Bước tới nội dung

Ngõa Bang

(Đổi hướng từ Ngoã Bang)
Ngõa Bang
Mēng Vax / 佤邦
Quốc kỳQuốc huy
Bản đồ
Vị trí của
Vị trí của
Ngõa Bang theo tuyên bố của quân Liên Ngõa (lục) tại Myanma (xám đậm)
Quốc ca
Aux muih Meung Vax
我爱佤邦
("Ngã ái Ngõa Bang")
Hành chính
Ủy ban quân sự
Tổng tư lệnh quân Liên hiệp Ngõa BangBào Hữu Tường (鲍有祥)[1]
Phó Tổng tư lệnh quân Liên hiệp Ngõa BangTriệu Trung Đan (赵忠丹)
Thủ đôPangkham (邦康)
22°10′B 99°11′Đ / 22,167°B 99,183°Đ / 22.167; 99.183
Địa lý
Múi giờMST (UTC+06:30)
Lịch sử
Độc lập từ từ Myanmar
17 tháng 4 năm 1989Tuyên bố
Công nhậnKhông được công nhận
Ngôn ngữ chính thứcTiếng Ngỗa, Quan thoại Tây Nam

Bang Wa (tiếng Wa: Mēng Vax, Mường Ngoã, tiếng Parauk: Meung Pa-Raog hoặc Meung Vax|tiếng Trung: 佤邦; bính âm: Wǎ Bāng; Wade–Giles: Wa3 Pang1|tiếng Miến Điện: ဝပြည်နယ်) hay Ngõa Bang là một quốc gia độc lập trên thực tế[2][3][4]khu vực tự quản[5][6] tại Myanmarhệ thống chính trị, đơn vị hành chínhquân đội riêng.[2][3][4] Trong khi chính quyền Ngõa Bang công nhận chủ quyền của Myanmar đối với toàn bộ lãnh thổ của mình,[7][8][9][10] điều này không bao gồm lòng trung thành với bất kỳ chính phủ cụ thể nào.[11] Hiến pháp Myanmar năm 2008 chính thức công nhận phần phía bắc của Ngõa Bang là Phân khu tự quản Wa của bang Shan.[12][13][14] Nó được điều hành như một nhà nước xã hội chủ nghĩa độc đảng trên thực tế do Đảng Ngõa Bang thống nhất (United Wa State Party - UWSP) lãnh đạo, đảng này tách khỏi Đảng Cộng sản Miến Điện (CPB) vào năm 1989. Ngõa Bang được chia thành ba quận, hai đặc khu và một khu phát triển kinh tế. Thủ phủ hành chính của Ngõa Bang là Pangkham (tiếng Trung: 邦康; Hán-Việt: Bang Khang; bính âm: Bāngkāng, trước đây gọi là Panghsang, 邦桑, Bang Tang). Tên Wa bắt nguồn từ nhóm dân tộc Wa, những người nói một ngôn ngữ Nam Á.

Chính trị và xã hội

Luật cơ bản của Ngõa Bang

Ngõa Bang được chia thành hai vùng phía bắc và phía nam tách biệt với nhau, với vùng phía nam rộng 13.000 km2 (5.000 dặm vuông Anh) giáp với Thái Lan và bao gồm 200.000 người.[10] Tổng diện tích của khu vực do Ngõa Bang kiểm soát là khoảng 27.000 km.[15](tr4) Các lãnh đạo chính trị của Ngõa Bang hầu hết đều là người Ngõa.

Do tiếng Ngõa không có chữ viết, ngôn ngữ làm việc của chính quyền Ngõa Bang là tiếng Quan Thoại.[16][17][18] Tiếng Quan Thoại Tây Namtiếng Ngõa được người dân sử dụng rộng rãi, với ngôn ngữ giáo dục là tiếng phổ thông Trung Quốc. Các chương trình truyền hình trong Ngõa Bang được phát bằng cả tiếng Quan Thoại và tiếng Wa. Hàng hóa trong Ngõa Bang được mang từ Trung Quốc sang và đồng nhân dân tệ thường được sử dụng để trao đổi. China Mobile có vùng phủ sóng di động ở một số khu vực của Ngõa Bang[10]

