Bước tới nội dung

Quận 3

Quận 3
Quận
Biểu trưng
Hành chính
Quốc gia Việt Nam
VùngĐông Nam Bộ
Thành phốThành phố Hồ Chí Minh
Phân chia hành chính10 phường
Thành lậpTháng 12 năm 1920
Giải thể1 tháng 7 năm 2025
Địa lý
Tọa độ: 10°46′48″B 106°40′46″Đ / 10,78°B 106,67944°Đ / 10.78000; 106.67944
Bản đồ Quận 3
Quận 3 trên bản đồ Thành phố Hồ Chí Minh
Quận 3
Quận 3
Vị trí Quận 3 trên bản đồ Thành phố Hồ Chí Minh
Quận 3 trên bản đồ Việt Nam
Quận 3
Quận 3
Vị trí Quận 3 trên bản đồ Việt Nam
Diện tích4,92 km²[1]
Dân số (2022)
Tổng cộng220.375 người[2]
Mật độ44.791 người/km²
Khác
Mã hành chính770[3]
Biển số xe59-F1, 59-F2, 59-FA

Quận 3 là một quận nội thành cũ nằm ở trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.

Vị trí địa lý

Vị trí Quận 3 trong nội thành
TP. Hồ Chí Minh

Quận 3 có vị trí địa lý:

Hành chính

Quận 3 gồm 10 phường: 1, 2, 3, 4, 5, 9, 11, 12, 14Võ Thị Sáu.

Lịch sử

Bản đồ Hạt 20, một đơn vị hành chính do Thống đốc Nam Kỳ quyết định thành lập vào năm 1880. Khu vực Quận 3 tương ứng với một phần nhỏ địa giới thành phố Sài Gòn (khu vực Hồ Con Rùa hiện nay), và các làng xã khi đó còn thuộc khu vực ngoại vi thành phố như An Hòa, Hiệp Hòa, Hòa Hưng, Phú Thạnh, Xuân Hòa.

Thời Pháp thuộc

Sau khi chiếm ba tỉnh miền Đông Nam Kỳ, theo nghị định của Thống đốc Nam Kỳ, ngày 12 tháng 4 năm 1861, chính quyền Pháp thành lập thành phố Sài Gòn, trên địa bàn một số thôn của hai tổng: Bình Trị Thượng và Bình Trị Trung thuộc huyện Bình Dương, phủ Tân Bình, tỉnh Gia Định. Địa giới hành chính lúc đầu của thành phố Sài Gòn chỉ gồm một phần của hai quận: Quận 1 và Quận 3 hiện nay. Tháng 1 năm 1877, Tổng thống Pháp công nhận thành phố Sài Gòn là thành phố loại I, đứng đầu là viên Đốc lý do Toàn quyền Đông Dương bổ nhiệm.

Đến tháng 9 năm 1889, thành phố Sài Gòn được chia thành hai quận cảnh sát (arrondissement policier): Quận 1 và Quận 2, đứng đầu mỗi quận cảnh sát là vị Quận trưởng cảnh sát (Commissaire). Tháng 12 năm 1920, lập thêm Quận 3.

Ngày 27 tháng 4 năm 1931, Tổng thống Pháp ký sắc lệnh hợp nhất thành phố Sài Gòn và thành phố Chợ Lớn thành một đơn vị hành chính mới gọi là Khu (một số tài liệu gọi là "Địa phương") Sài Gòn - Chợ Lớn (Région Saigon - Cholon ou Région de Saigon - Cholon). Quận 3 thuộc Khu Sài Gòn - Chợ Lớn.

Ngày 30 tháng 6 năm 1951, Thủ tướng chính quyền Quốc gia Việt Nam ký sắc lệnh số 311-cab/SG đổi tên Khu Sài Gòn - Chợ Lớn thành Đô thành Sài Gòn - Chợ Lớn. Lúc này, Quận 3 thuộc Đô thành Sài Gòn - Chợ Lớn.

Theo sắc lệnh số 143/NV ngày 22 tháng 10 năm 1956 của Tổng thống Việt Nam Cộng hòa Ngô Đình Diệm, Đô thành Sài Gòn - Chợ Lớn đổi tên thành Đô thành Sài Gòn. Khi đó, Quận 3 lại thuộc Đô thành Sài Gòn.

Ngày 27 tháng 3 năm 1959, Tổng thống Việt Nam Cộng hòa ban hành Nghị định số 110-NV về việc phân chia 6 quận đang có thành 8 quận mới: Nhứt, Nhì, 3, Tư, 5, 6, 7 và 8 (trừ 3 quận: Nhứt, Nhì, 3 giữ nguyên, các quận còn lại đều đổi tên và thay đổi địa giới hành chính). Lúc này, Quận 3 trùng với địa giới Quận 3 cũ, có 5 phường: Bàn Cờ, Chí Hòa, Đài Chiến Sĩ, Trương Minh Giảng, Yên Đổ.

