Phong trào Cách mạng Quốc gia

Phong trào Cách mạng Quốc gia

Tổng quan Cơ quan
Thành lập	2 tháng 10 năm 1954
Giải thể	2 tháng 11 năm 1963
Quyền hạn	Việt Nam Cộng hòa
Trụ sở	26 Tú Xương, Quận 3, Sài Gòn

Phong trào Cách mạng Quốc gia (tiếng Anh: National Revolutionary Movement) là tổ chức chính trị bán chính thức tồn tại từ năm 1954 đến năm 1963 dưới thời Đệ Nhất Cộng hòa. Phong trào này được thành lập nhằm huy động quần chúng ủng hộ chính quyền Ngô Đình Diệm. Bề ngoài thì là tổ chức chính trị độc lập nhưng trên thực tế chịu sự kiểm soát của Đảng Cần Lao. Trụ sở của Phong trào Cách mạng Quốc gia tọa lạc tại số 26 đường Tú Xương, Quận 3, Sài Gòn.

Lịch sử

Phong trào Cách mạng Quốc gia do Trần Chánh Thành làm chủ tịch được thành lập vào tháng 10 năm 1954, sau khi Ngô Đình Diệm về nước giữ chức Thủ tướng Quốc gia Việt Nam vào giữa năm đó. Đoàn thể này giúp hai anh em Diệm Nhu mau chóng củng cố quyền lực và thu hút sự ủng hộ của dân chúng miền Nam lúc bấy giờ, góp phần tạo điều kiện cho việc tổ chức trưng cầu dân ý phế truất Quốc trưởng Bảo Đại lập nên chính thể Việt Nam Cộng hòa vào cuối năm 1955.

Phong trào này cũng đóng vai trò công cụ tuyên truyền, vận động quần chúng, kêu gọi người dân miền Nam ủng hộ chính phủ. Thậm chí còn xây dựng được cả một mạng lưới về tận nông thôn xuống đến cấp làng, xã. Về mặt hình thức thì có thể coi nó như một dạng mặt trận quốc gia thống nhất hỗ trợ đắc lực Đảng Cần Lao nắm quyền chi phối chính trường miền Nam. Nhiều ứng cử viên dân biểu và hội đồng địa phương được phong trào giới thiệu hoặc bảo trợ đã trúng cử trong các kỳ bầu cử quốc hội. Phong trào Cách mạng Quốc gia bị giải thể hoàn toàn, cùng với Đảng Cần Lao và các tổ chức liên đới sau cuộc đảo chính lật đổ chính quyền Ngô Đình Diệm vào cuối năm 1963.

Tổ chức

Phong trào được tổ chức theo một hệ thống chặt chẽ từ trung ương đến địa phương:

• Trung ương: Đứng đầu là Ban Chấp hành Trung ương và Đô thành bộ đóng tại thủ đô Sài Gòn.
• Địa phương: Tỉnh bộ được thành lập tại các tỉnh, quận bộ tại các quận và Thành bộ tại các thành phố và thị xã trên khắp cả nước.

Về nhân sự, phong trào bao gồm hàng trăm ngàn hội viên, phần lớn là công chức, giáo viên và quân nhân, nhiều người gia nhập do chỉ thị hành chính hơn là tự nguyện.

Nhiệm vụ

Phong trào Cách mạng Quốc gia có ba nhiệm vụ chính:

1. Huy động quần chúng ủng hộ chính phủ, tạo cơ sở chính trị cho chế độ Ngô Đình Diệm.
2. Làm công cụ tổ chức – kiểm soát xã hội, giúp chính quyền theo dõi và hướng dẫn tư tưởng quần chúng ở mọi tầng lớp.
3. Tuyên truyền tư tưởng Nhân Vị – Quốc gia – Chống cộng, thông qua sinh hoạt đoàn thể và giáo dục chính trị trong quần chúng nhân dân.

Nhận định

Phong trào Cách mạng Quốc gia có công trong việc củng cố nền tảng chính trị và hành chính cho chế độ Đệ Nhất Cộng hòa, ổn định tình hình xã hội sau giai đoạn hỗn loạn từ năm 1954 đến năm 1955, và phổ biến tinh thần quốc gia chống cộng trong dân chúng. Tuy nhiên, phong trào thiếu tính độc lập, thực tế bị Đảng Cần Lao kiểm soát, mang nặng tính tuyên truyền hơn là đại diện dân ý. Sự cưỡng ép gia nhập cùng việc đồng nhất phong trào với chế độ Ngô Đình Diệm khiến nó mất uy tín trong quần chúng, và chấm dứt tồn tại ngay sau cuộc đảo chính năm 1963. Các chính phủ kế tiếp không bao giờ tái lập phong trào này nữa vì dễ bị ngộ nhận và đánh đồng với chế độ cũ.