Bước tới nội dung

Kim Trà

Kim Trà
Phường
Hành chính
Quốc gia Việt Nam
VùngBắc Trung Bộ
Thành phốHuế
Trụ sở UBND232 Lý Nhân Tông
Thành lập16/6/2025
Tổ chức lãnh đạo
Bí thư Đảng ủyChâu Viết Thành
Chủ tịch UBNDHồ Lê Hoàng Thịnh
Địa lý
Tọa độ: 16°30′25″B 107°30′30″Đ / 16,50703744395°B 107,5084343925°Đ / 16.507037443950416; 107.50843439250067
Kim Trà trên bản đồ Việt Nam
Kim Trà
Kim Trà
Vị trí phường Kim Trà trên bản đồ Việt Nam
Diện tích42,80 km²
Dân số (2025)
Tổng cộng36.296 người
Thành thị36.296 người
Nông thôn0 người
Mật độ848 người/km²
Khác
Websitehttps://kimtra.hue.gov.vn

Kim Trà là một phường nội thị thuộc thành phố Huế, Việt Nam.

Điều kiện tự nhiên

Phường Kim Trà có vị trí địa lý:

Phường Kim Trà được hình thành trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của phường Hương Xuân, phường Hương Chữ và xã Hương Toàn trước đây thuộc thị xã Hương Trà, đã được sáp nhập vào thành phố Huế theo Nghị quyết số 1675/NQ-UBTVQH15, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025. Sau khi thành lập, phường Kim Trà có diện tích tự nhiên là 42,80 km2, quy mô dân số là 36.296 người. Có thể nói Kim Trà là một vùng đất đặc biệt thuận lợi cả về điều kiện tự nhiên, về địa thế lẫn vị trí chiến lược. Toàn bộ vùng đất nằm giữa hai con sông lớn của thành phố Huế là sông Bồ án ngữ phía Bắc và sông Hương án ngữ phía Nam, phía Tây lại là vùng bán sơn địa với núi non trùng điệp rất thuận lợi cho phát triển lâm nghiệp, chăn nuôi, trồng trọt và sự phát triển của các làng nghề truyền thống.

Lịch sử tên gọi Kim Trà

Kim Trà là tên gọi cũ của một vùng đất rộng lớn trước đây, Kim Trà xưa là một huyện thuộc Châu Rí (hay là Châu Lý). Tên gọi Kim Trà xuất hiện lần đầu tiên vào năm 1419 khi nhà Minh đô hộ nước ta, quân đô hộ sắp xếp, sáp nhập 7 huyện của vùng Hóa Châu (tỉnh Thừa Thiên Huế/TP Huế ngày nay) gồm: Lợi Bồng, Sĩ Vinh, Sạ Lệnh, Trà Kệ, Tư Dung, Bồ Đài, Bồ Lãng thành 3 huyện là Trà Kệ, Kim Trà và Sĩ Vinh. Sau khi vua Lê Lợi chiến thắng quân Minh xâm lược (1427), đến thời vua Lê Thánh Tông (1469), vùng Thuận Hóa (vùng đất bao gồm Quảng Bình, Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng và phía bắc Quảng Nam) được chia làm 2 phủ là Tân Bình và Triệu Phong. Phủ Triệu Phong là phủ do nhà Lê đặt ra, lúc đầu phủ này có 5 huyện và 2 châu. Về sau còn được chia đặt lại nhiều lần. Đất phủ Triệu Phong nay chủ yếu tương ứng tỉnh Quảng Trị cộng với một phần của tỉnh Thừa Thiên Huế. Trong Ô Châu Cận Lục Dương Văn An đã thống kê được phủ Triệu Phong có tất cả 9 đơn vị hành chính là huyện và châu trực thuộc bao gồm: Kim Trà, Đan Điền, Hải Lăng, Vũ Xương, Tư Vinh, Điện Bàn, Khang Lộc, Lệ Thuỷ, Minh Linh, Bố Chính (theo Ô Châu Cận Lục – quyển 3, trang 43). Khi làm Trấn Thủ trấn Thuận Hoá, Nguyễn Hoàng đã cho đổi Kim Trà thành Hương Trà – vì kỵ huý thân phụ là Nguyễn Kim (theo Ô Châu Cận Lục – của Tiến sĩ Sùng nham hầu Dương Văn An). Tên gọi mới Hương Trà mang ý nghĩa "hương thơm" và được cho là phản ánh vẻ đẹp và sự trù phú của vùng đất này. Việc đặt tên gọi phường mới sau Sáp nhập hai phường Hương Chữ, phường Hương Xuân và xã Hương Toàn thành Kim Trà cũng xuất phát từ ý nghĩa lịch sử này. Địa phận phường Kim Trà trước đây thuộc thị xã Hương Trà, thành phố Huế. Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1675/NQ-UBTVQH15[1] về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của thành phố Huế năm 2025. Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của phường Hương Xuân, phường Hương Chữ và xã Hương Toàn (thị xã Hương Trà) thành phường mới có tên gọi là phường Kim Trà.

