Wikipedia:Ứng cử viên bài viết chọn lọc/Lịch sử

Lịch sử

Biểu quyết này đã kết thúc, xin đừng sửa đổi! Mọi ý kiến xin ghi bên ngoài khung!
Kết quả: Ứng cử viên Bài viết chọn lọc thành công. Biheo2812 (thảo luận) 02:44, ngày 13 tháng 10 năm 2025 (UTC)

Lịch sử là nghiên cứu chung về quá khứ. Định nghĩa cơ bản là vậy nhưng lĩnh vực này lại có sức hấp dẫn lớn đối với nhiều người, điển hình như khi cùng bàn luận về diễn biến hoặc kinh nghiệm rút ra từ một sự kiện nào đó. Hiểu biết lịch sử để hiểu tường tận cuộc sống và định hướng cho thế hệ sau, để biết tư duy và hoàn thiện bản thân, và để có thêm tình yêu đối với đất nước, dân tộc. Như một ý kiến đã nêu: "Nền tảng của lịch sử là quá khứ. Mục tiêu của lịch sử là tương lai".

Bài cơ bản cấp 2 này được tôi dịch toàn bộ từ phiên bản chọn lọc tiếng Anh trong khuôn khổ "kỷ nguyên bom tấn" của Phlsph7, tuy vậy có thể có sai sót do đây là một đề tài rộng và khó. Rất mong mọi người cùng tham gia góp ý và ủng hộ để chúng ta có thêm một bài chất lượng cao cho những độc giả có hứng thú (nhất là về chủ đề lịch sử). Xin cảm ơn! Thuyhung2112 (thảo luận) 12:20, ngày 12 tháng 9 năm 2025 (UTC)

Hướng dẫn nhận xét: Hãy viết mã {{OK}} ở mục "Đồng ý" và ghi nhận xét bên cạnh nếu ủng hộ bài viết thành bài viết tốt
Hãy viết mã {{OK?}} ở mục "Phản đối" và ghi nhận xét bên cạnh nếu thấy bài viết vẫn còn vấn đề
Hãy viết mã {{YK}} và ghi nhận xét bên cạnh ở mục "Ý kiến" nếu muốn viết những bình luận/nhận xét khác.

Đồng ý

1.  Đồng ý Bài viết chi tiết.ChopinTheChemist^{Trò chuyện} 02:12, ngày 8 tháng 10 năm 2025 (UTC)
2.  Đồng ý Không còn vấn đề gì. I ^{So bad} 02:47, ngày 8 tháng 10 năm 2025 (UTC)
3.  Đồng ý Không còn gì để chê một bài viết xuất sắc như thế này cả 😊❤️ Hongkytran (thảo luận) 14:42, ngày 10 tháng 10 năm 2025 (UTC)
4.  Đồng ý Bài viết chất lượng. Who^Alone 09:06, ngày 11 tháng 10 năm 2025 (UTC)
5.  Đồng ý Một bài viết chất lượng. Dotruonggiahy12 (thảo luận) 00:23, ngày 13 tháng 10 năm 2025 (UTC)

Ý kiến

1.  Ý kiến @Thuyhung2112: Anh Nguyentrongphu gạ kèo bài này với mình từ trước mà 🐧 Hongkytran (thảo luận) 08:19, ngày 17 tháng 9 năm 2025 (UTC)

   @Hongkytran Kèo đó từ 4 tháng trước rồi, tôi có theo dõi và hồi đó cũng mong đợi xem cách dịch, cách viết sẽ như thế nào nếu bạn thực sự làm tác giả chính bài này theo giao ước kia, mà để ngâm lâu quá rồi thì chịu vậy. =)) Thuyhung2112 (thảo luận) 09:11, ngày 17 tháng 9 năm 2025 (UTC)

   @Hongkytran Thay vì làm người dịch, bạn chịu khó chuyển "công tác" sang làm người hiệu đính và trau chuốt như mình hiệu đính vô số bài của Lệ Xuân vậy 🐧 –  Băng Tỏa  22:15, ngày 21 tháng 9 năm 2025 (UTC)

   Anh ơi làm sao để thành thành viên được xác nhận mở rộng, để em đặt mục tiêu với ạ – Legendrare (thảo luận) 13:55, ngày 5 tháng 10 năm 2025 (UTC)

   @Hongkytran Xin phép hỏi ngoài bình luận ngoài lề ra thì bạn còn ý kiến gì khác hay không? Nếu không thì bạn có thể cho phiếu thể hiện sự ủng hộ của mình trước khi đề cử kết thúc (hiện còn 3 ngày). Thuyhung2112 (thảo luận) 03:08, ngày 9 tháng 10 năm 2025 (UTC)

