Bước tới nội dung

Tổng lãnh thiên thần Micae

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(Đổi hướng từ Micae)

Micae

Tổng lãnh thiên thần Micae đánh bại Satan, tranh của Guido Reni (khoảng năm 1630-1635)
Tổng lãnh thiên thần
Chỉ huy Thiên thần
Thiên thần bảo vệ Giáo hội
Tôn kính
Đền chínhMont-Saint-Michel, Đền thánh Thiên thần Micae
Lễ kính
Biểu trưngbiểu ngữ, cái cân, cân linh hồn, kiếm, giết Satan hoặc rồng
Quan thầy củaThiên thần bảo vệ Giáo hội Công giáo,[1] Thành Vatican, Roma, Lazio, Ý,[2][3] Pháp, Đức, Israel[4] Normandy, Pháp, Kyiv, Ukraine, Laoang, người đang hấp hối, Lễ Các Đẳng,[5] nhân viên ngân hàng, nhân viên cửa hàng tạp hóa, cảnh sát, đặc biệt là cảnh sát viên, quân đội, đặc biệt là quân nhân và những người khác, vân vân.

Micae (tiếng Anh: Michael);[a] hay còn gọi là Tổng lãnh thiên thần Micae hoặc Thánh Micae,[6] là một tổng lãnh thiên thần và là chiến binh của Đấng tối cao trong Kitô giáo, Hồi giáoDo Thái giáo.[7] Những ghi chép còn sót lại sớm nhất về tên thánh xuất hiện trong các tác phẩm Do Thái thế kỷ thứ ba và thứ hai trước Công nguyên, thường nhưng không phải lúc nào cũng mang tính khải huyền, trong đó thánh là Thủ lĩnh của các thiên thần và Tổng lãnh thiên thần, đồng thời là vị bảo hộ của Israel và chịu trách nhiệm chăm sóc dân Israel trong Kinh Thánh.[8][9][10][11] Kitô giáo đã bảo tồn gần như toàn bộ các truyền thống Do Thái liên quan đến thánh,[12] và thánh được nhắc đến một cách rõ ràng trong Revelation 12:7–12,[13] khi chiến đấu với Satan,[14] và trong Thư Thánh Giuđa, nơi Tổng lãnh thiên thần và ma quỷ tranh giành thi thể của Moses.[15]

Cựu Ước và Ngụy Kinh

Sách Enoch[10] liệt kê Micae là một trong bảy tổng lãnh thiên thần (những cái tên còn lại là Uriel, Raguel, Raphael, Sariel, Gabriel, và Remiel), những thiên thần mà trong sách Tobit mô tả "luôn sẵn sàng và bước vào trước khi vinh quang của Chúa đến".[11] Việc Micae được giới thiệu ngụ ý rằng người ta biết đến thánh và tên của các thiên thần khác.[10][16] Thánh được nhắc đến một lần nữa trong những chương cuối của sách Daniel, một Khải Huyền của người Do Thái viết vào thế kỷ thứ hai trước Công nguyên, trong đó mô tả một người mặc áo vải lanh (không bao giờ xác định danh tính, nhưng phù hợp với mô tả của Thánh Gioan trong sách Khải Huyền về Alpha và Omega) nói với Đa-ni-en rằng thánh ta và "Micae, vị hoàng tử của ngươi" đang tham chiến với "hoàng tử xứ Ba Tư", sau hết thảy, "Micae, vị hoàng tử vĩ đại bảo vệ dân ngươi, sẽ trỗi dậy".[17][18]

Enoch đóng vai trò quan trọng trong việc thiết lập vị trí tối cao của Micae giữa các thiên thần và tổng lãnh thiên thần, và trong các tác phẩm Do Thái sau này, thánh được cho là người đứng đầu của họ, làm trung gian cho Torah (Lề luật của Chúa), và đứng bên phải ngai vàng của Chúa.[8] Trong truyền thống của cộng đồng Qumran, bảo vệ hoặc dẫn dắt dân Chúa trong trận chiến tận thế (tức là lúc sau hết thảy).[19] Trong các tác phẩm khác, thánh chịu trách nhiệm chăm sóc Israel và đóng vai trò là chỉ huy của đội quân nước trời; là người biện hộ cho Israel chống lại tuyên bố của Satan về thi thể của Moses; làm trung gian giữa Chúa và nhân loại, phục vụ với tư cách là Thượng tế trong đền thánh nước trời; và dẫn đưa linh hồn của những người công chính đã chết lên đến Thiên đường.[9]

Tân Ước

Bảy tổng lãnh thiên thần (hoặc bốn, tùy theo truyền thống nhưng luôn có Micae) được liên kết với các nhánh của đèn menorah, chân đèn bảy nhánh thiêng liêng trong Đền thờ Jerusalem, như bảy thần khí trước ngai vàng của Đức Chúa Trời, và điều này được phản ánh trong Sách Khải Huyền 4:5 ("Từ ngai vàng phát ra những tia chớp, tiếng ầm ầm và tiếng sấm vang dội, và trước ngai vàng có bảy ngọn đuốc đang rực lửa, đó là bảy thần khí của Đức Chúa Trời" – Bản dịch Tiêu chuẩn tiếng Anh).[20] Micae được nhắc đến rõ ràng trong Khải Huyền 12:7-12, nơi thánh chiến đấu với Satan và đuổi hắn ra khỏi thiên đàng để hắn không còn có thể tiếp cận Đức Chúa Trời với tư cách là kẻ tố cáo (vai trò chính thức của hắn trong Cựu Ước).[14] Sự sa ngã của Satan vào thời điểm Chúa Giê-su đến đánh dấu sự tách biệt giữa Tân Ước và Do Thái giáo.[21] Trong Phúc Âm Luca 22:31, Chúa Giê-su nói với Thánh Phêrô rằng Satan đã xin phép Đức Chúa Trời để "thử thách" các môn đệ, mục đích là để buộc tội họ, nhưng lời buộc tội bị Chúa Giê-su phản đối, do đó Ngài đảm nhận vai trò của các thiên thần, đặc biệt là Micae, trong Do Thái giáo.[22]

Micae được nhắc đến lần thứ hai trong Thư Thánh Giuđa, lời kêu gọi tha thiết các tín hữu hãy chiến đấu chống lại sự xâm nhập của tà giáo.[23] Trong các câu 9-10, tác giả lên án những kẻ dị giáo bằng cách đối chiếu chúng với tổng lãnh thiên thần Micae khi tranh luận với Satan về thi hài của Moses, "không dám đưa ra phán quyết về tội "vu khống", nhưng nói rằng: 'Chúa quở trách nhà ngươi!'"[24]