Cơ quan hành chính cao nhất của Ngõa Bang là Chính phủ nhân dân (tương đương với Nhà nước và Chính phủ ở các nước khác), đứng đầu là Chủ tịch Chính phủ đồng thời cũng là Tổng tư lệnh quân đội, người hiện nay nắm giữ quyền lãnh đạo là Bào Hữu Tường (tên tiếng Wa: Tax Log Pang)

Chính quyền

Chính quyền Ngõa Bang mô phỏng nhiều đặc điểm chính trị của chính quyền Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, có một đảng trung ương được gọi là Đảng Ngõa bang Thống nhất, cũng có một Ủy ban Trung ương và một Bộ Chính trị. Bang Wa cũng có Đại hội Nhân dân WaHội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Wa, tương ứng mô phỏng Đại hội Nhân dân Toàn quốcHội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc. Trước cuộc đảo chính ở Myanmar năm 2021, trong khi Ngõa Bang có quyền tự chủ cao khỏi sự kiểm soát của chính quyền trung ương ở Naypyidaw,[19][20] mối quan hệ của họ dựa trên sự chung sống hòa bình và Ngõa Bang công nhận chủ quyền của chính quyền trung ương đối với toàn bộ Myanmar.[10]

Hệ thống pháp luật

Hệ thống pháp luật tại Ngõa Bang dựa trên hệ thống luật dân sự, có tham chiếu đến luật pháp của Trung Quốc. Tính đến ít nhất là năm 2015, Ngõa Bang áp dụng án tử hình (đã bị bãi bỏ ở cấp quốc gia tại Myanmar) đối với hành vi tấn công có vũ trang, hiếp dâm, giết người và ngược đãi trẻ em.[15](tr53) Sau khi bị kết án tử hình, tù nhân được đưa thẳng đến nơi hành quyết.[21]

Có các trại lao động ở Wa State và người thân của những người bị giam giữ hoặc bị bắt đi lính thường bị nhà nước bắt làm con tin. Nhà nước được quản lý bởi một mạng lưới phiến quân Maoist, các nhà lãnh đạo truyền thống như tù trưởng, doanh nhân và thương nhân, không có bầu cử dân chủ hoặc pháp quyền[4]

Hầu hết mọi người không có thẻ căn cước Trung Quốc hoặc Myanmar, nhưng thẻ căn cước Ngõa Bang thường được công nhận ở các quốc gia đó. Công dân có thể dễ dàng nhập cảnh nếu họ tránh các cửa khẩu biên giới chính thức.[4]

Nhân khẩu học

Tôn giáo được thực hành nhiều nhất, vượt qua Hồi giáo, Phật giáo và các tôn giáo dân gian, là Cơ đốc giáo, mặc dù chính quyền thế tục thường xuyên đàn áp tôn giáo này. Một ví dụ cho điều này là chiến dịch chống lại các nhà thờ được xây dựng sau năm 1992 vào tháng 9 năm 2018.[22][23][24]

Trước đây có tới 100.000 công dân Trung Quốc cư trú tại Ngõa Bang, nhiều người trong số họ tham gia kinh doanh. Năm 2021, chính quyền Trung Quốc đã ra lệnh cho họ trở về quê hương để chống lại hành vi gian lận trực tuyến mà nhiều người trong số họ bị cáo buộc thực hiện.[25] Cuộc di cư của người Trung Quốc đã tác động tiêu cực đến nền kinh tế của Ngõa Bang.[26]

Lịch sử

Trong một thời gian dài, các bộ lạc người Ngõa phân tán xung quanh núi Kawa, không có sự cai quản thống nhất. Dưới thời nhà Thanh, khu vực trở nên tách biệt với sự kiểm soát quân sự bộ lạc của người Dai. Sự cai trị của Anh ở Miến Điện không quản lý các Ngõa Bang[27] avà biên giới với Trung Quốc vẫn chưa được xác định.[28]

