Thượng viện Ý

Thượng viện Ý

Senato della Repubblica
Thượng viện Ý ; Senato della Repubblica
Dạng
Mô hình	Thượng viện của Nghị viện Ý
Lãnh đạo
Chủ tịch	Ignazio La Russa, FdI ; Từ 13 tháng 10 năm 2022
Phó Chủ tịch	Licia Ronzulli (FI); Gian Marco Centinaio (Lega); Anna Rossomando (PD); Maria Domenica Castellone (M5S) ; Từ 19 tháng 10 năm 2022
Cơ cấu
Số ghế	205 (thượng nghị sĩ dân cử + 5 thượng nghị sĩ suốt đời)
Chính đảng	Chính phủ (120) FdI (63); Lega–PSd'Az (29); FI (20); CdI (8); Đối lập (85) PD–IDP (36); M5S (26); IV (8); Aut (7); Mixed (8);
Bầu cử
Bầu cử vừa qua	25 tháng 9 năm 2022
Bầu cử tiếp theo	Trước năm 2027
Trụ sở
	Palazzo Madama, Roma
Trang web
	http://www.senato.it
Hiến pháp
	Hiến pháp Ý

Thượng viện Ý (tiếng Ý: Senato della Repubblica) là thượng viện của Nghị viện Ý. Viện hiện nay được thành lập ngày 8 tháng 5 năm 1948, trước đó cũng tồn tại dưới Vương quốc Ý với tên gọi Senato del Regno (thượng viện vương quốc) và là sự tiếp nối của Senato Subalpino (Thượng viện rặng núi) thành lập ngày 8 tháng 5 năm 1848. Thượng viện có trụ sở tại Palazzo Madama, Roma.

Cơ cấu

Thượng viện gồm 205 thượng nghị sĩ, trong đó 200 thượng nghị sĩ được bầu trực tiếp và 5 thượng nghị sĩ suốt đời. Thượng nghị sĩ dân cử phải đủ 40 tuổi trở lên, trong số thượng nghị sĩ được bầu có sáu người được bầu từ khu vực bầu cử ở nước ngoài. Công dân Ý đủ 25 tuổi trở lên có quyền bầu cử Thượng viện. Thượng nghị sĩ suốt đời thường là các cựu Tổng thống và là nghị sĩ suốt đời trừ khi họ từ chức. 5 người còn lại do tổng thống chỉ định 5 công dân đã làm vẻ vang Tổ quốc bằng những thành tựu xuất sắc trong các lĩnh vực xã hội, khoa học, nghệ thuật, văn chương.

6 thượng nghị sĩ suốt đời hiện tại là:^[1]

Cựu tổng thống Giorgio Napolitano
Cựu tổng thống Carlo Azeglio Ciampi (không đảng phái)
Cựu thủ tướng Mario Monti (SC)
Kiến trúc sư người đã từng đạt giải Pritzker: Renzo Piano (không đảng phái)
Nhà phát minh vật lý đã từng đạt giải Nobel: Carlo Rubbia (không đảng phái)
Viện sĩ: Elena Cattaneo (không đảng phái)

Thượng viện Ý khác với thượng viện các nước châu Âu khác là thượng viện Ý có quyền lực tương đương với hạ viện. Bất kỳ các dự thảo luật nào cũng có thể bắt đầu từ 2 viện. Đồng thời, Nội các cần phải chấp thuận của cả hai mới được nhậm chức.

Nhiệm kỳ của Thượng viện là 5 năm. Trước đó có nhiệm kỳ 6 năm và được thay đổi khi Hiến pháp tu chính ngày 9/2/1963. Thượng viện có thể bị giải tán khi Tổng thống yêu cầu.

Thành viên

Thành phần Thượng viện sau cuộc tổng tuyển cử Ý năm 2022:


Liên minh		Đảng		Số ghế	%
	Liên minh trung hữu		Đảng Anh em nước Ý (FdI)	66	32.0
			Lega	29	14.1
			Forza Italia (FI)	18	8.7
			Us Moderates (NM)	2	1.0
		Tổng số ghế		115	55.8
	Liên minh trung tả		Đảng Dân chủ – IDP (PD–IDP)	40	19.4
			Liên minh Xanh Tả (AVS)	4	1.9
		Tổng số ghế		44	21.4
	Phong trào năm sao (M5S)			28	13.6
	Action – Italia Viva (A–IV)			9	4.4
	South Tyrolean People's Party – PATT (SVP–PATT)			2	1.0
	South calls North (ScN)			1	0.5
	Associative Movement of Italians Abroad (MAIE)			1	0.5
	Thượng nghị sĩ suốt đời			6	2.9
Tổng cộng				206	100

