Sài Gòn (phường)
Sài Gòn | |||
|---|---|---|---|
| Phường | |||
| Hành chính | |||
| Quốc gia | |||
| Vùng | Đông Nam Bộ | ||
| Thành phố | Thành phố Hồ Chí Minh | ||
| Trụ sở UBND | 45–47 Lê Duẩn | ||
| Thành lập | 16 tháng 6 năm 2025 | ||
| Địa lý | |||
| Tọa độ: 10°46′51″B 106°41′57″Đ / 10,780737°B 106,699212°Đ | |||
| |||
| Diện tích | 3,04 km² | ||
| Dân số (2025) | |||
| Tổng cộng | 47.022 người | ||
| Mật độ | 15.467 người/km² | ||
| Khác | |||
| Mã hành chính | 26740 | ||
Sài Gòn là phường trung tâm hành chính của Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.
Địa lý
Phường Sài Gòn nằm ở trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh, giáp với:
- Phường Bến Thành (phía nam, ranh giới là đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa);
- Phường Tân Định (phía tây, ranh giới là đường Nguyễn Đình Chiểu);
- Phường Xuân Hòa (tây nam, ranh giới là đường Hai Bà Trưng và Nguyễn Thị Minh Khai);
- Phường Gia Định (tây bắc, ranh giới là kênh Thị Nghè);
- Phường Thạnh Mỹ Tây (phía bắc, ranh giới là kênh Thị Nghè);
- Phường Xóm Chiếu (đông nam, ranh giới là rạch Bến Nghé);
- Phường An Khánh (phía đông với ranh giới là sông Sài Gòn).[1]
Theo Công văn số 2896/BNV-CQĐP ngày 27 tháng 5 năm 2025 của Bộ Nội vụ, phường Sài Gòn sau sắp xếp có diện tích 3,04 km², dân số năm 2024 là 47.022 người, mật độ dân số đạt 15.468 người/km² (số liệu thống kê tính đến ngày 31/12/2024 theo quy định tại Điều 6 Nghị quyết số 76/2025/UBTVQH15 ngày 14 tháng 4 năm 2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội[2]).
Lịch sử
Tên gọi
Tên gọi của địa danh Sài Gòn có nhiều giả thuyết.[3] Nhiều khả năng đây là do âm "Prey Nokor" (tiếng Khmer: ព្រៃនគរ) biến âm thành "Sài Gòn". Tên gọi này được chính thức hóa khi chúa Nguyễn Ánh xây dựng thành Gia Định.
TP.HCM có lịch sử quản lý hành chính hơn 300 năm, từ năm 1698 khi Nguyễn Hữu Cảnh lập nên phủ Gia Định. Trải qua thời gian đó, nơi đây có nhiều tên gọi khác nhau dùng để chỉ toàn bộ vùng đất hoặc một khu bộ phận như Sài Gòn, Chợ Lớn, Gia Định, Bến Nghé, Phan Yên, Phiên An. Trong đó, Sài Gòn là tên gọi phổ biến nhất trong quản lý hành chính cũng như đời sống văn hóa cộng đồng.[4][5]
Năm 1976, Quốc hội chính thức đặt tên thành phố Sài Gòn – Gia Định là Thành phố Hồ Chí Minh. Kể từ đó, tên gọi Sài Gòn không còn xuất hiện trong văn bản hành chính nữa, nhưng vẫn còn được lưu truyền rộng rãi trong đời sống.[6]
Thành lập
Trong đợt sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã năm 2025, TPHCM đã chủ trương đặt tên các phường, xã mới bằng chữ (không còn đặt tên bằng số nữa) với nhiều sự cân nhắc từ lịch sử vùng đất, sự thân thuộc và giá trị văn hóa.[7] Chủ trương này được đông đảo nhân dân ủng hộ.[8][9]
Thực hiện chủ trương trên, Quận 1 đã đề xuất đặt tên cho phường trung tâm là phường Sài Gòn với các lý do sau:[4][10]
- Là khu vực trung tâm lịch sử, chính trị, kinh tế và văn hóa của TPHCM: Nơi đây tập trung hàng loạt công trình kiến trúc biểu tượng như: Trụ sở Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, Nhà hát Thành phố, Bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh, Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh,...
