Thọ Phú

Thọ Phú
Xã
Hành chính
Quốc gia	Việt Nam
Vùng	Bắc Trung Bộ
Tỉnh	Thanh Hóa
Trụ sở UBND	264, quốc lộ 47 - xã Thọ Thế, thôn Kích Tiến
Thành lập	1954: xã thuộc huyện Thọ Xuân 16/6/2025: xã trực thuộc tỉnh Thanh Hóa
Địa lý
Tọa độ: 19°51′14″B 105°34′13″Đ
Thọ Phú Vị trí xã Thọ Phú trên bản đồ Việt Nam
Diện tích	35,12 km²
Dân số (2024)
Tổng cộng	40.004 người
Mật độ	1.139 người/km²
Khác
Mã hành chính	15763
Mã bưu chính	41513
Website	thophu.thanhhoa.gov.vn

Thọ Phú là một xã thuộc tỉnh Thanh Hóa, Việt Nam.

Được thành lập ngày 16 tháng 6 năm 2025 trên cơ sở các xã Xuân Lộc, Thọ Dân, Thọ Thế, Thọ Tân và Thọ Phú của huyện Triệu Sơn, xã Thọ Phú chính thức hoạt động từ ngày 1 tháng 7 năm 2025.

Địa lý

Xã Thọ Phú nằm ở phía tây vùng đồng bằng Thanh Hóa, có vị trí địa lý:

• Phía đông giáp các xã Triệu Sơn, Thiệu Toán
• Phía bắc giáp xã Thọ Long
• Phía tây giáp xã Thọ Ngọc
• Phía nam giáp các xã Hợp Tiến, Triệu Sơn.

Xã Thọ Phú có diện tích tự nhiên 35,12 km², quy mô dân số năm 2024 là 40.004 người, mật độ dân số đạt 1.139 người/km².

Xã là địa phương có quốc lộ 47 và quốc lộ 47C chạy qua.

Lịch sử

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, huyện Triệu Sơn bị giải thể do bỏ cấp huyện; xã Thọ Phú được thành lập theo Nghị quyết số 1686/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của 5 xã: Xuân Lộc, Thọ Dân, Thọ Thế, Thọ Tân, Thọ Phú từng thuộc huyện Triệu Sơn. Xã này chính thức hoạt động từ ngày 1 tháng 7 năm 2025, là đơn vị hành chính trực thuộc tỉnh Thanh Hóa.

Dưới đây là danh sách các thôn theo địa giới từng xã cũ:

Mã	Tên xã	Hành chính
		Số lượng	Danh sách
15736	Xuân Lộc	8 thôn	Cốc Thuận, Hùng Cường, Khang Thịnh, Phú Vinh, Thành Tín, Thu Đông, Thủy Tú, Yên Trinh
15742	Thọ Dân	7 thôn	Đại Vàng, Hà Lũng Hạ, Hà Lũng Thượng, Ngọc Đà, Nhật Nội, Nhật Quả, Nhật Quả Nam
15748	Thọ Tân	6 thôn	Được đánh số từ 1 đến 6
15760	Thọ Phú	13 thôn	Các thôn thuộc xã Thọ Vực (cũ) được đánh số từ 1 đến 7; các thôn còn lại được đánh số từ 1 đến 6
15763	Thọ Thế	6 thôn	Được đánh số từ 1 đến 6

Xã Thọ Phú trước 16/6/2025

Địa lý

Xã Thọ Phú nằm ở phía bắc huyện Triệu Sơn, có vị tri địa lý:

• Phía đông giáp huyện Thiệu Hóa
• Phía tây giáp xã Xuân Lộc
• Phía nam giáp các xã Dân Lực, Thọ Thế
• Phía bắc giáp các huyện Thiệu Hóa, Thọ Xuân.

Lịch sử dân số xã Thọ Phú

Năm	Số dân	±%
1999	4.313	—
2009	3.558	−17.5%
2019	3.849	+8.2%
2022	4.842	+25.8%
2022	10.083	+108.2%
Nguồn: 1999, 2009, 2019, 2022.

Xã Thọ Phú có diện tích tự nhiên 8,30 km², quy mô dân số năm 2022 là 10.083 người, mật độ dân số đạt 1.215 người/km². Dân cư sinh sống tại Thọ Phú chủ yếu là người Kinh.

Lịch sử

Địa bàn xã Thọ Phú trước năm 1945 là một phần phía nam của phủ Thọ Xuân.

Sau khi Cách mạng tháng Tám thành công, địa bàn xã Thọ Phú ngày nay trở thành các xã Hồng Nhuận, Thống Nhất thuộc huyện Thọ Xuân. Năm 1947, xã Thống Nhất sáp nhập với xã Hồng Nhuận thành xã Thọ Vực. Đến năm 1954, chia xã Thọ Vực thành 2 xã Thọ Vực và Thọ Phú cùng thuộc huyện Thọ Xuân.

Ngày 25 tháng 2 năm 1965, 13 xã thuộc huyện Thọ Xuân cùng 20 xã thuộc huyện Nông Cống được tách ra để hợp thành huyện Triệu Sơn. Các xã Thọ Phú, Thọ Vực cùng thuộc huyện Triệu Sơn.

Năm 2018, xã Thọ Phú có 11 thôn, xã Thọ Vực có 9 thôn. Ngày 11 tháng 7 cùng năm, Hội đồng nhân dân tỉnh Thanh Hóa khóa XVII thông qua Nghị quyết về việc sắp xếp thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh. Theo đó:

• Xã Thọ Phú: nhập thôn 2 vào thôn 1, nhập các thôn 3A, 3B thành thôn 2, nhập thôn 4 và thôn 5 thành thôn 3, nhập thôn 6 và thôn 7 thành thôn 4, đổi tên thôn 8 thành thôn 5, nhập thôn 9 và thôn 10 thành thôn 6;
• Xã Thọ Vực: nhập thôn 6 vào thôn 5, nhập thôn 7 và thôn 8 thành thôn 6, đổi tên thôn 9 thành thôn 7.

