HMS Rorqual (N74)

Về những tàu ngầm Anh Quốc khác mang cùng tên, xin xem HMS Rorqual.

Tàu ngầm HMS Rorqual
Lịch sử
Anh Quốc
Tên gọi	HMS Rorqual (N74)
Đặt tên theo	họ Cá voi lưng gù
Đặt hàng	1 tháng 5, 1935
Xưởng đóng tàu	Vickers Armstrong, Barrow
Đặt lườn	1 tháng 5, 1935
Hạ thủy	27 tháng 7, 1936
Nhập biên chế	10 tháng 2, 1937
Số phận	Bán để tháo dỡ, 19 tháng 12, 1945
Đặc điểm khái quát
Lớp tàu	lớp Grampus
Kiểu tàu	tàu ngầm Diesel-điện
Trọng tải choán nước	1.810 tấn Anh (1.840 t) (nổi) 2.157 tấn Anh (2.192 t) (ngầm)
Chiều dài	293 ft (89,3 m)
Sườn ngang	25 ft 6 in (7,8 m)
Mớn nước	16 ft 10 in (5,13 m)
Động cơ đẩy	2 × động cơ diesel 3.300 hp (2.500 kW) 2 × động cơ điện 1.630 hp (1.220 kW) 2 × trục
Tốc độ	15,5 hải lý trên giờ (28,7 km/h) (nổi) 8,75 kn (16,21 km/h) (ngầm)
Độ sâu thử nghiệm	300 foot (91 m)
Thủy thủ đoàn tối đa	59
Vũ khí	6 × ống phóng ngư lôi 21 in (530 mm) (trước mũi) 12 × ngư lôi 1 × hải pháo QF 4 inch (101,6 mm) Mk XII 50 × thủy lôi 2 × súng máy .303-calibre

HMS Rorqual (N74) là một tàu ngầm rải mìn lớp Grampus được Hải quân Hoàng gia Anh chế tạo vào giai đoạn giữa hai cuộc thế chiến. Trong Chiến tranh Thế giới thứ hai, con tàu đã hoạt động tại các khu vực Địa Trung Hải và Viễn Đông, chủ yếu làm nhiệm vụ rải thủy lôi, thực hiện được tổng cộng 33 chuyến tuần tra cùng bảy chuyến đi tiếp liệu, đánh chìm được 20 tàu buôn với tổng tải trọng 48.191 GRT và chín tàu chiến với tổng tải trọng 7.033 tấn, đồng thời gây hư hại cho một tàu buôn tải trọng 5.101 GRT. Rorqual quay trở về Anh và được đưa về thành phần dự bị vào tháng 7, 1945, là chiếc tàu ngầm lớp Grampus duy nhất sống sót qua Thế Chiến II. Nó cuối cùng bị bán để tháo dỡ vào tháng 12, 1945.

Thiết kế và chế tạo

Thiết kế

Bài chi tiết: Grampus (lớp tàu ngầm)

Lớp Grampus được thiết kế cho nhiệm vụ rải thủy lôi, nhưng trong chiến tranh cũng đã rất hữu ích và việc vận tải. Hình dạng bên ngoài của chúng gần tương tự với lớp tàu ngầm tuần dương Parthian, nhưng hẹp hơn và có trọng lượng choán nước nặng hơn, lên đến 1.810 tấn Anh (1.840 t) khi nổi và 2.157 tấn Anh (2.192 t) khi lặn, lườn tàu dài 293 ft (89 m), mạn tàu rộng 25 ft 6 in (7,77 m) và mớn nước sâu 16 ft 10 in (5,13 m).

Các con tàu được trang bị hai động cơ diesel công suất 3.300 bhp (2.500 kW), cùng hai động cơ điện công suất 1.650 mã lực (1.230 kW), cho phép đạt tốc độ tối đa 15,5 kn (28,7 km/h) khi nổi và 8,75 kn (16,21 km/h) khi đi ngầm dưới nước. Chúng có khả năng lặn sâu đến 300 ft (91 m), và thủy thủ đoàn đầy đủ bao gồm 59 sĩ quan và thủy thủ.

Lớp Grampus được trang bị sáu ống phóng ngư lôi 21 in (530 mm) ở phía mũi tàu, và mang theo tổng cộng 12 ngư lôi. Trên boong tàu có một khẩu hải pháo QF 4 inch (101,6 mm) Mk XII cùng hai súng máy. Có tổng cộng 50 quả thủy lôi được mang theo trên hai đường ray đặt bên ngoài lườn áp lực.

Chế tạo

Rorqual được đặt hàng đồng thời được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng Vickers-Armstrongs ở Barrow-in-Furness cùng vào ngày 1 tháng 5, 1935. Nó được hạ thủy vào ngày 27 tháng 7, 1936, và nhập biên chế cùng Hải quân Hoàng gia vào ngày 10 tháng 2, 1937. Con tàu được cộng đồng cư dân Weymouth, Dorset nhận đỡ đầu trong Tuần lễ Tàu chiến vào năm 1942. Nó là chiếc tàu chiến đầu tiên của Hải quân Hoàng gia Anh được đặt cái tên này, theo tên họ Cá voi lưng gù.

Lịch sử hoạt động

Trước chiến tranh

Sau khi nhập biên chế, Rorqual phục vụ cùng Chi hạm đội Tàu ngầm 5 tại Trạm Trung Quốc. Vào đầu năm 1939, nó hoạt động cùng Chi hạm đội Tàu ngầm 4 đặt căn cứ tại Hong Kong.

