Yekaterina Pavlovna của Nga
| Yekaterina Pavlovna của Nga | |
|---|---|
| Công tước phu nhân xứ Oldenburg | |
 Chân dung bởi Johann Friedrich August Tischbein | |
| Vương hậu Württemberg | |
| Tại vị | 30 tháng 10 năm 1816 – 9 tháng 1 năm 1819 |
| Tiền nhiệm | Charlotte Augusta của Liên hiệp Anh và Hannover |
| Kế nhiệm | Pauline Therese xứ Württemberg |
| Thông tin chung | |
| Sinh | 21 tháng 5 năm 1788 Cung điện Yekaterina, Sainkt-Petersburg, Đế quốc Nga |
| Mất | 9 tháng 1 năm 1819 (30 tuổi) Stuttgart, Württemberg |
| An táng | Württemberg Mausoleum, Stuttgart |
| Phối ngẫu |
|
| Hậu duệ |
|
| Hoàng tộc | Nhà Romanov |
| Thân phụ | Pavel I của Nga  |
| Thân mẫu | Sophie Dorothee xứ Württemberg |
| Tôn giáo | Chính thống giáo Nga |
Yekaterina Pavlovna của Nga (tiếng Nga: Екатерина Павловна; 21 tháng 5 năm 1788 (lịch cũ: 10 tháng 5) – 9 tháng 1 năm 1819) là Vương hậu Württemberg từ ngày 30 tháng 10 năm 1816 cho đến khi qua đời vào năm 1819 với tư cách là vợ của Wilhelm I của Württemberg.[1]
Yekaterina Pavlovna (sau khi tái giá được tôn xưng là Vương hậu Katharina xứ Württemberg) là một trong những công chúa Nga có ảnh hưởng chính trị và đạo đức lớn nhất châu Âu đầu thế kỷ XIX.
Những năm đầu đời
Yekaterina Pavlovna sinh năm 1788 ở Tsarskoye Selo, là người con thứ sáu và là con gái thứ tư của Pavel I của Nga và Sophie Dorothee xứ Württemberg.[2] Yekaterina Pavlovna được đặt tên theo bà nội là Yekaterina II của Nga.
Được miêu tả là xinh đẹp, tính tình lanh lợi hoạt bát. Bà có một tuổi thơ trôi qua êm đềm, và việc giáo dưỡng luôn được mẹ bà đích thân giám sát chặt chẽ. Yekaterina được hưởng nền giáo dục ưu tú bậc nhất, không chỉ thông qua các gia sư danh tiếng mà còn không ngừng tự trau dồi kiến thức bằng việc đọc những tác phẩm văn học mới xuất bản và giao du với nhiều nhân vật kiệt xuất đương thời. Trong gia đình, Yekaterina được gọi thân mật là “Katya”, đặc biệt gắn bó với các anh chị em của mình, nhất là trưởng huynh Aleksandr (sau này là Sa hoàng Aleksandr I). Mối quan hệ giữa Ekaterina và Hoàng trưởng huynh vô cùng khắng khít suốt cả đời. Người đương thời truyền rằng bà là em gái được được Aleksandr yêu thương nhất, đồng thời là một trong số rất ít người được ông yêu mến vô điều kiện. Trong thư từ gửi cho em gái, Aleksandr thường bộc lộ tình cảm bằng những lời lẽ tha thiết như: “Ta thuộc về muội, bằng cả trái tim và linh hồn, suốt trọn đời.”, “Ta cảm thấy mỗi ngày trôi qua lại càng yêu muội hơn.”, “Không thể có chuyện yêu muội nhiều hơn thế này nữa.”
Mặc dù khi Yekaterina chào đời, Pavel và Maria ban đầu có phần thất vọng vì lại sinh thêm một cô con gái nữa, song theo thời gian, Yekaterina dần trở thành người con gái được mẫu thân yêu quý nhất.
