Bước tới nội dung

MotoGP 2020

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(Đổi hướng từ Mùa giải MotoGP 2020)
Joan Mir (ảnh năm 2021) là nhà vô địch MotoGP 2020.

Giải đua xe MotoGP 2020 là giải đua MotoGP thứ 72 do Công ty Dorna Sport tổ chức, dưới sự quản lý của FIM. Có tổng cộng 11 đội đua thuộc 6 hãng xe và 27 tay đua tranh tài. Do tác động của đại dịch covid-19, giải đua được rút ngắn chỉ còn 14 chặng đua.

Tay đua đoạt chức vô địch là Joan Mir của đội đua Suzuki.[1]

Diễn biến chính

Do ảnh hưởng của đại dịch covid-19 nên mùa giải 2020 bị hoãn từ tháng Ba đến gần cuối tháng Bảy mới có thể khởi tranh. Mùa giải được rút ngắn xuống còn 14 chặng đua do có rất nhiều chặng bị hủy, đồng thời cũng có vài chặng đua mới được bổ sung thêm.

Hai chặng đua đầu tiên diễn ra tại trường đua Jerez với chiến thắng đều thuộc về Fabio Quartararo.[2][3] Ở chặng đua mở màn GP Tây Ban Nha, nhà đương kim vô địch Marc Márquez để ngã xe và bị gãy tay.[4] Anh được phẫu thuật và cố gắng trở lại thi đấu ngay chặng đua thứ hai GP Andalucia nhưng bất thành và phải nghỉ toàn bộ phần còn lại của mùa giải. Ở chặng đua GP Andalucia, Valentino Rossi có lần lên podium cuối cùng trong màu áo đội đua xưởng Yamaha.

Chặng 3-GP Séc ở trường đua Brno, Tân binh Brad Binder bất ngờ mang về chiến thắng đầu tiên cho đội đua KTM,[5] Franco Morbidelli cũng có lần đầu tiên trong sự nghiệp lên podium thể thức MotoGP. Johann Zarco cũng xuất sắc mang về podium cho đội đua bét bảng Avintia.

Hai chặng 4 và 5 diễn ra ở trường đua Red Bull Ring. Chặng 4-GP Áo xảy ra tai nạn nghiêm trọng. Hai tay đua Franco Morbidelli và Johann Zarco va chạm với nhau làm cho chiếc xe cua Morbidelli suýt văng trúng Valentino Rossi và Maverick Vinales.[6] Tai nạn này khiến cho cuộc đua phải tạm dừng. Sau khi cuộc đua trở lại thì người chiến thắng là Andrea Dovizioso.[7] Joan Mir cũng có lần đầu tiên bước lên bục podium. Sau cuộc đua này Dovizioso cũng thông báo chia tay Ducati sau khi mùa giải kết thúc.[8]

Một tuần sau diễn ra chặng 5-GP Styria và nó lại bị tạm dừng bởi tai nạn của Maverick Vinales. Chiếc xe Yamaha M1 của tay đua người Tây Ban Nha bị hỏng thắng buộc anh phải nhảy thoát ở tốc độ cao.[9] Ở race-2 chứng kiến sự cạnh tranh quyết liệt giữa Jack MillerPol Espargaró nhưng người chiến thắng cuối cùng lại là Miguel Oliveira.[10]

Hai chặng 6 và 7 diễn ra ở trường đua Misano. Bất ngờ tiếp tục xảy ra ở chặng 6-GP San Marino. Franco Morbidelli giành được chiến thắng MotoGP đầu tiên trong sự nghiệp.[11] Người đồng nghiệp ở học viện VR46 Academy là Francesco Bagnaia cũng có lần đầu lên podium. Đây là chặng đua mà Bagnaia thi đấu trong tình trạng vẫn phải chống nạng bởi anh chưa bình phục hoàn toàn chấn thương gặp phải khi đua thử GP Séc.[12]