Từ cuối những năm 1940, trong Nội chiến Trung Quốc, tàn quân của Quốc dân Cách mạng quân Trung Quốc đã rút lui về lãnh thổ bên trong Miến Điện khi những người cộng sản tiếp quản Trung Quốc đại lục. Trong khu vực miền núi, lực lượng Quốc dân đảng của Sư đoàn 237 Quân đoàn 8 và Sư đoàn 93 Quân đoàn 26 đã giữ vững vị trí của mình trong hai thập kỷ để chuẩn bị cho một cuộc phản công vào Trung Quốc đại lục. Dưới áp lực của Liên hợp quốc, cuộc phản công đã bị hủy bỏ và quân đội được triệu hồi về miền bắc Thái Lan và sau đó trở lại Đài Loan; tuy nhiên, một số binh lính đã quyết định ở lại Miến Điện. Phía đông sông Salween, các nhóm du kích bộ lạc bản địa đã thực hiện quyền kiểm soát với sự hỗ trợ của Đảng Cộng sản Miến Điện.

Trong những năm 1960, Đảng Cộng sản Miến Điện đã mất căn cứ hoạt động của mình ở miền trung Miến Điện, và với sự hỗ trợ của những người cộng sản Trung Quốc, đã mở rộng trong các vùng biên giới ở đông bắc. Nhiều thanh niên trí thức từ Trung Quốc đã gia nhập Đảng Cộng sản Miến Điện, và những lực lượng này cũng đã thu hút nhiều du kích địa phương.[29] Những người cộng sản Miến Điện đã giành được quyền kiểm soát Pangkham, nơi đã trở thành căn cứ hoạt động của họ. Người Ngõa, cũng như các dân tộc khác, đã đấu tranh để giành quyền tự trị từ Miến Điện, họ ủng hộ Miến Điện Cộng sản Đảng.

Đến cuối thập niên 1980, các dân tộc thiểu số ở đông bắc Miến Điện trở thành một thế lực chính trị tách biệt với Đảng Cộng sản Miến Điện. Vào ngày 17 tháng 4 năm 1989, lực lượng vũ trang của Bao Youxiang tuyên bố ly khai khỏi Đảng Cộng sản Miến Điện, và thành lập Đảng các dân tộc Myanma Liên hiệp, sau đó trở thành Đảng Ngõa Bang Thống nhất. Vào ngày 18 tháng 5, Quân đội Ngõa Bang Thống nhất đã ký một hiệp định ngừng bắn với Hội đồng Hòa bình và Phát triển Liên bang (SLORC), thay thế chế độ quân sự của Ne Win sau Cuộc nổi dậy 8888.[30]

On 18 May, the United Wa State Army signed a ceasefire agreement with the State Law and Order Restoration Council, which replaced Ne Win's military regime following the 8888 Uprising. Sau lệnh ngừng bắn, chính phủ Myanmar bắt đầu gọi khu vực này là "Shan State Special Region No. 2 (Wa Region)"[15](tr111–112) (Parauk: Hak Tiex Baux Nong (2) Meung Man; tiếng Trung: 缅甸掸邦第二特区; tiếng Miến Điện: "ဝ" အထူးဒေသ(၂)).

Vào những năm 1990, Ngõa Bang đã giành được khu vực phía Nam bằng vũ lực. Từ năm 1999 đến năm 2002, 80.000 cựu nông dân trồng thuốc phiện từ khu vực phía bắc của Ngõa Bang đã bị cưỡng bức tái định cư vào phía nam màu mỡ hơn để sản xuất lương thực, cải thiện an ninh lương thực và đặt nền tảng cho lệnh cấm sản xuất ma túy ở Ngõa Bang. Một số nhóm báo cáo rằng hàng nghìn người đã chết do tái định cư.[31]

Căng thẳng giữa chính phủ Trung ương và Ngõa Bang đã lên cao vào năm 2009.[32] Trong thời gian này, sáng kiến hòa bình do Ngõa Bang đề xuất đã bị chính phủ Myanma từ chối.[33] Ngày 27 tháng 4 năm 2010, Chính phủ Myanmar đã cảnh báo rằng chương trình WHP có thể đẩy Myanmar và Ngõa Bang vào xung đột sâu hơn nữa.[34]