Truyền thống văn hóa

Với chiều dài lịch sử Vùng đất Kim Trà để lại nhiều dấu ấn lịch sử - văn hoá quan trọng gắn liền với quá trình phát triển không chỉ vùng đất này mà cả phạm vi cùng truyền thống văn hoá Huế. Vùng đất Kim Trà là nơi có nhiều sản vật và các làng nghề truyền thống góp phần xây dựng nên vùng văn hoá Huế. Về sản vật có quýt Hương Cần, củ Kiệu La Chữ, cốm nếp An Thuận và làng nghề làm bún Vân Cù có tuổi đời hơn 400 năm - Bún Vân Cù không chỉ là một nguyên liệu quan trọng trong ẩm thực địa phương mà còn trở thành biểu tượng góp phần tạo nên danh tiếng cho món bún bò Huế - đặc sản nức tiếng gần xa của vùng đất cố đô. Là một phần của thành phố Huế – nơi nổi tiếng với di sản văn hóa, phường Kim Trà vẫn duy trì và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống thông qua các lễ hội, hoạt động cộng đồng và bảo tồn các di tích lịch sử trong khu vực.

Bên cạnh những làng nghề truyền thống nỗi tiếng, những sản vật ngon mang đậm nét đặc trưng của một vùng đất màu mở đã đi sâu vào tiềm thức của bao người, Kim Trà còn được biết đến là vùng đất có truyền thống hiếu học với nhiều người đổ đạt cao, làm quan lớn, giữ các chức vụ quan trọng qua các thời kỳ lịch sử như: Hà Công – người La Chữ, theo Lê Thái Tổ ở Kinh Sơn đánh giặc Ngô, có công, được phong tước Thái Liêu; Lê Quang Tiến (1809 - 1863) là một công thần dưới triều Nguyễn, lập nhiều chiến công lớn trong việc bảo vệ chủ quyền biển đảo nước ta, ông là võ quan trải qua ba triều vua Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức và đã từng giữ nhiều chức vụ quan trọng trong triều đình lúc bấy giờ; Giáo sư, Viện sĩ Nguyễn Khánh Toàn (1905-1993) là một nhà khoa học, nhà giáo dục, và nhà cách mạng Việt Nam, ông có nhiều đóng góp quan trọng trong việc xây dựng nền giáo dục và khoa học xã hội Việt Nam sau Cách mạng tháng Tám…và nhiều danh nhân văn hoá, nhà khoa học nỗi tiếng khác. Tiếp nối truyền thống hiếu học của các bậc hiền tài thế hệ trước, ngày nay thế hệ trẻ vùng đất Kim Trà tiếp tục phát huy, nỗ lực trong học tập, lao động để xững đáng với thế hệ đi trước.

Định hướng trong thời gian tới chính quyền địa phương tiếp tục đẩy mạnh giáo dục và đào tạo nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phường Kim Trà đã phối hợp với các trường học và trung tâm đào tạo nghề để tổ chức các khóa học miễn phí, giúp người dân nâng cao kỹ năng và đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động hiện nay.

