Bước tới nội dung

Đạn tăng tầm phản lực

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Đạn pháo tăng tầm XM1113, được hiển thị trong một buổi trình diễn tầm bắn, sử dụng động cơ đẩy phản lực hỗ trợ

Đạn tăng tầm phản lực (RAP) là một loại đạn dùng cho pháo, lựu pháo, súng cối hoặc súng không giật có tích hợp động cơ tên lửa để tạo lực đẩy độc lập. Điều này giúp viên đạn có tốc độ và tầm bắn lớn hơn so với các loại đạn đạn đạo không có hỗ trợ, vốn chỉ được đẩy đi nhờ năng lượng từ liều thuốc phóng của pháo. Một số loại đạn tăng tầm phản lực có thể được trang bị bộ dẫn đường bằng laser để đạt độ chính xác cao hơn.

Lịch sử Đạn tăng tầm phản lực

Hình vẽ mặt cắt phân biệt các bộ phận của một viên đạn tăng tầm phản lực

Lựu pháo 15 cm sFH 18 của Đức là loại pháo đầu tiên sử dụng đạn RAP với mục tiêu thay thế khẩu 10 cm schwere Kanone 18 bằng cách giúp tầm bắn của lựu pháo tương đương hoặc vượt trội hơn khẩu 10 cm sK 18, từ đó giải phóng năng lượng sản xuất cho các loại vũ khí quan trọng hơn. Được đưa vòa biên chế vào năm 1941, mẫu đạn 15cm R Gr 19 FES đã đạt được tầm bắn tối đa là 19 km (12 mi), nhưng nó không hoàn toàn thành công và đã bị rút khỏi biên chế ngay sau đó.[1] Cuối cùng, nó được chứng minh là một thiết kế mang tính thử nghiệm: các sổ tay hướng dẫn và cảnh báo đi kèm không làm cho người sử dụng tin tưởng vào loại vũ khí mới, nhưng đã cung cấp những bài học quý giá cho các nhà thiết kế, những người sau đó đã phát triển thành công đạn RAP cho khẩu Krupp K5.[2]

Pháo xung kích Sturmtiger (1944) đã sử dụng đạn phản lực 380 mm (14,9 inch) làm vũ khí chính. Những viên đạn này là đạn nổ mạnh hoặc đạn nổ lõm với tầm bắn tối đa 6 kilômét (3,7 mi). Khẩu súng ban đầu đẩy viên đạn đạt vận tốc 45 m/s (150 ft/s), sau đó liều phóng tên lửa nặng 40 kg (88 lb) sẽ đẩy vận tốc lên khoảng 250 m/s (820 ft/s).

Pháo đường sắt Krupp K5 cũng sử dụng đạn tăng tầm phản lực trong giai đoạn sau của Chiến tranh Thế giới thứ hai, mặc dù nó cũng sử dụng các loại đạn pháo thông thường.[3] Đầu năm 1943, người Đức đã nghiên cứu phát triển đạn RAP cho pháo đường sắt 38 cm Siegfried K (E), nhưng dường như nó chưa bao giờ đạt đến giai đoạn sản xuất.[4] Người Đức cũng chế tạo các loại đạn RAP thực nghiệm cho pháo phòng không 10.5 cm Flak 38/39 và 12.8 cm FlaK 40 nhằm cố gắng tăng trần bắn của chúng.[5]

Pháo tự hành 170 mm (6,7 inch) M-1978 / M-1989 Koksan của Triều Tiên có thể sử dụng đạn tăng tầm phản lực để đạt tầm bắn khoảng 60 kilômét (37 mi); có thời điểm đây là loại pháo dã chiến có tầm bắn xa nhất thế giới.[6]

Khi các tiêu chuẩn của NATO yêu cầu quân đội các thành viên phải có pháo binh cấp quân đoàn có khả năng bắn tới tầm tối thiểu 30 kilômét (19 mi), gần như tất cả các quốc gia thành viên đã giải quyết vấn đề bằng đạn RAP cho pháo 155 mm (6,1 inch). Lục quân Bỉ là quân đội thành viên duy nhất của NATO không yêu cầu đạn RAP mà vẫn đạt được tầm bắn quy định bằng đạn pháo thông thường.[cần dẫn nguồn]

Mẫu đạn RAP XM1113 đã thay thế đạn RAP M549A1 cho Lựu pháo M777 và các loại pháo 155 mm (6,1 inch) khác sau năm 2016. Loại đạn mới có tầm bắn 39 kilômét (24 mi) thay vì mức tiêu chuẩn 30 kilômét (19 mi) của NATO. Tính đến năm 2016, XM1113 đã được lên kế hoạch sản xuất hàng loạt với số lượng hạn chế (LRIP) vào năm tài chính 2022.[7]

Một biến thể đặc biệt của RAP là loại đạn pháo thực nghiệm 155MM HE-ExR do Nammo phát triển, sử dụng động cơ phản lực ramjet để tạo lực đẩy. Loại đạn này được cho là có thể đạt tới tầm bắn lên đến 150 km.[8][9]

Xem thêm Đạn tăng tầm phản lực

Tham khảo Đạn tăng tầm phản lực

  1. Hogg 2002, tr. 64, 66.
  2. Hogg 2002, tr. 273.
  3. Hogg 2002, tr. 133−134.
  4. Hogg 2002, tr. 136−137.
  5. Hogg 2002, tr. 176, 180.
  6. "M-1978 / M1989 (KOKSAN) 170mm self propelled (SP) gun". Global Security. Truy cập ngày 19 tháng 3 năm 2016.
  7. Calloway, Audra (ngày 25 tháng 8 năm 2016). "Army developing safer, extended range rocket-assisted artillery round".
  8. "The range revolution". Nammo Newsroom (bằng tiếng Anh). Nammo. ngày 6 tháng 2 năm 2019. Truy cập ngày 12 tháng 4 năm 2025.
  9. Nammo Media (ngày 14 tháng 10 năm 2019). How ramjets may change the role of artillery on the battlefield. Truy cập ngày 12 tháng 4 năm 2025 qua YouTube.

Tài liệu

Liên kết ngoài Đạn tăng tầm phản lực