bằng tiếng Anh). ngày 13 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2025.
  238. ↑ "Israeli strikes kill some of Iran's most powerful men, including military and nuclear leaders". CNN (bằng tiếng Anh). ngày 13 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2025.
  239. ↑ "Iran state media names two nuclear scientists killed in Israeli strike". The Times of Israel. ngày 13 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2025.
  240. ↑ "Iran State Media Says Civilians Killed In Israel Strikes On Tehran". barrons (bằng tiếng Anh). AFP. ngày 13 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2025.
  241. ↑ Haberman, Maggie; Fassihi, Farnaz; Schmitt, Eric; Pager, Tyler; Nagourney, Eric (ngày 21 tháng 6 năm 2025). "Live Updates: Trump Claims Success After Bombing Key Iran Nuclear Sites". The New York Times (bằng tiếng Anh). ISSN 0362-4331. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2025.
  242. ↑ "Iran attacked US air base with short- and medium-range ballistic missiles, US official says". CNN. ngày 23 tháng 6 năm 2025. Lưu trữ bản gốc ngày 23 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2025.
  243. ↑ Pabst, Staryovolla (ngày 23 tháng 6 năm 2025). "Reports: Iran attacks US bases in Qatar, Iraq". Responsible Statescraft. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2025.
  244. ↑ "Qatar says missile targeting Al Udeid was intercepted, no casualties reported". Al Jazeera English. ngày 23 tháng 6 năm 2025.
  245. ↑ "Israel Targeted Hamas Leadership in Qatar Strike". The New York Times (bằng tiếng Anh). ngày 9 tháng 9 năm 2025. Truy cập ngày 9 tháng 9 năm 2025.
  246. ↑ Shalev, Tal; Salem, Mostafa; El Sirgany, Sarah (ngày 9 tháng 9 năm 2025). "Israeli carries out strike targeting Hamas leadership in Qatar". CNN (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 9 tháng 9 năm 2025.
  247. ↑ "Hamas says its leadership survived Israel's assassination bid in Doha". Al Jazeera. ngày 9 tháng 9 năm 2025. Truy cập ngày 10 tháng 9 năm 2025.
  248. ↑ Nimoni, Fiona (ngày 9 tháng 9 năm 2025). "What do we know about Israeli strike on Hamas in Qatar?". BBC. Lưu trữ bản gốc ngày 9 tháng 9 năm 2025. Truy cập ngày 9 tháng 9 năm 2025.
  249. ↑ "How many Palestinians has Israel's Gaza offensive killed". Reuters (bằng tiếng Anh). ngày 29 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 29 tháng 7 năm 2025.
  250. ↑ "Over 60,000 Palestinians killed in the 21-month Israel-Hamas war, Gaza's Health Ministry says". Associated Press. ngày 29 tháng 7 năm 2025.
  251. ↑ Jamaluddine, Zeina; Abukmail, Hanan; Aly, Sarah; Campbell, Oona M. R.; Checchi, Francesco (ngày 9 tháng 1 năm 2025). "Traumatic injury mortality in the Gaza Strip from Oct 7, 2023, to June 30, 2024: a capture–recapture analysis". The Lancet. 405 (10477). Elsevier: 469–477. doi:10.1016/S0140-6736(24)02678-3. PMID 39799952.
  252. ↑ Bloxham, Donald (ngày 3 tháng 4 năm 2025). "The 7 October Atrocities and the Annihilation of Gaza: Causes and Responsibilities". Journal of Genocide Research (Forum: Israel-Palestine: Atrocity Crimes and the Crisis of Holocaust and Genocide Studies): 23–24. doi:10.1080/14623528.2025.2483546. A study of traumatic injury deaths in Gaza in The Lancet using multiple data sources and capture-recapture analysis suggested that the MoH's methods, far from producing an exaggerated number, actually under-estimated the death toll by around 41 percent. ... When considering the total 'excess mortality,' we need to add the Palestinians who have died because of the blockade in combination with the IDF's destruction of health and sanitation and food infrastructure. As public health experts noted, in many wars, 'most deaths' are 'due to the indirect [sic] impacts of war: malnutrition, communicable disease, exacerbations of noncommunicable disease, [and] maternal and infant disorders.'117 'Indirect' would be the wrong word for this conflict given the nature of Israeli policies, including the systematic obstruction of supplies into Gaza.