Năm 1962, Quận 3 giải thể phường Đài Chiến Sĩ; lập mới 6 phường: Cộng Hòa, Cư xá Đô Thành, Hiền Vương, Lê Văn Duyệt, Phan Đình PhùngPhan Thanh Giản. Như thế lúc này quận có 10 phường.

Năm 1969, tách 2 phường Chí Hòa và Phan Thanh Giản để lập mới quận 10, như thế Quận 3 còn 8 phường.

Năm 1974, lập thêm phường Trần Quang Diệu tại Quận 3. Cho đến ngày 29 tháng 4 năm 1975, Quận 3 gồm 9 phường: Cộng Hòa, Cư xá Đô Thành, Bàn Cờ, Hiền Vương, Lê Văn Duyệt, Phan Đình Phùng, Trần Quang Diệu, Trương Minh Giảng, Yên Đổ.

Từ năm 1975 đến nay

Sau khi Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam tiếp quản Đô thành Sài Gòn và các vùng lân cận vào ngày 30 tháng 4 năm 1975, ngày 3 tháng 5 năm 1975, thành phố Sài Gòn - Gia Định được thành lập. Lúc này, Quận 3 thuộc Thành phố Sài Gòn-Gia Định cho đến tháng 7 năm 1976.

Ngày 20 tháng 5 năm 1976, tổ chức hành chính thành phố Sài Gòn-Gia Định được sắp xếp lần 2 (theo quyết định số 301/UB ngày 20 tháng 5 năm 1976 của Ủy ban nhân dân Cách mạng thành phố Sài Gòn - Gia Định). Theo đó, vẫn giữ nguyên Quận 3 cũ có từ trước đó. Lúc này, các phường cũ đều giải thể, lập các phường mới có diện tích, dân số nhỏ hơn và mang tên số. Quận 3 có 25 phường và được đánh số từ 1 đến 25.

Ngày 2 tháng 7 năm 1976, Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá VI, kỳ họp thứ 1 chính thức đổi tên thành phố Sài Gòn - Gia Định thành Thành phố Hồ Chí Minh. Quận 3 trở thành quận trực thuộc thành phố Hồ Chí Minh.

Ngày 12 tháng 9 năm 1981, giải thể 3 phường: 2, 4 và 6, địa bàn 3 phường giải thể nhập vào các phường kế cận với số lượng phường trực thuộc còn 22.[4]

Ngày 26 tháng 8 năm 1982, theo Quyết định số 147-HĐBT[5] của Hội đồng Bộ trưởng về việc giải thể 2 phường: 16 và 18, địa bàn 2 phường giải thể để sáp nhập vào các phường kế cận với số phường trực thuộc còn 20:

  • Giải thể Phường 16 để sáp nhập vào Phường 15 và Phường 17.
  • Giải thể Phường 18 để sáp nhập vào Phường 21.

Ngày 17 tháng 9 năm 1988, ngoài Phường 1 và Phường 3 không thay đổi, giải thể 18 phường còn lại và thay thế bằng 12 phường mang tên số mới: 2, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13 và 14:

  • Đổi tên phường 8 thành phường 2.
  • Hợp nhất phường 5 và phường 7 thành một đơn vị hành chính lấy tên là phường 4.
  • Hợp nhất phường 9 và phường 10 thành một đơn vị hành chính lấy tên là phường 5.
  • Đổi tên phường 11 thành phường 6.
  • Hợp nhất phường 12 và phường 15 thành một đơn vị hành chính lấy tên là phường 7.
  • Hợp nhất phường 13 và phường 14 thành một đơn vị hành chính lấy tên là phường 8.
  • Hợp nhất phường 17 và một phần phường 21 thành một đơn vị hành chính lấy tên là phường 9.
  • Đổi tên phường 19 thành phường 10.
  • Hợp nhất phường 20 và phần còn lại của phường 21 thành một đơn vị hành chính lấy tên là phường 11.
  • Đổi tên phường 22 thành phường 12.
  • Đổi tên phường 23 thành phường 13.
  • Hợp nhất phường 24 và phường 25 thành một đơn vị hành chính lấy tên là phường 14.

Ngày 9 tháng 12 năm 2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết 1111/NQ-UBTVQH14 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2021).[6] Theo đó, sáp nhập Phường 6, Phường 7 và Phường 8 thành Phường Võ Thị Sáu.