Bagnaia tiếp tục thi đấu rất sung ở chặng 7-GP Emilia Romagna. Anh đã vượt lên dẫn đầu với khoảng cách an toàn nhưng lại để ngã xe. Chiến thắng vì thế đã thuộc về Maverick Vinales.[13]

Những người chiến thắng chặng 8-GP Catalunya là Fabio Quartararo[14]chặng 9-GP PhápDanilo Petrucci.[15] Cũng ở chặng 9, Álex Márquez lần đầu tiên trong sự nghiệp bước lên bục podium thể thức MotoGP. Đây cũng là podium đầu tiên trong mùa của đội Repsol Honda.

Hai chặng 10 và 11 diễn ra ở trường đua Aragon Tây Ban Nha mà không có sự tham gia của Valentino Rossi bởi anh bị nhiễm covid-19.[16] Đây là thời điểm chứng kiến sự bứt lên của Joan Mir trong cuộc đua vô địch. Ở chặng 10-GP Aragon, Fabio Quartararo có lợi thế pole nhưng chỉ về đích thứ 18, còn Joan Mir lên bục podium (P3) và chiếm luôn ngôi đầu trên BXH. Người chiến thắng chặng này là đồng đội của Mir, Álex Rins.[17] Sang chặng 11-GP Teruel thì đến lượt Franco Morbidelli góp mặt vào cuộc đua vô địch bằng một chiến thắng. Mir duy trì phong độ ổn định, cán đích ở vị trí thứ 3.[18]

Nhưng tham vọng vô địch của Morbidelli sớm bị dập tắt bởi anh chỉ xếp thứ 11 ở chặng 12-GP Châu Âu, trong khi chính Joan Mir là người chiến thắng chặng đua này.[19] Nỗ lực chiến thắng chặng 13-GP Valencia của Morbidelli trở nên vô nghĩa vì Joan Mir chỉ cần cán đích thứ 7 cũng đủ để lên ngôi vô địch trước một chặng đua.[20] Đây là 2 chặng đua diễn ra ở trường đua Ricardo Tormo ở Valencia.

Chặng đua cuối cùng GP Bồ Đào Nha là màn tỏa sáng của tay đua nước chủ nhà Miguel Oliveira. Anh đã giành pole và có được chiến thắng cách biệt.[21]

Danh sách tham gia

Đội đuaXưởng đuaXeSố xeTay đuaSố chặng
Ý Aprilia Racing Team GresiniApriliaRS-GP38Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland Bradley Smith1–11
32Ý Lorenzo Savadori12–14
41Tây Ban Nha Aleix EspargaróTất cả
Ý Ducati TeamDucatiDesmosedici GP2004Ý Andrea DoviziosoTất cả
9Ý Danilo PetrucciTất cả
Ý Pramac Racing43Úc Jack MillerTất cả
63Ý Francesco Bagnaia1–3, 6–14
51Ý Michele Pirro4–5
Tây Ban Nha Reale Avintia Racing
Tây Ban Nha Hublot Reale Avintia
Tây Ban Nha Esponsorama Racing
Desmosedici GP195Pháp Johann ZarcoTất cả
53Tây Ban Nha Tito RabatTất cả
Nhật Bản Repsol Honda TeamHondaRC213V73Tây Ban Nha Álex MárquezTất cả
93Tây Ban Nha Marc Márquez1–2
6Đức Stefan Bradl3–14
Monaco LCR Honda Idemitsu
Monaco LCR Honda Castrol
30Nhật Bản Takaaki NakagamiTất cả
35Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland Cal Crutchlow1–6, 8–14
Áo Red Bull KTM Factory RacingKTMRC1633Cộng hòa Nam Phi Brad BinderTất cả
44Tây Ban Nha Pol EspargaróTất cả
Pháp Red Bull KTM Tech327Tây Ban Nha Iker Lecuona1–11, 13
82Phần Lan Mika Kallio14
88Bồ Đào Nha Miguel OliveiraTất cả
Nhật Bản Team Suzuki EcstarSuzukiGSX-RR36Tây Ban Nha Joan MirTất cả
42Tây Ban Nha Álex RinsTất cả
Nhật Bản Monster Energy Yamaha MotoGPYamahaYZR-M112Tây Ban Nha Maverick ViñalesTất cả
46Ý Valentino Rossi1–9, 12–14
31Hoa Kỳ Garrett Gerloff12
Malaysia Petronas Yamaha SRT20Pháp Fabio QuartararoTất cả
21Ý Franco MorbidelliTất cả
Chú thích
Đua chính
Đua đặc cách
Đua thay

