U tủy tuyến thượng thận

U tủy tuyến thượng thận (tiếng Anh: Phaeochromocytoma) hay còn gọi là u sắc bào tuyến thượng thận là một bệnh lý nội tiết đặc trưng bởi tăng sinh tế bào ưa chrome, thường phân bố ở tủy tuyến thượng thận, gây tăng sản xuất và phóng thích một số catecholamine như adrenaline, noradrenaline, v.v. vào máu và gây ra các triệu chứng đặc trưng của cường giao cảm như tăng huyết áp kịch phát, hồi hộp, vã mồ hôi, v.v. Điều trị u tủy tuyến thượng thận bao gồm kiểm soát nội khoa trước và sau phẫu thuật, phẫu thuật cắt bỏ tuyến thượng thận và tư vấn di truyền nếu cần thiết.

Đại cương U tủy tuyến thượng thận

Tổng hợp và chuyển hóa catecholamine

Adrenaline (thuật ngữ trong các tài liệu Y khoa Hoa Kỳ là epinephrine), noradrenaline (norepinephrine) và dopamine là những catecholamine được tổng hợp từ tyrosine ở các tế bào ưa chrome (Chromaffin cell). Ở tuyến thượng thận, những tế bào này tập trung nhiều ở vùng tủy tuyến. Sau đó, adrenaline và noadrenaline phân hủy thành metanephrine và normetanephrine và thải ra khỏi cơ thể.

Sơ đồ tổng hợp và phân hủy catecholamine

Tổng hợp catecholamine	Phân hủy catecholamine
Quá trình tổng hợp catecholamine	Phân hủy noradrenaline

Bên cạnh đóng vai trò là hormone, adrenaline và noradrenaline cũng là chất dẫn truyền thần kinh (neurotransmitter) quan trọng, đặc biệt liên quan đến dẫn truyền giao cảm.

Xem thêm U tủy tuyến thượng thận

• Hội chứng Cushing
• Bệnh Basedow