Upeneus vittatus
| Upeneus vittatus | |
|---|---|
 | |
Phân loại khoa học  | |
| Giới: | Animalia |
| Ngành: | Chordata |
| Lớp: | Actinopterygii |
| Bộ: | Syngnathiformes |
| Họ: | Mullidae |
| Chi: | Upeneus |
| Loài: | U. vittatus |
| Danh pháp hai phần | |
| Upeneus vittatus (Forsskål, 1775) | |
| Các đồng nghĩa | |
Upeneus vittatus là một loài cá biển thuộc chi Upeneus trong họ Cá phèn. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1775.
Từ nguyên
Tính từ định danh vittatus trong tiếng Latinh nghĩa là ("có sọc"), hàm ý đề cập đến các sọc vàng dọc chiều dài thân của loài cá này.[2]
Phân bố và môi trường sống
U. vittatus có phân bố rộng khắp vùng Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, gồm cả Biển Đỏ và vịnh Ba Tư, trải dài về phía đông đến quần đảo Marquises, phía bắc đến bán đảo Boso và quần đảo Hawaii, phía nam đến Nam Phi và Úc.[3] Loài này cũng được bắt gặp tại vùng biển Việt Nam.[4]
U. vittatus là một loài du nhập ở Hawaii. Theo Randall (1980), loài này có thể đã hình thành do sự bất cẩn của Cục Quản lý Cá và Thủy sản Hawaii, vì loài dự định du nhập vào Hawaii là cá mòi Sardinella marquesensis từ Nuku Hiva (quần đảo Marquises) nhưng tất cả chúng đều bị thả xuống ngoài khơi Oahu vào năm 1955.[5] Tuy nhiên, Springer (1982) lại nghĩ rằng, U. vittatus có thể đã phát tán đến Hawaii từ vùng biển Nhật Bản.[6]
U. vittatus được thu thập ở độ sâu khoảng 5–100 m.[7]
Mô tả
Chiều dài lớn nhất được ghi nhận ở U. vittatus là 28 cm (chiều dài chuẩn: standard length). Cá có màu xám bạc, nâu đỏ ở lưng và trắng ở bụng. Chóp vây lưng trước màu đen, thêm các đốm vàng mờ dọc theo gốc vây bụng và vây hậu môn. Có hai sọc vàng hoặc nâu nhạt ở hai bên thân: một sọc kéo từ mắt đến gốc vây đuôi và một sọc từ gốc vây ngực đến cuống đuôi, mỗi sọc nối với một vạch xiên trên vây đuôi; ngoài ra còn có hai sọc nâu ở vùng lưng: một sọc từ rìa trên của nắp mang kéo đến phía cuối vây lưng sau và một sọc khác nằm dưới vây lưng trước, ngắn hơn và mờ. Tổng số vạch xiên trên vây đuôi là 7–10; 4–6 vạch nâu sẫm ở thùy trên và 3–4 vạch ở thùy dưới (vạch dưới cùng sẫm đen hơn các vạch khác). Râu cá màu trắng.[8]
Gai vây lưng: 8; Tia vây lưng: 9; Gai vây hậu môn: 1; Tia vây hậu môn: 7; Gai vây bụng: 1; Tia vây bụng: 5; Tia vây ngực: 15–17; Vảy đường bên: 35–37.[8]
Sinh thái
Thức ăn chủ yếu của U. vittatus là các loài giáp xác nhỏ, nhưng cũng bao gồm một phần nhuyễn thể và cá nhỏ hơn.[9] Tuổi thọ ước tính của loài này khoảng ba năm.[10]
Đánh bắt
U. vittatus được đánh bắt ở nhiều nơi trong phạm vi phân bố của chúng.[1]
Tham khảo
- 1 2 Smith-Vaniz, W. F. & Williams, I. (2017) [2016]. "Upeneus vittatus". Sách đỏ IUCN về các loài bị đe dọa. 2016: e.T50903183A115404893. doi:10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T50903183A51347581.en. Truy cập ngày 7 tháng 3 năm 2026.
{{Chú thích tập san học thuật}}: Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết) - ↑ Christopher Scharpf (2025). "Order Syngnathiformes". The ETYFish Project Fish Name Etymology Database.
- ↑ R. Fricke; W. N. Eschmeyer; R. van der Laan, biên tập (2025). "Upeneus vittatus". Catalog of Fishes. Viện Hàn lâm Khoa học California. Truy cập ngày 7 tháng 3 năm 2026.
- ↑ Võ Trọng Thắng; Trần Văn Cường; Mai Công Nhuận; Nguyễn Văn Hải (2017). "Một số đặc điểm nguồn lợi họ Cá phèn (Mullidae) ở biển Việt Nam dựa trên kết quả điều tra nguồn lợi bằng lưới kéo đáy giai đoạn 2012-2013". Tạp chí Khoa học và Công nghệ Biển. Quyển 17 số 4. tr. 459–468. doi:10.15625/1859-3097/17/4/11054. ISSN 1859-3097.
- ↑ Randall, John E. (1980). "New Records of Fishes from the Hawaiian Islands!". Pacific Science. Quyển 34. tr. 211–232. ISSN 0030-8870.
- ↑ Springer, Victor Gruschka (1982). Pacific Plate biogeography, with special reference to shorefishes. Viện Smithsonian. tr. 62.
- ↑ Ranier Froese và Daniel Pauly (chủ biên). Thông tin Upeneus vittatus trên FishBase. Phiên bản tháng 11 năm 2025.
- 1 2 Franz Uiblein & John E. Randal (2022). "Mullidae". Trong Phillip C. Heemstra; E. Heemstra; David A. Ebert; W. Holleman; John E. Randall (biên tập). Coastal fishes of the western Indian Ocean (quyển 3) (PDF). South African Institute for Aquatic Biodiversity. tr. 374-375.
{{Chú thích sách}}: Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách biên tập viên (liên kết) - ↑ Joshi, Harshavardhan D.; Tiburtius, A.; Dhas, J. C.; Babu, C.; Ramteke, Karankumar K.; Sahoo, Upasana; Tharumar, Y. (2018). "Food And Feeding Habits of Upeneus vittatus (Forsskal, 1775) (Yellowstriped Goatfish) from South East Waters of India" (PDF). Journal of Indian Fisheries Association. Quyển 45 số 1. tr. 15–24. ISSN 0972-3854.
- ↑ Sabrah, Manal M.; El-Ganainy, Azza A. (2025). "Observation on biological traits of striped goatfish (Upeneus vittatus) and freckled goatfish (Upeneus tragula) from the Gulf of Suez, Egypt" (PDF). World Journal of Fish and Marine Sciences. Quyển 1 số 2. tr. 121–128. ISSN 1992-0083.