Trục khí

Đối với cấu trúc kiến trúc và kỹ thuật xây dựng, xem trục thông gió.

Cửa nạp khí của một trục khí (airshaft) có thể nhìn thấy (màu đồng). Các gờ nhô ra bên dưới lõi giấy sẽ giãn nở theo chiều dài khi được cấp khí.

Trong sản xuất, trục khí (airshaft) là một thiết bị dùng để xử lý các cuộn quấn trong quá trình gia công vật liệu dạng băng liên tục, chẳng hạn như các máy in hoạt động liên tục.

Trục khí—còn gọi là trục giãn nở bằng khí (air expanding shafts)—được sử dụng trong các quy trình sản xuất để lắp vào lõi cuộn, nơi các vật liệu như giấy, bìa và màng nhựa được quấn lên. Trục khí được thiết kế sao cho khi lắp vào lõi, nó có thể giãn nở dễ dàng, từ đó tạo liên kết nhanh chóng và chắc chắn; đồng thời cũng có thể xả khí để thu nhỏ lại, giúp việc rút trục ra sau khi hoàn tất quá trình quấn trở nên dễ dàng. Thiết kế hiệu quả của chúng khiến chúng trở nên lý tưởng khi lắp trên các gối đỡ trục để cho phép quá trình quấn hoặc tháo cuộn vật liệu diễn ra với thời gian dừng máy tối thiểu. Ưu điểm của trục khí là khả năng kẹp chặt lõi mà không gây hư hại, đồng thời cung cấp giao diện truyền động chắc chắn để điều khiển vật liệu dạng băng thông qua động cơ và phanh. Trục khí có thể có dạng chốt (lug type, với túi khí nằm ở trung tâm) hoặc dạng dải (strip type, với các túi khí bố trí quanh chu vi trục).

Trục khí được sử dụng trên nhiều máy trong ngành chuyển đổi vật liệu (converting). Một ví dụ là máy xẻ cuộn (slitting machine) hoặc máy xẻ–cuộn lại (slitter rewinder), dùng để cắt các cuộn vật liệu lớn thành các cuộn nhỏ hơn.

Trục khí đang quấn màng nhựa polyetylen

Trục khí là một bộ phận máy hoặc trục có khả năng siết chặt lõi hoặc cuộn khi được cấp khí.

Trục khí có hai loại chính:

1. Loại chứa ống cao su bơm hơi bên trong, còn gọi là trục chốt (lug shaft).
2. Loại có nhiều túi khí bố trí bên ngoài, còn gọi là trục đa ống (multi-tube shaft).

Ở loại trục chốt, trục bao gồm một túi khí nằm bên trong. Vỏ ngoài thường được chế tạo từ ống nhôm hoặc sắt, trên đó có các rãnh hình chữ U để lắp các chốt (lug) bằng tay. Túi khí bơm hơi được đặt bên trong ống, phía dưới các chốt. Túi khí được kết nối với một van khí bằng đồng. Khi bơm khí qua van này, túi khí phồng lên, đẩy các chốt nhô ra khỏi thân trục (ống) và kẹp chặt lõi mà trục được lắp vào.

Ở loại trục đa ống, các ống dẹt nhỏ được bố trí xung quanh thân trục. Khi bơm khí qua van khí bằng đồng, các ống này phồng lên thành dạng tròn, làm các chốt nhô ra khỏi thân trục và kẹp chặt lõi.

Ngày nay, trục khí và trục đa ống được sử dụng rộng rãi trong các ngành công nghiệp có sử dụng lõi hoặc cuộn vật liệu. Ứng dụng chính của chúng là trong ngành in – bao bì và ngành dệt may.