Thay đổi tay đua

Các tay đua tân binh: Álex Márquez,[22] Brad Binder, Iker Lecuona

Các tay đua chuyển đội: Johann Zarco sang đội đua Avintia.

Các tay đua dự bị: Stefan Bradl đua thay Marc Marquez ở các chặng đua mà Marquez nghỉ thi đấu

Lịch thi đấu

SttNgàyChặng đuaTrường đua
119/07Tây Ban Nha MotoGP Tây Ban NhaTrường đua Jerez, Jerez de la Frontera
226/07Andalucía MotoGP Andalucia
309/08Séc MotoGP SécTrường đua Brno, Brno
416/08Áo MotoGP ÁoTrường đua Red Bull Ring, Spielberg
523/08Áo MotoGP Styria
613/09San Marino MotoGP San Marino và Riviera di RiminiTrường đua Misano, Misano Adriatico
720/09Emilia-Romagna MotoGP Emilia Romagna
827/09Catalunya MotoGP CatalunyaTrường đua Barcelona-Catalunya, Montmeló
911/10Pháp MotoGP PhápTrường đua Bugatti, Le Mans
1018/10Aragon MotoGP AragonTrường đua Aragón, Alcañiz
1125/10Aragon MotoGP Teruel
1208/11Châu Âu MotoGP Châu ÂuTrường đua Ricardo Tormo, Valencia
1315/11Cộng đồng Valencia MotoGP Valencia
1422/11Bồ Đào Nha MotoGP Bồ Đào NhaTrường đua Algarve, Portimão

Thay đổi trong lịch thi đấu

Do ảnh hưởng của đại dịch covid-19, các chặng đua sau đây có tên trong lịch thi đấu ban đầu nhưng đã bị hủy: GP Qatar, GP Italia, GP Đức, TT Assen, GP Phần Lan, GP Anh, GP Thái Lan, GP Nhật Bản, GP Úc, GP Malaysia, GP Americas, GP Argentina.

Các trường đua sau được tổ chức 2 chặng đua: Jerez, Red Bull Ring, Misano, Aragon và Ricardo Tormo.

Các chặng đua được bổ sung: GP Andalucia, GP Styria, GP Emilia Romagna, GP Teruel, GP Europa và GP Bồ Đào Nha

