Thảo luận:Đường phèn

Sugar candy

Tôi thấy bên Wikipedia tiếng Anh có bài sugar candy cũng kể về một loại đường có tính chất tương tự như đường phèn bên ta. Liệu có nên liên kết bài này với bài sugar candy như tôi đã nói?   𝕷𝖊𝖌𝖊𝖓𝖉 𝖔𝖋 𝕮𝖔𝖓𝖙𝖊𝖓𝖙 𝕿𝖗𝖆𝖓𝖘𝖑𝖆𝖙𝖊   02:56, ngày 22 tháng 9 năm 2020 (UTC)

Nguồn gốc Iran?

Trong bài dẫn nguồn từ Encyclopaedia Iranica để viết rằng loại đường này có nguồn gốc từ Iran. En.wiki thì viết rằng Islamic writers in the first half of the 9th century described the production of candy sugar, where crystals were grown through cooling supersaturated sugar solutions. (cùng một nguồn dẫn như vi.wiki) - tạm dịch là "các tác giả Hồi giáo trong nửa đầu thế kỷ 9 mô tả sản xuất [kẹo] đường phèn, trong đó các tinh thể được phát triển bằng cách làm nguội dung dịch đường siêu bão hòa". Tôi cho rằng nguồn gốc Iran là mù mờ, thiếu cơ sở vững chắc và đề nghị bỏ câu này, vì các lý do sau:

• Đọc cả bài SUGAR của Encyclopaedia Iranica không hề có có câu nào như vi.wiki và en.wiki khẳng định. Câu duy nhất liên quan tới thế kỷ 9 của Encyclopaedia Iranica là The 9th-century Zoroastrian text Zādspram as well as Muslim authors from the early Islamic period, such as Qazvini and Biruni, mention that at Nowruz, in the morning before speaking, one ate white sugar. (Văn bản Hỏa giáo thế kỷ 9 Zādspram [Vizīdagīhā ī Zādspram?] cũng như các tác giả Hồi giáo từ thời kỳ đầu của Hồi giáo, như Qazvini [Ibn Majah (823-887)?] và Biruni [Al-Biruni (973-sau 1050)?], đề cập rằng vào Nowruz [năm mới Iran], trong buổi sáng trước khi nói chuyện, người ta ăn đường trắng). Các đoạn liên quan tới sugar candy/candy sugar/nabāt trong Encyclopaedia Iranica chỉ là "its sugar candy was mainly from China and Bengal (Amanat, pp. 101, 112-13)", "About 1890,....and (c) candy sugar or nabāt, which was manufactured locally", "Refining. Candy sugar (qand, nabāt) continued to be refined in sugar-mills (qannadi) around the country using imported, but less sweet, refined sugar (šekar), and turning these into sugar loves (kalla-qand) and other sweet-meats (Floor, 2003b), pp. 328-75).", "Around 1890, Belgian investors....which would make loaf sugar, crystallized sugar, and sugar candy, would be very profitable".
• Nguồn khác ghi rằng ...There is no specific reliable source on the history and the origin of rock candy. However, it is very likely that natives of Iran and Indian subcontinent were the first people who first introduced and consumed rock candy... (Không có nguồn cụ thể có thể tin cậy về lịch sử và nguồn gốc của [kẹo] đường phèn. Tuy nhiên, rất có thể là người bản địa Iran và tiểu lục địa Ấn Độ là những người đầu tiên giới thiệu và tiêu thụ [kẹo] đường phèn).
• Một nguồn khác thì cho rằng đường phèn có nguồn gốc từ Trung Quốc, khi viết rằng ...The process of making rock sugar was discovered in the Tang Dynasty, and through to the Song Dynasty, they called it 'sugar frost', or 'sugar ice'....A detailed historical record of the discovery and production of rock sugar is found in Song Dynasty historian Wang Zhuo's book. It describes how in AD766 to AD779, a Tang Dynasty monk in Sichuan began teaching the process of making rock sugar which began by boiling the juice of sugar cane into a thick viscous liquid and letting it flow down a bamboo pipe into an urn, where the crystals would form over time..... Wang Zhuo là Vương Chước (王灼), tác giả của Đường sương phổ (糖霜谱) viết năm 1154 về phát minh ra quy trình làm đường phèn (gọi là băng đường (冰糖) hay đường sương (糖霜) tại Trung Quốc) của Trâu hòa thượng người Toại Ninh, Tứ Xuyên trong niên hiệu Đại Lịch (766-779) thời Đường Đại Tông. Tuy nhiên, điều này chỉ khẳng định người Trung Quốc biết làm đường phèn từ cuối thế kỷ 8, trong khi bên ngoài Trung Quốc thì có thể là người ta đã biết làm đường phèn từ sớm hơn thế.Khonghieugi123 (thảo luận) 14:28, ngày 16 tháng 11 năm 2020 (UTC)