Do Thái giáo

Tên Micae trong tiếng Do Thái

Theo truyền thống Rabbinic, Micae đóng vai trò là người biện hộ cho dân Israel, và đôi khi phải chiến đấu với các hoàng tử của các quốc gia khác (Daniel 10:13) và đặc biệt là với thiên thần Samael, kẻ tố cáo Israel. Mối thù này bắt nguồn từ thời điểm Samael bị ném từ trời xuống và cố gắng kéo Micae xuống cùng, cần đến sự can thiệp của Chúa.[25][26]

Quan niệm cho rằng Micae là người bênh vực cho người Do Thái trở nên phổ biến đến mức, bất chấp lệnh cấm của các giáo sĩ Do Thái về việc cầu khẩn các thiên thần làm trung gian giữa Chúa và dân Ngài, thánh vẫn có một vị trí trong nghi lễ Do Thái: "Khi một người gặp khó khăn, hãy cầu nguyện trực tiếp với Chúa, chứ không phải với Micae hay với Gabriel."[27] Thánh Jeremiah dâng lời cầu nguyện lên Micae.[28]

Các rabbi tuyên bố Micae đã đảm nhận vai trò người bảo vệ vào thời các tộc trưởng trong Kinh Thánh. Rabbi Eliezer ben Jacob nói rằng thánh đã cứu Abraham khỏi bị Nimrod ném vào lò lửa (Midrash Genesis Rabbah xliv. 16). Một số người nói rằng thánh là "người đã trốn thoát" (Genesis 14:13), báo cho Abraham biết rằng Lot đã bị bắt làm tù binh (Midrash Pirke R. El.), và người bảo vệ Sarah khỏi bị Abimelech làm cho ô uế.

Micae đã ngăn cản Abraham hiến tế con trai Isaac bằng cách thay thế một con cừu đực vào. Thánh cũng cứu Jacob khi còn trong bụng mẹ khỏi cái chết dưới tay Samael.[29] Sau đó, ông đã ngăn cản Laban làm hại Jacob.(Pirke De-Rabbi Eliezer, xxxvi).

Chú giải Kinh thánh Exodus Rabbah cho rằng Micae đã biện hộ cho Israel vào thời điểm Xuất Hành và tiêu diệt quân đội của Sennacherib.[30]

Kitô giáo

Quan điểm và lòng sùng kính Kitô giáo thời kỳ đầu

St. Micae cân nhắc các linh hồn trong Ngày Phán Xét Cuối Cùng, Antiphonale Cisterciense (thế kỷ thứ 15), Abbey Bibliotheca, Rein Abbey, Áo

Từ thế kỷ thứ 2 trở đi, đã có bằng chứng chứng minh các tín đồ Cơ đốc giáo thời kỳ đầu đồng nhất Micae với Chúa Kitô, đặc biệt là trong các tác phẩm liên quan đến hoặc của các nhóm không thuộc Cơ đốc giáo chính thống sơ khai, chẳng hạn như De Centesima của Pseudo-Cyprian, mô tả của Epiphanius xứ Salamis về người Ebionite và giáo phái Elcesaite, sự công kích của Tertullianus đối với thần học Kitô giáo của Valentinian, và một số văn bản ma thuật, đặc biệt là Di chúc của Solomon.[31] Người chăn chiên của Hermas, có thể là Giấy cói Oxyrhynchus 1152, Phúc âm của người Do Thái, Các tác phẩm giả Clementine, và Panarion của Epiphanius[b] dường như cùng chia sẻ quan điểm này.[32] Các văn bản khác từ thế kỷ thứ 2 và thứ 3 cho thấy việc đồng nhất Chúa Kitô với một thiên thần không phải là điều hiếm gặp vào thời đó—bao gồm Phúc âm Tôma, Phúc âm Nicôđêmus, Di chúc Đan và Thư gửi Diognetus.[33] Những niềm tin này có thể bắt nguồn từ những niềm tin tương tự của người Do Thái tiền Cơ Đốc giáo, chẳng hạn như những niềm tin được tìm thấy trong Lời cầu nguyện của Giuse và niềm tin của người Magarite.[34]

Công giáo

Đá thánh tích hạng hai của Thánh Micae Tổng lãnh thiên thần từ Monte Gargano, Ý.
Tổng lãnh thiên thần Micae giải thoát các linh hồn khỏi luyện ngục, của Jacopo Vignali, thế kỷ 17

Công giáo thường gọi Micae là "Thiên thần Micae, Tổng lãnh thiên thần".[35] hoặc "Thánh Micae". Thường được nhắc đến trong các kinh cầu nguyện Kitô giáo là "Thánh Micae", như trong Kinh cầu các Thánh. Trong phiên bản rút gọn đọc trong Lễ Canh thức Phục Sinh, chỉ có mình ông trong số các thiên thần và tổng lãnh thiên thần được nhắc đến bằng tên, bỏ qua các Thánh Gabriel và Raphael.[36]

Lời cầu nguyện của Thánh Micae Tổng lãnh thiên thần



Sancte Míchael Archángele,

defénde nos in próelio;

contra nequítiam et insídias diáboli esto praesídium.

Imperet illi Deus, súpplices deprecámur,

tuque, Prínceps milítiae caeléstis,

Sátanam aliósque spíritus malígnos,

qui ad perditiónem animárum pervagántur in mundo,

divína virtúte, in inférnum detrúde.[37]



Thánh Tổng lãnh thiên thần Michael,

xin hãy bảo vệ chúng con trong trận chiến.

Hãy là sự che chở của chúng con chống lại sự gian ác và cạm bẫy của ma quỷ.