Năm 2012, Ngõa Bang bắt đầu một chương trình xây dựng đường lớn để kết nối tất cả các thị trấn với đường nhựa.[15](tr60) Đến năm 2014, đường nhựa chạy qua các thị trấn phía bắc của Ngõa Bang và kết nối các thị trấn Wa là Kunma, Nam Tit và Mengmao với các thị trấn Trung Quốc là Cangyuan và Ximeng.[15](tr60)

Sau cuộc đảo chính ở Myanmar năm 2021, Ngõa Bang bắt đầu phản đối chính phủ Myanmar trực tiếp hơn, chuyển hướng khỏi chiến lược "phòng thủ trước" của họ bằng cách hỗ trợ các lực lượng chống chính phủ nhỏ hơn về mặt quân sự, vốn được cho là để ngăn Tatmadaw vi phạm lệnh ngừng bắn, với mục tiêu mở rộng ảnh hưởng chính trị và quân sự của họ về phía miền Trung Myanmar.[35]

Khi giao tranh ở phía bắc bang Shan leo thang vào cuối tháng 10 và đầu tháng 11 năm 2023, Ngõa Bang đã giữ lập trường trung lập, kêu gọi ngừng bắn vào ngày 1 tháng 11. UWSP một lần nữa tuyên bố rằng họ sẽ trả đũa bất kỳ hành động quân sự nào chống lại Ngã Bang.[36][37]

Căng thẳng giữa Ngõa Bang và Thái Lan gia tăng vào tháng 11 năm 2024 do sự hiện diện của các căn cứ UWSA bị cáo buộc xâm phạm lãnh thổ Thái Lan.[38]

Phân chia

Ngõa Bang gồm có bảy huyện được chính phủ Myanma nhìn nhận thuộc về bang Shan. Bên trong, Ngõa Bang chia lãnh thổ của mình thành 15 huyện.

Địa lý và kinh tế

Khu vực Ngõa Bang chủ yếu là núi non, với các thung lũng sâu. Những điểm thấp nhất của Ngõa Bang cao xấp xỉ 600 mét so với mực nước biển, các đỉnh cao nhất vượt quá 3000 mét. Ban đầu, Ngõa Bang dựa nhiều vào sản xuất thuốc phiện.[39] Với sự hỗ trợ của Trung Quốc, đã có một sự chuyển dịch hướng sang các đồn điền trồng cao suchè.[40] Năm 2005, Quân Ngõa Bang Liên hiệp tuyên bố Ngõa Bang là một khu vực không có ma túy và trồng anh túc bị cấm.[41][42] Do việc tái định cư người dân từ vùng núi xuống thung lũng màu mỡ,[43] Ngõa Bang cũng trồng lúa nước, ngô và rau xanh. Ngõa Bang phụ thuộc lớn về mặt kinh tế vào Trung Quốc, với các giúp đỡ tài chính và cung cấp các cố vấn quân sự và dân sự cùng vũ khí.[44][45] Ngõa Bang có 82 dặm (133 km) biên giới với Trung Quốc.[46]