1939

Chuyến tuần tra thứ nhất

Sau khi Thế Chiến II bùng nổ tại Châu Âu, Rorqual xuất phát từ Singapore vào ngày 13 tháng 9, 1939 cho chuyến tuần tra đầu tiên trong chiến tranh. Nó hoạt động tại khu vực Sabang, Aceh về phía Bắc đảo Sumatra, Đông Ấn thuộc Hà Lan trước khi quay trở về Singapore vào ngày 2 tháng 10.

Chuyến tuần tra thứ hai và thứ ba

Chiếc tàu ngầm lại rời cảng Singapore vào ngày 14 tháng 10 cho chuyến tuần tra thứ hai, và hoạt động trong eo biển Sunda. Nó kết thúc chuyến tuần tra tại Singapore vào ngày 25 tháng 10.

Chuyến tuần tra thứ ba của Rorqual, tiếp tục xuất phát và kết thúc tại Singapore, kéo dài từ ngày 7 đến ngày 26 tháng 11. Chiếc tàu ngầm đã hoạt động dọc eo biển Malacca cho đến ngoài khơi Sabang.

Sau đó Rorqual được đại tu và tái trang bị tại xưởng hải quân tại Singapore từ tháng 12, 1939 đến tháng 4, 1940.

1940

Rorqual được điều động sang phục vụ khu vực Địa Trung Hải, nên đã rời Singapore vào ngày 28 tháng 4 để đi sang Colombo, Ceylon (nay là Sri Lanka), chặng đầu tiên của hành trình sang hướng Tây. Sau các chặng dừng tại Aden, kênh đào Suez, Port Said và Alexandria, con tàu đi đến Malta vào ngày 22 tháng 5, và gia nhập Chi hạm đội Tàu ngầm 1..

Chuyến tuần tra thứ tư và thứ năm

Rorqual tiến hành chuyến tuần tra thứ tư, cùng xuất phát và kết thúc tại Malta nhằm mục đích phòng thủ, từ ngày 4 đến ngày 10 tháng 6.

Do Ý tuyên chiến với phe Đồng Minh và bắt đầu các hoạt động thù địch tại Địa Trung Hải, Rorqual khởi hành từ Malta ngay trong đêm 10 tháng 6 cho chuyến tuần tra thứ năm, và đã hoạt động tại khu vực eo biển Otranto. Vào ngày 14 tháng 6, nó đã rải một bãi 50 quả thủy lôi ngoài khơi Brindisi, Ý. Bãi mìn này đã đánh chìm chiếc tàu buôn Ý Rina Croce 569 GRT vào ngày 25 tháng 9, 1940 và chiếc thuyền buồm Peppino C. 43 GRT vào ngày 17 tháng 8, 1941. Đến ngày 15 tháng 6, Rorqual đã phóng ba quả ngư lôi tấn công chiếc tàu ngầm Ý Anfitrite trong eo biển Otranto nhưng không trúng đích. Nó kết thúc chuyến tuần tra và quay trở về Alexandria vào ngày 24 tháng 6.

Chuyến tuần tra thứ sáu

Rorqual xuất phát từ Alexandria vào ngày 3 tháng 7 cho chuyến tuần tra thứ sáu và đã hoạt động ở khu vực phía Nam eo biển Messina. Sau chặng dừng tại Grand Harbour, Malta trong các ngày 17 và 18 tháng 7, nó tiếp tục chuyến tuần tra, và đến ngày 21 tháng 7 đã phóng ngư lôi tấn công chiếc tàu buôn Ý Andrea Gritti nhưng không trúng đích. Ngay sau đó chiếc tàu ngầm đã rải một bãi 50 quả thủy lôi ở vị trí ngoài khơi Tulmaythah, Cyrenaica Libya. Bãi mìn này đã đánh chìm chiếc tàu buôn Ý Celio 3.872 GRT vào ngày 24 tháng 7; và chiếc tàu buôn Ý Leopardi 3.298 GRT vào ngày 14 tháng 8. Rorqual kết thúc chuyến tuần tra và quay trở về Alexandria vào ngày 25 tháng 7.

Chuyến tuần tra thứ bảy

Vào đầu tháng 8, Rorqual di chuyển từ Alexandria đến Malta, rồi xuất phát từ đây vào ngày 12 tháng 8 cho chuyến tuần tra thứ bảy để hoạt động dọc bờ biển Libya. Tại đây vào ngày 18 tháng 8, nó rải một bãi 50 quả thủy lôi ở vị trí ngoài khơi Tulmaythah. Đến ngày 20 tháng 8, nó phóng ngư lôi tấn công tàu buôn Ý Monte Gergano nhưng không có kết quả. Sang ngày hôm sau, nó lại phóng ngư lôi tấn công các tàu buôn Ý Verace và Doris Ursino nhưng vẫn không trúng đích, và ngay sau đó bị chiếc tàu phóng lôi Ý Generale Achille Papa phản công bằng mìn sâu. Chiếc tàu ngầm quay trở về Alexandria vào ngày 28 tháng 8.