Cuộc hôn nhân đầu tiên
Khi các cuộc Chiến tranh Napoléon vẫn còn đang diễn ra, Napoléon I không có con nối dõi, đã sắp đặt việc ly hôn với người vợ mà ông yêu quý nhưng đã lớn tuổi, Hoàng hậu Joséphine, nhằm kết hôn với một người vợ mới có xuất thân cao quý, thiết lập quan hệ với hoàng tộc châu Âu và sinh ra người thừa kế mà ông hằng mong mỏi. Dù cuộc ly hôn chỉ chính thức diễn ra vào năm 1810, Napoléon đã tìm kiếm một tân hôn thê từ nhiều năm trước đó và nghiêm túc cân nhắc Yekaterina như một ứng viên. Ngoài những yếu tố cá nhân, một cuộc hôn nhân như vậy còn mang lại lợi thế chiến lược, khi có thể kéo Đế quốc Nga về phía Pháp. Vấn đề này đã được phái đoàn Pháp, theo sự chỉ đạo của Talleyrand, bóng gió hoặc trực tiếp đề cập trong cuộc gặp với phái đoàn Nga tại Erfurt năm 1808. Gia đình Yekaterina vô cùng kinh hoàng trước viễn cảnh ấy, và Hoàng thái hậu lập tức sắp đặt một cuộc hôn nhân cho con gái với cháu trai của bà, Công tước Georg xứ Oldenburg.
Vì vậy, Yekaterina kết hôn với người anh em họ đời thứ nhất của mình, Công tước Georg xứ Oldenburg, vào ngày 3 tháng 8 năm 1809. Georg là con trai thứ hai của Peter, Công tước xứ Oldenburg và phu nhân Friederike xứ Württemberg. Hai vợ chồng cư trú tại Tver, nơi Georg được bổ nhiệm làm Toàn quyền. Tại đây, Yekaterina tổ chức một đời sống cung đình xa hoa, thường xuyên mở vũ hội, yến tiệc long trọng và các buổi tiếp đãi theo mô thức triều đình Hoàng gia, nhằm tạo dựng tại Tver một “Tiểu Sankt-Peterburg”.
Cuộc hôn nhân nhanh chóng được ban phúc với hai người con trai: Peter Georg (sinh năm 1810) và Konstantin Friedrich Peter (sinh năm 1812). Dù là cuộc hôn phối do gia đình sắp đặt, Yekaterina hết lòng yêu thương phu quân, đời sống hôn nhân của họ được xem là hòa hợp. Người đương thời nhận xét rằng Georg không phải là người tuấn tú, nhưng Yekaterina lại gắn bó sâu sắc với ông. Vì vậy, cái chết của Georg năm 1812 vì bệnh thương hàn là một cú sốc vô cùng nặng nề đối với bà. Khi ấy, họ mới chỉ chung sống chưa đầy ba năm, Yekaterina vừa là mẹ của hai con thơ và mới 24 tuổi.
Trong thời gian sinh sống tại Tver cùng Georg, Yekaterina đã bảo trợ cho Nikolay Karamzin trong việc biên soạn tác phẩm lịch sử nổi tiếng sau này của ông. Nga hoàng Aleksandr I cũng chịu ảnh hưởng từ những tư tưởng bảo thủ và yêu nước của nhóm trí thức mà bà giữ vai trò chi phối. Năm 1812, một số phần tử âm mưu phế truất Nga hoàng thậm chí còn nuôi tham vọng tôn Yekaterina lên ngôi Nữ hoàng Yekaterina III. Cũng trong năm đó, bà ủng hộ đề xuất triệu tập dân binh toàn quốc và thành lập một trung đoàn khinh binh riêng, đơn vị này đã tham gia nhiều trận đánh lớn trong thời kỳ chiến tranh.
Vương hậu Württemberg
Sau khi Georg, Công tước xứ Oldenburg qua đời, Yekaterina ở bên các anh em trong hoàng tộc Nga trong nhiều năm, đặc biệt là Hoàng huynh Aleksandr I, Nga hoàng, người mà bà có quan hệ vô cùng thân thiết. Trong giai đoạn 1813–1815, Yekaterina cùng anh trai sang Anh quốc, diện kiến Nhiếp chính vương của Anh. Năm 1815, bà tiếp tục tháp tùng hoàng huynh tại Hội nghị Vienna, nơi định hình lại trật tự châu Âu sau các cuộc chiến tranh Napoleon. Tại những chuyến đi này, Yekaterina không chỉ giữ vai trò biểu tượng, mà còn ảnh hưởng nhất định đến các quyết sách chính trị của Nga hoàng. Cũng trong thời gian đó, bà tích cực xúc tiến hôn sự giữa em gái út Anna Pavlovna và Willem II, Thân vương xứ Oranje, đặt nền móng cho mối liên kết Nga – Hà Lan về sau.