Chú thích

  1. Lưu trữ ngày 13 tháng 10 năm 2013 tại Wayback Machine Quote: "Officially, Bao Youxiang is still the President of the Wa State Government and Commander-in-Chief of the United Wa State Army," said a Thai security officer, a ten-year veteran on the Thai-Burma border
  2. 1 2 Kumbun, Joe (ngày 23 tháng 4 năm 2019). "Protected by China, Wa Is Now a de Facto Independent State". The Irrawaddy. Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 11 năm 2022. Truy cập ngày 11 tháng 9 năm 2022.
  3. 1 2 29 December 2004, 佤帮双雄 Lưu trữ ngày 25 tháng 5 năm 2005 tại Wayback Machine, Phoenix TV.
  4. 1 2 3 4 Steinmüller, Hans (2018). "Conscription by Capture in the Wa State of Myanmar: acquaintances, anonymity, patronage, and the rejection of mutuality" (PDF). London School of Economics. Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 25 tháng 10 năm 2021. Truy cập ngày 17 tháng 4 năm 2021.
  5. Horsey, Richard (ngày 31 tháng 5 năm 2024). "Myanmar Is Fragmenting—but Not Falling Apart". Foreign Affairs. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 6 năm 2024. Truy cập ngày 10 tháng 12 năm 2024. Wa leaders accept that their territory is part of Myanmar, but they govern autonomously, maintaining an army strong enough to deter any attempt to bring the region under state control.
  6. Maizland, Lindsay (ngày 22 tháng 2 năm 2022). "Review: "The Wa of Myanmar and China's Quest for Global Dominance," by Bertil Lintner". Council on Foreign Relations. Truy cập ngày 10 tháng 12 năm 2024. The UWSA, by far the most powerful ethnic armed organization, controls an autonomous region within Myanmar's northeastern Shan State...
  7. Gray, Denis (ngày 12 tháng 8 năm 2022). "From headhunting to weaponized drones: Myanmar's Wa carve own path". Nikkei Asia. Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 7 năm 2024. Truy cập ngày 10 tháng 12 năm 2024. Bertil Lintner, a Swedish author who is a leading authority on Myanmar, said Wa leaders have made no new political demands since the military seized control in Naypyitaw, such as a push for formal independence. An informal peace agreement between the Wa and the central government has lasted since 1989, giving the Wa self-government in return for recognition of Myanmar sovereignty.
  8. Paliwal, Avinash (ngày 24 tháng 1 năm 2024). "Could Myanmar Come Apart?". Foreign Affairs. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 2 năm 2024. Truy cập ngày 10 tháng 12 năm 2024. Though the state is nominally part of Myanmar, the Wa have their own political structures...
  9. "UWSA Leader Vows to Continue Armed for Wa Autonomy". Burma News International. ngày 18 tháng 4 năm 2019. Truy cập ngày 10 tháng 12 năm 2024. Wa State is a part of the Union of Burma and cannot be cut out of the union. We won't demand an independent Wa state or ask for secession.
  10. 1 2 3 4 13 October 2011, 缅甸佤邦竟然是一个山寨版的中国 Lưu trữ ngày 26 tháng 11 năm 2016 tại Wayback Machine, 军情观察
  11. "Myanmar's Wa Army Vows Neutrality in Fight Between Regime, Ethnic Alliance". The Irrawaddy. ngày 1 tháng 11 năm 2023.
  12. "တိုင်းခုနစ်တိုင်းကို တိုင်းဒေသကြီးများအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ တိုင်းနှင့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ဒေသများ ရုံးစိုက်ရာ မြို့များကို လည်းကောင်း ပြည်ထောင်စုနယ်မြေတွင် ခရိုင်နှင့်မြို့နယ်များကို လည်းကောင်း သတ်မှတ်ကြေညာ". Weekly Eleven News (bằng tiếng Miến Điện). ngày 20 tháng 8 năm 2010. Lưu trữ bản gốc ngày 11 tháng 11 năm 2014. Truy cập ngày 23 tháng 8 năm 2010.
  13. 2004-12-29, 佤帮双雄 Lưu trữ ngày 25 tháng 5 năm 2005 tại Wayback Machine, Phoenix TV
  14. Soldiers of Fortune Lưu trữ ngày 24 tháng 8 năm 2013 tại Wayback Machine, Time Magazine. Quote: In return for keeping the peace, the UWSA was given full autonomy over what the regime termed "Special Region No. 2," which Bao christened "Wa state."
  15. 1 2 3 4 5 Ong, Andrew (2023). Stalemate: Autonomy and Insurgency on the China-Myanmar Border. Cornell University Press. ISBN 978-1-5017-7071-5. JSTOR 10.7591/j.ctv2t8b78b.