Ngày 14 tháng 11 năm 2024, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết 1278/NQ-UBTVQH14 Lưu trữ ngày 21 tháng 11 năm 2024 tại Wayback Machine (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2025):[7]

  • Sáp nhập Phường 10 vào Phường 9
  • Sáp nhập Phường 13 vào Phường 12.

Ngày 16 tháng 6 năm 2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 1685/NQ-UBTVQH15 (nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7 năm 2025). Theo đó, giải thể quận 3 và sắp xếp lại các phường mới thuộc Thành phố Hồ Chí Minh:[8]

  • Sáp nhập phường 1, 2, 3, 5 và một phần phường 4 thành phường Bàn Cờ.
  • Sáp nhập phường Võ Thị Sáu và phần còn lại của phường 4 thành phường Xuân Hòa.
  • Sáp nhập phường 9, 11, 12 và 14 thành phường Nhiêu Lộc.
Ngã sáu Cộng Hòa

Giáo dục

Cơ sở giáo dục đại học

Quận 3 cũng là nơi có cơ sở của một số đại học, trường đại họchọc viện:

Tên trườngĐịa chỉWebsiteGhi chú
Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh59C Nguyễn Đình Chiểu, P. Võ Thị SáuTrụ sở chính (cơ sở A)
17 Phạm Ngọc Thạch, P. Võ Thị SáuCơ sở I
232/6 Võ Thị Sáu, P. Võ Thị SáuCơ sở V
Đại Học Hoa Sen93 Cao Thắng, P.3https://www.hoasen.edu.vn/ve-hsu/co-so-hoc-tap/Khoa Thiết Kế - Nghệ Thuật

Khoa Marketing – Truyền Thông

Học viện Cán bộ Thành phố Hồ Chí Minh146 Võ Thị Sáu, P. Võ Thị SáuCơ sở 2
Trường Đại học Kiến trúc Thành phố Hồ Chí Minh196 Pasteur, P. Võ Thị SáuTrụ sở chính
134 Nguyễn Đình Chiểu, P. Võ Thị Sáu
Trường Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh97 Võ Văn Tần, P. Võ Thị SáuCơ sở 1
Trường Đại học Sài Gòn105 Bà Huyện Thanh Quan, P. Võ Thị SáuCơ sở 1
20 Ngô Thời Nhiệm, P. Võ Thị SáuCơ sở 3
Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh222 Lê Văn Sỹ, Phường 14
Trường Đại học Văn Hiến665–667–669 Điện Biên Phủ, Phường 1 Lưu trữ ngày 10 tháng 9 năm 2024 tại Wayback MachineCơ sở myU

Trường cao đẳng, trường trung cấp, trung tâm GDTX

TênĐịa chỉWebsiteGhi chú
Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên Quận 3204 Lý Chính Thắng, Phường 9
Trường Cao đẳng Giao thông vận tải Thành phố Hồ Chí Minh252 Lý Chính Thắng, Phường 9Trụ sở chính
Trường Trung cấp nghề Nhân Đạo648/28 Cách Mạng Tháng Tám, Phường 11

Các trường THPT, trường liên cấp có bậc THPT

Tên trườngĐịa chỉWebsiteGhi chú
Hệ thống Trường Tây Úc43 Nguyễn Thông, P. Võ Thị SáuCơ sở tiểu học
84 Bà Huyện Thanh Quan, Phường 9Cơ sở THCS và THPT
157 Lý Chính Thắng, P. Võ Thị SáuCơ sở Quốc tế
Phân hiệu THPT Lê Thị Hồng Gấm147 Pasteur, P. Võ Thị Sáu
Trường THPT Lê Quý Đôn110 Nguyễn Thị Minh Khai, P. Võ Thị Sáu
Trường THPT Marie Curie159 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, P. Võ Thị Sáu
Trường THPT Nguyễn Thị Diệu12 Trần Quốc Toản, P. Võ Thị Sáu Lưu trữ ngày 30 tháng 11 năm 2021 tại Wayback Machine
Trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai275 Điện Biên Phủ, P. Võ Thị Sáu