Chúng con khiêm nhường cầu nguyện, xin Chúa quở trách hắn,

và hỡi Hoàng tử của các đạo binh thiên quốc,

nhờ quyền năng của Chúa, hãy đẩy Satan xuống địa ngục,

và tất cả các linh hồn ma quỷ, những kẻ lảng vảng khắp thế gian,

tìm cách hủy hoại các linh hồn.[38]

Chính thống giáo Đông phương

Chính thống giáo Đông phương phong cho Thánh Micae danh hiệu "Archistrategos", hay "Tổng tư lệnh tối cao của các đạo binh nước trời".[39] Các tín đồ Chính thống giáo Đông phương cầu nguyện với các thiên thần hộ mệnh của họ, và trên hết là với Micae và Gabriel.[40]

Giáo hội Chính thống Đông phương luôn có lòng sùng kính sâu sắc đối với các thiên thần. Trong thời hiện đại, họ được gọi bằng thuật ngữ "các thế lực vô hình".[41] Giáo hội Chính thống Đông phương cử hành nhiều lễ hội dành riêng cho Tổng lãnh thiên thần Micae trong suốt cả năm.[41]

Tổng lãnh thiên thần Micae được nhắc đến trong nhiều bài thánh ca và lời cầu nguyện của Chính thống giáo Đông phương, và linh ảnhđược sử dụng rộng rãi trong các nhà thờ Chính thống giáo Đông phương.[42] Trong nhiều bức tranh về thánh của Chính thống giáo Đông phương, Chúa Kitô thường đi kèm với một số thiên thần, trong đó Thánh Micae là nhân vật nổi bật nhất.[42]

Tin Lành

Cửa sổ phía Tây có hình ảnh Thánh Micae mặc áo giáp, thuộc Giáo hội Giám mục Nhà thờ Mục Tử Nhân Lành (Rosemont, Pennsylvania), Hoa Kỳ; đài tưởng niệm những người đã hy sinh trong Chiến tranh Thế giới thứ nhất.
Tượng tại Nhà thờ Thánh Micae, Hamburg

Những người theo đạo Tin Lành công nhận Micae là một tổng lãnh thiên thần. Truyền thống Anh giáoGiám lý công nhận bốn tổng lãnh thiên thần: Micae, Raphael, Gabriel, và Uriel.[43][44] Giám mục Anh giáo gây tranh cãi Robert Clayton (mất năm 1758) đề xuất rằng Micae là Hiện thân (Ngôi Lời trong Kitô giáo) và Gabriel là Thánh Linh.[45] Những tranh cãi xung quanh quan điểm của Clayton đã khiến chính phủ ra lệnh truy tố ông, nhưng ông đã qua đời trước khi phiên tòa xét xử dự kiến ​​diễn ra.[46][47]

Những người theo đạo Cơ Đốc Phục Lâm

Những người theo Giáo hội Cơ Đốc Phục Lâm tin rằng "Micae" chỉ là một trong nhiều danh hiệu được dùng để chỉ Đấng Kitô tiền hữu, hay Con của Đức Chúa Trời. Theo những người theo Giáo hội Cơ Đốc Phục Lâm, quan điểm này không hề mâu thuẫn với niềm tin vào thần tính trọn vẹn và sự tiền hữu vĩnh hằng của Chúa Giê-su Kitô, cũng như không hề hạ thấp con người và công việc của Ngài.[48] Theo thần học của Giáo hội Cơ Đốc Phục Lâm, Micae được coi là "Ngôi Lời vĩnh hằng", và là Đấng tạo dựng muôn vật. Ngôi Lời ấy sau đó đã nhập thể thành Chúa Giê-su.[49]

Họ tin rằng cái tên "Micae" có nghĩa là "Người giống như Đức Chúa Trời" và rằng với tư cách là "Tổng lãnh thiên thần" hay "thủ lĩnh của các thiên thần", thánh đã dẫn dắt các thiên thần, và do đó, câu nói trong Khải Huyền 12:7–9 xác định/ám chỉ Chúa Giê-su là Micae.[50]

Chủ nghĩa Phục hồi

Nhân Chứng Giê-hô-va

Nhân Chứng Giê-hô-va tin rằng Micae là một tên gọi khác của Chúa Giê-su trên thiên đường, trong sự tồn tại trước khi làm người và sau khi phục sinh của Ngài.[51] Họ nói mạo từ xác định ở Giuda 9[52]—Khi nhắc đến "Thiên thần Micae"—họ xác định Micae là thiên thần duy nhất. Họ coi Micae đồng nghĩa với Chúa Kitô, được mô tả trong 1 Thessalonians 4:16.[53] như thể giáng xuống "với tiếng hô ra lệnh, cùng giọng nói của một tổng lãnh thiên thần, và tiếng kèn trumpet".[54][55][56]

Họ tin rằng vai trò nổi bật được giao cho Micae trong Đa-ni-ên 12:1 là điều đáng chú ý,[57] Khải huyền 12:7,[58] Khải huyền 19:14,[59] và Khải huyền 16.[60] Vai trò của Micae hoàn toàn giống với vai trò của Chúa Giê-su, là người được chọn để lãnh đạo dân Chúa và là người duy nhất "đứng lên", cho thấy cả hai là cùng một đấng linh hồn. Bởi vì họ đồng nhất Micae với Chúa Giê-su, nên thánh được coi là người đầu tiên và vĩ đại nhất trong tất cả các thiên sứ trên trời của Đức Chúa Trời, sứ giả chính của Đức Chúa Trời, dẫn đầu trong việc bảo vệ quyền tối cao của Đức Chúa Trời, thánh hóa danh Ngài, chống lại các thế lực tà ác của Satan và bảo vệ dân giao ước của Đức Chúa Trời trên trái đất.[61] Các Nhân Chứng Giê-hô-va cũng đồng nhất Micae với "Thiên sứ của Chúa" người đã dẫn dắt và bảo vệ dân Israel trong sa mạc.[62] Những giáo lý ban đầu của họ cho là không được phép thờ phụng Tổng lãnh thiên thần Micae.[63]

Giáo hội các Thánh hữu Ngày sau của Chúa Giêsu Kitô

Các tín đồ của Giáo hội các Thánh hữu Ngày sau của Chúa Giêsu Kitô tin rằng Micae chính là Adam, Đấng Cổ Xưa (Đa-ni-ên 7), một vị hoàng tử và là tộc trưởng của gia đình nhân loại. Họ cũng tin rằng Micae đã giúp đỡ Jehovah (hình thức tiền sinh của Chúa Giêsu) trong việc tạo dựng thế giới dưới sự chỉ đạo của Chúa Cha (Elohim); dưới sự chỉ đạo của Đức Chúa Cha, Micae cũng đã đuổi Satan ra khỏi thiên đàng.[64][65][66][67]

Hồi giáo

Muhammad ibn Muhammad Shakir Ruzmah-'i Nathani - Tổng lãnh thiên thần Micae - Walters W65946B - Trang đầy đủ

Trong đạo Hồi, Micae, hay Mīkāʾīl,[68] là một trong bốn tổng lãnh thiên thần cùng với Jibril (Gabriel, thường được ghép đôi với thánh), ʾIsrāfīl (thiên thần thổi kèn) và ʿAzrāʾīl (thiên thần của cái chết).[69] Thánh chỉ được nhắc đến một lần trong kinh Quran, cùng với Gabriel. Qur'an 2:98 .[70] Câu này được hiểu là bác bỏ tuyên bố của người Do Thái ở Medina rằng Gabriel là kẻ thù của Micae.[71] Trong hadith và tafsir, nghĩa của thuật ngữ này đôi khi được hiểu là "ʿabd Allāh" (Tôi tớ của Thượng đế).[70]