Số phiếu bầu (S)

CDX			44.02%
CSX			25.99%
M5S			15.55%
A–IV			7.73%
Others			6.71%

Phân bổ số ghế Thượng viện (S)

CDX			57.5%
CSX			22.0%
M5S			14.0%
A–IV			4.5%
Others			2.0%

Chủ tịch Thượng viện

Theo Hiến pháp hiện tại, phiên họp đầu tiên của Thượng viện phải được triệu tập trong vòng 20 ngày sau bầu cử. Phiên họp đầu tiên được chủ trì bởi thượng nghị sĩ suốt đời và bầu chủ tịch thượng viện. 2 vòng đầu tiên cần hội đủ đa số tuyệt đối của các thượng nghị sĩ, nếu xảy ra vòng 3 thì chỉ cần đa số là đủ. Nếu vòng 3 không bầu được chủ tịch thượng viện thì sẽ tổ chức bầu 2 thượng nghị sĩ có phiều bầu cao nhất. Trong trường hợp hòa, thượng nghị sĩ có tuổi cao hơn sẽ chiến thắng.

Ngoài việc giám sát công việc của viện, chủ tịch thượng viện còn chủ trì và điều tiết phiên tranh luận, quyết định có hoặc không cho bản kiến nghị và dự thảo luật có thể chấp nhận được, đại diện thượng viện...và là người kế vị chức vụ Tổng thống Cộng hòa khi không đảm nhiệm được. Chủ tịch hiện tại của Thượng viện là Pietro Grasso.

Danh sách các Chủ tịch thượng viện Cộng hòa Ý:

Danh sách chủ tịch Thượng viện

	Nhiệm kỳ	Khóa Nghị viện
Ivanoe Bonomi (PSDI)	8 tháng 5 năm 1948 – 20 tháng 4 năm 1951	I
Enrico De Nicola (Đảng Tự do Ý)	28 tháng 4 năm 1951 – 24 tháng 6 năm 1952
Giuseppe Paratore (Đảng Tự do Ý)	26 tháng 6 năm 1952 – 24 tháng 3 năm 1953
Meuccio Ruini (Chính khách độc lập)	25 tháng 3 năm 1953 – 25 tháng 6 năm 1953
Cesare Merzagora (Chính khách độc lập)	25 tháng 6 năm 1953 – 7 tháng 11 năm 1967	II, III, IV
Ennio Zelioli-Lanzini (Đảng Dân chủ Kitô giáo)	8 tháng 11 năm 1967 – 4 tháng 6 năm 1968	IV
Amintore Fanfani (Đảng Dân chủ Kitô giáo)	5 tháng 6 năm 1968 – 26 tháng 6 năm 1973	V, VI
Giovanni Spagnolli (Đảng Dân chủ Kitô giáo)	27 tháng 6 năm 1973 – 4 tháng 7 năm 1976	VI
Amintore Fanfani (Đảng Dân chủ Kitô giáo)	5 tháng 7 năm 1976 – 1 tháng 12 năm 1982	VII, VIII
Tommaso Morlino (Đảng Dân chủ Kitô giáo)	9 tháng 12 năm 1982 – 6 tháng 5 năm 1983	VIII
Vittorino Colombo (Đảng Dân chủ Kitô giáo)	12 tháng 5 năm 1983 – 11 tháng 7 năm 1983	VIII
Francesco Cossiga (Đảng Dân chủ Kitô giáo)	12 tháng 7 năm 1983 – 24 tháng 6 năm 1985	IX
Amintore Fanfani (Đảng Dân chủ Kitô giáo)	9 tháng 7 năm 1985 – 17 tháng 4 năm 1987
Giovanni Malagodi (Đảng Tự do Ý)	22 tháng 4 năm 1987 – 1 tháng 7 năm 1987
Giovanni Spadolini (PRI)	2 tháng 7 năm 1987 – 14 tháng 4 năm 1994	X, XI
Carlo Scognamiglio (FI)	16 tháng 4 năm 1994 – 8 tháng 5 năm 1996	XII
Nicola Mancino (Đảng Nhân dân Ý)	9 tháng 5 năm 1996 – 30 tháng 5 năm 2001	XIII
Marcello Pera (FI)	30 tháng 5 năm 2001 – 27 tháng 4 năm 2006	XIV
Franco Marini (Đảng Dân chủ)	29 tháng 4 năm 2006 – 28 tháng 4 năm 2008	XV
Renato Schifani (Đảng Dân chủL)	29 tháng 4 năm 2008 – 14 tháng 3 năm 2013	XVI
Pietro Grasso (Đảng Dân chủ)	16 tháng 3 năm 2013 – 22 tháng 3 năm 2018	XVII
Elisabetta Casellati (FI)	24 tháng 3 năm 2018 – 13 tháng 10 năm 2022	XVIII
Ignazio La Russa (Đảng Anh em nước Ý)	13 tháng 10 năm 2022 – hiện tại	XIX