Các trường THCS

STTTên trườngThành lậpĐịa chỉHiệu trưởngGhi chú và Website
1Trường THCS Phan Sào Namhttps://thcsphansaonam.hcm.edu.vn/
2Trường THCS Bàn Cờhttps://thcsbanco.hcm.edu.vn/
3Trường THCS Lê Lợihttps://thcsleloiq3.hcm.edu.vn/
4Trường THCS Hai Bà Trưnghttps://thcshaibatrungq3.hcm.edu.vn/
5Trường THCS Thăng Longhttps://thcsthanglong.hcm.edu.vn/
6Trường THCS Colettehttps://thcscolette.hcm.edu.vn/
7Trường THCS Bạch Đằnghttps://thcsbachdangq3.hcm.edu.vn/
8Trường THCS Đoàn Thị Điểmhttps://thcsdoanthidiem.hcm.edu.vn/
9Trường THCS Lê Quý Đônhttps://thcslequydonq3.hcm.edu.vn/
10Trường THCS Lương Thế Vinhhttps://thcsluongthevinhq3.hcm.edu.vn/
11Trường THCS Kiến Thiếthttps://thcskienthiet.hcm.edu.vn/

Y tế

Quận 3 là nơi có cơ sở của một số bệnh viện lớn:

Tên bệnh việnĐịa chỉWebsiteGhi chú
Trung tâm Y Khoa Prima Saigon, thành viên Việt Nam đầu tiên của Hiệp hội bệnh viện Mắt Thế Giới, một thành viên của Tập đoàn Y khoa Hoàn Mỹ .27 Kỳ Đồng, Phường 9Tổng giám đốc Trần Quốc Bảo.[11][12][13] Thành viên Việt Nam đầu tiên của Hiệp hội bệnh viện Mắt Thế Giới - World Association of Eye Hospitals(WAEH).[14] Được Đại sứ Quán/ Tổng Lãnh sự Quán Mỹ (US Consulate) tại Việt Nam công nhận là một trong những bệnh viện Mắt đáng tin cậy cho công dân Mỹ [15]
Bệnh viện Bình Dân371 Điện Biên Phủ, Phường 4Trụ sở chính
Bệnh viện Da Liễu Thành phố Hồ Chí Minh2 Nguyễn Thông, P. Võ Thị Sáu
Bệnh viện Giao thông vận tải Thành phố Hồ Chí Minh72/3 Trần Quốc Toản, P. Võ Thị SáuTrụ sở chính
136 Cách Mạng Tháng Tám, Phường 9Phòng khám đa khoa
Bệnh Viện Mắt Thành phố Hồ Chí Minh280 Điện Biên Phủ, P. Võ Thị Sáu
Bệnh viện Tai Mũi Họng Thành phố Hồ Chí Minh153–155–157 Trần Quốc Thảo, Phường 9
Bệnh viện Y học cổ truyền Thành phố Hồ Chí Minh179 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, P. Võ Thị SáuTrụ sở chính

Văn hóa - du lịch

Trụ sở UBND cũ, nay là Nhà Thiếu nhi Quận 3

Quận 3 là nơi tập trung các biệt thự thời Pháp thuộc và là quận có mật độ cây xanh cao. Ga Sài Gòn, chùa Vĩnh Nghiêm, chùa Xá Lợi cũng nằm tại Quận 3.

Du lịch

Quận 3 là một trong các khu vực trung tâm của Thành phố Hồ Chí Minh, tập trung nhiều địa điểm du lịch và vui chơi nổi tiếng. Với hệ thống đường song song được quy hoạch hợp lý, mặc dù đa số các trục đường chính của Quận 3 là đường một chiều, khách du lịch vẫn có thể dễ dàng khám phá khu vực này khi di chuyển từ các quận lân cận như Quận 1, quận Bình Thạnh, Quận 10, Quận 5.

Di tích lịch sử

Tên di tíchĐịa chỉ
Hồ Con Rùa1 Công trường Quốc Tế, P. Võ Thị Sáu
Cơ sở Ban Tuyên huấn Xứ ủy Nam Bộ51/40/14 Cao Thắng, Phường 3

Bảo tàng

Tên bảo tàngĐịa chỉ
Bảo tàng Chứng tích chiến tranh28 Võ Văn Tần, P. Võ Thị Sáu
Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ202 Võ Thị Sáu, P. Võ Thị Sáu

Nhà thờ

Tên nhà thờĐịa chỉ
Nhà thờ Dòng Chúa Cứu Thế Sài Gòn (Nhà thờ Kỳ Đồng)38 Kỳ Đồng, Phường 9
Nhà thờ Tân Định289 Hai Bà Trưng, Phường Võ Thị Sáu

Đền chùa

Tên đền chùaĐịa chỉ
Chùa Chantarangsay (Chùa Khmer)164/235 Trần Quốc Thảo, Phường 14
Chùa Pháp Hoa220A Lê Văn Sỹ, Phường 14
Chùa Vĩnh Nghiêm339 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, P. Võ Thị Sáu
Chùa Xá Lợi89 Bà Huyện Thanh Quan, P. Võ Thị Sáu