Bahá'í giáo

Thiên thần Micae dường như chưa bao giờ được Baha'u'llah, 'Abdu'l-Baha, Shoghi Effendi, hay thậm chí Tòa Công lý Quốc tế nhắc đến công khai. Các ấn phẩm của Bahá'í giải thích Sách Khải Huyền từ Tân Ước nói rằng Baha'u'llah là một vị hoàng tử đứng đầu của Ba Tư[72][73] được tiên tri là Micae, người sẽ giành được "chiến thắng cuối cùng trước con rồng". Hoặc, Micae, "Người giống như Thượng đế", được cho là Baha'u'llah, vì tổng lãnh thiên thần Micae cũng được cho là hiện thân của Hod hay "vinh quang" trong Chủ nghĩa thần bí Do Thái[74] – bởi vì "Baha'u'llah" có nghĩa là sự huy hoàng hay vinh quang của Thượng đế.

Thuyết ngộ đạo

Trong Sách Bí Mật của Gioan, một văn bản thế kỷ thứ hai được tìm thấy trong bản thảo Nag Hammadi của Thuyết ngộ đạo, Micae được đặt vào vị trí kiểm soát các ác quỷ giúp Yaldabaoth tạo ra Adam, cùng với sáu người khác có tên là Uriel, Asmenedas, Saphasatoel, Aarmouriam, Richram và Amiorps.[75] Theo Origen trong tác phẩm Chống lại Celsus của ông, Micae được miêu tả là một con sư tử trên Sơ đồ Ophite.[76]

Lễ kính

Tổng lãnh thiên thần Micae tại buỗi lễ của người Bồ Đào Nha ở Cabeceiras de Basto

Trong Lịch chung Roma, lịch các Thánh của Anh giáo và Lịch các Thánh của Giáo hội Luther, lễ kính Tổng lãnh thiên thần cử hành vào ngày Thánh Micae, 29 tháng 9. Ngày này cũng được coi là lễ các Thánh Micae, Gabriel và Raphael trong Lịch Roma chung và là Lễ Thánh Micae và Tất thảy Thiên thần theo Giáo hội Anh.[77]

Trong Giáo hội Chính thống Đông phương, ngày lễ chính của Thánh Micae là ngày 8 tháng 11 (những người sử dụng lịch Julian thì cử hành vào ngày 21 tháng 11 theo lịch Gregorian), để tôn vinh thánh cùng với các "Quyền năng vô hình của Thiên đường" (tức là các thiên thần) khác, thánh được coi là Tổng tư lệnh tối cao (Hội tụ của Tổng lãnh thiên thần Micae và các Quyền năng vô hình khác), và Phép lạ Chonae được tưởng niệm vào ngày 6 tháng 9.[78][79]

Vị thánh bảo trợ và dòng tu

Vào cuối thời kỳ Kitô giáo Trung cổ, Thánh Micae, cùng với Thánh George, trở thành Thánh quan thầy của tinh thần hiệp sĩ và hiện nay cũng được coi là thánh bảo trợ của cảnh sát, nhân viên y tế và quân đội.[80][81]

Kể từ trận Lechfeld thắng lợi trước người Hungary năm 955, Micae là thánh bảo hộ của Đế quốc La Mã Thần thánh và là thánh bảo hộ của người Đức.

Tượng Thánh Micae tại trụ sở cũ của Dòng Hiệp sĩ Thánh Micae xứ Bavaria trong Kurfürstliches Schloss, Bonn, Đức.

Vào giữa đến cuối thế kỷ XV, Pháp là một trong bốn triều đình duy nhất ở Kitô giáo Tây phương không có tước hiệu hiệp sĩ.[82] Vào cuối thế kỷ XV, Jean Molinet đã ca ngợi chiến công hiển hách ban đầu của tổng lãnh thiên thần như là "hành động hiệp sĩ và dũng khí đầu tiên từng được thực hiện."[83] Do đó, Micae là vị thánh bảo trợ tự nhiên của kỵ sỹ đoàn đầu tiên của Pháp, Dòng Thánh Micae năm 1469.[82] Trong hệ thống danh hiệu của Anh, một huân chương hiệp sĩ thành lập vào năm 1818 cũng được đặt theo tên của hai vị thánh này, Huân chương Thánh Micae và Thánh George (xem thêm: Huân chương Thánh Micae).[84]

Trước năm 1878, Áo choàng Thánh Tổng lãnh thiên thần Micae có thể được đeo như một phần của Hội huynh đệ Công giáo La Mã. Hiện nay, việc ghi danh được cho phép vì Áo choàng Đức Mẹ Núi Carmel vẫn là một trong 18 loại áo choàng được Giáo hội phê chuẩn.

Ngoài việc là vị thánh bảo hộ của các chiến binh, Tổng lãnh thiên thần Micae cũng được những người ốm đau và đau khổ coi là vị thánh bảo hộ của họ.[85] Dựa trên truyền thuyết về sự hiện ra của Thánh vào thế kỷ thứ tám tại Mont Saint-Michel, Pháp, Tổng lãnh thiên thần là vị thánh bảo hộ của người đi biển tại thánh địa nổi tiếng này.[86] Sau công cuộc truyền bá Phúc Âm ở Đức, nơi mà các ngọn núi thường được dành riêng cho các vị thần ngoại giáo, các tín đồ Kitô giáo đã đặt nhiều ngọn núi dưới sự bảo hộ của Tổng lãnh thiên thần Micae, và nhiều nhà nguyện trên núi dành cho Thánh Micae đã xuất hiện khắp nước Đức.[86]

Một hội nữ tu Anh giáo tận hiến cho Thánh Micae với tên gọi Cộng đồng Thánh Micae và Tất thảy Thiên thần thành lập năm 1851.[87] Dòng Thánh Tổng lãnh thiên thần Micae (CSMA), còn gọi là "Các Cha Micae", là một dòng tu thuộc Giáo hội Công giáo La Mã thành lập năm 1897. Các tu sĩ dòng Thánh Tổng lãnh thiên thần Micae (OSM) là một dòng tu thuộc Giáo hội Anh giáo Bắc Mỹ, thành phần Bắc Mỹ của phong trào cải cách Anh giáo.[88]