Chuyến tuần tra thứ tám

Vào giữa tháng 9, Rorqual di chuyển từ Alexandria đến Malta, rồi xuất phát từ đây vào ngày 25 tháng 9 cho chuyến tuần tra thứ tám và tiếp tục hoạt động dọc bờ biển Libya. Con tàu gặp trục trặc kỹ thuật, nên phải quay trở lại Malta từ ngày 27 tháng 9 đến ngày 1 tháng 10 để sửa chữa. Tiếp tục chuyến tuần tra, vào ngày 4 tháng 10, nó rải một bãi 50 quả thủy lôi ở vị trí về phía Tây Bắc Benghazi, Libya; tàu schooner Ý V.71 / Intrepido 551 GRT có thể đã bị đánh chìm bởi bãi mìn này vào ngày 26 tháng 10. Rorqual kết thúc chuyến tuần tra tại Alexandria vào ngày 17 tháng 10.

Chuyến tuần tra thứ chín

Vào cuối tháng 10, Rorqual lại di chuyển từ Alexandria đến Malta, rồi xuất phát từ đây vào ngày 3 tháng 11 cho chuyến tuần tra thứ chín để hoạt động tại khu vực phía Đông Bắc Tripoli, Libya. Vào ngày 5 tháng 11, nó rải một bãi 50 quả thủy lôi ở vị trí về phía Đông Misrata, Libya. Nó quay trở lại Malta hai ngày để lấy thêm mìn, rồi đến ngày 9 tháng 11 lại tiếp tục rải thêm một bãi 50 quả thủy lôi tại cùng địa điểm này. Các bãi mìn này đã đánh chìm tàu phóng lôi Ý Calipso (679 tấn) vào ngày 5 tháng 12; tàu phóng lôi Ý Fratelli Cairoli (625 tấn) vào ngày 23 tháng 12; và có thể đã đánh chìm các tàu buôn Ý Cadamosto 1.010 GRT và tàu buôn Đức Spezia 1.825 GRT cùng vào ngày 22 tháng 12, 1941. Rorqual quay trở về Alexandria vào ngày 15 tháng 11.

Chuyến tuần tra thứ mười

Chuyến tuần tra tiếp theo của Rorqual, cùng xuất phát và kết thúc tại Alexandria, kéo dài từ ngày 29 tháng 11 đến ngày 17 tháng 12. Chiếc tàu ngầm đã hoạt động trong vịnh Sirte nhưng không đánh chìm được mục tiêu nào.

1941

Chuyến tuần tra thứ mười một

Sau khi được bảo trì tại Port Said, Rorqual rời Alexandria vào ngày 14 tháng 1, 1941 để di chuyển sang Malta, đến nơi vào ngày 20 tháng 1, rôi lên đường hai ngày sau đó cho chuyến tuần tra thứ mười một, và chuyển sang hoạt động tại khu vực biển Adriatic. Vào ngày 28 tháng 1, nó đã rải một bãi 29 quả mìn ngoài khơi đảo Sansego, Croatia và một bãi 21 quả mìn khác ngoài khơi Ancona, Ý. Các bãi mìn này đã gây hư hại cho chiếc tàu buôn Ý Ischia 5.101 GRT vào ngày 27 tháng 2; và sau đó đã đánh chìm chiếc tàu buôn Ý Pascoli 2.939 GRT vào ngày 7 tháng 5. Đến ngày 30 tháng 1, nó phóng ngư lôi tấn công tàu buôn Ý Rinucci nhưng bị trượt. Sang ngày hôm sau, nó tấn công bằng hải pháo và đánh chìm chiếc tàu kéo Ursus. Rorqual kết thúc chuyến tuần tra và quay trở về Alexandria vào ngày 7 tháng 2.

Chuyến tuần tra thứ mười hai

Rorqual khởi hành từ Alexandria vào ngày 26 tháng 2 cho chuyến tuần tra thứ mười hai, và hoạt động tại vùng biển về phía Đông đảo Crete. Sau khi trinh sát các bãi biển Kaso và Scarpanto chuẩn bị cho các chiến dịch Blunt và Abstention, nó quay trở về Alexandra vào ngày 7 tháng 3.

Chuyến tuần tra thứ mười ba

Vào giữa tháng 3, Rorqual di chuyển từ Alexandria đến Malta, rồi xuất phát từ đây vào ngày 22 tháng 3 cho chuyến tuần tra thứ mười ba, và hoạt động tại vùng biển Tyrrhenum. Trong các ngày 25 và 26 tháng 3, nó rải tổng cộng 50 quả thủy lôi tại ba bãi mìn ở các khu vực khác nhau gần Palermo. Các bãi mìn này đã đánh chìm các tàu chở nước của Hải quân Ý Verde 1.432 GRT và Ticino 1.470 GRT vào ngày 26 tháng 3; và đánh chìm chiếc tàu phóng lôi Ý Generale Antonio Chinotto (697 tấn) vào ngày 28 tháng 3. Tiếp tục tuần tra ở vùng biển về phía Bắc đảo Sicilia, vào ngày 31 tháng 3, nó phóng ngư lôi đánh chìm tàu chở dầu Ý Laura Corrado 3.645 GRT, và sang ngày hôm sau lại phóng ngư lôi tấn công và đánh chìm tàu ngầm Ý Pier Capponi (823 tấn). Rorqual quay trở lại Malta vào ngày 4 tháng 4, và sau đó tiếp tục di chuyển đến Alexandra vào ngày 12 tháng 4.