Thành phần các khóa Thượng viện

Từ năm 1994

PRC

PdCI/IcU

PDS/DS

PSI

FdV

NPSI

AD

LR

IdV

DL

RI

PPI

UDEUR

VdA

SVP

Others

PS

CCD+CDU/UDC

LN

FI

AN

1994

18

76

9

7

6

1

3

4

31

12

34

60

48

1996

10

102

14

1

11

27

1

2

4

25

48

27

43

2001

4

2

64

8

1

43

1

3

14

29

82

17

45

2006

27

11

65

4

43

3

21

80

14

41

SEL

AVS

LeU

PD

M5S

A–IV

IdV

SC

VdA

SVP

Others

UdC

NM

MpA

PdL/FI

LN/LSP

FdI

2008

118

14

1

4

1

3

2

147

25

2013

7

111

54

19

1

4

3

98

18

2018

4

53

112

1

3

9

57

58

18

2022

4

40

28

9

2

18

30

65

Ghi chú

↑
- FdI (3)
- NM (2)
- CI (1)
- UdC (1)
- MAIE (1)
↑
- PD (35)
- CpE (1)
↑
- SVP (2)
- Senators for life (2)
- PD (1)
- Campobase (1)
- Greens (1)
↑
- SI (2)
- Ind. (1)
↑
- Action (2)
- AVS (3)^[d]
- Senators for life (3)

Tham khảo

↑ "Berlusconi allies hit out over president's lifetime senator snub". Financial Times. ngày 30 tháng 8 năm 2013. Truy cập ngày 8 tháng 9 năm 2015.

Liên kết ngoài

Website chính thức (bằng tiếng Ý)
Website chính thức (bằng tiếng Anh)

[1] 
FdI (3)
NM (2)
CI (1)
UdC (1)
MAIE (1)

[mwA1o] FdI (3)

[mwA2E] NM (2)

[mwA2g] CI (1)

[mwA28] UdC (1)

[mwA3Y] MAIE (1)

[2] 
PD (35)
CpE (1)

[mwA4E] PD (35)

[mwA4g] CpE (1)

[3] 
SVP (2)
Senators for life (2)
PD (1)
Campobase (1)
Greens (1)

[mwA5Q] SVP (2)

[mwA5s] Senators for life (2)

[mwA6I] PD (1)

[mwA6o] Campobase (1)

[mwA7E] Greens (1)

[4] 
SI (2)
Ind. (1)

[mwA7w] SI (2)

[mwA8M] Ind. (1)

[5] 
Action (2)
AVS (3)^[d]
Senators for life (3)

[mwA84] Action (2)

[mwA9U] AVS (3)^[d]

[mwA-A] Senators for life (3)

[Four_new_life_senators-6] "Berlusconi allies hit out over president's lifetime senator snub". Financial Times. ngày 30 tháng 8 năm 2013. Truy cập ngày 8 tháng 9 năm 2015.

[a]

[b]

[c]

[e]

[1]

[d]

Ý

Chính trị và chính phủ Ý
Hiến pháp
Nguyên thủ quốc gia Tổng thống (danh sách) Sergio Mattarella
Hành pháp Thủ tướng (danh sách) Matteo Renzi Nội các Nội các hiện tại
Lập pháp Nghị viện (danh sách) Thượng viện Hạ viện
Tư pháp Tòa án Hiến pháp Tòa án Tối cao phá án Tòa đại hình Hội đồng Nhà nước Bộ luật tố tụng hình sự
Phân cấp hành chính Vùng Tỉnh Vùng đô thị
Bầu cử Trưng cầu ý dân Chính đảng Đảng Dân chủ Phong trào năm sao Forza Italia Tổng tuyển cử gần đây 2008 2013 Trưng cầu ý dân gần đây 2011 (vấn đề phức tạp) 2009 (luật bầu cử) 2006 (hiến pháp)
Quan hệ đối ngoại
Quốc gia khác Bản đồ
x t s