2.  Ý kiến Bài có vấn đề ngay từ câu mở đầu: "Lịch sử (còn gọi là sử học)". "Lịch sử" và "sử học" là hai khái niệm có liên quan nhưng không hoàn toàn giống nhau. Ví dụ, nguồn này giải thích "Khái niệm lịch sử, xét ở góc độ bản thể luận là một hiện thực đã diễn ra trong quá khứ, tồn tại độc lập khách quan, là đối tượng nghiên cứu của nhiều ngành khoa học trong đó có sử học....". Vậy bài này cần xác định rõ từ đầu là đang nói về khái niệm "lịch sử" hay "sử học". GV (thảo luận) 08:46, ngày 18 tháng 9 năm 2025 (UTC)

   @Grenouille vert Trước mắt tôi đã lược bỏ phần "còn gọi" ấy đi rồi. Bây giờ về mặt khái niệm thì tôi có tra cứu và thấy được hai phạm trù liên quan đến lịch sử: (a) những gì đã xảy ra một cách khách quan, gần giống khái niệm về quá khứ; (b) nghiên cứu về những gì đã xảy ra, theo hướng nhận thức lịch sử nhiều hơn. Xét về khía cạnh trên thì bản thân tôi nhận thấy bài này đang nghiêng về phạm trù (b) nhưng có phần nào nói tới phạm trù (a), còn bài "Lịch sử thế giới" hướng đến phạm trù (a) là chính (trong bài có ghi chú đầu trang nói ra phần này).

   Bởi vì bạn có đề cập đến sự khác biệt của 2 phạm trù nên tôi đã nghĩ đến khả năng phải xin ý kiến việc đổi tên cả hai bài nói trên lại ("lịch sử" thành "sử học" và "lịch sử thế giới" thành "lịch sử"). Tuy nhiên bên tiếng Anh đã có đề xuất di chuyển bài gần giống như vậy nhưng bị phản đối 100% nên tôi cho rằng viễn cảnh đó là khó có thể xảy ra. Thuyhung2112 (thảo luận) 11:15, ngày 18 tháng 9 năm 2025 (UTC)

   vậy là bậy rồi >>> "Người viết về thiên nhiên trên miền đồng bằng" (thảo luận) 12:18, ngày 18 tháng 9 năm 2025 (UTC)

3. Thuyhung2112 Do khác biệt giữa hai ngôn ngữ tiếng Anh và tiếng Việt thôi. Trong tiếng Việt, Sử học là ngành học nghiên cứu về sử, còn Lịch sử nó bao gồm cái "lịch sử" (quá khứ) và nó cũng chính là 1 ngành học. Đại khái không phải là 2 cái khác nhau độc lập. Mà 1 cái nó chứa cái còn lại >>> "Người viết về thiên nhiên trên miền đồng bằng" (thảo luận) 12:11, ngày 18 tháng 9 năm 2025 (UTC)

   Trong trường hợp này thì cứ giữ nguyên mà không cần sửa, chỉ cần trỏ chuyển hướng Sử học về trang Lịch sử này. nếu sau này ai có thể viết 'cái "lịch sử" (quá khứ)' thì chỉ việc tạo trang đại loại là Lịch sử (khái niệm). Nói chung giữ nguyên khỏi sửa >>> "Người viết về thiên nhiên trên miền đồng bằng" (thảo luận) 12:16, ngày 18 tháng 9 năm 2025 (UTC)

4.  Ý kiến Thuyhung2112 bạn nên lược phần dịch tiếng Anh ở ngay đầu bài, do theo mình, khái niệm lịch sử đã quá phổ thông trong tiếng Việt. ChopinTheChemist^{Trò chuyện} 20:35, ngày 18 tháng 9 năm 2025 (UTC)

   @ChopinChemist ✔ Xong. Thuyhung2112 (thảo luận) 01:36, ngày 19 tháng 9 năm 2025 (UTC)

5.  Ý kiến Đoạn 2 đề mục Định nghĩa, câu 3-4 nhằm giải thích sự khác biệt giữa history (lịch sử nói chung) và a history (công trình nghiên cứu lịch sử cụ thể của một sử gia cụ thể) trong tiếng Anh và do đó không có giá trị trong tiếng Việt. Cần bỏ chỗ này.  Băng Tỏa  23:21, ngày 21 tháng 9 năm 2025 (UTC)

   Hèn gì đọc bản tiếng Việt chả hiểu gì cả. Phải lật qua bản tiếng Anh đọc mới hiểu chỗ này muốn nói cái gì. –  Băng Tỏa  23:23, ngày 21 tháng 9 năm 2025 (UTC)

   Ngồi đọc bài, sửa bài lâu đau lưng quá. Nếu bạn muốn mình sửa tiếp, xin hãy "hối lộ" bằng WikiLove để mình có động lực =)) –  Băng Tỏa  23:40, ngày 21 tháng 9 năm 2025 (UTC)

   @Băng Tỏa Đã bỏ hai câu bạn nêu. Thuyhung2112 (thảo luận) 12:08, ngày 22 tháng 9 năm 2025 (UTC)

   Bạn bỏ một câu đi nhưng vẫn giữ câu thứ hai, gây ra 2 vấn đề:

   1. Người đọc hoang mang bối rối không hiểu "văn bản lịch sử" tự dưng chui từ đâu ra, không ghi bối cảnh gì cả.
   2. "Trái lại, bản thân quá khứ là bất biến và không thể thay đổi." Trái lại với cái gì, trước đó không hề nói.