Di tích thắng cảnh

  • Miếu thờ bà Bún - TDP Vân Cù, Nam Thanh
  • Tháp Liễu Cốc - TDP Liễu Cốc Hạ
  • Hồ Thọ Sơn - TDP Thượng Khê
  • Đình Làng Cổ Lão - TDP Cổ Lão
  • Nhà thờ Đặng Huy Trứ - TDP Thanh Lương 2
  • Công binh xưởng Phú Lâm - TDP La Chữ
  • Dốc Ông Ầm - TDP Phụ Ổ

Hiện nay phường Kim Trà có một số di tích lịch sử cấp quốc gia được biết đến như: Lăng mộ - Nhà thờ Đặng Huy Trứ - Di tích lịch sử cấp Quốc gia. Nhà thờ Đặng Huy Trứ được xây dựng năm 1930, tại quê hương Thanh Lương. Nhà thờ kết cấu theo lối nhà rường truyền thống, hình vuông gồm một gian hai chái, mái lợp ngói liệt, cửa bản khoa. Toàn bộ khung nhà làm bằng gỗ mít, các xuyên, trến, đầu kèo chạm trổ hoa lá, gờ nổi chạy dài. Di tích Lăng mộ và Nhà thờ Đặng Huy Trứ đã được Bộ Văn hóa Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) công nhận là di tích cấp quốc gia tại Quyết định số 2307QÐ/VH ngày 30-12-1991. Chùa La Chử, nơi lưu giữ chuông đồng quý giá triều Tây Sơn; viếng mộ của Đại Tư Đồ Võ Văn Dũng và bà Lê Thị Vi – vị danh tướng thời Tây Sơn trên đất Huế.

Chuông chùa La Chử được đánh giá là độc đáo nhất ở Huế bởi các hoạ tiết, hoa văn trang trí của chuông không mang nặng dấu ấn của văn hóa Phật giáo như các quả chuông đương thời. Vành trên đỉnh chuông được trang trí bằng bộ "Tứ thời” "Xuân, Hạ, Thu, Đông”. Ô Xuân tượng trưng cho sự mềm mại của phái đẹp với chiếc lược. Ô Hạ được trang trí với hình ảnh ngọn lá và thanh gươm, biểu thị cho sự cứng rắn của các đấng nam nhi anh hùng. Ô Thu có hai bầu rượu quấn dải lụa mềm mại. Ô Đông trang trí hình chiếc quạt lá vả và cuốn sách. Dưới các ô có hình 8 vị võ tướng tay cầm khí giới. Và dưới cùng là những hoạ tiết của bộ tứ linh: Long, Lân, Quy, Phượng;

Di tích Tháp Liễu Cốc là một tháp Chăm Pa cổ thuộc địa phận thôn Bàu Tháp, Hương Xuân, Tháp Đôi Liễu Cốc là một công trình đặc trưng của văn hóa Chăm Pa, tồn tại không còn nguyên vẹn;

Công binh xưởng Phú Lâm, phường Hương Chữ di tích lịch sử (lưu niệm sự kiện) là Địa điểm dốc Ông Ầm, Phụ Ổ Hương Chữ.

Là một phần của thành phố Huế – nơi nổi tiếng với di sản văn hóa, phường Kim Trà vẫn duy trì và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống thông qua các lễ hội, hoạt động cộng đồng và bảo tồn các di tích lịch sử trong khu vực.

Phát huy những thành quả đã đạt được Sự thay đổi về hành chính dự kiến sẽ mang lại nhiều ảnh hưởng tích cực lẫn thách thức đối với đời sống của người dân tại phường Kim Trà. Từ việc tiếp cận các dịch vụ công đến cơ hội việc làm (quy hoạch cụm Công nghiệp Hương Xuân với diện tích 58 ha), cư dân đã dần thích nghi với những thay đổi mới, đồng thời bày tỏ sự kỳ vọng vào các chính sách hỗ trợ từ chính quyền địa phương. Quá trình sáp nhập không chỉ đơn thuần là hợp nhất địa giới mà còn tạo ra những thay đổi sâu sắc trong đời sống kinh tế, văn hóa và xã hội của người dân. Với mục tiêu phát huy sức mạnh nỗi lực của đội ngũ lãnh đạo trẻ, có tâm huyết, làm việc có hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả Kim Trà sẽ trở thành một trong những khu vực trọng điểm, kết nối các khu vực di sản văn hóa với các dự án đô thị mới, góp phần nâng cao chất lượng sống cho người dân.

