Nhân Duệ Vương hậu
| Nhân Duệ Vương hậu 인예왕후 | |
|---|---|
| Vương hậu Cao Ly | |
| Tại vị | 1052 – 1083 |
| Tiền nhiệm | Nhân Bình Vương hậu |
| Kế nhiệm | Trinh Ý Vương hậu |
| Vương thái hậu Cao Ly | |
| Tại vị | 1083 – 1092 |
| Tiền nhiệm | Hiến Ai Vương hậu |
| Kế nhiệm | Tư Túc Vương hậu |
| Thông tin chung | |
| Sinh | 1026 |
| Mất | 5 tháng 10 năm 1092 Tây Kinh, Cao Ly |
| Phối ngẫu | Cao Ly Văn Tông |
| Tôn giáo | Phật giáo |
Nhân Duệ vương hậu (仁睿王后, 1026 – 5 tháng 10 năm 1092), còn gọi Nhân Duệ Thuận Đức thái hậu (仁睿順德太后), là vương hậu của Cao Ly Văn Tông thuộc triều đại Cao Ly. Bà xuất thân từ gia tộc Nhân Xuyên Lý thị, một trong những thế lực quý tộc lớn trong triều đình Cao Ly. Trong số mười người con trai của bà, ba người sau này trở thành quốc vương Cao Ly: Cao Ly Thuận Tông, Cao Ly Tuyên Tông và Cao Ly Túc Tông.[1]
Thân thế
Nhân Duệ vương hậu sinh năm 1026 trong gia tộc Nhân Xuyên Lý thị. Cha bà là Lý Tử Uyên, một đại thần quyền lực dưới triều Cao Ly, còn mẹ bà là con gái của Kim Nhân Vị thuộc dòng họ Khánh Châu Kim thị.[2]
Bà là con gái trưởng trong gia đình, có tám người em trai và hai em gái. Hai em gái của bà sau này cũng trở thành phi tần của Cao Ly Văn Tông.
Hôn nhân
Bà kết hôn với Cao Ly Văn Tông và ban đầu được phong hiệu Diên Đức cung chủ (延德宮主) do cư trú tại Diên Đức cung. Sau đó bà còn được gọi là Diên Đức cung phi (延德宮妃).[3]
Năm 1052, bà chính thức được sắc phong làm vương hậu.[4]
Nhân Duệ vương hậu sinh cho Văn Tông tổng cộng mười hoàng tử và bốn công chúa.
Con cái
Hoàng tử
- Cao Ly Thuận Tông (왕훈)
- Cao Ly Tuyên Tông (왕운)
- Cao Ly Túc Tông (왕옹)
- Đại Giác Quốc Sư (왕후) – cao tăng Phật giáo
- Vương Thù (왕수)
- Vương Đĩnh (왕탱)
- Vương Bí (왕비)
- Vương Âm (왕음)
- Vương Thẩm (왕침)
- Vương Kinh (왕경)
Công chúa
- Tích Khánh công chúa
- Bảo Ninh công chúa
- Hai công chúa khác (không rõ tên)
Thái hậu
Năm 1083, Cao Ly Văn Tông qua đời, con trai trưởng của bà là Cao Ly Thuận Tông lên ngôi và tôn bà làm vương thái hậu. Tuy nhiên Thuận Tông trị vì không lâu rồi qua đời, ngôi vua được truyền cho em trai là Cao Ly Tuyên Tông.
Sau khi trở thành thái hậu, bà cư trú tại Từ Thọ điện (慈壽殿). Các địa phương trong nước đã gửi lễ chúc mừng và nhiều cống phẩm cho triều đình.[5]
Hoạt động Phật giáo
Nhân Duệ thái hậu là người sùng tín Phật giáo. Bà thường cầu nguyện cho sự thịnh vượng của triều đại tại Cam Lộ tự, ngôi chùa do cha bà xây dựng.[6]
Năm 1089 bà cho xây dựng Quốc Thanh tự (國淸寺). Bà cũng ủng hộ hoạt động truyền bá Thiên Thai tông của con trai mình là cao tăng Nghĩa Thiên.
Ngoài ra bà còn cho sao chép kinh Du-già hiển dương luận bằng chữ phạn. Công việc này sau đó được vua Cao Ly Túc Tông hoàn thành.[7]
Qua đời
Nhân Duệ thái hậu qua đời ngày 5 tháng 10 năm 1092 tại Tây Kinh. Linh cữu của bà được đưa về kinh đô Khai Thành và an táng tại Đại Lăng.[8]
Sau khi mất, bà được truy tôn thụy hiệu:
Thánh Thiện Hiếu Mục Nhân Duệ Thuận Đức thái hậu (聖善孝穆仁睿順德太后).
Tham khảo
- ↑ "Goryeosa Database" (bằng tiếng Hàn).
- ↑ "고려사 열전 – 인예왕후". Goryeosa (bằng tiếng Hàn).
- ↑ Lee Sang-gak (2014). 고려사 – 열정과 자존의 오백년 (bằng tiếng Hàn).
- ↑ "문종 6년 2월 연덕궁주를 왕비로 책봉하다". Goryeosa (bằng tiếng Hàn).
- ↑ 한국사연표 (bằng tiếng Hàn). 2004.
- ↑ 한국 인물사 연구 (bằng tiếng Hàn). 2006.
- ↑ 한국 불상 조각 연구 (bằng tiếng Hàn). 2003.
- ↑ "선종 9년 인예순덕태후 장례". Goryeosa (bằng tiếng Hàn).
- "Goryeosa Database" (bằng tiếng Hàn).
- "Encyclopedia of Korean Culture" (bằng tiếng Hàn).
- "Doosan Encyclopedia" (bằng tiếng Hàn).
- Vương hậu Cao Ly
- Nhân Xuyên Lý thị
- Sinh năm 1026
- Mất năm 1092
- Phật tử Triều Tiên
- Mẹ của quân chủ Triều Tiên