Chuyến tuần tra thứ mười bốn

Sau khi được bảo trì tại Portsaid, Rorqual xuất phát từ đây vào ngày 5 tháng 5 cho chuyến tuần tra thứ mười bốn, và hoạt động tại khu vực phía Bắc của biển Adriatic. Vào ngày 11 tháng 5, nó rải một bãi 50 quả thủy lôi trong vịnh Thessaloniki. Bãi mìn này có thể đã đánh chìm chiếc tàu buôn România Carmen Sylva 1.601 GRT vào ngày 26 tháng 5; và chiếc tàu buôn Đức Helene 797 GRT vào ngày 27 tháng 5. Chiếc tàu ngầm sau đó còn đánh chìm hai thuyền buồm Hy Lạp bằng hải pháo ngoài khơi Lemnos trước khi quay trở về Alexandria vào ngày 23 tháng 5.

Sau đó Rorqual được huy động vào việc tiếp liệu cho Malta đang bị phe Trục phong tỏa. Nó rời Alexandria vào ngày 3 tháng 6 cho chuyến đi tiếp liệu đầu tiên cùng 24 hành khách, 60 tấn nhiên liệu và khoảng hai tấn tiếp liệu khác, ghé đến Malta từ ngày 12 đến ngày 14 tháng 6 để chất dỡ hàng hóa, rồi quay trở lại Alexandria vào ngày 21 tháng 6. Nó lại lên đường hai ngày sau đó cho chuyến đi tiếp liệu thứ hai sang Malta cùng 23 hành khách, 64 tấn xăng máy bay và 7 tấn hàng tiếp liệu khác, đi đến Malta vào ngày 2 tháng 7.

Chuyến tuần tra thứ mười lăm

Rorqual xuất phát từ Malta vào ngày 12 tháng 7 cho chuyến tuần tra thứ mười lăm, và hoạt động dọc bờ biển Libya và Ai Cập trước khi đi đến Alexandria vào ngày 19 tháng 7.

Chuyến tuần tra thứ mười sáu

Lại được huy động vào nhiệm vụ tiếp liệu, Rorqual rời Alexandria vào ngày 31 tháng 7 cho chuyến đi tiếp liệu thứ ba, vận chuyển 20 hành khách, nhiên liệu và 7 tấn tiếp liệu khác sang Malta. Tuy nhiên trên đường đi vào ngày 4 tháng 8, nó được lệnh tuần tra ở vị trí khoảng 200 nmi (370 km) về phía Đông Nam Malta, nên chuyến đi trở thành chuyến tuần tra thứ mười sáu, và kết thúc khi nó đi đến Malta vào ngày 12 tháng 8.

Chuyến tuần tra thứ mười bảy

Rorqual xuất phát từ Malta vào ngày 22 tháng 8 cho chuyến tuần tra thứ mười bảy, và hoạt động trong biển Ionia dọc bờ biển phía Tây Hy Lạp. Vào ngày 25 tháng 8, nó rải một bãi 50 quả thủy lôi tại vùng biển ngoài khơi mũi Skinari, Hy Lạp; và chỉ ba ngày sau đó đã phóng ngư lôi đánh chìm tàu buôn Ý Cilicia 2.747 GRT. Chiếc tàu ngầm kết thúc chuyến tuần tra tại Alexandria vào ngày 2 tháng 9.

Chuyến tuần tra thứ mười tám

Rorqual xuất phát từ Alexandria vào ngày 1 tháng 10 cho chuyến tuần tra thứ mười tám, và hoạt động tại khu vực phía Nam của biển Ionia. Vào ngày 8 tháng 10, nó đã rải một bãi 50 quả thủy lôi trong vịnh Athen, rồi đi đến Malta vào ngày 12 tháng 10. Bãi mìn này đã đánh chìm các tàu phóng lôi Ý Altair (795 tấn) vào ngày 19 tháng 10; và chiếc Aldebaran (795 tấn) vào ngày 20 tháng 10.

Chuyến tuần tra thứ mười chín

Rorqual khởi hành từ Malta vào ngày 17 tháng 10 cho chuyến tuần tra thứ mười chín, và hoạt động tại khu vực phía Nam đảo Sardegna. Tại đây vào ngày 21 tháng 10, nó đã rải một bãi 10 quả mìn ngoài khơi đảo Cavoli về phía Đông Nam Sardegna, và sang ngày hôm sau lại tiếp tục rải 40 quả mìn ngoài khơi mũi Ferrato, Sardegna, trước khi kết thúc chuyến tuần tra tại Gibraltar vào ngày 26 tháng 10. Các bãi mìn này đã đánh chìm tàu buôn Ý Salpi 2.710 GRT vào ngày 9 tháng 2, 1942.

Chuyến tuần tra thứ hai mươi

Vào cuối tháng 10, Rorqual rời Gibraltar để quay trở về Anh, đi đến Holy Loch vào ngày 4 tháng 11, rồi khởi hành từ đây vào ngày 14 tháng 11 cho chuyến tuần tra thứ hai mươi để hoạt động trong vịnh Biscay. Tại đây trong các ngày 19 và 20 tháng 11, nó đã rải 2 bãi mìn tổng cộng 50 quả ở vị trí ngoài khơi La Rochelle trước khi quay trở về Holy Loch vào ngày 24 tháng 11.