Di sản văn hóa phi vật thể Quốc Gia - Làng nghề Bún Vân Cù

Làng nghề Bún Vân Cù, phường Kim Trà trở thành di sản văn hóa phi vật thể Quốc Gia: Lịch sử hình thành cách đây hơn 500 năm từ một người phụ nữ ở đàn ngoài theo chân chúa Nguyễn đã ghé chân và lập nghiệp làm bún tại Làng và di tích của bà hiện nay là Miếu Bà Bún và hằng năm vào ngày 22 tháng giêng âm lịch hàng năm là ngày húy của bà.

Sản vật đi vào dân gian

  • Bún Vân Cù
  • Bánh gói Hương Cần
  • Cốm An Thuận
  • Quýt Hương Cần (Giáp Kiền)
  • Nón lá Huế: Nói đến nón lá Huế thì phải kể đến nón lá Hương Toàn, sản phẩm được làm công phu từ bàn tay khéo léo và nhẹ nhàng từ các hộ gia đình ở TDP: Giáp Đông, An Thuận...
  • Rượu Dương Sơn
  • Gạch ngói Nam Thanh

Danh nhân

  • Nhiếp ảnh gia TS Đặng Huy Trứ - Làng Thanh Lương
  • GS VS Nguyễn Khánh Toàn - Làng Thanh Lương
  • GSTS Ngụy Như Kon Tum - Làng Thanh Lương
  • GSTS Nguyễn Sanh Dạn - Làng Vân Cù
  • AHLLVTND Nguyễn Xuân Thưởng - Làng Vân Cù

Địa chỉ trụ sở cơ quan

  • Đảng ủy, HĐND, UBMTTQ Việt Nam và các tổ chức đoàn thể phường: TL8B, TDP Giáp Trung, phường Kim Trà.
  • UBND phường, Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị, Phòng Văn Hóa - Xã hội: Số 232 Lý Nhân Tông, phường Kim Trà.
  • Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công phường: TL8B, TDP Giáp Trung, phường Kim Trà.
  • Ban CHQS phường: Số 01 Lê Đức Thọ, phường Kim Trà.
  • Công an phường: Số 02 Hà Công, phường Kim Trà.

Tổ chức hành chính

Toàn phường có 27 tổ dân phố: Thanh Tiên, Thanh Lương 2, Thanh Lương 3, Thanh Lương 4, Xuân Tháp, Trung Thôn, Liễu Nam, Thượng Khê, Vân Cù - Nam Thanh, An Thuận, Giáp Đông, Giáp Trung, Giáp Kiền, Giáp Tây, Giáp Thượng, Triều Sơn Trung, Liễu Cốc Hạ, Cổ lão, Dương Sơn, Quê Chữ, La Chữ Thượng, La Chữ Trung, La Chữ Đông, La Chữ Nam, Phụ Ổ 1, Phụ Ổ 2, An Đô.