  16. Interactive Myanmar Map Lưu trữ ngày 8 tháng 7 năm 2013 tại Wayback Machine, The Stimson Center
  17. Wa, Infomekong
  18. General Background of the Wa. Quote: "The official languages (designated by the current UWSP administration) are Mandarin and Wa."
  19. 2009年9月, 不透明さ増すミャンマー情勢:2010年総選挙に向けて Lưu trữ ngày 6 tháng 1 năm 2013 tại Wayback Machine, IDE-JETRO
  20. 2011年11月15日, 地図にない街、ワ州潜入ルポが凄い『独裁者の教養』 Lưu trữ ngày 30 tháng 11 năm 2012 tại Wayback Machine, エキサイトレビュー
  21. "死刑前最后一刻曝光:3名中国人在缅甸劫杀同胞被枪决". 重庆晨报. Lưu trữ bản gốc ngày 16 tháng 4 năm 2021. Truy cập ngày 17 tháng 4 năm 2021.
  22. "Myanmar's CCP-Backed Wa State a Hostile Place for Christians". ngày 21 tháng 4 năm 2021. Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 5 năm 2021. Truy cập ngày 20 tháng 10 năm 2021.
  23. "Myanmar Ethnic Army Releases Detained Wa Christians". Lưu trữ bản gốc ngày 28 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2022.
  24. "Wa Army Allows Churches to Reopen in Myanmar's Northern Shan State". ngày 18 tháng 12 năm 2019. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 11 năm 2021. Truy cập ngày 17 tháng 4 năm 2022.
  25. Yu, Pei-Hua (ngày 18 tháng 7 năm 2021). "Chinese border crackdown forces citizens to leave Myanmar's 'Little China'". South China Morning Post (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 14 tháng 11 năm 2023.
  26. "Myanmar's Wa, Mongla Fall on Hard Times Amid Chinese Exodus". ngày 17 tháng 8 năm 2021. Lưu trữ bản gốc ngày 20 tháng 10 năm 2021. Truy cập ngày 20 tháng 10 năm 2021.
  27. Sir J. George Scott, Burma : a handbook of practical information. London 1906, p.
  28. N Ganesan; Kyaw Yin Hlaing, biên tập (ngày 1 tháng 2 năm 2007). Myanmar: State, Society and Ethnicity. Institute of Southeast Asian Studies. tr. 269. ISBN 978-981-230-434-6.
  29. 佤邦歷史 Lưu trữ ngày 1 tháng 9 năm 2009 tại Wayback Machine, Wa State government
  30. "Regime schemes to cut support for Wa". Burma News International (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 11 tháng 9 năm 2022. Truy cập ngày 11 tháng 9 năm 2022.
  31. Unsettling Moves Lưu trữ ngày 19 tháng 3 năm 2021 tại Wayback Machine
  32. Myanmar: Krieg mit Rebellen im Wa-Staat droht
  33. Naypyitaw turns down Wa’s latest proposal
  34. Shan rebel leader warns Burma Army
  35. "Wa an early winner of Myanmar's post-coup war". ngày 22 tháng 2 năm 2022. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 6 năm 2022. Truy cập ngày 17 tháng 4 năm 2022.
  36. "United Wa State Party calls for all parties to negotiate a ceasefire". nationthailand (bằng tiếng Anh). ngày 3 tháng 11 năm 2023. Truy cập ngày 5 tháng 11 năm 2023.
  37. "Myanmar's Wa Army Vows Neutrality in Fight Between Regime, Ethnic Alliance". The Irrawaddy. ngày 1 tháng 11 năm 2023. Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 11 năm 2023.
  38. Tensions High on Myanmar Border as Thai Troops Demand UWSA Withdrawal. The Irrawaddy. November 26, 2024.
  39. "Bản sao đã lưu trữ" (PDF). Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 23 tháng 9 năm 2015. Truy cập ngày 16 tháng 1 năm 2013.
  40. ""China develops more substitute crops for opium poppy in bordering countries"". Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 4 năm 2014. Truy cập ngày 16 tháng 1 năm 2013.
  41. Quote: Angaben der UN-Organisation zur Drogenbekämpfung UNODC und weiterer Beobachter zufolge droht durch die Ausführung des Plans zur Eliminierung des Opiumanbaus bis 2005 eine ernste humanitäre Krise der vom Opiumanbau abhängigen Bauern.
  42. http://www.unodc.org/pdf/myanmar/myanmar_strategic_programme_framework.pdf
  43. http://www.ibiblio.org/obl/docs3/BN2005-02-25.html
  44. "China remains the UWSA's sole patron and arms supplier". Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 16 tháng 1 năm 2013.
  45. China Connection
  46. "ARCHIVES". The Irrawaddy. Truy cập ngày 20 tháng 10 năm 2015.

Tham khảo

Liên kết ngoài