- Là nơi có nhiều di tích lịch sử quan trọng: Với các công trình như xưởng Ba Son (gắn liền với hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh và phong trào công nhân đầu thế kỷ 20), Tòa Tổng lãnh sự Mỹ - từng là đại sứ quán Mỹ trước năm 1975.
- Có hơn 3/4 chu vi giáp sông, kênh rạch - từ rạch Thị Nghè, rạch Tàu Hũ đến sông Sài Gòn - khẳng định yếu tố sông nước đặc trưng trong lịch sử và văn hóa vùng đất này.
- Là trung tâm thương mại - dịch vụ sầm uất: Gắn liền với những trục đường biểu tượng như Nguyễn Huệ, Đồng Khởi, Lê Lợi, Hàm Nghi, Hai Bà Trưng,...
- Thể hiện sự trân trọng với giá trị lịch sử nhằm góp phần gìn giữ bản sắc địa phương giữa bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng.
- Tên gọi Sài Gòn dễ nhận diện, quen thuộc với cư dân lẫn khách quốc tế, thuận tiện cho việc quảng bá hình ảnh, thúc đẩy phát triển du lịch, dịch vụ và kinh tế đô thị.
- Sài Gòn không chỉ là một địa danh, mà còn là biểu tượng của lòng tự hào, ký ức thân quen và trách nhiệm tiếp nối những giá trị truyền thống của một thành phố trẻ nhưng giàu di sản, luôn biết trân trọng cội nguồn trong hành trình phát triển của thành phố.
Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1685/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của Thành phố Hồ Chí Minh năm 2025.[11] Theo đó, sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của phường Bến Nghé và một phần diện tích tự nhiên, quy mô dân số của phường Đa Kao, phường Nguyễn Thái Bình thành phường mới có tên gọi là phường Sài Gòn (khoản 1 Điều 1).[12]

Hành chính
Phường Sài Gòn được chia thành 14 khu phố, bao gồm các khu phố được đánh số từ 1–13 và khu phố Ba Son.
Kinh tế - xã hội
Kinh tế
Xã hội
Giáo dục
Trường mầm non
| Tên | Địa chỉ |
|---|---|
| Trường Mầm non VinSchool | 2 Tôn Đức Thắng |
| Trường Mầm non Lê Thị Riêng | 39 Nguyễn Đình Chiểu |
| Trường Mầm non Hoa Lư | 1 Nguyễn Bỉnh Khiêm |
| Trường Mầm non 30/4 | 174-176 Pasteur |
| Trường Mẫu giáo Dân lập Sa Pa | 1 Nguyễn Hữu Cảnh |
Trường tiểu học
| Tên | Địa chỉ |
|---|---|
| Trường Tiểu học Hoà Bình | 1 Công xã Paris 77 Tôn Thất Đạm |
| Trường Tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm | 2 Bis Nguyễn Bỉnh Khiêm |
Du lịch
Phường Sài Gòn có nhiều công trình kiến trúc, địa điểm tham quan nổi tiếng như:
| Tên | Địa chỉ |
|---|---|
| Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh | 2 Nguyễn Bỉnh Khiêm |
| Thảo Cầm Viên Sài Gòn | |
| Bảo tàng Chiến dịch Hồ Chí Minh | 2 Lê Duẩn |
| Bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh | 65 Lý Tự Trọng |
| Bảo tàng Tôn Đức Thắng | 5 Tôn Đức Thắng |
| Bưu điện Sài Gòn | 2 Công trường Công xã Paris |
| Công viên Bến Bạch Đằng | Đường Tôn Đức Thắng |
| Cột cờ Thủ Ngữ | |
| Nhà hát Thành phố | 7 Công trường Lam Sơn |
| Nhà thờ chính tòa Đức Bà Sài Gòn | 1 Công trường Công xã Paris |
| Phố đi bộ Nguyễn Huệ | Đường Nguyễn Huệ |
