Tốn tần
| Thanh Nhân Tông Tốn tần 清仁宗逊嬪 | |
|---|---|
| Gia Khánh Đế tần | |
| Thông tin chung | |
| Sinh | ? |
| Mất | ? |
| An táng | 17 tháng 10 năm 1803 Phi viên tẩm của Xương lăng |
| Phu quân | Thanh Nhân Tông Gia Khánh Hoàng đế |
| Tước hiệu | [Cách cách; 格格] [Tốn tần; 逊嬪] (truy phong) |
| Thân phụ | Vĩnh Hoà |
Tốn tần Thẩm Giai thị (chữ Hán: 逊嫔沈佳氏, ? - ?) là một phi tần của Thanh Nhân Tông Gia Khánh Đế.
Thân thế
Tốn tần không rõ ngày tháng năm sinh, xuất thân từ Thẩm Giai thị (沈佳氏) ở Thẩm Dương. Là Hán nhân nhập kỳ, thủy tổ nhập kỳ tên là Thẩm Đoạt (沈夺), vào đầu thời Thanh được biên vào Bao y kỳ tịch, là người thuộc "Chính Hoàng kỳ Bao y Kỳ cổ Tá lĩnh hạ nhân". Sau khi Thẩm Đoạt nhập kỳ, bắt đầu từ đời con đã đảm nhiệm chức quan trung cấp của Nội vụ phủ.
Cha của Tốn tần là Vĩnh Hòa (永瑆) chính là cháu đời thứ 7 của Thẩm Đoạt, từng kinh qua các chức như Nội vụ phủ Hộ quân Thống lĩnh (内务府护军统领), làm quan đến Tổng quản Nội vụ phủ Đại thần (总管内务府大臣), Nhiệt Hà Tổng quản (热河总管), có môn đệ của quan viên cao cấp. Tốn tần ít nhất còn có một người anh em trai, sinh được một con trai tên là Phúc An (福安)[1], từng giữ chức Bút thiếp thức (笔帖式).[2]
Nhập cung
Căn cứ theo hồ sơ, ngày mồng 8 tháng 2 năm Càn Long thứ 47 (1782), cha của Tốn tần là Vĩnh Hòa thượng tấu tạ ơn, trong đó nói: “Ngày mồng 3 tháng này, khi Chủ tử tuyển chọn Sử nữ, đã thi ân chỉ thưởng con gái của Nô tài cho Thập ngũ A ca" [3]. Có thể biết Tốn tần xuất thân là người thuộc Chính Hoàng kỳ Bao y Kỳ cổ Tá lĩnh hạ nhân, vào ngày mồng 3 tháng 2 năm Càn Long thứ 47 tham gia tuyển chọn Nội vụ phủ Tú nữ, được Càn Long trực tiếp chỉ cho Thập ngũ A ca (Gia Khánh Đế sau này), vào hầu tại tiềm để do đó trở thành thiếp thất của Gia Khánh.
Tốn tần là Cách cách thời Gia Khánh còn ở Tiềm để, đã sinh cho Nhân Tông con gái thứ 5 là Hòa Thạc Tuệ An Công chúa. Đáng tiếc Tốn tần đã hoăng thệ vào những năm Càn Long, không thể đợi được đến khi Gia Khánh tức vị, sau này Tuệ An Công chúa do bà sinh ra cũng yểu chết vào năm Càn Long thứ 60 (1795).
Truy phong
Năm Càn Long thứ 60 (1796), Càn Long Đế chỉ định Gia Thân vương làm Hoàng thái tử. Sang năm (1796), tháng giêng, Hoàng thái tử Vĩnh Diễm nối ngôi, tức [Gia Khánh Đế]. Càn Long Đế thoái vị, trở thành Thái Thượng hoàng.
Sau khi đăng cơ, vào ngày 22 tháng 4 (âm lịch) năm Gia Khánh thứ 2 (1797), tặng Hoàng thái tử Cách cách Thẩm Giai thị làm Tốn tần (逊嫔). Căn cứ Hồng xưng thông dụng, phong hiệu "Tốn" của Thẩm Giai thị có âm Mãn là 「anashūn」[4], ý là “Khiêm tốn” và “Khiêm hư”.
Chỉ dụ tặng làm Tần cho Thẩm Giai thị của Gia Khánh Đế năm đó:
| “ | 从前朕之侧福晋完颜氏、格格关氏、沈氏，或系皇父指赏，或生有公主，今俱已溘逝著加恩将侧福晋完颜氏追封恕妃，格格关氏追封简嫔，格格沈氏追封逊嫔，交内务府大臣内等，按其追封品级，照例办理，暂停于静安庄之傍所，俟万年吉地完竣，再随同皇后梓宫送往。 . Đi theo Trẫm từ Tiềm để có Trắc Phúc tấn Hoàn Nhan thị, Cách cách Quan thị, Cách cách Thẩm thị, hoặc được Hoàng phụ ban thưởng, hoặc sinh dục Công chúa, nay đều đã sớm qua đời, nên nhớ đến mà truy phong. Do đó Trắc Phúc tấn Hoàn Nhan thị truy phong Thứ phi, Cách cách Quan thị truy làm Giản tần, Cách cách Thẩm thị truy làm Tốn tần. Giao cho các Nội vụ phủ Đại thần hãy ấn vào phẩm cấp truy phong mà xử lý theo lệ đã có sẵn. Tạm thời cứ sử dụng phòng bên cạnh của Tĩnh An trang làm việc tang và truy phong, đến khi Vạn Niên Cát Địa hoàn tất, đều cùng phụ táng theo Tử cung của Hoàng hậu (ý chỉ Hiếu Thục Duệ Hoàng hậu) vào bên trong. | ” |
| — Chỉ dụ truy tặng Tiềm đề cố thiếp của Gia Khánh đế | ||
Đến ngày 17 tháng 10 (âm lịch) năm Gia Khánh thứ 8 (1803), kim quan của Tốn tần mới được đưa vào an táng tại phi viên tẩm của Xương lăng.
Trong văn hóa đại chúng
| Năm | Phim ảnh | Diễn viên | Nhân vật |
| 2001 | Hoàng cung bảo bối | Lý Quyên | Thẩm Chức Vân |
| 2005 | Mẹ chồng khó tính | Khang Hoa | Tốn phi |