  253. ↑ "Gaza death toll 40% higher than official number, Lancet study finds". The Guardian (bằng tiếng Anh). ngày 10 tháng 1 năm 2025. ISSN 0261-3077. Truy cập ngày 18 tháng 5 năm 2025.
  254. ↑ Tanno, Sophie (ngày 9 tháng 1 năm 2025). "Gaza death toll has been significantly underreported, study finds". CNN (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 18 tháng 5 năm 2025.
  255. ↑ "How many people have died in Gaza?". The Economist. ngày 8 tháng 5 năm 2025. The researchers found that the overlap was so small that the true number of deaths was probably 46-107% higher than the official ministry total. If you assume that the ratio has stayed the same since last June (and not fallen, as systems caught up during the ceasefire, say) and apply them to the current tally, it would suggest that between 77,000 and 109,000 Gazans have been killed, 4-5% of the territory's pre-war population (see chart).
  256. ↑ Leatherby, Lauren (ngày 25 tháng 7 năm 2024). "Gaza's Death Toll Was Largely Accurate in Early Days of War, Study Finds". The New York Times (bằng tiếng Anh). ISSN 0362-4331. Lưu trữ bản gốc ngày 25 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 14 tháng 1 năm 2025.
  257. ↑ "Swords of Iron: Real Time Tracker". Institute for National Security Studies. ngày 3 tháng 9 năm 2024. Truy cập ngày 3 tháng 9 năm 2024.
  258. 1 2 "Women and children of Gaza are killed less frequently as war's toll rises, AP data analysis finds". AP News (bằng tiếng Anh). ngày 7 tháng 6 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 10 năm 2024. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2024.
  259. ↑
    • Dumper & Badran 2024, tr. 2: "In this context we should not overlook the latest turning point in the history of Palestine – the attack by Hamas on 7th October 2023 on Israeli settlements adjacent to Gaza and the subsequent genocidal war that the state of Israel has carried out in the Gaza strip"
    • Speri 2024
    • Narea 2024
    • Albanese 2024, tr. 1: "By analysing the patterns of violence and Israeli policies in its onslaught on Gaza, the present report concludes that there are reasonable grounds to believe that the threshold indicating that Israel has committed genocide has been met"
    • Amnesty International 2024, tr. 13: "This report focuses on the Israeli authorities' policies and actions in Gaza as part of the military offensive they launched in the wake of the Hamas-led attacks on 7 October 2023 while situating them within the broader context of Israel's unlawful occupation, and system of apartheid against Palestinians in Gaza, the West Bank, including East Jerusalem, and Israel. It assesses allegations of violations and crimes under international law by Israel in Gaza within the framework of genocide under international law, concluding that there is sufficient evidence to believe that Israel's conduct in Gaza following 7 October 2023 amounts to genocide."
    • Traverso 2024, tr. 8: "The only normative definition we have, codified at the United Nations Genocide Convention of 1948, accurately describes the current situation in Palestine ... describes exactly what is happening in Gaza today"
    • "One year of denouncing the genocide of Palestinians in Gaza". Liên đoàn Quốc tế Nhân quyền. ngày 12 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2025. One year ago, the FIDH International Board, its governing body elected by all its member organisations, recognised, after extensive debate and examination, that Israel was carrying out genocide against the Palestinian people in Gaza
    • B'Tselem 2025, tr. 86: "The review presented in this report leaves no room for doubt: since October 2023, the Israeli regime has been responsible for carrying out genocide against the Palestinians in the Gaza Strip. Killing tens of thousands of people; causing bodily or mental harm to hundreds of thousands more; destroying homes and civilian infrastructure on a massive scale; starvation, displacement, and denying humanitarian aid — all this is being perpetrated systematically, as part of a coordinated attack aimed at annihilating all facets of life in the Gaza Strip."
