Bước tới nội dung

Sư đoàn Phòng không 365, Quân đội nhân dân Việt Nam

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Sư đoàn Phòng không 365
Quân chủng Phòng không - Không quân

Chỉ huy
Đại tá Hoàng Phúc Dưỡng

Quốc gia Việt Nam
Thành lập21 tháng 6 năm 1966
Quân chủng Phòng không – Không quân
Binh chủng hợp thành Tên lửa phòng không
Pháo phòng không
Radar
Phân cấpSư đoàn
Nhiệm vụSẵn sàng chiến đấu, quản lý và bảo vệ vùng trời Đông Bắc Việt Nam
Bộ phận củaQuân chủng Phòng Không - Không quân
Bộ chỉ huyBắc Ninh
Tên khácĐoàn Phòng không Hà Bắc
Đặt tên theoHà Bắc
Tham chiếnChiến tranh Việt Nam
Vinh danhAnh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân
Chỉ huy
Sư đoàn trưởngĐại tá Hoàng Phúc Dưỡng
Chính ủyĐại tá Vũ Xuân Yên

Sư đoàn Phòng không 365 hay Đoàn Phòng không Hà Bắc là một sư đoàn phòng không thuộc biên chế của Quân Chủng Phòng Không - Không quân của Quân đội Nhân Dân Việt Nam.

Lịch sử

Trước yêu cầu phát triển của Quân đội, Quân chủng Phòng không-Không quân, để đáp ứng nhiệm vụ chiến đấu bảo vệ miền Bắc và đấu tranh giải phóng miền Nam, ngày 21/6/1966, Đại tướng Võ Nguyên Giáp - Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ký quyết định thành lập Bộ Tư lệnh Phòng không Hà Bắc (nay là Sư đoàn Phòng không 365). Lễ thành lập được tổ chức tại thôn Yên Vinh, xã Yên Mỹ, huyện Lạng Giang, tỉnh Hà Bắc (nay là tỉnh Bắc Ninh).

Ngay sau khi thành lập, Sư đoàn đã nhanh chóng kiện toàn biên chế tổ chức, tập trung huấn luyện. Sau hơn 1 tháng huấn luyện, Sư đoàn đã bước vào cuộc chiến đấu đối mặt với Không quân Mỹ. Vào 9 giờ 10 phút, ngày 7/8/1966, Sư đoàn chỉ huy tập trung tác chiến hiệp đồng giữa Trung đoàn Tên lửa 257 và 2 Trung đoàn Pháo phòng không 216, 225, bắn rơi 3 máy bay F-4 của Mỹ, trong đó có 1 chiếc rơi tại chỗ và đây là chiếc thứ 1.300 bị bắn rơi trên miền Bắc, mở đầu truyền thống ra quân đánh thắng trận đầu của Sư đoàn.

Ngày 16/3/1967, theo quyết định của Bộ Tổng Tham mưu, Bộ Tư lệnh Phòng không Hà Bắc được đổi tên thành Sư đoàn Phòng không 365. Trong suốt cuộc chiến tranh Việt Nam, Sư đoàn đã hành quân trên khắp mọi miền, kịp thời có mặt, tham gia chiến đấu trong các chiến dịch lớn, vào những thời điểm lịch sử quan trọng, trên các chiến trường ác liệt, từ biên giới phía Bắc, tuyến lửa Khu 4 đến cực Nam Trung Bộ, cùng với các lực lượng PK-KQ đánh bại mọi thủ đoạn kỹ, chiến thuật tinh vi của không quân Mỹ, bảo vệ vững chắc từng khoảng trời, từng nhịp cầu và những chuyến hàng ra mặt trận.