1942

Trong giai đoạn từ cuối tháng 11, 1941 đến đầu tháng 6, 1942, Rorqual được sửa chữa, đại tu và tái trang bị tại Xưởng tàu Devonport ở Plymouth. Sau khi hoàn tất và thực hành huấn luyện tại các vùng biển Anh và Scotland, nó rời Plymouth vào ngày 27 tháng 7 để đi sang Gibraltar, rồi tiếp tục đi sang Malta vào giữa tháng 8.

Chuyến tuần tra thứ hai mươi mốt

Rorqual xuất phát từ Malta vào ngày 26 tháng 8 cho chuyến tuần tra thứ hai mươi mốt, và hoạt động tại vùng biển Ionia về phía Tây Hy Lạp. Tại đây vào ngày 30 tháng 8, nó rải thủy lôi ở vị trí về phía Đông Nam đảo Corfu, nhưng chỉ rải được 15 trong tổng số 50 quả mìn trước khi gặp trục trặc cơ cấu thả mìn nên không thể tiếp tục. Cùng trong ngày hôm đó, nó phóng ngư lôi tấn công, gây tổn thất toàn bộ cho chiếc tàu buôn Ý Monstella 5.311 GRT trong biển Ionia về phía Nam Corfu. Chiếc tàu ngầm kết thúc chuyến tuần tra và đi đến Beirut vào ngày 7 tháng 9, nơi nó gia nhập Chi hạm đội Tàu ngầm 1 đặt căn cứ tại đây.

Sau đó Rorqual rời Beirut vào ngày 24 tháng 9 để thực hiện chuyến đi tiếp liệu thứ tư sang Malta. Nó vận chuyển 45 tấn xăng máy bay cùng nhiều hàng tiếp liệu khác đến Malta vào ngày 2 tháng 10, rồi lên đường hai ngày sau đó cho chặng quay trở về, đến Beirut vào ngày 12 tháng 10. Chiếc tàu ngầm lại rời Beirut thực hiện chuyến đi tiếp liệu thứ năm sang Malta từ ngày 22 tháng 10 đến ngày 30 tháng 10 với 70 tấn nhiên liệu cùng nhiều hàng tiếp liệu khác. Nó rời Malta vào ngày 1 tháng 11 và về đến Port Said vào ngày 8 tháng 11.

Đến giữa tháng 11, chiếc tàu ngầm di chuyển từ Port Said sang Beirut, rồi đến cuối tháng 11 lại đi sang Malta, và gia nhập Chi hạm đội Tàu ngầm 10 đặt căn cứ tại đây.

Chuyến tuần tra thứ hai mươi hai

Rorqual xuất phát từ Malta vào ngày 6 tháng 12 cho chuyến tuần tra thứ hai mươi hai, và hoạt động tại khu vực biển Tyrrhenum. Vào ngày 8 tháng 12, nó rải một bãi 36 quả thủy lôi ngoài khơi Cani Rocks về phía Đông Bắc Bizerte, Tunisia, và đến ngày 17 tháng 12 lại tiếp tục rải 11 quả mìn ngoài khơi đảo Ischia gần Naples. Sang ngày hôm sau 18 tháng 12, nó phóng ngư lôi tấn công và gây hư hại nặng cho chiếc tàu tuần dương phụ trợ Ý Piero Foscari 3.423 GRT trong vịnh Gaeta. Rorqual quay trở về Malta vào ngày 23 tháng 12.

1943

Chuyến tuần tra thứ hai mươi ba

Rorqual lại khởi hành từ Malta vào ngày 14 tháng 1, 1943 cho chuyến tuần tra thứ hai mươi ba, và tiếp tục hoạt động tại khu vực biển Tyrrhenum. Trong các ngày 17 và 18 tháng 1, nó rải tổng cộng 48 quả thủy lôi ngoài khơi Cani Rocks. Chiếc tàu chở quân Đức Ankara 4.768 GRT đã bị đắm do trúng mìn tại đây vào ngày 18 tháng 1, nhưng có khả năng bởi thủy lôi được tàu rải mìn HMS Manxman rải trước đó vào ngày 29 tháng 11, 1942. Đến ngày 30 tháng 1, Rorqual bắn phá một cầu đường sắt tại khu vực cửa sông Ancinale, rồi quay trở về Malta vào ngày 2 tháng 2.

Chuyến tuần tra thứ hai mươi bốn

Rorqual xuất phát từ Malta vào ngày 22 tháng 2 cho chuyến tuần tra thứ hai mươi bốn, và hoạt động tại vùng biển phía Tây Sicilia. Tại đây vào ngày 24 tháng 2, nó rải hai bãi thủy lôi với tổng cộng 50 quả ở ngoài khơi đảo Marettimo thuộc quần đảo Aegadian, rồi ghé đến Haifa từ ngày 5 đến ngày 9 tháng 3 để bổ sung thêm mìn. Sau chặng dừng tại Malta từ ngày 16 đến ngày 19 tháng 3, nó tiếp tục chuyến tuần tra, và đến ngày 22 tháng 3 đã rải một bãi 50 quả thủy lôi ngoài khơi Trapani, Sicilia. Bãi mìn này đã đánh chìm chiếc tàu quét mìn phụ trợ Ý G.19 Giorgio 196 GRT vào ngày 24 tháng 3. Rorqual kết thúc chuyến tuần tra tại Algiers vào ngày 26 tháng 3.

