Nhị Kiều

Tranh vẽ Nhị Kiều trong Bách mỹ nhân tân vịnh đồ truyện (百美人新詠圖傳)

Nhị Kiều của Giang Đông (chữ Hán: 江東二喬), là hai chị em sống tại huyện Hoàn, quận Lư Giang (廬江; nay là huyện Tiềm Sơn, tỉnh An Huy), xứ Đông Ngô, đầu thời kỳ Tam Quốc trong lịch sử Trung Quốc. Danh tính thật của hai chị em chưa được biết đến, vì vậy để đơn giản đời hậu thế gọi người chị là Đại Kiều (大喬; Kiều lớn) và người em là Tiểu Kiều (小喬; Kiều nhỏ).

Đại Kiều lấy Tôn Sách, người lập nên nhà Đông Ngô của thời Tam Quốc, trong khi Tiểu Kiểu kết hôn với Chu Du, danh tướng, nhà quân sự tài ba của Tôn Sách và Tôn Quyền.

Tam quốc diễn nghĩa và giai thoại

Trong tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa của La Quán Trung, Nhị Kiều là hai chị em họ Kiều (喬), con gái của Kiều Công (chủ nhân Kiều gia trang) tại vùng núi quận Cối Kê, xứ Giang Đông. Cả hai được mô tả là những tuyệt thế giai nhân, là tài nữ lừng danh thời Tam Quốc.

Đại Kiều được mô tả là người nhu mì, trầm lặng và hiền hậu. Nàng kết hôn với Tiểu Bá Vương Tôn Sách. Tiểu Kiều có dung mạo xinh đẹp, thông minh và am hiểu nghệ thuật (đàn hát, làm thơ). Nàng kết hôn với danh tướng Chu Du. Hạnh phúc của hai mỹ nhân này diễn ra ngắn ngủi khi cả hai phu quân đều qua đời sớm: Tôn Sách bị ám sát ở tuổi 25, còn Chu Du lâm bệnh mất tại Nam Quận. Tương truyền, sau khi chồng mất, hai nàng trở lại Kiều gia trang ẩn cư và sống thầm lặng quãng đời còn lại.

Trong chương 44 của tiểu thuyết, hai chị em họ Kiều được hư cấu như một tác nhân dẫn đến liên minh Lưu - Tôn. Gia Cát Lượng đã sử dụng "mưu khích tướng" bằng cách trích dẫn bài Đồng Tước đài phú, khẳng định Tào Tháo xây đài Đồng Tước với ý đồ bắt hai nàng Kiều về làm thiếp. Điều đó khiến Chu Du phẫn nộ, quyết tâm liên minh với Lưu Bị để chống Tào.

Đối chiếu lịch sử và chính sử

Trái với những mô tả trong văn học, các nhà sử học đã chỉ ra nhiều điểm mâu thuẫn giữa tiểu thuyết và thực tế lịch sử (theo Tam quốc chí của Trần Thọ):

Vấn đề về danh tính và gia thế

Trong lịch sử, Kiều Huyền (một đại thần nhà Hán) mất vào năm 183, trong khi Nhị Kiều kết hôn vào năm 200. Do đó, Kiều Huyền không thể là cha của họ. Người cha thường được gọi là Kiều Công (橋公). Chữ Hán cho họ của hai nàng trong chính sử là 橋 (Kiều/Kiều), trong khi tiểu thuyết thường dùng chữ 喬 (Kiều).

Sự hư cấu về trận Xích Bích

Đài Đồng Tước được xây dựng vào mùa đông năm 210, tức là gần 3 năm sau trận Xích Bích. Bài Đồng Tước đài phú của Tào Thực cũng được viết vào năm 212. Bài phú mà Gia Cát Lượng đọc trong tiểu thuyết có thêm các dòng chữ về "nhị Kiều", vốn không tồn tại trong bản gốc của Tào Thực được ghi chép lại. Vì vậy, việc hai nàng Kiều là nguyên nhân gây ra trận Xích Bích hoàn toàn là chi tiết hư cấu của La Quán Trung.

Thơ văn

Tranh bích họa cổ về hai chị em họ Kiều, Tiểu Kiều (trái), Đại Kiều (phải).