Truyền thuyết

Do Thái giáo

Có một truyền thuyết dường như có nguồn gốc từ Do Thái, và được người Copt tiếp nhận, kể rằng Micae được Chúa phái đến đầu tiên để đưa Nebuchadnezzar (k.600 BC) đến Jerusalem, và sau đó Micae đã rất tích cực trong việc giải phóng dân tộc mình khỏi ách nô lệ của Babylon.[89] Theo midrash Genesis Rabbah, Micae đã cứu Hananiah và các bạn đồng hành của ông khỏi lò lửa.[90] Micae đã xuất hiện vào thời của Esther: "Haman càng vu cáo Israel trên đất, thì Micae càng bênh vực Israel trên trời".[91] Chính Micae đã nhắc nhở Ahasuerus rằng ông ta mắc nợ Mordecai;[92] và có một truyền thuyết kể rằng Micae đã hiện ra với thầy tế lễ tối cao Hyrcanus, hứa sẽ giúp đỡ ông ta.[93]

Theo "Truyền thuyết Do Thái", tổng lãnh thiên thần Micae là thủ lĩnh của một nhóm thiên thần đã chất vấn quyết định của Chúa khi tạo ra con người trên Trái đất. Toàn bộ nhóm thiên thần, ngoại trừ Micae, sau đó đã bị lửa thiêu rụi.[94]

Kitô giáo

Một bức tranh thánh thế kỷ 12 về "Phép lạ của Tổng lãnh thiên thần Micae tại Chonae", từ Tu viện Thánh Catherine, Núi Sinai.

Giáo hội Chính thống Đông phương cử hành Lễ phép lạ Chonae của Tổng lãnh thiên thần Micae ngày 6 tháng 9.[95] Truyền thuyết sùng kính xoay quanh sự kiện này kể rằng Tông đồ Gioan, khi đang thuyết giảng ở gần đó, đã tiên tri về sự xuất hiện của Thánh Micae tại Cheretopa gần Hồ Salda, nơi một dòng suối chữa bệnh xuất hiện ngay sau khi Tông đồ rời đi; để bày tỏ lòng biết ơn vì con gái mình được chữa lành, một người hành hương đã xây dựng một nhà thờ trên địa điểm đó.[96] Những tín đồ ngoại đạo địa phương, được mô tả là ghen tị với sức mạnh chữa bệnh của suối nước và nhà thờ, đã cố gắng nhấn chìm nhà thờ bằng cách chuyển hướng dòng sông, nhưng Tổng lãnh thiên thần, "trong hình dạng một cột lửa", đã tách lớp đá gốc để tạo ra một lòng suối mới, hướng dòng chảy ra xa khỏi nhà thờ.[97] Truyền thuyết này được cho là có trước các sự kiện thực tế, nhưng các văn bản từ thế kỷ thứ năm đến thế kỷ thứ bảy đề cập đến phép lạ ở Chonae đã hình thành nên những mô hình cụ thể để "tiếp cận đúng cách" các thiên thần trung gian nhằm cầu nguyện hiệu quả hơn trong văn hóa Kitô giáo.[98]

Có một truyền thuyết từ cuối thế kỷ thứ năm ở Cornwall, Anh, kể rằng Tổng lãnh thiên thần đã hiện ra với những ngư dân trên núi St. Micae.[99] Theo tác giả Richard Freeman Johnson, truyền thuyết này có lẽ là một sự biến tấu mang tính dân tộc chủ nghĩa đối với một huyền thoại.[99] Truyền thuyết vùng Cornwall cũng kể rằng ngọn núi này được xây dựng bởi những người khổng lồ[100]Vua Arthur đã chiến đấu với một người khổng lồ ở đó.[101]

Một bức tượng thế kỷ 18 của Thánh Micae khải hoàn, được tôn thờ như vị thánh bảo hộ của Bacoor, Cavite, Philippines. Lễ hội của thị trấn ban đầu tổ chức ngày 8 tháng 5, Lễ Đức Mẹ hiện ra trên núi Gargano.

Truyền thuyết về sự hiện ra của Tổng lãnh thiên thần vào khoảng năm 490 sau Công nguyên tại một hang động hẻo lánh trên đỉnh đồi Monte Gargano ở Ý đã thu hút được nhiều người theo đạo trong cộng đồng người Lombard ngay sau đó, và đến thế kỷ thứ tám, những người hành hương đã đến từ những nơi xa xôi như nước Anh.[102] Lịch Tridentine bao gồm một lễ hội về sự hiện ra vào ngày 8 tháng 5, ngày diễn ra chiến thắng năm 663 trước người Hy Lạp mà người Lombard ở Manfredonia cho là do Thánh Micae lập nên.[86] Lễ hội vẫn được giữ nguyên trong lịch phụng vụ La Mã cho đến khi bị loại bỏ trong sửa đổi của Giáo hoàng Gioan XXIII. Đền thánh Thiên thần Micae ở Gargano là một địa điểm hành hương Công giáo quan trọng.

Theo truyền thuyết La Mã, Tổng lãnh thiên thần Micae đã hiện ra với một thanh kiếm trên lăng mộ của Hadrianus trong khi bệnh dịch hạch tàn khốc hoành hành ở Roma, dường như để đáp lại lời cầu nguyện của Giáo hoàng Grêgôriô I (khoảng 590–604) rằng bệnh dịch hạch sẽ chấm dứt. Sau khi bệnh dịch hạch kết thúc, để tôn vinh sự kiện này, giáo hoàng đã gọi lăng mộ là "Castel Sant'Angelo" (Lâu đài của các Thánh Thiên thần).[103]

Theo truyền thuyết Normandy, Thánh Micae được cho là đã hiện ra với Thánh Aubert, Giám mục Avranches, vào năm 708, chỉ thị xây dựng một nhà thờ trên hòn đảo đá nhỏ hiện được gọi là Mont Saint-Michel.[104][105][106] Vào năm 960, Công tước xứ Normandie đã cho xây dựng một tu viện Dòng Thánh Benedict trên ngọn núi này, và nó vẫn là một địa điểm hành hương quan trọng.[106]

Một nữ tu người Bồ Đào Nha dòng Cát Minh, Antónia d'Astónaco, đã thuật lại một sự hiện ra và một mặc khải riêng của Thánh Micae (Công giáo La Mã), người đã nói với vị Tôi tớ Chúa tận tụy này vào năm 1751 rằng ngài muốn được tôn vinh và Chúa được ngợi khen bằng cách cầu nguyện chín lời khẩn cầu đặc biệt. Chín lời khẩn cầu này tương ứng với lời khẩn cầu tới chín đoàn thiên thần và là nguồn gốc của Kinh Mân Côi Thánh Micae nổi tiếng. Mặc khải riêng và những lời cầu nguyện này đã được Giáo hoàng Piô IX phê chuẩn vào năm 1851.[107][108]

