Bước tới nội dung

Tiểu quốc Mạ

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Tiểu quốc Mạ hay xứ Mạ (tiếng Mạ: Nggar Maa')[1] là một tiểu quốc của các bộ tộc mà phần lớn là người Mạ và người Chơ Ro ở khu vực cao nguyên Di Linh thuộc nam Tây Nguyên, Việt Nam được hình thành từ khoảng cuối thế kỷ 15 và chấm dứt sự tồn tại sau khi phân rã ra thành các bộ tộc riêng biệt vào khoảng cuối thế kỷ 17.

Lịch sử

Bộ tộc Mạ đã xác lập được chế độ phụ hệ vững chắc trong hôn nhân gia đình. Lãnh thổ người Mạ đã từng ổn định trong lịch sử, khiến cho một số tài liệu gọi nó là "tiểu vương quốc Mạ" hoặc "Xứ Mạ". Lãnh thổ vùng Mạ rất rộng, nhưng đến cuối thế kỷ 17 và đặc biệt là dưới ách thống trị của thực dân Pháp, người Mạ đã rút sâu vào rừng núi để bất hợp tác và chống chính quyền thực dân. Địa bàn vùng Mạ đã bị thu hẹp lại trong phạm vi một số xã của huyện Bảo Lâm, tỉnh Lâm Đồng ngày nay.[2]

Dấu tích của tiểu quốc Mạ vẫn còn rất mơ hồ, được lưu truyền lại dưới dạng truyền thuyết của người Mạ, người Chơ Ro được các nhà thám hiểm người Pháp sưu tầm.[3][4] Năm 1881, hai nhà thám hiểm Néis và Septans gặp một người gốc Xiêm nhận mình là hậu duệ của các vua Che Mạ; ông ta quả còn là thủ lĩnh người Chơ Ro ở vùng trung lưu sông Đồng Nai và có một số quyền hành đối với những người Chơ Ro khác.[3] Truyền thuyết gần nhất về người Mạ là khi người Chăm bị quân đội Huế tấn công, họ đã nhờ người Mạ cùng chiến đấu với họ. Người Mạ đồng ý với điều kiện người Chăm không được xâm phạm vào lãnh thổ người Mạ nữa. Hai bên quyết định trồng một rừng tre ở thượng nguồn sông La Ngà như cột mốc biên giới.[5]

Xem thêm

Tham khảo

  1. ↑ Boulbet, J. (1967). Pays des Maa': domaine des génies Nggar Maa', Nggar Yang : essai d'ethno-histoire d'une population proto-indochinoise du Viêt Nam Central (bằng tiếng Pháp). Ecole Française d'Extrême-Orient.
  2. ↑ Mạc Đường. Quá trình phát triển dân tộc và những biến đổi xã hội ở Lâm Đồng trong lịch sử. Lưu trữ ngày 20 tháng 5 năm 2010 tại Wayback Machine Trích trong Vấn đề dân cư và dân tộc ở Lâm Đồng. Sở Văn hóa Lâm Đồng, 1983.
  3. 1 2 Exploration (bằng tiếng Pháp). 1882. tr. 313, 314, 318.
  4. ↑ Maître, Henri (1912). Les jungles moï: exploration et histoire des hinterlands moï du Cambodge, de la Cochinchine, de l'Annam et du bas Laos (bằng tiếng Pháp). E. Larose. tr. 462.
  5. ↑ Boulbet, Jean (1965). "Modes et techniques du pays maa'". Bulletin de l'École française d'Extrême-Orient. Quyển 52 số 2. tr. 359–414. doi:10.3406/befeo.1965.1616.
Lấy từ “https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Tiểu_quốc_Mạ&oldid=74871023”