   Cần biên tập lại cả đoạn để khắc phục lỗi logic. –  Băng Tỏa  19:30, ngày 23 tháng 9 năm 2025 (UTC)

   @Băng Tỏa Tôi mới đọc lại các nguồn theo kèm (đây và đây) và đã thêm vào lại câu đã bị lược bỏ trước đó theo cách diễn đạt mới: "Ngoài ra, 'lịch sử' còn có một nghĩa khác là ghi chép về quá khứ dưới hình thức văn bản", như vậy thì sẽ có liên kết với câu ngay sau. Lý do là hai cuốn sách tôi đã dẫn không đề cập đến yếu tố danh từ đếm được (đặc thù trong tiếng Anh) mà chỉ nhắc đến một tầng nghĩa khác của thuật ngữ "history". Mặt khác, mục đích của đoạn 2 phần định nghĩa chủ yếu là xác định những cách hiểu khác về lịch sử (vốn là khái niệm gồm nhiều nghĩa) nên tôi thấy trừ chỗ "danh từ đếm được" thì còn lại vẫn hợp logic. Thuyhung2112 (thảo luận) 05:18, ngày 24 tháng 9 năm 2025 (UTC)

   Mãi hôm nay mình mới có thời gian onl WP nên mình đã sửa thêm cho bạn. Nhưng mình chỉ mới sửa tới hết mục Phê phán sử liệu. Nhìn chung mình thấy tuy thuật ngữ bạn dịch chính xác nhưng hành văn vẫn sặc mùi "dịch". Bạn thử tưởng tượng thế này, giáo trình đại học ở Việt Nam dễ hiểu như thế nào thì bài Wikipedia cũng nên ở mức đó. Câu cú nên giống câu người Việt thường viết. Chứ bắt chước cách hành văn của tiếng Anh không có ý nghĩa gì cả, vì cách vận hành của mỗi ngôn ngữ đều khác nhau. Bạn nên dành thời gian trau chuốt thêm cho bài, đọc nguồn rồi mạnh tay viết lại theo cách hiểu của bạn, nhờ bạn bè giỏi văn hỗ trợ, hoặc có một cách nhanh hơn là nhờ AI viết lại giùm. –  Băng Tỏa  02:35, ngày 11 tháng 10 năm 2025 (UTC)

   @Thuyhung2112: Trong một lần đang lướt TikTok, mình có xem một clip review cuốn Phương pháp Sử học: những nguyên tắc cơ bản của nhà nghiên cứu lịch sử Nguyễn Thế Anh trực thuộc Đại học Văn khoa Sài Gòn xuất bản lần đầu trước năm 1975. Ông là người tiên phong giới thiệu các trường phái sử học phương Tây vào Việt Nam, vì vậy khả năng cao tư duy và phương pháp của vị sử gia trong tác phẩm nói trên sẽ rất cần thiết cho một bài viết hàn lâm như thế này. Bạn nên tham khảo, giá cả cũng hợp túi tiền 😊❤️ Hongkytran (thảo luận) 14:33, ngày 26 tháng 9 năm 2025 (UTC)

6. Tính đến hôm nay đề cử đã mở được 25/30 ngày nhưng vẫn chưa có ai quyết định ủng hộ gắn sao. Đã có không dưới một ứng viên gục ngã trước ngưỡng cửa ấy vì đề cử bị rơi vào quên lãng, và tôi không muốn nhìn thấy lịch sử lặp lại với bài này (không có ý chơi chữ ở đây). Thuyhung2112 (thảo luận) 02:32, ngày 7 tháng 10 năm 2025 (UTC)

   P/s: điều tiếc nuối nhất lúc này là sau khi trừ cặp namespace User thì tôi vẫn bị thiếu, tức là không thể có phiếu ủng hộ bài của chính mình, thế này còn gì buồn hơn nữa. Thuyhung2112 (thảo luận) 07:39, ngày 10 tháng 10 năm 2025 (UTC)

Biểu quyết này đã kết thúc, xin đừng sửa đổi! Mọi ý kiến xin ghi bên ngoài khung!