Các đơn vị trên địa bàn

  • Trạm Y tế phường Kim Trà - 01 Lê Đức Thọ, TDP Xuân Tháp
  • Trạm Y tế phường Kim Trà (cơ sở 2) - K0 Hà Công, TDP La Chữ Đông
  • Trạm Y tế phường Kim Trà (cơ sơ3) - KTL8B, TDP Giáp Tây
  • Trường THPT Đặng Huy Trứ: 50 Lý Nhân Tông, TDP La Chữ Trung
  • Trường THCS Nguyễn Xuân Thưởng: TL8B, TDP Giáp Tây
  • Trường THCS Nguyễn Khánh Toàn - 230 Lý Nhân Tông, TDP Xuân Tháp
  • Trường THCS Lê Quang Tiến - 20 Hà Công, TDP La Chữ Trung
  • Trường Tiểu học số 1 Hương Toàn - TL8B, TDP Vân Cù - Nam Thanh
  • Trường Tiểu học số 2 Hương Toàn - TL8B, TDP Giáp Trung
  • Trường Tiểu học số 3 Hương Toàn - Sông Bồ, TDP Liễu Cốc Hạ
  • Trường Tiểu học số 1 Hương Xuân - 50 Lê Thuyết, TDP Liễu Nam
  • Trường Tiểu học số 2 Hương Xuân - 01 Dương Bá Nuôi, TDP Thanh Lương 2
  • Trường Tiểu học số 1 Hương Chữ - K02 Hà Công, TDP La Chữ Thượng
  • Trường Tiểu học số 2 Hương Chữ - K01, Phan Kế Toại, TDP Phù Ổ 2
  • Trường Mầm non Hương Toàn - TL8B, TDP Giáp Trung
  • Trường Mầm non Hương Xuân - 03 Trà Kệ, TDP Thanh Tiên
  • Trường Mầm non Hương Chữ - K01 Hà Công, TDP La Chữ Đông

Đường phố

  • Lý Nhân Tông - Lê Đức Thọ - Lê Thuyết -Trà Kệ - Nga Sơn - Hà Công
  • Lý Thần Tông - Kha Vạn Cân - Phan Kế Toại - Lê Quang Tiến.
  • Bùi Điền - Đặng Huy Tá - Dương Bá Nuôi - Thanh Lương - 19/5 - Trần Nhật Duật.
  • Kim Phụng - Trần Quang Diệm - An Đô - Phú Lâm.
  • TL8B - Tản Đà nối dài - Sông Bồ

Dư địa để phát triển

  • Với vị trí giáp ranh đô thị trung tâm, nằm trên các trục giao thông huyết mạch như Quốc lộ 1, các tuyến tỉnh lộ và hành lang kết nối phía bắc TP. Huế, phường Kim Trà có điều kiện thuận lợi để phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ - du lịch và đô thị mới. Bên cạnh đó, văn hóa, di sản và làng nghề truyền thống cũng là những lợi thế của Kim Trà. Làng bún Vân Cù, nghề bánh gói Hương Cần, hệ thống di tích lịch sử - văn hóa… là nền tảng quan trọng để phát triển kinh tế, dịch vụ gắn với các loại hình du lịch trải nghiệm, du lịch cộng đồng…Kim Trà là phường đô thị mới là địa phương có đầu mối kết nối hạ tầng khung cửa ngõ phía Bắc thành phố Huế.
  • Khu đô thị phía Bắc 1, phường Kim Trà và phường Hương An hơn 36ha.
  • Khu đô thị phía Bắc 2, phường Hương An và phường Kim Trà hơn 22ha.
  • Khu đô thị phía Bắc 3, phường Hương An, phường Kim Trà và phường Hóa Châu 106ha.
  • Khu đô thị sinh thái tại phường Hóa Châu, phường Kim Trà và phường Hương An 200ha.
  • Khu đô thị phường Hương Trà - phường Kim Trà gần 32ha.
  • Khu đô thị phường Kim Trà gần 50ha.
  • Dự án Nhà máy điện sinh khối Kim Trà 7,6ha.
  • Khu Công nghiệp Hương Xuân 58ha.
  • Và nhiều dự án khác.

Hình ảnh

Chú thích

  1. "Nghị quyết số 1675/NQ-UBTVQH15 ngày 16/06/2025 của UBTVQH".

Tham khảo

  1. Lễ công nhận nghề làm bún Vân Cù là di sản phi vật thể Quốc Gia
  2. Nghề bánh gói làng Hương Cần được công nhận làng nghề
  3. Quýt Hương Cần ngon nổi tiếng
  4. Tháp đôi Liểu Cốc: Tổ hợp kiến trúc đặc biệt duy nhất
  5. Vẽ đẹp hồ Thọ Sơn
  6. Về thăm tổ nghề nhiếp ảnh