Sau sắp xếp, xã Thọ Phú có 6 đánh số từ 1 đến 6, xã Thọ Vực có 7 thôn đánh số từ 1 đến 7.

Năm 2022, xã Thọ Phú có diện tích 4,79 km², dân số là 4.842 người, mật độ dân số đạt 1.011 người/km², xã Thọ Vực có diện tích 3,51 km², dân số là 5.241 người, mật độ dân số đạt 1.493 người/km².

Ngày 24 tháng 10 năm 2024, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua Nghị quyết số 1238/NQ-UBTVQH15 (có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2025). Theo đó, nhập toàn bộ diện tích và dân số của xã Thọ Vực vào xã Thọ Phú.

Hành chính

Xã Thọ Phú có 40 thôn. Dưới đây là danh sách các thôn:

Danh sách các thôn của xã Thọ Phú
Cốc Thuận	Hùng Cường	Nhật Quả	Thanh Yên
Dưỡng Hạ	Kết Thành Công	Nhật Quả Nam	Thành Tín
Dưỡng Thượng	Khang Thịnh	Phong Lai	Thọ Long
Đại Vàng	Kích Tiến	Phong Niên	Thu Đông
Đông Thành	Làng Rào	Phú Hào	Thủy Tú
Hà Lũng Hạ	Long Thành	Phú Vinh	Trung Thành
Hà Lũng Thượng	Man Thôn	Phú Xuân	Vinh Quang
Hoành Suối	Mỹ Hào	Quan Thành	Xuân Cường
Hòa Lợi	Ngọc Đà	Sơn Kỳ	Yên Trinh
Hòa Trung Thượng	Nhật Nội	Thanh Hòa	Yên Trung

Đền Vua Đinh

Tượng Vua Đinh Tiên Hoàng ở đền làng Quan Thành, Thọ Phú

Làng Quan Thành, xã Thọ Phú là một vùng đất “Địa linh nhân kiệt”. Khu di tích “Đền vua Đinh” thờ Đinh Tiên Hoàng được xây dựng từ thời Hậu Lê để lưu danh công đức của Đinh Bộ Lĩnh khi dẹp loạn “Thập nhị sứ quân” lập nên kinh đô Hoa Lư có dừng chân và lập căn cứ quân sự ở đây. Nhân dân châu Ái xưa, Thanh Hóa nay bao gồm một vùng rộng lớn “Cửu Noãn Sơn” đã góp công vào sự nghiệp giúp Vua dẹp loạn. Năm 2013 khu di tích lịch sử “Đền Vua Đinh” được ngành văn hóa, dòng họ Đinh Thanh Hóa cùng địa phương và các bản hộ đóng góp hơn 500 triệu đồng để tu sửa, nâng cấp khang trang.

Theo truyền thuyết làng Xuân Phả thì múa trò Xuân Phả có từ thời nhà Đinh, khi Đinh Bộ Lĩnh tiến hành dẹp loạn 12 sứ quân thống nhất đất nước Đại Cồ Việt. Khi Đinh Bộ Lĩnh dẫn nghĩa quân đi dẹp sứ quân Ngô Xương Xí ở Bình Kiều - Ái Châu (Thanh Hóa ngày nay) kéo quân đến đất Quan Thành thì dựng trại, đóng quân tại đây. Đinh Bộ Lĩnh cử sứ giả đi cầu Bách linh mong âm phù giúp ba quân đánh thắng trận. Sứ giả nhận mệnh đi đường thủy ngược dòng sông Sử (tức sông Chu) lên đến đất Vụng Tậu thì trời vừa tối, sứ giả neo thuyền tại Vụng Tậu phía sau đền thờ vị thần: Đại Hải Long Vương, một vị thần linh thiêng nổi tiếng của huyện Lôi Dương (Thọ Xuân), là Thần Hoàng làng của làng Xuân Phả.

Khi giang sơn thống nhất, nhà vua lại tri ân bách linh có công âm phù giúp vua dẹp loạn. Khi các bộ tộc và các nước lân bang mang lễ vật triều cúng và ca vũ mừng nhà vua lên ngôi... theo lời Lão ông "Dục bình thử tặc nguyện cống Lão ông” nên vua Đinh đã cho đem toàn bộ cống phẩm và trò diễn đến đền thờ Đại Hải Long Vương mà không lưu lại ở kinh đô Hoa Lư. Vua lại giao cho bà hoàng hậu Dương Thị Nguyệt chủ trì việc này tại Nghè Xuân Phả. Bà xuất thân vốn là một ca vũ cung đình, đã tiếp thu các điệu múa của các nước lân bang và huấn luyện thành đội múa hàng, hàng năm cứ đến ngày 10-2 âm lịch, bà trực tiếp hướng dẫn đội múa đến biểu diễn tại đền thờ thần Đại Hải Long Vương.

Về sau dân làng Xuân Phả xin bà truyền bá điệu múa ấy cho dân làng tự tập, tự diễn, từ đấy trở đi điệu múa cũng có tên là múa trò Xuân Phả (hay còn gọi là Ngũ quốc lân bang đồ cống tiến) và được các thế hệ người dân lưu truyền đến ngày nay, trở thành một sinh hoạt văn hóa độc đáo ở Xứ Thanh.

Tham khảo