| Trụ sở Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh | 86 Lê Thánh Tôn |
Giao thông
Các tuyến đường giao thông chính
| Alexandre de Rhodes | Hải Triều | Lê Văn Hưu | Nguyễn Du | Phạm Ngọc Thạch |
| Cao Bá Quát | Hàm Nghi | Lý Tự Trọng | Nguyễn Huệ | Phan Văn Đạt |
| Chu Mạnh Trinh | Hàn Thuyên | Mạc Đĩnh Chi | Nguyễn Hữu Cảnh | Phùng Khắc Khoan |
| Công trường Lam Sơn | Hồ Huấn Nghiệp | Mạc Thị Bưởi | Nguyễn Siêu | Thái Văn Lung |
| Công trường Mê Linh | Hồ Tùng Mậu | Nam Kỳ Khởi Nghĩa | Nguyễn Thị Minh Khai | Thi Sách |
| Công xã Paris | Hoàng Sa | Ngô Đức Kế | Nguyễn Thiệp | Tôn Đức Thắng |
| Đinh Tiên Hoàng | Huỳnh Thúc Kháng | Ngô Văn Năm | Nguyễn Trung Ngạn | Tôn Thất Đạm |
| Đông Du | Lê Duẩn | Nguyễn Bỉnh Khiêm | Nguyễn Văn Bình | Tôn Thất Thiệp |
| Đồng Khởi | Lê Lợi | Nguyễn Công Trứ | Nguyễn Văn Chiêm | Trần Cao Vân |
| Hai Bà Trưng | Lê Thánh Tôn | Nguyễn Đình Chiểu | Pasteur | Võ Văn Kiệt |
Tham khảo
- ↑ "Bản đồ 168 phường, xã dự kiến của TP.HCM mới". tuoitre.vn. ngày 13 tháng 6 năm 2025.
- ↑ xaydungchinhsach.chinhphu.vn (ngày 14 tháng 5 năm 2025). "NGHỊ QUYẾT SỐ 76/2025/UBTVQH15 SẮP XẾP ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH NĂM 2025". xaydungchinhsach.chinhphu.vn. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2025.
- ↑ "Tên gọi Sài Gòn xuất hiện lần đầu khi nào?". VnExpress.net. ngày 20 tháng 4 năm 2025.
- 1 2 thanhnien.vn (ngày 18 tháng 4 năm 2025). "Quận trung tâm TP.HCM lý giải việc đặt tên phường Sài Gòn". thanhnien.vn. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2025.
- ↑ VnExpress. "Ba lý giải về tên gọi Sài Gòn". vnexpress.net. Lưu trữ bản gốc ngày 3 tháng 5 năm 2025. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2025.
- ↑ Trí, Dân (ngày 12 tháng 12 năm 2022). "Sài Gòn, bạn nghe quen, nhưng đã biết mang ý nghĩa như thế nào chưa?". Báo điện tử Dân Trí. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2025.
- ↑ "Đặt tên phường ở TP.HCM: Làm 'sống lại' những ký ức, nét văn hóa của người dân". plo.vn. ngày 18 tháng 4 năm 2025.
- ↑ "Đặt tên phường, xã mới ở TP.HCM: Đề xuất lấy lại những tên cũ, tôi mừng lắm!". plo.vn. ngày 27 tháng 3 năm 2025.
- ↑ ONLINE, TUOI TRE (ngày 18 tháng 4 năm 2025). "Phường xã mới ở TP.HCM: Cân nhắc giá trị văn hóa, lịch sử từng tên gọi". TUOI TRE ONLINE. Truy cập ngày 25 tháng 6 năm 2025.
- ↑ "Lý do tên Sài Gòn được đặt cho một phường trung tâm TPHCM". laodong.vn. ngày 18 tháng 4 năm 2025. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2025.
- ↑ xaydungchinhsach.chinhphu.vn (ngày 20 tháng 6 năm 2025). "Nghị quyết số 1685/NQ-UBTVQH15 sắp xếp các ĐVHC cấp xã của Thành phố Hồ Chí Minh năm 2025". xaydungchinhsach.chinhphu.vn. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2025.
- ↑ thanhnien.vn (ngày 29 tháng 5 năm 2025). "Tên phường xã mới sáp nhập ở TP.HCM: Phường Sài Gòn có gì đặc biệt?". thanhnien.vn. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2025.