Bước tới nội dung

Quận 4

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Quận 4
Quận
Biểu trưng
Khu di tích Bến Nhà Rồng về đêm
Hành chính
Quốc gia Việt Nam
VùngĐông Nam Bộ
Thành phốThành phố Hồ Chí Minh
Phân chia hành chính15 phường
Thành lập31 tháng 8 năm 1933
Giải thể1 tháng 7 năm 2025
Địa lý
Tọa độ: 10°45′42″B 106°42′9″Đ / 10,76167°B 106,7025°Đ / 10.76167; 106.70250
Bản đồ Quận 4
Quận 4 trên bản đồ Thành phố Hồ Chí Minh
Quận 4
Quận 4
Vị trí Quận 4 trên bản đồ Thành phố Hồ Chí Minh
Quận 4 trên bản đồ Việt Nam
Quận 4
Quận 4
Vị trí Quận 4 trên bản đồ Việt Nam
Diện tích4,18 km²[1]
Dân số (2022)
Tổng cộng199.329 người[2]
Mật độ47.686 người/km²
Dân tộcChủ yếu là Kinh (92,91%), Hoa (4,08%)
Khác
Mã hành chính773[3]
Biển số xe59-C1, 59-C3, 59-CA

Quận 4 (Quận Tư) là một quận nội thành cũ nằm ở trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.

Vị trí địa lý

Vị trí của Quận 4 trong Thành phố Hồ Chí Minh.

Quận 4 có vị trí địa lý:

Hành chính

Quận 4 gồm 10 phường: 1, 2, 3, 4, 8, 9, 13, 15, 16, 18.

Lịch sử

Bản đồ Hạt 20, một đơn vị hành chính do Thống đốc Nam Kỳ quyết định thành lập vào năm 1880. Khu vực Quận 4 khi đó thuộc các thôn Khánh Hội, Vĩnh Hội và Tam Hội của tổng Dương Minh.

Địa giới hành chính quận 4 trước và sau năm 1959 đều khác nhau hoàn toàn.

Thời Pháp thuộc

Ngày 31 tháng 8 năm 1933, Khu Sài Gòn - Chợ Lớn thành lập thêm quận 4. Quận 4 khi đó thuộc khu vực thành phố Chợ Lớn cũ trước năm 1931, ngày nay thuộc địa giới Quận 5, Quận 8 và Quận 10 của Thành phố Hồ Chí Minh.

Ngày 30 tháng 6 năm 1951, Thủ tướng chính quyền Quốc gia Việt Nam ký sắc lệnh số 311-cab/SG đổi tên Khu Sài Gòn - Chợ Lớn thành Đô thành Sài Gòn - Chợ Lớn. Lúc này, Quận 4 thuộc Đô thành Sài Gòn - Chợ Lớn.

Thời Việt Nam Cộng hòa

Theo sắc lệnh số 143/NV ngày 22 tháng 10 năm 1956 của Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Ngô Đình Diệm, Đô thành Sài Gòn - Chợ Lớn đổi tên thành Đô thành Sài Gòn. Khi đó, quận 4 lại thuộc Đô thành Sài Gòn.

Ngày 27 tháng 3 năm 1959, Tổng thống Việt Nam Cộng hòa ban hành Nghị định số 110-NV về việc phân chia sáu quận đang có thành tám quận mới: Nhứt, Nhì, Ba, Tư, Năm, Sáu, Bảy và Tám (trừ ba quận: Nhứt, Nhì, Ba giữ nguyên, các quận còn lại đều đổi tên và thay đổi địa giới hành chính). Lúc này, quận 4 (quận Tư) trùng với địa giới thuộc quận 6 cũ, có 04 phường: Bến Xà Lan, Lý Nhơn, Xóm Chiếu, Vĩnh Hội.

Năm 1962, quận Tư giải thể phường Bến Xà Lan; lập mới 02 phường: Cây Bàng và Khánh Hội. Như thế quận có 05 phường. Cho đến ngày 29 tháng 4 năm 1975, quận 4 (quận Tư) gồm 05 phường: Cây Bàng, Khánh Hội, Lý Nhơn, Xóm Chiếu, Vĩnh Hội.

Từ năm 1975 đến nay

Sau khi Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam tiếp quản Đô thành Sài Gòn và các vùng lân cận vào ngày 30 tháng 4 năm 1975, ngày 3 tháng 5 năm 1975 thành phố Sài Gòn - Gia Định được thành lập. Lúc này, quận 4 (quận Tư) thuộc thành phố Sài Gòn - Gia Định cho đến tháng 7 năm 1976.

Ngày 20 tháng 5 năm 1976, tổ chức hành chánh thành phố Sài Gòn - Gia Định được sắp xếp lần hai (theo quyết định số 301/UB ngày 20 tháng 5 năm 1976 của Ủy ban Nhân dân Cách mạng thành phố Sài Gòn - Gia Định). Theo đó, vẫn giữ nguyên quận 4 cũ có từ trước đó. Lúc này, các phường cũ đều giải thể, lập các phường mới có diện tích, dân số nhỏ hơn và mang tên số. Quận 4 có 18 phường, đánh số từ 1 đến 18.

Ngày 2 tháng 7 năm 1976, Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá VI, kỳ họp thứ 1 chính thức đổi tên thành phố Sài Gòn - Gia Định thành Thành phố Hồ Chí Minh. Quận 4 trở thành quận trực thuộc Thành phố Hồ Chí Minh.

Ngày 26 tháng 8 năm 1982, theo Quyết định số 147-HĐBT[4] của Hội đồng Bộ trưởng về việc giải thể Phường 11 để sáp nhập vào Phường 8 với số phường trực thuộc còn 17.