Trong chiến dịch Xuân - Hè năm 1972, Sư đoàn đã bắn rơi 70 máy bay địch, trong đó có 4 chiếc B-52. Trung đoàn Pháo Phòng không 228, suốt 10 năm bảo vệ cầu Hàm Rồng, bắn rơi 120 máy bay Mỹ, giữ vững tuyến đường giao thông vận chuyển chiến lược ra tiền tuyến. Trung đoàn Ra đa 291 đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ cảnh giới, dẫn đường bảo đảm cho các lực lượng đánh địch trong suốt 2 cuộc chiến tranh phá hoại của Mỹ. Đặc biệt trong Chiến dịch 12 ngày đêm tháng 12 năm 1972, Trạm ra đa 45 đã phát hiện sớm 35 phút B-52 vào đánh phá Hà Nội, góp phần quan trọng vào chiến thắng “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không”.

Tháng 4/1975, Sư đoàn được lệnh tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh. với tinh thần “Thần tốc, quyết thắng”. Sư đoàn đã cơ động toàn bộ lực lượng, vũ khí, khí tài hành quân vượt qua hơn 1.400 km, bám sát đội hình chiến đấu bảo vệ các binh đoàn chủ lực, góp phần vào đại thắng Mùa Xuân năm 1975. Tới khi chiến tranh Việt Nam kết thúc, Sư đoàn đã tham gia chiến đấu 1.200 trận, bắn rơi 464 máy bay Mỹ, gồm 18 kiểu loại trong đó có 12 chiếc B-52.

Tổ chức biên chế

  • Trung đoàn Pháo phòng không 228 (Trung đoàn Pháo phòng không Hàm Rồng)[1]
  • Trung đoàn Tên lửa 267 (Trung đoàn Tên lửa Điện Biên)[2][3]
  • Trung đoàn Tên lửa 284 (Trung đoàn Tên lửa Sông La)[4]
  • Trung đoàn Radar 291 (Trung đoàn Radar Ba Bể)[5]

Lãnh đạo hiện nay

  • Sư đoàn trưởng: Đại tá Hoàng Phúc Dưỡng[6]
  • Chính ủy: Đại tá Vũ Xuân Yên[7]
  • Tham mưu trưởng: Đại tá Nguyễn Văn Toàn[7]

Chú thích

  1. Phúc Nguyên (ngày 21 tháng 11 năm 2022). "Đoàn Hàm Rồng diệt mục tiêu, nhận cờ xuất sắc". Báo Quân đội nhân dân. Truy cập ngày 12 tháng 10 năm 2025.
  2. Hoàng Văn Nam (ngày 11 tháng 11 năm 2022). "Ký ức không phai". Báo Quân đội nhân dân. Truy cập ngày 12 tháng 10 năm 2025.
  3. Đại tá NGUYỄN VĂN XOAN (ngày 11 tháng 6 năm 2016). "Xứng danh Đoàn Điện Biên anh hùng". Báo điện tử Phòng Không - Không Quân. Truy cập ngày 12 tháng 10 năm 2025.
  4. Trung tá NGUYỄN ĐỨC TRỌNG (ngày 6 tháng 3 năm 2017). "Trung đoàn Tên lửa 284 (Sư đoàn 365): Nửa thế kỷ chiến đấu và trưởng thành". Báo điện tử Phòng Không - Không Quân. Truy cập ngày 12 tháng 10 năm 2025.
  5. Thái Sơn (ngày 20 tháng 3 năm 2023). "Trung đoàn 291 tổ chức Gặp mặt kỷ niệm 65 năm Ngày truyền thống". Báo điện tử Phòng Không - Không Quân. Truy cập ngày 12 tháng 10 năm 2025.
  6. Duy Tùng- Văn Trí (ngày 28 tháng 2 năm 2025). "Sư đoàn 365 ra quân huấn luyện năm 2025". Báo Quân đội nhân dân. Truy cập ngày 12 tháng 10 năm 2025.
  7. 1 2 Duy Tùng- Hồng Nhật (ngày 7 tháng 10 năm 2025). "Sư đoàn 365 tổ chức Hội nghị Quân chính quý IV". Báo Quân đội nhân dân. Truy cập ngày 12 tháng 10 năm 2025.