Thành viên:ChopinChemist/nháp 2
Biểu tình Formosa là hàng loạt các cuộc biểu tình diễn ra tại Việt Nam từ tháng 4 năm 2016 đến tháng 5 năm 2017 nhằm phản đối việc công ty nhựa Formosa xả thải ra biển, đồng thời yêu cầu bồi thường thiệt hại cho những người bị hại từ chính phủ Việt Nam. Cuộc biểu tình cũng đã lan ra Đài Loan, nơi Formosa đặt trụ sở.
Bối cảnh Thành viên:ChopinChemist/nháp 2
Tập đoàn Formosa
Tập đoàn nhựa Formosa là một công ty đa lĩnh vực có trụ sở tại Cao Hùng, Đài Loan. Tập đoàn này đã chịu nhiều chỉ trích vì việc xả thải ra môi trường và đã bị xử phạt nhiều lần trước năm 2016. Vào năm 1998 tại Campuchia, tập đoàn đã xả 3000 tấn chất thải chứa thủy ngân ra môi trường và bị xử phạt 5,000 USD.[1] Tại Hoa Kỳ, Formosa đã bị xử phạt nhiều lần vì đã xả chất độc ra môi trường.[1] Năm 2009, Quỹ Ethecon trao giải Hành tinh đen cho Tập đoàn nhựa Formosa và gia đình họ Wang–nhà sáng lập Tập đoàn Formosa, Chủ tịch Tập đoàn Lee Chih-tsuen và toàn bộ ban lãnh đạo tập đoàn vì hoạt động gây ô nhiễm môi trường của tập đoàn này.[2][3]
Tại Việt Nam, Formosa đặt nhà máy thép tại Hà Tĩnh vào năm 1993, khi việc đặt nhà máy tại Huyện Vân Lâm, Đài Loan, bị cư dân ở đây phản đối.[4] Khu phức hợp tại Hà Tĩnh bao gồm một nhà máy luyện gang thép, cảng nước sâu và một nhà máy nhiệt điện.[5] Được định giá khoảng 10,6 tỷ USD, đây được coi là một trong những khoản đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam[6] và là một trong những nhà máy thép lớn nhất tại Đông Nam Á vào thời điểm đó.[7]
Thảm họa môi trường
Vào tháng 4 năm 2016, một lượng lớn cá chết đã trôi dạt vào ven biển của các tỉnh miền Trung, trong đó gồm Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên Huế.[2] Nhằm tìm kiếm nơi phát tán độc tố khiến cá chết hàng loạt, một ngư dân đã phát hiện đường ống xả thải nghi là của Formosa.[8][9] Tuy nhiên, trong cuộc họp báo tại Hà Nội ngày 27 tháng 4 năm 2016, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên – Môi trường Việt Nam Võ Tuấn Nhân tuyên bố chưa có bằng chứng rằng Formosa và các công ty khác trong vùng có liên quan tình trạng cá chết ở miền Trung.[10] Hai ngày trước đó, công ty Formosa đã đưa ra tuyên bố: "Muốn bắt cá, bắt tôm hay nhà máy, chọn đi".[11] Câu nói này đã dẫn đến một làn sóng phẫn nộ trong công chúng và được cho là đã truyền cảm hứng để cuộc biểu tình lan rộng thông qua mạng xã hội và dòng hashtag Tôi chọn cá (#ichoosefish).[12]
Bức xúc trước khoản bồi thường thấp và phản ứng của công ty Formosa vào ngày 25 tháng 4 đã dẫn đến các cuộc biểu tình khắp Việt Nam.[13]
Diễn biến Thành viên:ChopinChemist/nháp 2
Ban đầu
Về sau
Xử lý Thành viên:ChopinChemist/nháp 2
Phản ứng Thành viên:ChopinChemist/nháp 2
Trong nước
Chính quyền Việt Nam đã chỉ trích những người tổ chức cuộc biểu tình này, đặc biệt là với những linh mục Công giáo. Một bài viết hai kỳ trên báo Công an nhân dân đã cáo buộc các linh mục tại Kỳ Anh với nhiều tội danh, trong đó có việc kích động quần chúng và "cấu kết với thế lực phản động trong và ngoài nước".[14]
Nước ngoài
Tham khảo Thành viên:ChopinChemist/nháp 2
Chú thích
- 1 2 Patton và đồng nghiệp 2021, tr. 28.