Ngày 1 tháng 11 năm 1985, theo Quyết định số 258-HĐBT[5] của Hội đồng Bộ trưởng về việc:

  • Giải thể Phường 7, địa bàn sáp nhập vào Phường 6 và Phường 9
  • Giải thể Phường 17, địa bàn sáp nhập vào Phường 16 và Phường 18.

Ngày 9 tháng 12 năm 2020, Ủy ban thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết 1111/NQ-UBTVQH14 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2021).[6] Theo đó, sáp nhập Phường 5 vào Phường 2 và sáp nhập Phường 12 vào Phường 13.

Ngày 14 tháng 11 năm 2024, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết 1278/NQ-UBTVQH15 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2025).[7] Theo đó, sáp nhập Phường 6 vào Phường 9, sáp nhập Phường 10 vào phường 8 và sáp nhập Phường 14 vào Phường 15.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua Nghị quyết 1685/NQ-UBTVQH15 sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của TPHCM năm 2025 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7 năm 2025). [8] Theo đó sáp nhập các phường như sau:

  • Phường Xóm Chiếu: Gồm các phường 13, 16, 18, một phần phường 15.
  • Phường Khánh Hội: Gồm các phường 8, 9, một phần phường 2, 4 và 15.
  • Phường Vĩnh Hội: Gồm các phường 1, 3, một phần phường 2 và 4.

Kinh tế

Hiện nay quận 4 đang từng bước công nghiệp hóa - hiện đại hóa hoàn toàn. Quận hiện nay đã tiến hành giải tỏa khoảng hơn 20% đất để quy hoạch chung cư cao cấp. hiện nay dự án di dời Cảng Sài Gòn về Quận 7, nhường lại cơ sở hạ tầng để Quận đầu tư thành khu du lịch đang chờ Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Giao thông

Cầu Calmette
trên đường Đoàn Văn Bơ
Giao lộ Hoàng Diệu và
đường lên Cầu Ông Lãnh

Mạng lưới giao thông của Quận 4, chủ yếu dựa vào 6 trục đường chính: Nguyễn Tất Thành, Hoàng Diệu, Khánh Hội, Bến Vân Đồn, Tôn Đản và Đoàn Văn Bơ. Con đường lớn và quan trọng nhất ở quận là đại lộ Nguyễn Tất Thành xuyên suốt địa phận phía đông quận, trải dài trên 2km, qua Quận 1 và Cảng Sài Gòn, chếch theo hướng Tây Nam đi Nhà Bè. Bắt đàu từ cầu Khánh Hội và kết thúc là cầu Tân Thuận 1 và 2

Đường phố

Tên đường của quận 4 trước năm 1975

Công trình, địa điểm nổi tiếng

TênĐịa chỉ
Bảo tàng Hồ Chí Minh - Chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh (Bến Nhà Rồng)1 Nguyễn Tất Thành, Phường 12
Chợ Xóm ChiếuĐường Đinh Lễ, Phường 12
Nhà thờ Giáo xứ Xóm Chiếu92B/20 Tôn Thất Thuyết, Phường 16

Giáo dục

Các cơ sở giáo dục đại học ở Quận 4

Tên trườngĐịa chỉGhi chú
Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh2 Nguyễn Tất Thành, Phường 4Cơ sở chính
Trường Đại học Nguyễn Tất Thành298A–300A Nguyễn Tất Thành, Phường 13Cơ sở chính

Các trường THPT

Tên trườngĐịa chỉ
Trường THPT Nguyễn Hữu Thọ2 Bến Vân Đồn, Phường 13
Trường THPT Nguyễn Trãi364 Nguyễn Tất Thành, Phường 18

Các trường THCS

Tên trườngĐịa chỉ
Trường THCS Vân Đồn276 Nguyễn Tất Thành, Phường 13
Trường THCS Tăng Bạt HổHẻm 76 Tôn Thất Thuyết, Phường 16
Trường THCS Quang Trung209 Đường 14, Phường 3
Trường THCS Nguyễn Huệ42 Nguyễn Khoái, Phường 2
Trường THCS Khánh HộiA75 Nguyễn Thần Hiến, Phường 18
Trường THCS Chi Lăng129/63A Nguyễn Hữu Hào, Phường 9

Tổng lãnh sự quán các nước tại Quận 4

Quốc giaĐịa chỉ
 PakistanTầng M, Chung cư Khánh Hội 2, 360A Bến Vân Đồn, phường 1
 Hy Lạp44 Hoàng Diệu, phường 13

Chú thích

  1. ↑ "Niên giám thống kê năm 2020: Dân số và lao động". Cục Thống kê Thành phố Hồ Chí Minh. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 7 năm 2022. Truy cập ngày 9 tháng 4 năm 2022.
  2. ↑ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ; không có nội dung trong ref có tên DSVN2019
  3. ↑ "Tổng cục Thống kê". Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 1 năm 2021. Truy cập ngày 22 tháng 12 năm 2021.
  4. ↑ "Quyết định 147-HĐBT năm 1982 về việc phân vạch địa giới một số phường thuộc Thành phố Hồ Chí Minh do Hội đồng Bộ trưởng ban hành".
  5. ↑ "Quyết định 258". Truy cập ngày 6 tháng 10 năm 2015.
  6. ↑ "Nghị quyết số 1111/NQ-UBTVQH14 năm 2020 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2019–2021 và thành lập thành phố Thủ Đức thuộc Thành phố Hồ Chí Minh".
  7. ↑ "Nghị quyết số 1278/NQ-UBTVQH15 của UBTVQH về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2023–2025". Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 11 năm 2024.
  8. ↑ "Nghị quyết số 1685/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội: Về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của Thành phố Hồ Chí Minh năm 2025".
Lấy từ “https://vi.wikipedia.org/w/index.php?title=Quận_4&oldid=74876731”