Kết quả và Bảng xếp hạng

Chiến thắng chặng đua

SttChặng đuaPoleFastest lapTay đua chiến thắngĐội đua chiến thắngXưởng đua chiến thắng
1Tây Ban Nha MotoGP Tây Ban Nha 2020Pháp Fabio QuartararoTây Ban Nha Marc MárquezPháp Fabio QuartararoMalaysia Petronas Yamaha SRTNhật Bản Yamaha
2Andalucía MotoGP Andalucia 2020Pháp Fabio QuartararoPháp Fabio QuartararoPháp Fabio QuartararoMalaysia Petronas Yamaha SRTNhật Bản Yamaha
3Séc MotoGP Séc 2020Pháp Johann ZarcoCộng hòa Nam Phi Brad BinderCộng hòa Nam Phi Brad BinderÁo Red Bull KTM Factory RacingÁo KTM
4Áo MotoGP Áo 2020Tây Ban Nha Maverick ViñalesTây Ban Nha Álex RinsÝ Andrea DoviziosoÝ Ducati TeamÝ Ducati
5Áo MotoGP Styria 2020Tây Ban Nha Pol EspargaróTây Ban Nha Pol EspargaróBồ Đào Nha Miguel OliveiraPháp Red Bull KTM Tech3Áo KTM
6San Marino MotoGP San Marino 2020Tây Ban Nha Maverick ViñalesÝ Francesco BagnaiaÝ Franco MorbidelliMalaysia Petronas Yamaha SRTNhật Bản Yamaha
7Emilia-Romagna Chặng đua MotoGP Emilia Romagna 2020Tây Ban Nha Maverick ViñalesÝ Francesco BagnaiaTây Ban Nha Maverick ViñalesNhật Bản Monster Energy Yamaha MotoGPNhật Bản Yamaha
8Catalunya MotoGP Catalunya 2020Ý Franco MorbidelliPháp Fabio QuartararoPháp Fabio QuartararoMalaysia Petronas Yamaha SRTNhật Bản Yamaha
9Pháp MotoGP Pháp 2020Pháp Fabio QuartararoPháp Johann ZarcoÝ Danilo PetrucciÝ Ducati TeamÝ Ducati
10Aragon MotoGP Aragon 2020Pháp Fabio QuartararoTây Ban Nha Álex RinsTây Ban Nha Álex RinsNhật Bản Team Suzuki EcstarNhật Bản Suzuki
11Aragon MotoGP Teruel 2020Nhật Bản Takaaki NakagamiÝ Franco MorbidelliÝ Franco MorbidelliMalaysia Petronas Yamaha SRTNhật Bản Yamaha
12Châu Âu MotoGP Châu Âu 2020Tây Ban Nha Pol EspargaróCộng hòa Nam Phi Brad BinderTây Ban Nha Joan MirNhật Bản Team Suzuki EcstarNhật Bản Suzuki
13Cộng đồng Valencia MotoGP Valencia 2020Ý Franco MorbidelliÚc Jack MillerÝ Franco MorbidelliMalaysia Petronas Yamaha SRTNhật Bản Yamaha
14Bồ Đào Nha MotoGP Bồ Đào Nha 2020Bồ Đào Nha Miguel OliveiraBồ Đào Nha Miguel OliveiraBồ Đào Nha Miguel OliveiraPháp Red Bull KTM Tech3Áo KTM

Nguồn: Trang chủ MotoGP[23]

Hệ thống tính điểm

15 tay đua về đầu ở mỗi chặng đua sẽ được thưởng điểm số từ cao đến thấp như sau:

Vị trí 1st  2nd  3rd  4th  5th  6th  7th  8th  9th  10th  11th  12th  13th  14th  15th 
Điểm252016131110987654321

