Hòa Lạc, Hà Nội
Hòa Lạc | ||
|---|---|---|
| Xã | ||
| Hành chính | ||
| Quốc gia | ||
| Vùng | Đồng bằng sông Hồng | |
| Thành phố | Hà Nội | |
| Trụ sở UBND | Thôn 1, Thạch Hòa | |
| Thành lập | 2025 | |
| Địa lý | ||
| Tọa độ: 21°00′47″B 105°36′15″Đ / 21,013040001285°B 105,60428800145°Đ | ||
| Diện tích | 35,37 km² | |
| Dân số (2025) | ||
| Tổng cộng | 20.815 người | |
| Mật độ | 589 người/km² | |
Hòa Lạc là một xã thuộc thành phố Hà Nội, Việt Nam. Xã được thành lập vào năm 2025 trên cơ sở sáp nhập một phần diện tích và dân số của sáu đơn vị hành chính cấp xã thuộc huyện Thạch Thất và thị xã Sơn Tây. Đây là đơn vị hành chính mới, mang tên một địa danh lịch sử và được định hướng trở thành hạt nhân của đô thị vệ tinh Hòa Lạc, nổi bật với vai trò là trung tâm công nghệ cao và giáo dục đào tạo của Thủ đô[1].
Hành chính Hòa Lạc, Hà Nội
Xã Hòa Lạc được thành lập theo Nghị quyết số 1656/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, ban hành ngày 16 tháng 6 năm 2025 và chính thức đi vào hoạt động từ ngày 1 tháng 7 cùng năm[2][3]. Theo đó, xã được hình thành từ việc sắp xếp một phần diện tích tự nhiên và dân số của các xã: Tiến Xuân, Thạch Hòa, phần còn lại của xã Cổ Đông (sau khi một phần đã sáp nhập vào xã Đoài Phương), và phần còn lại của các xã Bình Yên, Hạ Bằng, Tân Xã (sau khi một phần đã sáp nhập vào xã Hạ Bằng mới)[2].
Sau khi sắp xếp, xã có diện tích tự nhiên là 35,37 km² và dân số 20.815 người[4]. Trụ sở Đảng ủy xã đặt tại Thôn Mục Uyên I (xã Tân Xã cũ), còn trụ sở Hội đồng Nhân dân và Ủy ban Nhân dân xã đặt tại Thôn 1 (xã Thạch Hòa cũ)[5].
- Trụ sở Đảng ủy xã Hòa Lạc
- Trụ sở HĐND & UBND xã Hòa Lạc
Địa lý Hòa Lạc, Hà Nội
Xã Hòa Lạc nằm ở phía tây thành phố Hà Nội, có vị trí địa lý chiến lược, là cửa ngõ kết nối trung tâm Thủ đô với các tỉnh phía Tây Bắc[4].
- Phía Bắc giáp xã Hạ Bằng.
- Phía Tây giáp các xã Đoài Phương và Yên Bài.
- Phía Đông giáp xã Hạ Bằng và Phú Cát.
- Phía Nam giáp xã Yên Xuân[4].
Địa hình của xã có sự đa dạng, bao gồm vùng đồi gò thoải dần từ chân núi Ba Vì và các khu vực đồng bằng ven sông. Điều này tạo nên cảnh quan thiên nhiên đa dạng và tiềm năng phát triển cả nông nghiệp và đô thị.
Lịch sử Hòa Lạc, Hà Nội
Nguồn gốc tên gọi
Tên gọi "Hòa Lạc" có lịch sử lâu đời và mang nhiều ý nghĩa. Vào thời Pháp thuộc, Hòa Lạc là tên của một đồn lính khố xanh và là một nút giao thông quan trọng trong khu vực, kết nối huyện lỵ Thạch Thất, thị xã Sơn Tây và đồn Xuân Mai[4]. Ngày nay, "Hòa Lạc" vẫn là tên của một thôn thuộc xã Bình Yên cũ. Việc đặt tên cho xã mới là Hòa Lạc nhằm kế thừa giá trị lịch sử, truyền thống, đồng thời đảm bảo tính nhận diện cao và phù hợp với định hướng phát triển của địa phương, đặc biệt là gắn liền với Khu công nghệ cao Hòa Lạc[4].
Trước khi thành lập xã Hòa Lạc
Trước năm 2025, khu vực này thuộc địa giới hành chính của các xã Thạch Hòa, Tân Xã, Bình Yên, Hạ Bằng (huyện Thạch Thất), Tiến Xuân (huyện Thạch Thất) và Cổ Đông (thị xã Sơn Tây). Đây là vùng đất giáp ranh giữa Hà Nội và tỉnh Hòa Bình, dân cư thưa thớt và không có các làng truyền thống lâu đời[4].
