Bước tới nội dung

Xúp đậu lăng

Sửa liên kết
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Xúp đậu lăng
Xúp đậu lăng Ai Cập
Tên khácshurbat al-adas, mercimek, tlokheh, shorbay neesik, Linsensuppe
LoạiXúp
BữaMón khai vị
Thành phần chínhĐậu lăng (xanh, nâu, đỏ, vàng hoặc đen)

Xúp đậu lăng là món xúp có đậu lăng là nguyên liệu chính; có thể sử dụng đậu lăng nâu, đỏ, vàng, xanh hoặc đen, có hoặc không có vỏ. Đậu lăng vàng và đỏ đã bóc vỏ sẽ tan ra trong quá trình nấu, tạo thành món xúp đặc. Xúp đậu lăng là món ăn chủ yếu ở khắp châu Âu, Mỹ Latinh và Trung Đông.

Lịch sử và văn học Xúp đậu lăng

Đậu lăng được tìm thấy trong các lớp thời kỳ đồ đá cũ và đồ đá giữa của hang Franchthi ở Hy Lạp (13.000 đến 9.500 năm trước), vào cuối thời kỳ đồ đá giữa tại Mureybet và Tell Abu Hureyra ở Syria, và tại các địa điểm có niên đại 8000 năm trước Công nguyên ở khu vực Jericho. Aristophanes (thế kỷ 5 - 4 trước Công nguyên) gọi nó là "món ngon ngọt ngào nhất".[1] Di vật của đậu lăng được tìm thấy trong các lăng mộ hoàng gia ở Khu lăng mộ Thebes ở Ai Cập, có niên đại 2400 năm trước Công nguyên.[2] Sách dạy nấu ăn Apicius của La Mã, được biên soạn vào thế kỷ 1 sau Công nguyên, bao gồm một công thức nấu xúp đậu lăng với hạt dẻ.[3]

Xúp đậu lăng được nhắc đến trong Kinh Thánh: trong Sáng thế ký 25:30-34, Ê-sau sẵn sàng từ bỏ quyền thừa kế của mình để đổi lấy một nồi xúp đậu lăng đỏ thơm ngon do anh trai mình là Gia-cốp nấu.[4][5] Câu chuyện này cho thấy xúp đậu lăng đã được ăn ở Israel cổ đại.[4] Trong truyền thống Do Thái, xúp đậu lăng được phục vụ vào những lúc tang lễ; hình tròn của đậu lăng tượng trưng cho một chu kỳ hoàn chỉnh của cuộc sống.[5]

Các loại Xúp đậu lăng

Một số loại đậu lăng được sử dụng trong xúp đậu lăng.

Xúp đậu lăng có thể bao gồm các loại rau như cà rốt, khoai tây, cần tây, rau mùi tây, cà chua, bí ngô, chuối chín và hành tây. Các gia vị phổ biến là tỏi, lá nguyệt quế, thì là, dầu ô liu, bạch đậu khấu và giấm. Đôi khi nó được trang trí với bánh mì nướng giòn hoặc các loại thảo mộc thái nhỏ hoặc bơ, dầu ô liu, kem hoặc sữa chua. Xúp đậu lăng Ấn Độ chứa nhiều loại gia vị thơm.

Trong ẩm thực Iraq và Levant, xúp được nêm gia vị bằng nghệ và thì là và phủ lên trên bằng mì sợi mỏng rang gọi là sha'iriyya (شعيرية), và được dùng kèm với chanh để vắt.[6][7][8] Ở Trung Đông, việc thêm nước chanh tạo ra vị chua cay nồng và làm giảm độ ngấy của món ăn.[9] Rishta là một loại xúp đậu lăng và mì ống truyền thống được làm ở Lebanon.[10] Ở Ai Cập và khắp Trung Đông, xúp thường được xay nhuyễn trước khi dùng và theo truyền thống được tiêu thụ vào mùa đông.[11][12]

Dinh dưỡng Xúp đậu lăng

Súp đậu lăng được công nhận là rất bổ dưỡng, là nguồn cung cấp protein, chất xơ, sắt và kali dồi dào.[13]

Xem thêm Xúp đậu lăng

  • Danh sách món xúp
  • Dal, món ăn chế biến từ đậu lăng của Ấn Độ
  • Xúp Ezogelin, một loại xúp đậu lăng và lúa mì của Thổ Nhĩ Kỳ
  • Gheymeh, món hầm đậu lăng của Iran với thịt đỏ ăn kèm với cơm
  • Haleem, một loại xúp với lúa mì, lúa mạch, đậu lăng và thịt
  • Xúp đậu Hà Lan

Tham khảo Xúp đậu lăng

  1. ↑ "Did You Know: Food History - A Short History of Lentils". www.cliffordawright.com. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 10 tháng 12 năm 2018.
  2. ↑ O'Hara, Julie (ngày 7 tháng 1 năm 2009). "Lentils: A Legume For The Ages". NPR (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 29 tháng 3 năm 2022.
  3. ↑ Hodgson, Moira (ngày 30 tháng 11 năm 1997). "FOOD; Hail the Humble Lentil: To Enrich Soup or Meat and Fish". The New York Times (bằng tiếng Anh). ISSN 0362-4331. Truy cập ngày 29 tháng 3 năm 2022.
  4. 1 2 Shafer-Elliott, Cynthia (2022), Fu, Janling; Shafer-Elliott, Cynthia; Meyers, Carol (biên tập), "Fruits, Nuts, Vegetables, and Legumes", T&T Clark Handbook of Food in the Hebrew Bible and Ancient Israel, T&T Clark Handbooks (bằng tiếng Anh) (ấn bản thứ 1), London: T&T Clark, tr. 151, ISBN 978-0-567-67982-6, truy cập ngày 27 tháng 7 năm 2025
  5. 1 2 Rabbi N. Daniel Korobkin (ngày 26 tháng 11 năm 2008). "Lentil Soup". Jewish Journal. Truy cập ngày 10 tháng 12 năm 2018.
  6. ↑ "Recipe of the week: Rishta – lentil and pasta soup". The Week (bằng tiếng Anh). ngày 4 tháng 4 năm 2022. Truy cập ngày 8 tháng 12 năm 2025.
  7. ↑ Geha, Joseph (ngày 15 tháng 3 năm 2023). Kitchen Arabic: How My Family Came to America and the Recipes We Brought with Us (bằng tiếng Anh). University of Georgia Press. ISBN 978-0-8203-6402-5. Truy cập ngày 8 tháng 12 năm 2025.
  8. ↑ "Smat (Arab Lentil Soup With Noodles) Recipe - Nadir Abu-Seif". Asif Culinary Institute. Truy cập ngày 8 tháng 12 năm 2025.
  9. ↑ "Vegetarians in Paradise/Lentil History, Lentil Nutrition, Lentil Recipe". www.vegparadise.com. Truy cập ngày 10 tháng 12 năm 2018.
  10. ↑ "Lentil and Pasta Soup (Rishta)". The Washington Post (bằng tiếng Anh). ngày 19 tháng 11 năm 2022. Truy cập ngày 13 tháng 1 năm 2026.
  11. ↑ "Cook in the Moment: Egyptian Red Lentil Soup". Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 3 năm 2012. Truy cập ngày 7 tháng 12 năm 2013.
  12. ↑ Salem, Dahlia. "Egyptian Lentil Soup". Truy cập ngày 7 tháng 12 năm 2013.
  13. ↑ Beans Food Facts, History, Information, Timelines Lưu trữ ngày 26 tháng 1 năm 2011 tại Wayback Machine
Lấy từ “https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Xúp_đậu_lăng&oldid=74960876”