Khu vui chơi

TênĐịa chỉ
Nhà Thiếu nhi Quận 3185 Cách Mạng Tháng Tám, Phường 4
Nhà Thiếu nhi Thành phố Hồ Chí Minh169 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, P. Võ Thị Sáu

Giao thông

Quận 3 có những con đường lớn như: Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Lý Chính Thắng, Nguyễn Đình Chiểu, Nguyễn Thị Minh Khai, Bà Huyện Thanh Quan, Lê Văn Sỹ, Hai Bà Trưng, Điện Biên Phủ,... Đặc biệt, trục đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa - Nguyễn Văn Trỗi (Phú Nhuận) còn được gọi là "con đường ngoại giao" vì nối sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất với dinh Độc Lập[16] - một tòa nhà mang tính lịch sử của Thành phố Hồ Chí Minh.Quận 3, Quận 1Quận 5 là ba quận còn mang những nét đặc trưng nhất của trung tâm đô thành Sài Gòn xưa.

Đường phố

Tên đường của Quận 3 trước và sau năm 1975

Hệ thống đường sắt đô thị

Tuyến số 2 (Đang xây dựng): (Quận 1) ← Ga Dân Chủ - Ga Hòa Hưng - Ga Lê Thị Riêng → (quận Tân Bình)

Tổng lãnh sự quán các nước tại Quận 3

Quốc giaĐịa chỉ
 Nga40 Bà Huyện Thanh Quan, phường Võ Thị Sáu
 Nhật Bản261 Điện Biên Phủ, phường Võ Thị Sáu
 Trung Quốc175 Hai Bà Trưng, phường Võ Thị Sáu
 Bồ Đào Nha151 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, phường Võ Thị Sáu
 Ấn Độ214 Võ Thị Sáu, phường Võ Thị Sáu
 Nam Phi80 Võ Văn Tần, phường Võ Thị Sáu
 Palau149 Võ Văn Tần, phường Võ Thị Sáu
 Thái Lan77 Trần Quốc Thảo, phường Võ Thị Sáu
 Romania56/4 Nguyễn Thông, phường 9[17]
 Síp149B Trương Định, phường 9

Chú thích

  1. "Niên giám thống kê năm 2020: Dân số và lao động". Cục Thống kê Thành phố Hồ Chí Minh. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 7 năm 2022. Truy cập ngày 9 tháng 4 năm 2022.
  2. Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ; không có nội dung trong ref có tên DSVN2019
  3. "Tổng cục Thống kê". Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 1 năm 2021. Truy cập ngày 22 tháng 12 năm 2021.
  4. "Quyết định 67-HĐBT năm 1981 về việc phân vạch địa giới thị trấn An Lạc thuộc huyện Bình Chánh và một số xã, phường thuộc Thành phố Hồ Chí Minh do Hội đồng Bộ trưởng ban hành".
  5. "Quyết định 147-HĐBT năm 1982 về việc phân vạch địa giới một số phường thuộc Thành phố Hồ Chí Minh do Hội đồng Bộ trưởng ban hành".
  6. "Nghị quyết số 1111/NQ-UBTVQH14 năm 2020 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã giai đoạn 2019–2021 và thành lập thành phố Thủ Đức thuộc Thành phố Hồ Chí Minh".
  7. "Nghị quyết số 1278/NQ-UBTVQH15 của UBTVQH về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2023–2025". Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 11 năm 2024.
  8. "Nghị quyết số 1685/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội: Về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của Thành phố Hồ Chí Minh năm 2025".
  9. Báo Sức Khỏe Đời Sống. "Những bệnh viện mắt tại thành phố Hồ Chí Minh". suckhoedoisong.vn.
  10. World Association ò Eye Hospital. "New members of the WAEH". waeh.org.
  11. Báo Sức Khỏe Đời Sống. "Trung tâm Y khoa Prima Sài Gòn khởi động chương trình "Chăm mắt khỏe - Sáng tương lai" cho 1200 học sinh THCS".
  12. Vneconomy. "Prima Saigon shares advances in ophthalmology care and treatment".
  13. Báo Đầu Tư. "Việt Nam - Tâm điểm mới của dòng vốn đầu tư y tế châu Á". baodautu.vn.
  14. "New members of the WAEH".
  15. "Medical Assistance".
  16. V.K., Sở Ngoại vụ TPHCM. "Khánh thành "Con đường ngoại giao"". Sở Ngoại vụ Thành phố Hồ Chí Minh. Truy cập ngày 28 tháng 7 năm 2020.
  17. "Lãnh sự quán Rumani". Sở Ngoại vụ Thành phố Hồ Chí Minh. Truy cập ngày 28 tháng 7 năm 2020.