Chiếc tàu ngầm sau đó rời Algiers vào ngày 9 tháng 4 cho chuyến đi tiếp liệu thứ sáu sang Malta. Nó vận chuyển 10 tấn tiếp liệu cùng 31 quả ngư lôi (không tính ngư lôi của chính nó) đến Malta vào ngày 15 tháng 4.

Chuyến tuần tra thứ hai mươi lăm

Rorqual rời Malta vào ngày 18 tháng 4 cho chuyến tuần tra thứ hai mươi lăm, và tiếp tục hoạt động tại vùng biển phía Tây Sicilia. Tại đây vào ngày 21 tháng 4, nó rải một bãi 50 quả thủy lôi ở vị trí ngoài khơi đảo Favignana thuộc quần đảo Aegadian. Nó ghé đến Malta từ ngày 24 đến ngày 27 tháng 4 để bổ sung thêm mìn, rồi tiếp tục chuyến tuần tra, và đến ngày 30 tháng 4 lại rải một bãi 50 quả thủy lôi ngoài khơi Favignana trước khi quay về Malta vào ngày 2 tháng 5. Bãi mìn này đã có thể: 5/5 đánh chìm thuyền buồm schooner Ý Sempre Avanti 135 GRT vào ngày 5 tháng 5.

Chuyến tuần tra thứ hai mươi sáu

Rorqual tiếp tục xuất phát từ Malta vào ngày 12 tháng 5 cho chuyến tuần tra thứ hai mươi sáu để hoạt động trong vùng biển Ionia về phía Đông Nam nước Ý. Vào ngày 15 tháng 5, nó rải một bãi 50 quả thủy lôi ở vị trí ngoài khơi mũi Punta Stilo, Calabria, rồi kết thúc chuyến tuần tra và quay trở về Malta vào ngày 18 tháng 5.

Sau đó vào cuối tháng 5, chiếc tàu ngầm di chuyển từ Malta đến Port Said, nơi nó được bảo trì, và sau khi hoàn tất đã đi đến Haifa vào cuối tháng 6.

Chuyến tuần tra thứ hai mươi bảy

Rorqual xuất phát từ Haifa vào ngày 25 tháng 6 cho chuyến tuần tra thứ hai mươi bảy, và đã hoạt động tại khu vực phía Bắc của biển Aegea. Tại đây vào ngày 2 tháng 7, nó đã rải một bãi 29 quả thủy lôi trong vịnh Kassandra, rồi sang ngày hôm sau 3 tháng 7 đã tiếp tục rải 21 quả mìn trong eo biển Skiathos. Bãi mìn này đã đánh chìm chiếc tàu quét mìn phụ trợ GM 53 vào ngày 5 tháng 7, và chiếc tàu buôn Đức Perogord 5.391 GRT vào ngày 7 tháng 9. Đến ngày 7 tháng 7, Rorqual phóng ngư lôi đánh chìm chiếc tàu chở dầu Đức Wilhemsburg 7.020 GRT ở vị trí khoảng 5 nmi (9,3 km) về phía Tây đảo Tenedos, Thổ Nhĩ Kỳ, và sang ngày hôm sau 8 tháng 7 đã bắn phá Stratoni bằng hải pháo. Nó kết thúc chuyến tuần tra tại Beirut vào ngày 14 tháng 7.

Chuyến tuần tra thứ hai mươi tám

Vào cuối tháng 7, Rorqual đi sang Haifa để bổ sung thủy lôi, rồi khởi hành từ đây vào ngày 29 tháng 7 cho chuyến tuần tra thứ hai mươi tám, và đã hoạt động tại khu vực phía Bắc của biển Aegea. Vào ngày 5 tháng 8, nó đã rải một bãi 29 quả thủy lôi trong vịnh Thessaloniki, rồi sang ngày hôm sau 6 tháng 8 đã tiếp tục rải 21 quả mìn ngoài khơi đảo Lemnos. Đến ngày 7 tháng 8, nỏ phóng ngư lôi đánh chìm chiếc tàu buôn Đức Nantais 1.798 GRT trong biển Aegea, và sang chiều tối ngày hôm sau 8 tháng 8 đã bắn phá một nhà máy tại Khrouso, Hy Lạp bằng hải pháo. Chiếc tàu ngầm quay trở về Beirut vào ngày 16 tháng 8.

Chuyến tuần tra thứ hai mươi chín

Vào cuối tháng 8, Rorqual lại di chuyển sang Haifa, rồi xuất phát từ đây vào ngày 2 tháng 9 cho chuyến tuần tra thứ hai mươi chín để tiếp tục hoạt động tại khu vực phía Bắc của biển Aegea. Trong các ngày 9, 10 và 11 tháng 9, nó rải ba bãi thủy lôi với tổng cộng 50 quả tại eo biển Trikeri, eo biển Skiathos và ngoài khơi đảo Lemnos. Sau đó trong các ngày 12 và 13 tháng 9, nó đã bắn phá Stratoni và cảng Kastro, Lemnos bằng ngư lôi và hải pháo trước khi kết thúc chuyến tuần tra và quay trở về Beirut vào ngày 20 tháng 9.

Rorqual rời Beirut vào ngày 5 tháng 10 để đi sang Malta, chặng đầu của hành trình quay trở về Anh để đại tu. Tuy nhiên sau khi đi đến Malta vào ngày 9 tháng 10, nó được gọi quay trở lại Beirut vào ngày 18 tháng 10 do nhu cầu tiếp liệu khẩn cấp cho Leros, Hy Lạp. Chiếc tàu ngầm xuất phát từ Beirut vào ngày 20 tháng 10 cho chuyến đi tiếp liệu thứ bảy, ghé đến Leros trong các ngày 23 và 24 tháng 10, rồi quay trở về Beirut vào ngày 27 tháng 10.