•  Bình luận: @Thuyhung2112 Bạn vẫn cần phải tiếp tục biên tập và trau chuốt lại bài này. Nhiều chỗ đọc không hiểu gì hết. Ví dụ:
  1. Đề mục Tổng hợp lịch sử: đoạn đầu, 3 câu cuối của đoạn 2, nửa đầu đoạn 3.
  2. "Những nước này dưới địa vị đế chế thuốc súng đã khai phá và thực dân hóa nhiều khu vực rộng lớn trên thế giới. Kết quả là châu Mỹ được kết nối vào mạng lưới toàn cầu, kích hoạt một cuộc trao đổi sinh học lớn gồm cả thực vật, động vật, con người và bệnh tật."
  3. "Areas of historical study can also be categorized by the geographic locations they examine." ⇒ "Lĩnh vực nghiên cứu lịch sử cũng có thể được phân loại theo vị trí địa lý được khảo sát." Không cần 3 từ cuối đâu vì ngữ cảnh đã rất rõ ràng rồi, ai cũng sẽ ngầm hiểu những khu vực địa lý này chính là đề tài nghiên cứu luôn (nghiên cứu chứ không phải "khảo sát" đâu). Nên trong trường hợp này, văn phong tiếng Việt chuộng sự cô đọng, nhét thêm mấy từ đó làm câu bị thừa và nặng nề.
  4. "Giai đoạn hậu độc lập được đặc trưng bởi quá trình hiện đại hóa, tăng trưởng kinh tế và gia tăng dân số nhanh."
  5. "Giới sử học thường giới hạn phạm vi tra vấn về một chủ đề cụ thể." ⇒ Inquiry ở đây có nghĩa là nghiên cứu. Nếu gọi là "tra vấn" tức là các sử gia hỏi xong rồi thôi, không viết thành công trình nghiên cứu chỉn chu nào hết? Cần rà soát lại cách bạn dịch từ inquiry cả bài luôn, không phải chỉ mỗi chỗ này.
  6. "Nhánh này còn khảo sát việc những chính sách nào được thực thi và nhà nước gây ảnh hưởng lẫn nhau với các quốc gia khác như thế nào." ⇒ Bỏ vào ChatGPT với câu lệnh "Tìm ra điểm bất ổn của câu văn này" giùm mình nhé, lười gõ phím quá.
  7. "Phạm vi nghiên cứu của lịch sử quân sự bao gồm khảo sát các sự kiện cụ thể, chẳng hạn như phân tích một trận chiến hay tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến một cuộc chiến tranh." ⇒ Examination trong văn cảnh này không phải là "khảo sát". Khảo sát là công việc thu thập thông tin, trong khảo sát không có phân tích.
  8. "Một hướng tiếp cận mật thiết chú trọng vào kinh nghiệm xã hội thay vì hoạt động xã hội, tập trung khám phá trải nghiệm thế giới quan từ các nhóm xã hội cụ thể như giai cấp, chủng tộc, giới tính hoặc nhóm tuổi."

Tạm thời soi ra được nhiêu đây. Hôm khác mình sẽ soi tiếp.  Băng Tỏa  02:59, ngày 14 tháng 10 năm 2025 (UTC)

@Biheo2812: Mong bạn tạm hoãn việc đưa Lịch sử lên Trang Chủ BVCL nhằm tạo điều kiện cho bạn Thuyhung2112 chấn chỉnh những khiếm khuyết còn tồn đọng mới được bạn Băng Tỏa chỉ ra bên trên! Hongkytran (thảo luận) 15:06, ngày 14 tháng 10 năm 2025 (UTC)

@Băng Tỏa, Hongkytran Hôm nay bận việc nên bây giờ tôi mới có dịp phản hồi. Sau khi nhìn lại những gì đã diễn ra trong hơn một tháng qua, bản thân tôi cảm nhận đây là đề cử đã để lại nhiều tiếc nuối nhất từ trước tới giờ, dù kết quả của nó vẫn là "thành công". Một phần lý do là bởi bài chưa thể đạt đến độ hoàn thiện cao nhất, mặt khác thì tôi cũng hơi buồn vì không có nhiều thành viên phản biện sớm về những vấn đề còn tồn đọng. Hiện tại bài còn thiếu sót gì thì tôi xin nhận hết trách nhiệm và sẽ sớm cố gắng giải quyết. Theo đánh giá ban đầu về các lỗi đã chỉ ra ở trên thì tôi chấp nhận dời ngày đưa bài lên trang chính, trước mắt khoảng 1 đến 2 tuần để xử lý sai sót. Thuyhung2112 (thảo luận) 16:00, ngày 14 tháng 10 năm 2025 (UTC)

@Thuyhung2112 Tình hình dự án dạo này ai cũng bận, phản hồi sớm và quan tâm sâu sát bài của bạn là chuyện không thể. Lần sau, bạn có thể đi nhờ người quen rà bài trước khi đem bài ra ứng cử. –  Băng Tỏa  23:54, ngày 17 tháng 10 năm 2025 (UTC)