  260. ↑
  261. 1 2 "October 7 Crimes Against Humanity, War Crimes by Hamas-led Groups". Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (bằng tiếng Anh). ngày 17 tháng 7 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 16 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 14 tháng 1 năm 2025.
  262. ↑ "New Tally Puts Oct 7 Attack Death Toll In Israel At 1,189". Barron's (bằng tiếng Anh). Dow Jones & Company. Agence France-Presse. ngày 28 tháng 5 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 1 năm 2025. Truy cập ngày 14 tháng 1 năm 2025.
  263. ↑ Fabian, Emanuel; Spiro, Amy (ngày 6 tháng 8 năm 2024). "Final unaccounted for October 7 victim died in onslaught, IDF confirms". The Times of Israel (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 3 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 14 tháng 1 năm 2025.
  264. ↑ "Hamas hostages: Stories of the people taken from Israel". BBC News (bằng tiếng Anh). ngày 8 tháng 2 năm 2025 [ngày 9 tháng 10 năm 2023]. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 1 năm 2025. Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2025.
  265. ↑ Said-Moorhouse, Lauren; John, Tara; Tanno, Sophie; Taylor, Jerome; Choi, Annette; Roberts, Gillian (ngày 3 tháng 2 năm 2025) [ngày 5 tháng 12 năm 2023]. "Who are the hostages freed during the Israel-Hamas conflict?". CNN (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 1 năm 2025. Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2025.
  266. ↑ Diamond, Jeremy; Anderson, Becky; Humayun, Hira (ngày 13 tháng 1 năm 2025). "Hamas expected to release 33 hostages in first phase of emerging deal, Israeli officials say". CNN (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 1 năm 2025. Truy cập ngày 14 tháng 1 năm 2025.
  267. ↑ "Woman, 75, critically injured in November Hezbollah rocket attack, dies of wounds". The Times of Israel (bằng tiếng Anh). ngày 12 tháng 1 năm 2025. Truy cập ngày 14 tháng 1 năm 2025.
  268. ↑ McCready, Alastair; Motamedi, Maziar; Pietromarchi, Virginia; Speri, Alice; Mohamed, Edna (ngày 4 tháng 12 năm 2024). "Updates: Israel kills 20 in attack on al-Mawasi camp in Gaza : Death toll rises in Israel's war on Lebanon". Al Jazeera (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 14 tháng 1 năm 2025.
  269. ↑ Fabian, Emanuel (ngày 18 tháng 11 năm 2024). "Hezbollah says 4 members killed in IDF airstrike yesterday that targeted its media chief". The Times of Israel (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 3 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 14 tháng 1 năm 2025.
  270. ↑ "Death toll update | Three civilians including woman and her son killed in Israeli airstrikes on the vicinity of Aleppo international airport". Syrian Observatory for Human Rights (bằng tiếng Anh). ngày 31 tháng 12 năm 2023. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 1 năm 2024. Truy cập ngày 14 tháng 1 năm 2025.
  271. ↑ "Tightening siege | 'Al-Masnaa' border crossing with Lebanon put out of service following Israeli strikes". Syrian Observatory for Human Rights (bằng tiếng Anh). ngày 4 tháng 10 năm 2024. Truy cập ngày 14 tháng 1 năm 2025.
  272. ↑ Fabian, Emanuel (ngày 25 tháng 12 năm 2024). "3,800 Hezbollah operatives killed in Lebanon, including 44 since ceasefire — IDF estimate". The Times of Israel (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 12 năm 2024. Truy cập ngày 14 tháng 1 năm 2025.
  273. ↑ Bassam, Laila; Perry, Tom; Gebeily, Maya (ngày 27 tháng 11 năm 2024). "Still counting its dead, Hezbollah faces long road to recover from war". Reuters. Truy cập ngày 14 tháng 1 năm 2025.
  274. ↑ "Israel Firing In South Lebanon Kills Over 200 Since Start Of Gaza War". Barron's (bằng tiếng Anh). Dow Jones & Company. Agence France-Presse. ngày 22 tháng 1 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 1 năm 2025. Truy cập ngày 14 tháng 1 năm 2025.
