Pháo binh tên lửa

Pháo binh tên lửa là bộ phận pháo binh sử dụng rocket và các loại tên lửa làm đạn bắn. Việc dùng pháo phản lực có từ Trung Quốc thời trung đại với các loại “hỏa tiễn”, chủ yếu để gây uy hiếp tinh thần. Hỏa tiễn khi đó cũng được bắn theo cụm và chở bằng xe. Đến cuối thế kỷ 19, do pháo binh nòng trơn/nòng xoắn cải tiến mạnh về tầm bắn và uy lực, các loại rocket quân sự sớm này dần bị bỏ; chúng chỉ còn được dùng với quy mô nhỏ bởi cả hai phía trong Nội chiến Hoa Kỳ. Pháo binh tên lửa hiện đại bắt đầu được dùng trong Thế chiến II với các hệ thống như Nebelwerfer của Đức, dòng Katyusha của Liên Xô, và một số hệ thống quy mô nhỏ hơn của phe Đồng minh phương Tây và Nhật Bản. Ngày nay, rocket pháo binh thường được dẫn hướng bằng hệ dẫn trong hoặc GPS để bảo đảm độ chính xác..

Pháo binh tên lửa và pháo binh truyền thống Pháo binh tên lửa

Pháo binh tên lửa hầu như không (hoặc rất ít) tạo giật, trong khi pháo binh truyền thống tạo lực giật rất lớn. Pháo truyền thống, nếu bắn ngoài một góc rất hẹp, thường phải chống giật chắc chắn; khi đã vào trạng thái chống giật thì gần như bất động, khó cơ động ngay. Pháo binh tên lửa cơ động hơn nhiều, bắn xong có thể đổi vị trí ngay (“bắn – rời vị trí”), nên khó bị đối phương bắt bám. Về lý thuyết, bệ phóng tên lửa còn có thể bắn khi đang di chuyển. Tuy nhiên, hệ thống tên lửa lại tạo luồng phụt rất lớn ở phía sau nên cũng có những hạn chế riêng: dễ bị phát hiện theo hướng bắn, và luồng phụt có thể làm hỏng chính xe phóng hoặc các phương tiện ở gần.
Pháo binh tên lửa thường không đạt được độ chính xác và khả năng bắn kéo dài như pháo binh nòng. Bù lại, nó có thể thực hiện một đòn đánh hủy diệt mạnh bằng cách phóng cùng lúc một lượng lớn chất nổ, tạo hiệu ứng choáng và khiến mục tiêu không kịp ẩn nấp. Pháo nòng hiện đại có điều khiển máy tính đã bắt đầu làm được điều tương tự với kỹ thuật nhiều đạn chạm mục tiêu đồng thời (Multiple Round Simultaneous Impact-MRSI), nhưng việc MRSI có thật sự khả thi trong chiến đấu hay không vẫn còn là câu hỏi. Ngược lại, tên lửa pháo binh dẫn đường hiện đại lại rất chính xác nhờ các hệ thống dẫn đường hiện đại, tiệm cận các hệ pháo nòng dẫn đường tốt nhất.
Một nhược điểm lớn của pháo binh tên lửa là dấu vết bắn rất rõ: dải khói dày chỉ ra chính xác hướng xuất phát loạt bắn. Tuy vậy, do thời gian bắn rất ngắn, đơn vị tên lửa thường kịp cơ động khỏi khu vực.
Pháo nòng dài có thể dùng trinh sát tiền phương để chỉnh phần tử bắn nên càng bắn càng chính xác; điều này thường không thực tế với pháo binh tên lửa.
Đạn pháo thường nhỏ hơn đạn tên lửa, nhưng để bắn xa như tên lửa thì khẩu pháo phải rất lớn; vì vậy, tên lửa thường đạt tầm xa hơn trong khi bệ phóng vẫn đủ nhỏ để đặt trên xe cơ động. Các loại pháo siêu lớn như Paris Gun hay Schwerer Gustav đã bị tên lửa tầm xa làm cho lỗi thời.
Về tốc độ bắn: nếu hỏa lực pháo được dùng để chuẩn bị tiến công (thường là vậy) thì một loạt bắn ngắn nhưng mạnh sẽ khiến đối phương ít thời gian hơn để tản quân hoặc chui vào công sự.
Độ chính xác cao của pháo nòng dài giúp nó bắn được mục tiêu gần với quân ta; cộng với khả năng bắn duy trì, pháo nòng phù hợp hơn cho nhiệm vụ bắn phòng ngự. Chính xác và triển khai phần tử nhanh cũng khiến pháo nòng là lựa chọn tốt cho mục tiêu di động và cho nhiệm vụ phản pháo.
Nhiều hệ thống pháo phản lực phóng loạt hiện nay đã bắn được tên lửa có điều khiển, xóa bớt nhược điểm về độ chính xác – đổi lại là chi phí cao hơn và độ tin cậy có thể giảm.^[1]