Bước tới nội dung

Sài Gòn (phường)

Sài Gòn
Phường
Hành chính
Quốc gia Việt Nam
VùngĐông Nam Bộ
Thành phốThành phố Hồ Chí Minh
Trụ sở UBND45–47 Lê Duẩn
Thành lập16 tháng 6 năm 2025
Địa lý
Tọa độ: 10°46′51″B 106°41′57″Đ / 10,780737°B 106,699212°Đ / 10.780737; 106.699212
Bản đồ phường Sài Gòn
Sài Gòn trên bản đồ Thành phố Hồ Chí Minh
Sài Gòn
Sài Gòn
Vị trí phường Sài Gòn trên bản đồ Thành phố Hồ Chí Minh
Sài Gòn trên bản đồ Việt Nam
Sài Gòn
Sài Gòn
Vị trí phường Sài Gòn trên bản đồ Việt Nam
Diện tích3,04 km²
Dân số (2025)
Tổng cộng47.022 người
Mật độ15.467 người/km²
Khác
Mã hành chính26740

Sài Gònphường trung tâm hành chính của Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.

Địa lý

Phường Sài Gòn nằm ở trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh, giáp với:

Theo Công văn số 2896/BNV-CQĐP ngày 27 tháng 5 năm 2025 của Bộ Nội vụ, phường Sài Gòn sau sắp xếp có diện tích 3,04 km², dân số năm 2024 là 47.022 người, mật độ dân số đạt 15.468 người/km² (số liệu thống kê tính đến ngày 31/12/2024 theo quy định tại Điều 6 Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15 ngày 14 tháng 4 năm 2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội[2]).

Lịch sử

Tên gọi

Tên gọi của địa danh Sài Gòn có nhiều giả thuyết.[3] Nhiều khả năng đây là do âm "Prey Nokor" (tiếng Khmer: ព្រៃនគរ) biến âm thành "Sài Gòn". Tên gọi này được chính thức hóa khi chúa Nguyễn Ánh xây dựng thành Gia Định.

TP.HCM có lịch sử quản lý hành chính hơn 300 năm, từ năm 1698 khi Nguyễn Hữu Cảnh lập nên phủ Gia Định. Trải qua thời gian đó, nơi đây có nhiều tên gọi khác nhau dùng để chỉ toàn bộ vùng đất hoặc một khu bộ phận như Sài Gòn, Chợ Lớn, Gia Định, Bến Nghé, Phan Yên, Phiên An. Trong đó, Sài Gòn là tên gọi phổ biến nhất trong quản lý hành chính cũng như đời sống văn hóa cộng đồng.[4][5]

Năm 1976, Quốc hội chính thức đặt tên thành phố Sài Gòn – Gia Định là Thành phố Hồ Chí Minh. Kể từ đó, tên gọi Sài Gòn không còn xuất hiện trong văn bản hành chính nữa, nhưng vẫn còn được lưu truyền rộng rãi trong đời sống.[6]

Thành lập

Trong đợt sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã năm 2025, TPHCM đã chủ trương đặt tên các phường, xã mới bằng chữ (không còn đặt tên bằng số nữa) với nhiều sự cân nhắc từ lịch sử vùng đất, sự thân thuộc và giá trị văn hóa.[7] Chủ trương này được đông đảo nhân dân ủng hộ.[8][9]

Thực hiện chủ trương trên, Quận 1 đã đề xuất đặt tên cho phường trung tâm là phường Sài Gòn với các lý do sau:[4][10]

  • Là khu vực trung tâm lịch sử, chính trị, kinh tế và văn hóa của TPHCM: Nơi đây tập trung hàng loạt công trình kiến trúc biểu tượng như: Trụ sở Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, Nhà hát Thành phố, Bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh, Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh,...
  • Là nơi có nhiều di tích lịch sử quan trọng: Với các công trình như xưởng Ba Son (gắn liền với hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh và phong trào công nhân đầu thế kỷ 20), Tòa Tổng lãnh sự Mỹ - từng là đại sứ quán Mỹ trước năm 1975.
  • Có hơn 3/4 chu vi giáp sông, kênh rạch - từ rạch Thị Nghè, rạch Tàu Hũ đến sông Sài Gòn - khẳng định yếu tố sông nước đặc trưng trong lịch sử và văn hóa vùng đất này.
  • Là trung tâm thương mại - dịch vụ sầm uất: Gắn liền với những trục đường biểu tượng như Nguyễn Huệ, Đồng Khởi, Lê Lợi, Hàm Nghi, Hai Bà Trưng,...
  • Thể hiện sự trân trọng với giá trị lịch sử nhằm góp phần gìn giữ bản sắc địa phương giữa bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng.
  • Tên gọi Sài Gòn dễ nhận diện, quen thuộc với cư dân lẫn khách quốc tế, thuận tiện cho việc quảng bá hình ảnh, thúc đẩy phát triển du lịch, dịch vụ và kinh tế đô thị.
  • Sài Gòn không chỉ là một địa danh, mà còn là biểu tượng của lòng tự hào, ký ức thân quen và trách nhiệm tiếp nối những giá trị truyền thống của một thành phố trẻ nhưng giàu di sản, luôn biết trân trọng cội nguồn trong hành trình phát triển của thành phố.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1685/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của Thành phố Hồ Chí Minh năm 2025.[11] Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của phường Bến Nghé và một phần diện tích tự nhiên, quy mô dân số của phường Đa Kao, phường Nguyễn Thái Bình thành phường mới có tên gọi là phường Sài Gòn (khoản 1 Điều 1).[12]

Bưu điện Trung tâm Sài Gòn

Hành chính

Phường Sài Gòn được chia thành 14 khu phố, bao gồm các khu phố được đánh số từ 1–13 và khu phố Ba Son.

