Tống hoàng hậu (Nam Đường)

Tống Phúc Kim
Tại vị	937–943
Thông tin chung
Sinh	Không rõ Giang Hạ (nay thuộc Vũ Hán, Hồ Bắc)
Mất	945 Nam Đường
Phối ngẫu	Lý Biện (Từ Tri Cáo)
Hậu duệ	Lý Cảnh Từ Kính Thiên Lý Cảnh Toại Lý Cảnh Đạt

Tống Phúc Kim (宋福金, mất năm 945), thụy hiệu Nguyên Kính Hoàng hậu (元敬皇后, nghĩa là “hoàng hậu sáng suốt và minh mẫn”), là hoàng hậu của Lý Biện (tức Từ Tri Cáo), người sáng lập nước Nam Đường trong thời kỳ Ngũ Đại Thập Quốc. Bà là chính thất thứ hai của Lý Biện và là mẹ của bốn trong số năm hoàng tử của ông, trong đó có người kế vị là Lý Cảnh (tức Từ Kính Thông, thụy hiệu Nguyên Tông).

Thân thế Tống hoàng hậu (Nam Đường)

Sử sách không ghi chép năm sinh của Tống Phúc Kim, cũng không rõ nơi sinh. Chỉ biết rằng phụ thân bà là Tống Uẩn (宋韞), người gốc Giang Hạ (江夏, nay thuộc Vũ Hán, Hồ Bắc).

Thuở trẻ, bà bị cuốn vào loạn lạc chiến tranh và sau đó được đưa vào phủ của Vương Nhung, thứ sử Thăng châu (昇州, nay là Nam Kinh, Giang Tô) dưới triều Ngô quốc.

Về sau, Vương Nhung gả con gái mình cho Từ Tri Cáo, con nuôi của quyền thần Từ Ôn. Tống Phúc Kim được đưa đến nhà họ Từ để hầu hạ Vương thị và dần trở thành thiếp của Từ Tri Cáo. Khi còn là thiếp, bà sinh ra trưởng tử của ông là Lý Cảnh (khi ấy mang tên Từ Kính Thông).

Là vợ Từ Tri Cáo dưới triều Ngô Tống hoàng hậu (Nam Đường)

Trước năm 927, Vương thị qua đời. Theo sự sắp đặt của Từ Ôn, Từ Tri Cáo nâng Tống thị lên làm chính thất.

Khi đó, Từ Tri Cáo đang giữ chức phụ chính, trực tiếp nắm quyền triều chính Ngô tại kinh đô Quảng Lăng (廣陵, nay là Dương Châu, Giang Tô), trong khi Từ Ôn đóng tại Kim Lăng (tức Thăng châu). Tống thị được phong tước Quảng Bình phu nhân, sau lại thăng làm Tấn quốc phu nhân.

Sử chép rằng bà quản lý nội trạch rất nghiêm cẩn, ít khi cười đùa. Ngoài Lý Cảnh, bà còn sinh thêm ba người con trai là Từ Kính Thiên, Lý Cảnh Toại và Lý Cảnh Đạt.

Năm 927, Từ Ôn qua đời. Từ Tri Cáo định lập tức đến Kim Lăng lo tang sự, nhưng khi ấy ông đang tranh đoạt quyền lực với em trai là Từ Trí Huân — người tự cho mình có quyền kế thừa vị trí của cha. Tống Phúc Kim đã can gián, cho rằng nếu rời bỏ quyền lực lúc này thì chẳng khác nào tự trao sinh mệnh cho đối thủ. Từ Tri Cáo nghe theo, nhờ đó tránh được nguy hiểm và sau này củng cố hoàn toàn quyền kiểm soát Ngô quốc.

Năm 935, trong quá trình chuẩn bị đoạt ngôi, Từ Tri Cáo được Dương Phổ phong làm Tề vương, Tống thị theo đó trở thành vương phi.

Là hoàng hậu Nam Đường Tống hoàng hậu (Nam Đường)

Năm 937, Từ Tri Cáo buộc Dương Phổ nhường ngôi, chấm dứt Ngô quốc và lập ra Nam Đường. Tống vương phi được lập làm hoàng hậu.

Năm 939, Từ Tri Cáo khôi phục họ gốc là Lý và đổi tên thành Lý Biện. Trong thời gian để tang cha mẹ ruột, Lý Biện và Tống hoàng hậu mặc đồ tang, ở nhà tranh suốt 54 ngày.

Với tư cách hoàng hậu, Tống Phúc Kim thường xuyên góp ý đối với các tấu chương và chính sự. Lý Biện rất coi trọng lời khuyên của bà, từng nhận xét rằng nhiều khi bà đã hiểu thấu vấn đề trước cả ông. Về cuối đời, khi Lý Biện dùng đan dược của đạo sĩ khiến tính tình trở nên hà khắc, nhiều quan lại bị xử phạt, thì chính sự can gián của hoàng hậu đã cứu được không ít người.

Dù Lý Biện sủng ái Chung phi — mẹ của hoàng tử Lý Cảnh Địch — nhưng khi Chung phi mưu tính thay đổi người kế vị, ông nổi giận, trục xuất bà khỏi cung và gả cho người khác.

Là hoàng thái hậu Tống hoàng hậu (Nam Đường)

Năm 943, Lý Biện qua đời, Lý Cảnh kế vị. Tống hoàng hậu được tôn làm hoàng thái hậu.

Tuy không ưa Chung phi và từng có ý hại Lý Cảnh Địch, nhưng Lý Cảnh đã bảo vệ em mình, phong cho ông làm Bảo Ninh vương, đồng thời tôn Chung phi làm thái phi.

Sử sách ghi rằng mỗi khi Lý Cảnh vào chầu mẹ, Tống thái hậu chỉ khuyên con giữ đức cần chính, tuyệt nhiên không bàn chuyện triều chính, cho rằng phụ nữ không nên can dự việc ngoài cung.

Bà qua đời năm 945 và được hợp táng cùng Lý Biện.

Tham khảo Tống hoàng hậu (Nam Đường)

• 《十國春秋》, quyển 18–19
• 《資治通鑑》, quyển 276, 279, 281–285