Con tàu bị hư hại nhẹ do máy bay đối phương tấn công trong chuyến đi vào ngày 21 tháng 10, và được sửa chữa tại Haifa vào đầu tháng 11. Nó rời Beirut vào ngày 21 tháng 11 để quay trở về Anh cho đợt đại tu đã bị trì hoãn. Sau khi đi ngang qua Malta, Gibraltar và Falmouth, nó về đến Portsmouth vào ngày 21 tháng 12.

1944

Rorqual được sửa chữa, đại tu và tái trang bị tại Xưởng tàu Portsmouth từ cuối tháng 12, 1943 đến đầu tháng 8, 1944. Sau đó nó thực hành huấn luyện tại các vùng biển Anh và Scotland cho đến cuối tháng 10, khi nó được điều sang phục vụ tại Viễn Đông. Nó xuất phát từ Rothesay vào ngày 24 tháng 10, và sau hành trình dài lần lượt đi ngang qua Gibraltar, Malta, Port Said, kênh đào Suez và Aden, nó đi đến Trincomalee, Ceylon (nay là Sri Lanka) vào ngày 14 tháng 12.

1945

Chuyến tuần tra thứ ba mươi

Rorqual xuất phát từ Trincomalee vào ngày 28 tháng 12, 1944 cho chuyến tuần tra thứ ba mươi, và đã hoạt động trong vùng biển Andaman về phía Tây Nam Thái Lan. Trong các ngày 3 và 4 tháng 1, 1945, nó rải tổng cộng 60 quả thủy lôi (trong đó 10 quả được thả từ ống phóng ngư lôi) ở vị trí ngoài khơi đảo Phuket, Thái Lan. Nó kết thúc chuyến tuần tra và quay trở về Trincomalee vào ngày 8 tháng 1.

Chuyến tuần tra thứ ba mươi mốt

Rorqual khởi hành từ Trincomalee vào ngày 18 tháng 1 cho chuyến tuần tra thứ ba mươi mốt, và đã hoạt động tại khu vực quần đảo Nicobar. Tại đây trong các ngày 22 và 23 tháng 1, nó rải tổng cộng 62 quả thủy lôi (trong đó 12 quả được thả từ ống phóng ngư lôi) trong eo biển Nancowry về phía Đông Bắc Port Blair, Nicobar. Sau đó, chiếc tàu ngầm chuyển sang làm nhiệm vụ tìm kiếm và giải cứu trong biển Andaman, rồi quay trở về Trincomalee vào ngày 1 tháng 2.

Chuyến tuần tra thứ ba mươi hai

Rorqual lại xuất phát từ Trincomalee vào ngày 18 tháng 3 cho chuyến tuần tra thứ ba mươi hai, và hoạt động dọc bờ Tây đảo Sumatra, Đông Ấn thuộc Hà Lan để thực hiện hai nhiệm vụ đặc biệt. Vào ngày 24 tháng 3, nó cho cho đổ bộ tiếp liệu lên đảo Trega trong khuôn khổ Chiến dịch Caprice III, rồi sang ngày hôm sau đã đánh chìm một thuyền buồm bằng hải pháo về phía Tây Sumatra. Đến ngày 27 tháng 3, nó tiêu diệt hai tàu duyên hải và gây hư hại cho chiếc thứ ba bằng hải pháo, và sang ngày hôm sau đã đón các phi công bị bắn rơi được giải cứu gần cửa sông Nasal trong khuôn khổ Chiến dịch Meridian. Vào ngày 2 tháng 4, nó tiếp tục đánh chìm hai thuyền buồm bằng hải pháo, và sang ngày hôm sau đã lại cho đổ bộ tiếp liệu lên đảo Trega trong khuôn khổ Chiến dịch Caprice III. Kết thúc chuyến tuần tra, chiếc tàu ngầm đi đến cảng Fremantle, Australia vào ngày 13 tháng 4.

Chuyến tuần tra thứ ba mươi ba

Rorqual xuất phát từ Fremantle vào ngày 30 tháng 4 cho chuyến tuần tra thứ ba mươi ba, và hoạt động tại khu vực phía Tây của biển Java. Tại đây vào ngày 10 tháng 5, nó đã rải ba bãi thủy lôi với tổng cộng 56 quả ở vị trí ngoài khơi Batavia, và sang ngày hôm sau đã đánh chìm một tàu duyên hải bằng hải pháo trong eo biển Sunda. Nó kết thúc chuyến tuần tra và quay trở về Fremantle vào ngày 20 tháng 5.

Do có kích thước lớn không phù hợp với đặc điểm vùng nước nông của khu vực Viễn Đông, Hải quân Anh quyết định rút Rorqual trở về Châu Âu. Nó khởi hành từ Fremantle vào ngày 30 tháng 6, 1945, và sau hành trình dài ngang qua Trincomalee, kênh đào Suez, Port Said và Gibraltar, nó về đến Portsmouth và được đưa về thành phần dự bị tại đây vào ngày 28 tháng 7, 1945.

