Wikipedia:Không quy kết người khác ác ý vô căn cứ
Đây là một trang thông tin. Trang này nhằm giải thích quy định về Wikipedia:Không tấn công cá nhân, Wikipedia:Thái độ văn minh, Wikipedia:Giữ thiện ý và Wikipedia:Quấy rối. Đây không phải là bài bách khoa, quy định hay hướng dẫn chính thức. Do đó, những thông tin này có thể có nhiều mức độ đồng thuận, từ những thông lệ đang được áp dụng rộng rãi cho đến những đề xuất của nhóm nhỏ, và chưa được kiểm tra chặt chẽ như các quy định chính thức. |
| Tóm tắt trang này: Không cáo buộc người khác ác ý mà không đưa bằng chứng. |
Trên Wiki Scholarship, quy kết ác ý vô căn cứ là hành vi một thành viên cáo buộc thành viên khác hoặc một nhóm thành viên có hành vi sai trái mà không đưa ra bằng chứng, đặc biệt là khi các cáo buộc này có tính chất lặp đi lặp lại hoặc nghiêm trọng. Hành vi này thường tấn công vào uy tín, danh dự hoặc nhân phẩm của người khác, tương tự như hành vi phỉ báng. Do các cáo buộc sai lệch hoặc thiếu căn cứ có thể gây tổn hại nghiêm trọng đến môi trường biên tập mang tính cộng tác như Wikipedia nên hành vi quy kết ác ý vô căn cứ thường được coi là một hình thức tấn công cá nhân, có thể dẫn đến chế tài.
Nếu bạn có nhiều bận tâm về động cơ ngầm nào đó của thành viên thì trước hết nên trao đổi trực tiếp. Trong trường hợp không thể thực hiện được, bạn cần phải trình bày các vấn đề này kèm theo bằng chứng rõ ràng thông qua các quy trình giải quyết mâu thuẫn.
Cần tránh việc cáo buộc một người quy kết ác ý chỉ vì họ có quan điểm khác biệt, phóng đại vấn đề hoặc phản ứng thái quá trước một tình huống thông thường (chẳng hạn như gọi sửa đổi của bạn là "phá hoại"). Tuy nhiên, cần đặc biệt thận trọng trước những hành vi công khai công kích uy tín của thành viên khác bằng các tuyên bố không thể hoặc không nên chứng minh trực tiếp trên wiki (ví dụ như lan truyền tin đồn rằng một thành viên "có vẻ là" tội phạm/kẻ độc tài hoặc "có thể được" trả tiền để cố tình phát tán thông tin sai lệch trên Wikipedia). Đặc biệt, tuyệt đối không được công khai các cáo buộc nghiêm trọng trong đời thực khi không có bằng chứng rõ ràng, ngay cả khi bạn tin rằng những cáo buộc đó là đúng. Nếu bạn có quan ngại nghiêm trọng thì xin vui lòng gửi thông tin kèm theo bằng chứng qua các kênh riêng tư phù hợp của Wikimedia Foundation.
Ví dụ
- Một người mới tham gia Wikipedia xóa nhầm một đoạn văn do chưa thông thạo mã nguồn.
- Quy kết ác ý: "Tài khoản này rõ ràng là một kẻ phá hoại, một tài khoản con rối nằm vùng đang cố tình xóa bỏ tri thức nhân loại, cần phải bị cấm ngay lập tức!"
- Thực tế: Người đó chỉ đang loay hoay học cách chỉnh sửa. Đây là hành động cắn người mới đến từ chính quy kết vô căn cứ.
- Một điều phối viên xóa một bài viết vì vi phạm bản quyền hoặc không đủ độ nổi bật.
- Quy kết ác ý: "Anh/chị ta là kẻ lạm quyền để tự ý xóa những ý kiến trái chiều và xua đuổi những người đóng góp mới."
- Thực tế: Điều phối viên chỉ đang bảo vệ Wikipedia khỏi rắc rối pháp lý hoặc sự lộn xộn của thông tin tạp nham.
- Hai người cùng vào bỏ phiếu
Đồng ý cho đề cử bài viết tốt cho một chủ đề vì họ có cùng sở thích.- Quy kết ác ý: "Hai cái tên này chắc chắn là một người. Đây là hành vi dùng tài khoản rối để thao túng kết quả thảo luận."
- Thực tế: Đó là hai cá nhân độc lập có chung góc nhìn.
- Một người viết bài về một nghệ sĩ mới với thái độ tích cực.
- Quy kết ác ý: "Rõ ràng bạn đã nhận tiền từ công ty giải trí của nghệ sĩ này để viết bài quảng cáo trá hình."
- Thực tế: Người viết chỉ đơn giản là một người hâm mộ nghệ sĩ đó.
- Thành viên A phát hiện Thành viên B viết không trung lập rất nhiều lần dù đã nhắc nhở và báo cáo ra tin nhắn cho bảo quản viên.
- Quy kết ác ý (thường từ người thân thiết với Thành viên B): "Thành viên A đang cố tình triệt hạ người khác. Đây là hành vi độc tài, muốn nắm quyền sinh quyền sát để duy trì vị thế độc tôn của mình ở đây! Hãy mau cản Thành viên A lại!"
- Thực tế: Thành viên A tuân thủ đúng quy định Wikipedia và xử lý. Thành viên B không sai phạm thì không có lý do gì Thành viên A sẽ để ý.
- Thành viên D đóng góp vào bài viết mà từng được Thành viên C viết chính cách đây 5–10 năm. Thành viên C {{đã nghỉ việc}}.
- Quy kết ác ý: "Thành viên D thực chất chính là Thành viên C quay trở lại dưới một cái tên khác. Cách dùng từ và sự quan tâm đặc biệt đến bài viết cũ này cho thấy đây là một tài khoản kế tục đang cố tình lẩn tránh sự giám sát của cộng đồng. Đây là hành vi gian dối nhằm thao túng nội dung!"
- Thực tế: Thành viên D chỉ là cùng sở thích với Thành viên C.