Từ năm 1961 đến năm 1965, bốn nữ sinh đã báo cáo về một số lần hiện ra của Tổng lãnh thiên thần Micae tại ngôi làng nhỏ San Sebastián de Garabandal, Tây Ban Nha. Tại Garabandal, các lần hiện ra của Tổng lãnh thiên thần Micae chủ yếu được báo cáo là báo hiệu sự xuất hiện của Đức Mẹ Maria. Giáo hội Công giáo không chấp thuận cũng không lên án các lần hiện ra ở Garabandal.[109]

Trong văn học, âm nhạc và nghệ thuật

Văn học

Trong bài thơ sử thi tiếng Anh Thiên đường đã mất năm 1667 của John Milton, Micae chỉ huy đội quân thiên thần trung thành với Chúa chống lại lực lượng nổi loạn của Satan. Được trang bị thanh kiếm từ kho vũ khí của Chúa, Thánh đã đánh bại Satan trong trận chiến tay đôi và làm hắn bị thương xương sườn.[110]

Trong bản dịch tác phẩm Golden Legend giữa thế kỷ XIII của Henry Wadsworth Longfellow, Micae là một trong bảy thiên thần của các hành tinh. Thánh là thiên thần của sao Thủy.[111]

Âm nhạc

Marc-Antoine Charpentier, Praelium Micaeis Archangeli Factum in coelo cum dracone, H.410, oratorio dành cho nghệ sĩ độc tấu, hợp xướng đôi, bộ dây và liên tục (1683).[112]

Hình ảnh minh họa nghệ thuật

Tượng thánh Micae bằng vàng và men tráng men thế kỷ thứ 10 của Byzantine, hiện đang lưu giữ tại kho báu của Vương cung thánh đường Thánh Máccô.

Trong nghệ thuật Kitô giáo, Tổng lãnh thiên thần Micae có thể được miêu tả một mình hoặc cùng với các thiên thần khác như Gabriel. Một số hình ảnh có Gabriel có niên đại từ thế kỷ thứ tám, ví dụ như chiếc hộp đá tại nhà thờ Notre Dame de Mortain ở Pháp.[113]

Hình ảnh được sao chép rộng rãi của Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp, một biểu tượng của trường phái Crete, mô tả Thánh Micae ở bên trái cầm ngọn giáo và miếng bọt biển của sự kiện đóng đinh Giêsu, với Thiên thần Gabriel ở bên phải của Đức Mẹ.[114]

Trong nhiều hình ảnh, Micae được miêu tả là một chiến binh thiên thần, trang bị đầy đủ mũ trụ, kiếm và khiên.[86] Tấm khiên có thể mang dòng chữ Latinh Quis ut Deus hoặc dòng chữ Hy Lạp Christos Dikaios Krites hoặc các chữ cái đầu của nó.[115] Thánh có thể đang đứng trên một con rắn, một con rồng, hoặc hình ảnh bại trận của Satan, đôi khi bị đâm bằng một ngọn giáo.[86] Hình tượng Micae giết rắn có nguồn gốc từ đầu thế kỷ thứ tư, khi Hoàng đế Constantinus đánh bại Licinius tại Trận Adrianople (324) vào năm 324 sau Công nguyên, không xa nhà thờ Michaelion, một nhà thờ dành riêng cho Tổng lãnh thiên thần Micae.[116]

Constantinus cảm thấy Licinius là tay sai của Satan và liên tưởng ông ta với con rắn được mô tả trong Sách Khải Huyền. (12:9).[117] Sau chiến thắng, Constantinus đã cho vẽ một bức tranh miêu tả ông và các con trai mình giết Licinius, được thể hiện dưới hình dạng một con rắn – một biểu tượng mượn từ giáo lý Kitô giáo về Tổng lãnh thiên thần mà ông cho là đã mang lại chiến thắng. Một bức tranh tương tự, lần này là Tổng lãnh thiên thần Micae giết một con rắn, sau đó đã trở thành một tác phẩm nghệ thuật quan trọng tại Micaeion và cuối cùng dẫn đến hình tượng tiêu chuẩn của Tổng lãnh thiên thần Micae như một vị thánh chiến binh.[116]

Trong một hình ảnh ít phổ biến hơn, Micae cầm một chiếc cân, cân đo linh hồn của những người đã khuất và cầm sách sự sống (như trong Sách Khải Huyền) để thể hiện rằng Thánh cũng tham gia vào phán xét.[113] Michelangelo đã khắc họa cảnh này trên bức tường bàn thờ của Nhà nguyện Sistina.[118]

Trong nghệ thuật Byzantine, Micae thường được miêu tả như một vị quan chức hoàng gia hơn là một chiến binh chiến đấu với Satan hoặc cầm cân để cân đo linh hồn vào Ngày Phán Xét.[119]

Ghi chú

  1. (tiếng Hebrew: [mixaˈʔel]; tiếng Hebrew: מִיכָאֵל, đã Latinh hoá: Mīḵāʾēl, n.đ.'Who is like El [God]?'; tiếng Hy Lạp cổ: Μιχαήλ, đã Latinh hoá: Mikhaḗl; tiếng Latinh: Michahel; tiếng Ả Rập: ميخائيل ، مِيكَالَ ، ميكائيل, đã Latinh hoá: Mīkāʾīl, Mīkāl, Mīkhāʾīl)
  2. Panarion XXX. 16.2–4