  275. 1 2 3 El Deeb, Sarah; Karam, Zeina (ngày 25 tháng 11 năm 2024). "An Israeli strike that killed 3 Lebanese journalists was most likely deliberate, watchdog says". Associated Press (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 1 năm 2025. Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2025.
  276. ↑ Peregil, Francisco (ngày 6 tháng 1 năm 2025). "Fratricidal war in Jenin as Palestinian Authority security forces clash with militia alliance". El País (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 1 năm 2025. Truy cập ngày 14 tháng 1 năm 2025.
  277. ↑ "Filipino Sailor Killed In Huthi Attack On Cargo Ship: White House". Barron's (bằng tiếng Anh). Dow Jones & Company. Agence France-Presse. ngày 17 tháng 6 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 15 tháng 10 năm 2024. Truy cập ngày 14 tháng 1 năm 2025.
  278. ↑ "US strikes on Houthis in Red Sea killed 10 rebels: Yemen port sources". The Times of Israel (bằng tiếng Anh). Agence France-Presse. ngày 31 tháng 12 năm 2023. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 9 năm 2024. Truy cập ngày 14 tháng 1 năm 2025.
  279. ↑ Horton, Alex; Ryan, Missy; Warrick, Joby; Lamothe, Dan (ngày 29 tháng 1 năm 2024). "U.S. mixed up enemy, friendly drones in attack that killed 3 troops". The Washington Post. Truy cập ngày 29 tháng 1 năm 2024.
  280. ↑ Woodward 2024, tr. 257; 271–273.
  281. ↑ Woodward 2024, tr. 252–253.
  282. ↑ Asem, Sondos (ngày 19 tháng 9 năm 2024). "Saudi crown prince says no normalisation with Israel without Palestinian statehood". Middle East Eye (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 22 tháng 1 năm 2025.
  283. ↑ "South Africa launches case at top UN court accusing Israel of genocide in Gaza". AP News (bằng tiếng Anh). ngày 29 tháng 12 năm 2023. Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2024.
  284. ↑ "Israel-Gaza: What did the ICJ ruling really say?". www.bbc.com (bằng tiếng Anh). ngày 17 tháng 5 năm 2024. Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2024.
  285. ↑ "Israel rejects genocide charges, claims 'legitimate' self defense at United Nations' top court". PBS News (bằng tiếng Anh). ngày 12 tháng 1 năm 2024. Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2024.
  286. ↑ Rajvanshi, Astha (ngày 26 tháng 1 năm 2024). "U.N. Court Says Israel Must Prevent Genocidal Acts in Gaza". Time (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2024.
  287. ↑ Bennett, Brian (ngày 22 tháng 3 năm 2024). "Why Biden Offered a UN Ceasefire Resolution That Got Vetoed". Time (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2024.
  288. ↑ "UN Security Council to vote on new Gaza ceasefire resolution". The Straits Times (bằng tiếng Anh). ngày 25 tháng 3 năm 2024. ISSN 0585-3923. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2024.
  289. ↑ Psaledakis, Daphne; Brunnstrom, David (ngày 22 tháng 3 năm 2024). "Russia, China veto US-led UN resolution on Gaza ceasefire". Reuters. Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2024.
  290. ↑ Borger, Julian; Tondo, Lorenzo (ngày 25 tháng 3 năm 2024). "Israel isolated as UN security council demands immediate ceasefire in Gaza". The Guardian (bằng tiếng Anh). ISSN 0261-3077. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2024.
  291. ↑ Magid, Jacob (ngày 25 tháng 3 năm 2024). "UN Security Council passes resolution demanding 'immediate ceasefire' in Gaza as US withholds veto". The Times of Israel. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2024.
  292. ↑ "UN Security Council demands immediate Gaza ceasefire as US abstains". Al Jazeera (bằng tiếng Anh). ngày 25 tháng 3 năm 2024. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2024.
  293. ↑ Brunnstrom, David; Lewis, Simon (ngày 20 tháng 11 năm 2024). "US vetoes UN Security Council resolution on Gaza ceasefire". Reuters. Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2024.

Nguồn

Lấy từ “https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Khủng_hoảng_Trung_Đông_(2023–nay)&oldid=74913354”