- 1 2 Linh Tong (ngày 30 tháng 4 năm 2016). "Vietnam Fish Deaths Cast Suspicion on Formosa Steel Plant". The Diplomat (bằng tiếng Anh). ISSN 1446-697X. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2025.
- ↑ Bảo Anh (ngày 27 tháng 4 năm 2016). "Tổng quan những 'vết đen' môi trường của Formosa trên toàn cầu". Pháp luật Thành phố Hồ Chí Minh. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2026.
- ↑ Po, Chia-Yun (tháng 6 năm 2022). "Vietnam Marine Life Disaster: A Test Case of a Home State's Jurisdiction in Taiwan". Business and Human Rights Journal (bằng tiếng Anh). Quyển 7 số 2. tr. 303–310. doi:10.1017/bhj.2022.20. ISSN 2057-0198.
- ↑ Anh Minh (ngày 30 tháng 6 năm 2016). "Formosa đã đầu tư kinh doanh tại Việt Nam như thế nào". VnExpress. Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2025.
- ↑ "Vietnam says Taiwan firm's pollution affected 200,000 people". AP News (bằng tiếng Anh). ngày 29 tháng 7 năm 2016. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2025.
- ↑ Fan, Chiu & Mabon 2022, tr. 193.
- ↑ Ortmann 2023, tr. 2073.
- ↑ Văn Dũng; Tiến Hiệp (ngày 22 tháng 4 năm 2016). "Vụ cá chết hàng loạt: Ngư dân tự lặn biển truy tìm nguồn xả thải độc". Báo điện tử Dân Trí. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2025.
- ↑ "'Chưa có bằng chứng Formosa liên quan'". BBC Tiếng Việt. ngày 27 tháng 4 năm 2016. Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2025.
- ↑ H.Văn; V.Định; Q.Nam Ghi (ngày 25 tháng 4 năm 2016). "Đại diện Formosa: 'Muốn bắt cá, bắt tôm hay nhà máy, chọn đi!'". Tuổi Trẻ. Truy cập ngày 9 tháng 7 năm 2025.
- ↑ Nguyen Van Quoc, Trell & Mallon 2024, tr. 1142.
- ↑ Ortmann 2023, tr. 2071.
- ↑ Ortmann 2023, tr. 2071, 2074.
Thư mục
- Fan, Mei-Fang; Chiu, Chih-Ming; Mabon, Leslie (tháng 3 năm 2022). "Environmental justice and the politics of pollution: The case of the Formosa Ha Tinh Steel pollution incident in Vietnam". Environment and Planning E: Nature and Space (bằng tiếng Anh). Quyển 5 số 1. tr. 189–206. doi:10.1177/2514848620973164. ISSN 2514-8486.
- Nguyen Van Quoc, Thai; Trell, Elen-Maarja; Mallon, Gunnar (ngày 1 tháng 9 năm 2024). "More than keyboard heroes? #ichoosefish, disaster framing, and environmental protests in Vietnam". Media, Culture & Society (bằng tiếng Anh). Quyển 46 số 6. tr. 1141–1161. doi:10.1177/01634437241229165. ISSN 0163-4437.
- Ortmann, Stephan (ngày 2 tháng 9 năm 2023). "When protests become a threat to authoritarian rule: the case of environmental protests in Viet Nam". Third World Quarterly (bằng tiếng Anh). Quyển 44 số 9. tr. 2063–2079. doi:10.1080/01436597.2023.2215705. ISSN 0143-6597.
- Patton, Jane; Reisch, Nikki; Creamer, Delia Ridge; Buckner, Ethan (tháng 10 năm 2021). "Formosa Plastics Group: A Serial Offender of Environmental and Human Rights (A Case Study)" (PDF). Center for International Environmental Law (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 3 tháng 5 năm 2025.
- Pham, Susann (2023). Vietnam's Dissidents: Political Dissonance in the Age of Global Capitalism and Coloniality (ấn bản thứ 1). Singapore: Palgrave Macmillan. ISBN 978-981-99-4605-1.
{{Chú thích sách}}: Quản lý CS1: ngày tháng và năm (liên kết)