Tham khảo

  1. Alban Butler, The Lives of the Fathers, Martyrs, and Other Principal Saints. 12 vols. B. Dornin, 1821; p. 117
  2. "Benedict XVI joins Pope Francis in consecrating Vatican to St Michael Archangel". news.va. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 7 năm 2017. Truy cập ngày 5 tháng 7 năm 2013.
  3. "St. Michael, the Archangel – Saints & Angels". Catholic.org. Truy cập ngày 27 tháng 12 năm 2012.
  4. Kock, Claudia (ngày 8 tháng 12 năm 2021). "Heiliger Erzengel Michael: Schutzpatron Deutschlands". die-tagespost.de.
  5. Kock, Claudia (ngày 8 tháng 12 năm 2021). "Heiliger Erzengel Michael: Schutzpatron Deutschlands". Donaukurier.de. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 7 năm 2022. Truy cập ngày 21 tháng 12 năm 2025.
  6. "It is so called in the Orthodox Church".[liên kết hỏng]
  7. "Michael | Description, History, & Feast Days | Britannica". www.britannica.com (bằng tiếng Anh). ngày 11 tháng 2 năm 2025. Truy cập ngày 30 tháng 3 năm 2025.
  8. 1 2 Asale 2020, tr. 55.
  9. 1 2 Hannah 2011, tr. 33–54.
  10. 1 2 3 Hannah 2011, tr. 33.
  11. 1 2 Barnes 1993, tr. 54.
  12. Hannah 2011, tr. 54.
  13. Revelation 12:7–12
  14. 1 2 Bromiley 1971, tr. 156–157.
  15. Hannah 2011, tr. 46.
  16. Collins 1999, tr. 339.
  17. Collins 1984, tr. 34–36.
  18. Hill 2008, tr. 176.
  19. Fahlbusch 1999, tr. 674.
  20. Barker 2006, tr. 123.
  21. Bromiley 1971, tr. 157.
  22. Bromiley 1971, tr. 156.
  23. Green 2008, tr. 18.
  24. Green 2008, tr. 79.
  25. Pirkei De-Rabbi Eliezer xxvi
  26. "Michael". Jewish Encyclopedia. Truy cập ngày 18 tháng 2 năm 2009.
  27. Yer. Ber. ix. 13a
  28. Baruch Apoc. Ethiopic, ix. 5
  29. Midrash Abkir, in Yalḳ., Gen. 110
  30. Midrash Exodus Rabbah xviii. 5
  31. Hannah, Darrell D. (1999). Michael and Christ: Michael traditions and angel christology in early christianity. Wissenschaftliche Untersuchungen zum Neuen Testament. Tübingen: Mohr Siebeck. tr. 171–183. ISBN 978-3-16-147054-7.
  32. Hannah, Darrell D. (1999). Michael and Christ: Michael traditions and angel christology in early christianity. Wissenschaftliche Untersuchungen zum Neuen Testament. Tübingen: Mohr Siebeck. tr. 186–196. ISBN 978-3-16-147054-7.
  33. Hannah, Darrell D. (1999). Michael and Christ: Michael traditions and angel christology in early christianity. Wissenschaftliche Untersuchungen zum Neuen Testament. Tübingen: Mohr Siebeck. tr. 183–184. ISBN 978-3-16-147054-7.
  34. Hannah, Darrell D. (1999). Michael and Christ: Michael traditions and angel christology in early christianity. Wissenschaftliche Untersuchungen zum Neuen Testament. Tübingen: Mohr Siebeck. tr. 184–186. ISBN 978-3-16-147054-7.
  35. Online, Catholic. "Holy Michael, the Archangel, Defend Us in Battle – Prayers". Catholic Online.
  36. Cadwallader, Alan H.; Michael Trainor (2011). Colossae in Space and Time. Vandenhoeck & Ruprecht. tr. 323. doi:10.13109/9783666533976. ISBN 978-3-525-53397-0. Truy cập ngày 27 tháng 12 năm 2012.
  37. "Holy See Press Office Communiqué". press.vatican.va. Truy cập ngày 30 tháng 9 năm 2018.
  38. "Catholic News Agency Resources". Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2024.
  39. Baun, Jane (2007). Tales from Another Byzantium. Cambridge University Press. tr. 391 et passim. ISBN 978-0-521-82395-1.
  40. Eastern Orthodox Theology: A Contemporary Reader by Daniel B. Clendenin (2003) ISBN 0801026512, p. 75
  41. 1 2 The Encyclopedia of Eastern Orthodox Christianity, by John Anthony McGuckin (2011) ISBN 1405185392 p. 30
  42. 1 2 The Eastern Orthodox Church: Its Thought and Life, by Ernst Benz (2008) ISBN 0202362981, p. 16
  43. Armentrout, Don S. (2000). An Episcopal Dictionary of the Church. Church Publishing, Inc. tr. 14. ISBN 9780898697018.
  44. The Methodist New Connexion Magazine and Evangelical Repository, Volume XXXV, Third Series. London: William Cooke. 1867. tr. 493.
  45. Clayton, Robert (ngày 13 tháng 2 năm 1751). "An essay on spirit". J. Noon, G. Woodfall, and M. Cooper qua Internet Archive.
  46. Dictionary of National Biography: Clayton, Robert
  47. John Walsh, Colin Haydon & Stephen Taylor, eds. (1993) The Church of England c. 1689 – c. 1833: from Toleration to Tractarianism. Cambridge: Cambridge University Press ISBN 0-521-41732-5; p. 47
  48. Seventh-day Adventists Answer Questions on Doctrine Lưu trữ ngày 13 tháng 5 năm 2021 tại Wayback Machine, Review and Herald Publishing Association, Washington, D.C., 1957. Chapter 8 "Christ, and Michael the Archangel".
  49. Seventh Day Adventists: What do they believe? by Val Waldeck Pilgrim Publications (April 5, 2005) p. 16
  50. "The Remnant". Adventist World. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 5 tháng 12 năm 2011.
  51. Reasoning from the Scriptures, 1985, Watchtower Bible and Tract Society, p. 218
  52. Jude 9
  53. 1 Thessalonians 4:16
  54. Insight on the Scriptures. Quyển 2. Watch Tower Society. tr. 393–394. Truy cập ngày 1 tháng 5 năm 2013.
  55. What Does the Bible Really Teach?. Watch Tower Society. tr. 218–219. Truy cập ngày 1 tháng 5 năm 2013.
  56. "Angels – How They Affect Mankind". The Watchtower. Watch Tower Society: 21–25. ngày 15 tháng 3 năm 2007. Truy cập ngày 1 tháng 5 năm 2013.
  57. Daniel 12:1
  58. Revelation 12:7
  59. Revelation 19:14
  60. Revelation 16
  61. What Does The Bible Really Teach?. Watch Tower Society. tr. 87.
  62. "Your Leader Is One, the Christ". The Watchtower: 21. ngày 15 tháng 9 năm 2010.
  63. "The Name of Jesus" (PDF). The Watchtower. Quyển 1 số 4. tháng 11 năm 1879. tr. 48.
  64. Millet, Robert L. (tháng 2 năm 1998), "The Man Adam", Liahona