Kinh tế - xã hội

Kinh tế

Xã hội

Giáo dục

Trường mầm non
TênĐịa chỉ
Trường Mầm non VinSchool2 Tôn Đức Thắng
Trường Mầm non Lê Thị Riêng39 Nguyễn Đình Chiểu
Trường Mầm non Hoa Lư1 Nguyễn Bỉnh Khiêm
Trường Mầm non 30/4174-176 Pasteur
Trường Mẫu giáo Dân lập Sa Pa1 Nguyễn Hữu Cảnh
Trường tiểu học
TênĐịa chỉ
Trường Tiểu học Hoà Bình1 Công xã Paris

77 Tôn Thất Đạm

Trường Tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm2 Bis Nguyễn Bỉnh Khiêm

Du lịch

Phường Sài Gòn có nhiều công trình kiến trúc, địa điểm tham quan nổi tiếng như:

TênĐịa chỉ
Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh2 Nguyễn Bỉnh Khiêm
Thảo Cầm Viên Sài Gòn
Bảo tàng Chiến dịch Hồ Chí Minh2 Lê Duẩn
Bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh65 Lý Tự Trọng
Bảo tàng Tôn Đức Thắng5 Tôn Đức Thắng
Bưu điện Sài Gòn2 Công trường Công xã Paris
Công viên Bến Bạch ĐằngĐường Tôn Đức Thắng
Cột cờ Thủ Ngữ
Nhà hát Thành phố7 Công trường Lam Sơn
Nhà thờ chính tòa Đức Bà Sài Gòn1 Công trường Công xã Paris
Phố đi bộ Nguyễn HuệĐường Nguyễn Huệ
Trụ sở Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh86 Lê Thánh Tôn

Giao thông

Các tuyến đường giao thông chính

Alexandre de RhodesHải TriềuLê Văn HưuNguyễn DuPhạm Ngọc Thạch
Cao Bá QuátHàm NghiLý Tự TrọngNguyễn HuệPhan Văn Đạt
Chu Mạnh TrinhHàn ThuyênMạc Đĩnh ChiNguyễn Hữu CảnhPhùng Khắc Khoan
Công trường Lam SơnHồ Huấn NghiệpMạc Thị BưởiNguyễn SiêuThái Văn Lung
Công trường Mê LinhHồ Tùng MậuNam Kỳ Khởi NghĩaNguyễn Thị Minh KhaiThi Sách
Công xã ParisHoàng SaNgô Đức KếNguyễn ThiệpTôn Đức Thắng
Đinh Tiên HoàngHuỳnh Thúc KhángNgô Văn NămNguyễn Trung NgạnTôn Thất Đạm
Đông DuLê DuẩnNguyễn Bỉnh KhiêmNguyễn Văn BìnhTôn Thất Thiệp
Đồng KhởiLê LợiNguyễn Công TrứNguyễn Văn ChiêmTrần Cao Vân
Hai Bà TrưngLê Thánh TônNguyễn Đình ChiểuPasteurVõ Văn Kiệt

Tham khảo

  1. "Bản đồ 168 phường, xã dự kiến của TP.HCM mới". tuoitre.vn. ngày 13 tháng 6 năm 2025.
  2. xaydungchinhsach.chinhphu.vn (ngày 14 tháng 5 năm 2025). "NGHỊ QUYẾT SỐ 76/2025/UBTVQH15 SẮP XẾP ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH NĂM 2025". xaydungchinhsach.chinhphu.vn. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2025.
  3. "Tên gọi Sài Gòn xuất hiện lần đầu khi nào?". VnExpress.net. ngày 20 tháng 4 năm 2025.
  4. 1 2 thanhnien.vn (ngày 18 tháng 4 năm 2025). "Quận trung tâm TP.HCM lý giải việc đặt tên phường Sài Gòn". thanhnien.vn. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2025.
  5. VnExpress. "Ba lý giải về tên gọi Sài Gòn". vnexpress.net. Lưu trữ bản gốc ngày 3 tháng 5 năm 2025. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2025.
  6. Trí, Dân (ngày 12 tháng 12 năm 2022). "Sài Gòn, bạn nghe quen, nhưng đã biết mang ý nghĩa như thế nào chưa?". Báo điện tử Dân Trí. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2025.
  7. "Đặt tên phường ở TP.HCM: Làm 'sống lại' những ký ức, nét văn hóa của người dân". plo.vn. ngày 18 tháng 4 năm 2025.
  8. "Đặt tên phường, xã mới ở TP.HCM: Đề xuất lấy lại những tên cũ, tôi mừng lắm!". plo.vn. ngày 27 tháng 3 năm 2025.
  9. ONLINE, TUOI TRE (ngày 18 tháng 4 năm 2025). "Phường xã mới ở TP.HCM: Cân nhắc giá trị văn hóa, lịch sử từng tên gọi". TUOI TRE ONLINE. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2025.
  10. "Lý do tên Sài Gòn được đặt cho một phường trung tâm TPHCM". laodong.vn. ngày 18 tháng 4 năm 2025. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2025.
  11. xaydungchinhsach.chinhphu.vn (ngày 20 tháng 6 năm 2025). "Nghị quyết số 1685/NQ-UBTVQH15 sắp xếp các ĐVHC cấp xã của Thành phố Hồ Chí Minh năm 2025". xaydungchinhsach.chinhphu.vn. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2025.
  12. thanhnien.vn (ngày 29 tháng 5 năm 2025). "Tên phường xã mới sáp nhập ở TP.HCM: Phường Sài Gòn có gì đặc biệt?". thanhnien.vn. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2025.