Về sắc đẹp tuyệt thế của hai nàng Kiều, thời Tam quốc có câu:

"Giang Đông hữu Nhị Kiều; Hà Bắc Chân Mật tiếu"

Hai chị em gắn liền với điển tích đài Đồng Tước, nguyên nhân gây ra đại chiến Xích Bích, mở đầu qua bài thơ "qua tay" Gia Cát Lượng của Tào Thực

"...Lãm nhị Kiều ư đông nam hề,
Lạc triêu tịch chi dữ cộng..."

Dịch nghĩa:

"...Tìm hai Kiều nam phương về sống,
Vui cùng nhau giấc mộng hồi xuân..."

Đỗ Mục cũng nhắc đến điển tích này trong bài thơ Xích bích hoài cổ:

Đông phong bất dữ Chu lang tiện Đồng Tước xuân thâm toả nhị Kiều

Trong Truyện Kiều của Nguyễn Du, câu thứ 156: "Một nền Đồng Tước khóa xuân hai Kiều" cũng mượn điển tích này.

Gia đình

Đại Kiều

• Chồng: Tôn Sách.
• Con: Tôn Thiệu, con trai sinh sau khi Tôn Sách mất.
• Cháu:

1. Tôn Phụng (孫奉), con trai và người nối nghiệp của Tôn Thiệu, bị Tôn Hạo hành hình vì tham gia vào mưu đảo chính bất thành.

Tiểu Kiều

• Chồng: Chu Du.
• Con:

1. Chu Tuần (周循), con trai trưởng, lấy con gái của Tôn Quyền là Tôn Lỗ Ban, tướng lĩnh nhà Ngô, cũng chết trẻ.
2. Chu Dận (周胤), con trai thứ, tướng lĩnh nhà Ngô, chết vì lâm bệnh.
3. Con gái, lấy con trai cả của Tôn Quyền là Tôn Đăng, sau sinh được ba người con.

Tài liệu hiện đại

Phim và truyền hình

Nữ siêu mẫu người Đài Loan Lâm Chí Linh vai Tiểu Kiều trong Đại chiến Xích Bích, một bộ phim sử thi chiến tranh Trung Quốc năm 2008 do Ngô Vũ Sâm đạo diễn. Trong phim, người ta suy đoán rằng chính sự si mê của Tào Tháo với Tiểu Kiều là lý do khiến ông ta xâm lược lãnh thổ của Tôn Quyền và khơi mào cuộc chiến. Nữ diễn viên Trung Quốc Huỳnh Dịch vai Tiểu Kiều trong Việt quang bảo hạp, một phiên bản nhại lại của Đại chiến Xích Bích.

Cai Hancen và Thái Y Thần lần lượt vào vai Đại Kiều và Tiểu Kiều trong K.O.3an Guo, loạt phim truyền hình Đài Loan năm 2009 và là phiên bản nhại lại Tam Quốc Diễn Nghĩa trong bối cảnh trường trung học hiện đại.

Hai nữ diễn viên Trung Quốc Lưu Tĩnh và Triệu Khả lần lượt vào vai Đại Kiều và Tiểu Kiều trong Tam quốc, loạt phim truyền hình Trung Quốc năm 2010.

Trò chơi điện tử

Chị em Kiều là hai nhân vật có thể chơi được trong loạt trò chơi điện tử Dynasty Warriors và Warriors Orochi của Koei. Loạt anime Koihime Musō và Ikki Tousen cũng có liên quan đến Đại Kiều và Tiểu Kiều, trong đó họ được gọi bằng tên tiếng Nhật tương ứng là Daikyō và Shōkyō.

Nhị Kiều xuất hiện trong Total War: Three Kingdoms của Sega sau ngày 19 tháng 3 năm 2020, khi nhà phát triển Creative Assembly phát hành DLC mang tên A World Betrayed, cung cấp cho Nhị Kiều chân dung chính thức và mô hình 3D với những khả năng độc đáo. Họ cũng xuất hiện trong Vương Giả Vinh Diệu, một trò chơi đấu trường trận chiến trực tuyến nhiều người chơi của Trung Quốc cùng với Lưu Bị.

Chị em Kiều được coi là "vị thần" trong Puzzle & Dragons, một trò chơi di động của Nhật Bản và là một phần của loạt Three Kingdoms God.

Xem thêm

• Danh sách nhân vật thời Tam Quốc
• Danh sách sự kiện hư cấu trong Tam Quốc diễn nghĩa
• Danh sách nhân vật hư cấu trong Tam quốc diễn nghĩa
• Tam quốc diễn nghĩa
• Tôn Sách
• Chu Du
• Đông Ngô
• Trận Xích Bích