Tại Anh quốc, Yekaterina gặp Wilhelm, Vương thái tử xứ Württemberg, người là anh họ của bà. Hai người yêu nhau từ cái nhìn đầu tiên. Tuy nhiên, Wilhelm lúc ấy đã kết hôn với chính thất là Karoline Auguste, Công nữ xứ Bayern. Cuộc hôn nhân giữa Wilhelm và Karoline Auguste vốn chỉ là liên hôn chính trị gấp gáp, nhằm né tránh sự sắp đặt của Napoleon, trên thực tế chưa từng hòa hợp. Cả hai khi xin hủy hôn đều xác nhận rằng hôn nhân chưa từng viên phòng. Tòa Thánh Vatican sau đó chuẩn thuận hủy hôn dựa trên lý do này. Không lâu sau, năm 1816, Karoline Auguste tái giá với Franz I, Hoàng đế Áo, trở thành Hoàng hậu Áo.
Đầu năm 1816, Yekaterina và Wilhelm cử hành đại hôn tại Sankt-Peterburg. Ngay sau đó, họ sinh được Vương nữ trưởng: Marie Frederikke Charlotte, sinh ngày 30 tháng 10 năm 1816. Trùng hợp thay, cùng ngày ấy, Friedrich I, Quốc vương Württemberg, phụ vương của Wilhelm, băng hà. Wilhelm kế vị ngai vàng, Yekaterina chính thức được tôn làm Vương hậu Katharina của Württemberg. Tại quê hương mới, Vương hậu nhanh chóng nổi danh là bậc mẫu nghi nhân từ. Bà thành lập nhiều cơ sở từ thiện, nâng đỡ giáo dục sơ cấp, tổ chức quỹ cứu tế lớn trong nạn đói năm 1816.
Năm 1818, Vương hậu sinh thêm Vương nữ thứ Sophie Frederike Mathilde, sau này hôn phối với William III xứ Oranje, cháu ngoại của Yekaterina, trở thành Vương hậu Hà Lan.
Qua đời
Tháng 1 năm 1819, chỉ sáu tháng sau khi sinh hạ con gái út, Vương hậu Katharina băng hà tại Stuttgart, do nhiễm trùng da biến chứng viêm phổi ở tuổi 30 tuổi. Quốc vương Wilhelm, thương tiếc khôn nguôi, đã cho xây Lăng Württemberg tại Rotenberg (Stuttgart) để tưởng niệm vợ mình. Sau này, ông tái giá với Pauline Therese, Công nữ xứ Württemberg, cũng là em họ của ông.
Bà để lại bốn người con, trong đó trưởng tử mới chỉ chưa đầy tám tuổi. Sau khi bà mất, các hài tử được phân nuôi tại hai hoàng gia khác nhau.
Con cái
Yekaterina Pavlovna của Nga có hai con trai với Georg xứ Oldenburg:
- Peter Georg Paul Alexander xứ Oldenburg (30 tháng 8 năm 1810 – 16 tháng 11 năm 1829); Qua đời khi còn trẻ, chưa kịp lập gia thất, không để lại hậu duệ.
- Konstantin Friedrich Peter xứ Oldenburg (26 tháng 8 năm 1812 – 14 tháng 5 năm 1881); kết hôn với Vương nữ Therese xứ Nassau-Weilburg. Có hậu duệ, duy trì huyết mạch Oldenburg về sau.
Yekaterina Pavlovna của Nga và Wilhelm I của Württemberg có những hai con gái:
- Maria Friederike Charlotte của Württemberg (30 tháng 10 năm 1816 – 4 tháng 1 năm 1887); kết hôn với Bá tước Alfred von Neipperg (1807-1865), con trai cả của Bá tước Adam Albert von Neipperg và người vợ đầu tiên là Nữ Bá tước Teresa xứ Pola-Treviso (1778-1815), con trai kế của Maria Ludovica của Áo.
- Sophie Friederike Mathilde của Württemberg (17 tháng 6 năm 1818 – 3 tháng 6 năm 1877); kết hôn với Willem III của Hà Lan.
Gia phả
| Gia phả của Yekaterina Pavlovna của Nga | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Tham khảo
- ↑ Massie 1990, tr. 35–36.
- ↑ Massie 1990, tr. 37.
Nguồn tài liệu
- Massie, Suzanne (1990). Pavlovsk : the life of a Russian palace [Pavlovsk: Cuộc sống trong Cung điện Nga]. Boston : Little, Brown. ISBN 978-0-316-54970-7.
- Arturo Beeche. The Grand Duchesses
- Detlef Jena. Katharina Pawlowna. Großfürstin von Russland – Königin von Württemberg
- W. Bruce Lincoln. The Romanovs: Autocrats of All the Russias
- Guide 2 Women Leaders