Kinh tế - Xã hội Hòa Lạc, Hà Nội
Khu Công nghệ cao Hòa Lạc
Điểm nhấn kinh tế quan trọng nhất của xã là Khu Công nghệ cao Hòa Lạc (Khu CNC Hòa Lạc). Đây là khu công nghệ cao quốc gia đầu tiên và lớn nhất Việt Nam, được Chính phủ xác định là một trong những động lực tăng trưởng kinh tế tri thức của Thủ đô và cả nước[6]. Với diện tích quy hoạch hơn 1.600 ha, khu CNC Hòa Lạc thu hút các tập đoàn công nghệ hàng đầu trong và ngoài nước đến đầu tư, nghiên cứu và sản xuất, tạo ra hàng ngàn việc làm chất lượng cao cho người lao động địa phương và các vùng lân cận[1]. Thành phố Hà Nội đang nỗ lực đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng và hoàn thiện hạ tầng để đưa khu CNC Hòa Lạc trở thành "thung lũng Silicon" của Việt Nam[6].
Giáo dục và Đào tạo
Xã Hòa Lạc là nơi tọa lạc của Khu đô thị Đại học Quốc gia Hà Nội, một trung tâm giáo dục và nghiên cứu khoa học hàng đầu của cả nước. Đây là cơ sở chính trong tương lai của Đại học Quốc gia Hà Nội với mục tiêu trở thành một đô thị đại học hiện đại, đồng bộ, đáp ứng nhu cầu học tập và nghiên cứu cho hàng chục nghìn sinh viên, giảng viên[1]. Dự kiến từ năm học 2026-2027, khoảng 15.000 sinh viên sẽ chuyển lên học tập tại Hòa Lạc, góp phần tạo nên một cộng đồng học thuật sôi động và thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương[7]. Bên cạnh đó, xã còn có sự hiện diện của Đại học FPT và nhiều cơ sở đào tạo khác, hình thành một hệ sinh thái giáo dục đa dạng[1].
Hạ tầng và Giao thông
Hệ thống giao thông của xã Hòa Lạc được đầu tư đồng bộ và hiện đại, với các trục đường huyết mạch như:
- Đại lộ Thăng Long: Tuyến đường cao tốc kết nối trực tiếp trung tâm Hà Nội với Hòa Lạc, rút ngắn thời gian di chuyển.
- Đường Hồ Chí Minh: Chạy qua phía Tây của xã, kết nối với các tỉnh Tây Bắc.
- Quốc lộ 21: Kết nối Sơn Tây và các tỉnh phía Nam đồng bằng sông Hồng.
- Các tuyến đường nội thị đang được nâng cấp và mở rộng, hướng tới mục tiêu xây dựng đô thị thông minh[8].
Văn hóa Hòa Lạc, Hà Nội
Mặc dù là một xã mới thành lập, Hòa Lạc vẫn mang trong mình những giá trị văn hóa truyền thống của vùng xứ Đoài. Trên địa bàn xã có một số di tích lịch sử - văn hóa như đình, chùa ở các làng thuộc xã Thạch Hòa, Tân Xã cũ. Các lễ hội truyền thống của địa phương vẫn được người dân gìn giữ và tổ chức thường niên, là dịp để cộng đồng gắn kết và tưởng nhớ công ơn các bậc tiền nhân. Sự giao thoa giữa nét đẹp văn hóa cổ truyền với sự phát triển năng động của các khu đô thị, công nghệ cao đang tạo nên một bản sắc văn hóa mới mẻ và độc đáo cho vùng đất này.
Chú thích Hòa Lạc, Hà Nội
- 1 2 3 4 "Xã Hòa Lạc: Tất cả thông tin chỉ dẫn bạn cần biết". Báo Hà Nội Online. Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2026.
- 1 2 "Toàn văn Nghị quyết số 1656/NQ-UBTVQH15 sắp xếp các ĐVHC cấp xã của thành phố Hà Nội năm 2025". Cổng Thông tin điện tử Chính phủ. ngày 20 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2026.
- ↑ "Nghị quyết sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã tại Hà Nội: Bước chuyển mình lịch sử". Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội. ngày 1 tháng 7 năm 2025. Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2026.
- 1 2 3 4 5 6 "Xã Hòa Lạc - Thành phố Hà Nội". Cổng Thông tin điện tử xã Hòa Lạc. ngày 29 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2026.
- ↑ "Thông báo về địa điểm trụ sở làm việc của 126 phường, xã sau sắp xếp thuộc phạm vi quản lý của thành phố Hà Nội" (PDF). Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội. ngày 25 tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2026.
- 1 2 "Định hình phát triển Khu công nghệ cao Hòa Lạc không chỉ riêng cho Hà Nội mà cả Vùng Thủ đô". Cổng Giao tiếp điện tử Thành phố Hà Nội. ngày 24 tháng 2 năm 2026. Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2026.
- ↑ "ĐH Quốc gia Hà Nội đưa 15.000 sinh viên lên Hòa Lạc". VnExpress. ngày 11 tháng 4 năm 2026. Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2026.
- ↑ "Xã Hòa Lạc: Điểm sáng "dân vận khéo" trong làm đường giao thông, tạo nền tảng đô thị thông minh". Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam - Thành ủy Hà Nội. ngày 20 tháng 3 năm 2026. Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2026.