  65. Bản mẫu:Lds
  66. Bản mẫu:Lds
  67. Bản mẫu:Lds
  68. "King, Daniel "A Christian Qur'an? A Study in the Syriac Background of the Qur'an as Presented in the Work of Christoph Luxenberg," JLARC 3, 44–71 (2009)" (PDF). School of History, Archaeology and Religion. Truy cập ngày 17 tháng 12 năm 2015.
  69. "Center for Muslim-Jewish Engagement". Usc.edu. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 2 năm 2015. Truy cập ngày 28 tháng 1 năm 2015.
  70. 1 2 Burge, S. (2020). Michael. In K. Fleet, G. Krämer, D. Matringe, J. Nawas and D. J. Stewart (eds.), Encyclopaedia of Islam Three Online. Brill. https://doi.org/10.1163/1573-3912_ei3_COM_36410
  71. Noegel & Wheeler 2002, tr. 218.
  72. The Logic of The Revelation of St. John|Stephen Beebe|Baháʼí Publishing Trust|2001|pp. 103–104
  73. Daniel 10:7–13
  74. The Apocalypse Unsealed|Robert F. Riggs|Philosophical Library, Inc.|1982|pp. 160, 164 [thiếu ISBN]
  75. Marvin Meyer; Willis Barnstone (ngày 30 tháng 6 năm 2009). "The Secret Book of John". The Gnostic Bible. Shambhala. Truy cập ngày 6 tháng 2 năm 2022.
  76. Origen (248). "Origen Against Celsus, chapter XXX". Ante-Nicene Fathers . Quyển IV. Frederick Crombie biên dịch qua Wikisource.
  77. Saint Michael the Archangel in Medieval English Legend by Richard Freeman Johnson 2005 ISBN 1-84383-128-7 p. 105
  78. Icons and saints of the Eastern Orthodox Church by Alfredo Tradigo 2006 ISBN 0-89236-845-4 p. 46
  79. The Blackwell Companion to Eastern Christianity 2010 by Ken Parry ISBN 1-4443-3361-5 p. 242
  80. Michael McGrath, Patrons and Protectors. Liturgy Training, 2001. ISBN 1-56854-109-0.
  81. Ball 2003, tr. 586.
  82. 1 2 The Knights of the Crown: The Monarchical Orders of Knighthood in Later Medieval Europe 1325–1520 by D'Arcy Jonathan Dacre Boulton 2000 ISBN 0-85115-795-5 pp. 427–428
  83. Noted by Johan Huizinga, The Waning of the Middle Ages (1919, 1924:56.
  84. Angels in the early modern world By Alexandra Walsham, Cambridge University Press, 2006 ISBN 0-521-84332-4 p. 2008
  85. Patron Saints by Michael Freze 1992 ISBN 0-87973-464-7 p. 170
  86. 1 2 3 4 5 "Catholic Encyclopedia: St. Michael the Archangel". www.newadvent.org.
  87. All Saints Sisters of the Poor: An Anglican Sisterhood in the Nineteenth Century (Church of England Record Society) by Susan Mumm 200 ISBN 0-85115-728-9 p. 48
  88. "甘肃快3_官方彩购买". www.orderofstmichaelanglican.com. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 12 năm 2019. Truy cập ngày 13 tháng 2 năm 2021.
  89. Amélineau, "Contes et Romans de l'Egypte Chrétienne", ii. 142 et seq
  90. Midrash Genesis Rabbah xliv. 16
  91. Midrash Esther Rabbah iii. 8
  92. Targum to Esther, vi. 1
  93. comp. Josephus, "Ant." xiii. 10, § 3
  94. Ginzberg, Louis, The Legends of the Jews, Vol. I: The Angels and The Creation of Man Lưu trữ ngày 1 tháng 12 năm 2017 tại Wayback Machine, (Translated by Henrietta Szold), Johns Hopkins University Press: 1998, ISBN 0-8018-5890-9
  95. Makarios of Simonos Petra, The Synaxarion: the Lives of the Saints of the Orthodox Church, trans. Christopher Hookway (Holy Convent of the Annunciation of Our Lady 1998 ISBN 960-85603-7-3), p. 47.
  96. Synaxarion, p. 47.
  97. Synaxarion, p. 48.
  98. Peers, Glenn (2001). Subtle bodies: representing angels in Byzantium. University of California Press. tr. 144. ISBN 0-520-22405-1.
  99. 1 2 Saint Michael the Archangel in medieval English legend by Richard Freeman Johnson 2005 ISBN 1-84383-128-7 p. 68
  100. Popular Romances of the West of England by Robert Hunt 2009 ISBN 0-559-12999-8 p. 238
  101. Myths and Legends of Britain and Ireland by Richard Jones 2006 ISBN 1-84537-594-7 p. 17
  102. The Medieval state: essays presented to James Campbell by John Robert Maddicott, David Michael Palliser, James Campbell 2003 ISBN 1-85285-195-3 pp. 10–11
  103. Alban Butler, The Lives of the Fathers, Martyrs, and other Principal Saints. 12 vols. Dublin: James Duffy, 1866; p. 320
  104. Mont-Saint-Michel: a monk talks about his abbey by Jean-Pierre Mouton, Olivier Mignon 1998 ISBN 2-7082-3351-3 pp. 55–56
  105. "Catholic Encyclopedia : Mont-St-Michel". www.newadvent.org.
  106. 1 2 Pilgrimage: from the Ganges to Graceland : an encyclopedia, Volume 1 by Linda Kay Davidson, David Martin Gitlitz 2002 ISBN 1-57607-004-2 p. 398
  107. Ball 2003, tr. 123.
  108. EWTN The Chaplet of Saint Michael the Archangel Lưu trữ ngày 29 tháng 10 năm 2010 tại Wayback Machine
  109. Michael Freze, 1993, Voices, Visions, and Apparitions, OSV Publishing ISBN 0-87973-454-X p. 267
  110. John Milton, Paradise Lost 1674 Book VI line 320 Lưu trữ ngày 19 tháng 2 năm 2010 tại Wayback Machine
  111. Longfellow, Henry Wadsworth (1851). The Golden Legend. Boston: Ticknor, Reed and Fields.
  112. Praelium Michaelis archangeli factum in coelo cum dracone
  113. 1 2 Saint Michael the Archangel in medieval English legend by Richard Freeman Johnson 2005 ISBN 1-84383-128-7 pp. 141–147
  114. Icons and saints of the Eastern Orthodox Church by Alfredo Tradigo 2006 ISBN 0-89236-845-4 p. 188
  115. Ball 2003, tr. 520.
  116. 1 2 Richard Freeman Johnson (2005), Saint Michael the Archangel in Medieval English Legend ISBN 1-84383-128-7; pp. 33–34
  117. "Constantine and the Christian empire" by Charles Matson Odahl 2004 ISBN 0-415-17485-6 p. 315
  118. "Vatican website: Sistine Chapel". Vaticanstate.va. Bản gốc lưu trữ ngày 26 tháng 5 năm 2010. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2010.
  119. Saints in art by Rosa Giorgi, Stefano Zuffi 2003 ISBN 0-89236-717-2 pp. 274–276

Nguồn

Đọc thêm

Liên kết ngoài