Rorqual trở thành chiếc tàu ngầm lớp Grampus duy nhất sống sót qua Thế Chiến II; nó cũng đã rải tổng cộng 1.241 quả thủy lôi, nhiều hơn bất kỳ tàu ngầm nào khác trong Thế Chiến II. Con tàu bị bán cho BISCO để tháo dỡ vào ngày 19 tháng 12, 1945, và được tháo dỡ tại xưởng tàu J Cashmore tại Newport từ ngày 17 tháng 3, 1946.

Tóm tắt chiến công

Rorqual đã đánh chìm được 20 tàu buôn với tổng tải trọng 48.191 GRT và chín tàu chiến với tổng tải trọng 7.033 tấn, đồng thời gây hư hại cho một tàu buôn tải trọng 5.101 GRT.

Ngày	Tên tàu	Quốc tịch	Tải trọng	Số phận
24 tháng 7, 1940	Celio	Ý	3.872	Bị đánh chìm (mìn)
14 tháng 8, 1940	Leopardi		3.298
25 tháng 9, 1940	Rina Croce		569
26 tháng 10, 1940	V.71 / Intrepido		551
5 tháng 12, 1940	Calipso	Hải quân Ý	679
23 tháng 12, 1940	Fratelli Cairoli		625
27 tháng 2, 1941	Ischia	Ý	5.101	Bị hư hại (mìn)
26 tháng 3, 1941	Verde		1.432	Bị đánh chìm (mìn)
26 tháng 3, 1941	Ticino		1.470
28 tháng 3, 1941	Generale Antonio Chinotto	Hải quân Ý	697
30 tháng 3, 1941	Laura Corrado	Ý	3.645	Bị đánh chìm
30 tháng 3, 1941	Pier Capponi	Hải quân Ý	823
7 tháng 5, 1941	Pascoli	Ý	2.939	Bị đánh chìm (mìn)
26 tháng 5, 1941	Carmen Sylva	România	1.601
27 tháng 5, 1941	Helene	Đức	797
17 tháng 8, 1941	Peppino C.	Ý	43
28 tháng 8, 1941	Cilicia		2.747	Bị đánh chìm
19 tháng 10, 1941	Altair	Hải quân Ý	795	Bị đánh chìm (mìn)
20 tháng 10, 1941	Aldebaran	Hải quân Ý	795	Bị đánh chìm (mìn)
22 tháng 12, 1941	Cadamosto	Ý	1.010
22 tháng 12, 1941	Spezia	Đức Quốc xã	1.825
9 tháng 2, 1942	Salpi	Ý	2.710
30 tháng 8, 1942	Monstella		5.311
18 tháng 12, 1942	Piero Foscari	Hải quân Ý	3.423
24 tháng 3, 1943	G.19 Giorgio		196
5 tháng 5, 1943	Sempre Avanti	Ý	135
5 tháng 7, 1943	GM 53	Hải quân Đức Quốc xã	-
7 tháng 7, 1943	Wilhemsburg	Đức Quốc xã	7.020	Bị đánh chìm
7 tháng 8, 1943	Nantais		1.798
7 tháng 9, 1943	Perogord	Đức Quốc xã	5.391	Bị đánh chìm (mìn)

Tham khảo

Thư mục

• Akermann, Paul (2002). Encyclopaedia of British Submarines 1901–1955 . Penzance, Cornwall: Periscope Publishing. ISBN 1-904381-05-7.
• Bagnasco, Erminio (1977). Submarines of World War Two. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press. ISBN 0-87021-962-6.
• Caruana, Joseph (2012). "Emergency Victualling of Malta During WWII". Warship International. Quyển LXIX số 4. tr. 357–364. ISSN 0043-0374.
• Chesneau, Roger, biên tập (1980). Conway's All the World's Fighting Ships 1922–1946. Greenwich, UK: Conway Maritime Press. ISBN 0-85177-146-7.
• Colledge, J. J.; Warlow, Ben (1969). Ships of the Royal Navy: the complete record of all fighting ships of the Royal Navy (Rev. ed.). London: Chatham. ISBN 978-1-86176-281-8. OCLC 67375475.
• Frampton, Viktor & Domenico, Francesco de (2015). "Question 13/51: British Submarine Actions of WW II". Warship International. Quyển LII số 2. tr. 116–118. ISSN 0043-0374.
• McCartney, Innes (2006). British Submarines 1939–1945. New Vanguard. Quyển 129. Oxford, UK: Osprey. ISBN 1-84603-007-2.
• Napier, Christopher (2017). HMS Rorqual: Commanded by Lennox Napier DSO DSC: June 1941–December 1943. Friends of the Royal Navy Submarine Museum.
• Rohwer, Jürgen (2005). Chronology of the War at Sea 1939–1945: The Naval History of World War Two . Annapolis, Maryland: Naval Institute Press. ISBN 1-59114-119-2.

Liên kết ngoài

• Helgason, Guðmundur. "Porpoise class – Technical information". U-boat Types - uboat.net. Truy cập ngày 3 tháng 1 năm 2026.
• Mason, Lt Cdr Geoffrey B. (ngày 25 tháng 11 năm 2010). "HMS Rorqual (74 M) – Grampus-class Minelaying Submarine". Naval History. Truy cập ngày 3 tháng 1 năm 2026.
• Helgason, Guðmundur. "HMS Rorqual (N 74) – Submarine of the Porpoise Class". Allied Warships - uboat.net. Truy cập ngày 3 tháng 1 năm 2026.