Bảng xếp hạng tay đua

SttTay đuaXeĐội đuaSPA
Tây Ban Nha
ANC
Andalucía
CZE
Séc
AUT
Áo
STY
Áo
RSM
San Marino
EMI
Emilia-Romagna
CAT
Catalunya
FRA
Pháp
ARA
Aragon
TER
Aragon
EUR
Châu Âu
VAL
Cộng đồng Valencia
POR
Bồ Đào Nha
Điểm
1Tây Ban Nha Joan MirSuzukiTeam SUZUKI ECSTARRet5Ret24322113317Ret171
2Ý Franco MorbidelliYamahaPetronas Yamaha SRT5Ret2Ret15194PRet61F111P3158
3Tây Ban Nha Álex RinsSuzukiTeam SUZUKI ECSTARDNS104RetF65123Ret1F22415139
4Ý Andrea DoviziosoDucatiDucati Team36111578Ret4713886135
5Tây Ban Nha Pol EspargaróKTMRed Bull KTM Factory Racing67RetRet3PF103Ret31243P34135
6Tây Ban Nha Maverick ViñalesYamahaMonster Energy Yamaha MotoGP221410PRet6P1P91047131011132
7Úc Jack MillerDucatiPramac Racing4Ret9328Ret5Ret9Ret62F2132
8Pháp Fabio QuartararoYamahaPetronas Yamaha SRT1P1PF7813Ret41F9P18P814Ret14127
9Bồ Đào Nha Miguel OliveiraKTMRed Bull KTM Tech 38Ret6Ret1115Ret6166561PF125
10Nhật Bản Takaaki NakagamiHondaLCR Honda10486796775RetP4Ret5116
11Cộng hòa Nam Phi Brad BinderKTMRed Bull KTM Factory Racing13Ret1F4812Ret111211Ret7F5Ret87
12Ý Danilo PetrucciDucatiDucati Team9Ret12711161081151010151678
13Pháp Johann ZarcoDucatiEsponsorama Racing1193PRet141511Ret5F1059Ret1077
14Tây Ban Nha Álex MárquezHondaRepsol Honda Team1281514161771322RetRet16974
15Ý Valentino RossiYamahaMonster Energy Yamaha MotoGPRet35594RetRetRetRet121266
16Ý Francesco BagnaiaDucatiPramac Racing7RetDNS2FRetF613RetRetRet11Ret47
17Tây Ban Nha Aleix EspargaróApriliaAprilia Racing Team GresiniRetRet10111213Ret121413RetRet9842
18Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland Cal CrutchlowHondaLCR HondaDNS13131517DNS10Ret811Ret131332
19Đức Stefan BradlHondaRepsol Honda Team18171818DNS17817121214727
20Tây Ban Nha Iker LecuonaKTMRed Bull KTM Tech 3RetRetRet91014Ret1415149WD27
21Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland Bradley SmithApriliaAprilia Racing Team Gresini1512171319191316Ret191512
22Tây Ban Nha Tito RabatDucatiEsponsorama Racing1411161621RetRet15Ret2014Ret171810
23Ý Michele PirroDucatiPramac Racing12204
24Phần Lan Mika KallioKTMRed Bull KTM Tech 3170
25Ý Lorenzo SavadoriApriliaAprilia Racing Team GresiniRet18Ret0
Tây Ban Nha Marc MárquezHondaRepsol Honda TeamRetFDNS0
Hoa Kỳ Garrett GerloffYamahaMonster Energy Yamaha MotoGPWD0
MàuÝ nghĩa
VàngChiến thắng
BạcHạng 2
ĐồngHạng 3
Lá câyGhi điểm
Xanh đậmKhông ghi điểm
Không xếp hạng, có hoàn thành (NC)
TímBỏ cuộc (Ret)
CamKhông phân hạng (DNQ)
Không phân hạng trước (DNPQ)
ĐenBị loại khỏi kết quả (DSQ)
TrắngKhông xuất phát (DNS)
Rút lui (WD)
Chặng đua bị hủy (C)
Ô trốngKhông đua thử (DNP)
Không đến (DNA)
Loại trừ (EX)

P – Pole position
F – Fastest lap
Light blue – Rookie

Nguồn: Trang chủ MotoGP[24]

Bảng xếp hạng xưởng đua

SttXưởng đuaSPA
Tây Ban Nha
ANC
Andalucía
CZE
Séc
AUT
Áo
STY
Áo
RSM
San Marino
EMI
Emilia-Romagna
CAT
Catalunya
FRA
Pháp
ARA
Aragon
TER
Aragon
EUR
Châu Âu
VAL
Cộng đồng Valencia
POR
Bồ Đào Nha
Điểm
1Ý Ducati36312285175622221
2Nhật Bản Yamaha112591119411113204[a]
3Nhật Bản SuzukiRet542432211121415202
4Áo KTM67141103113114331200
5Nhật Bản Honda10486796722114135144
6Ý Aprilia1512101112131312141315Ret9851
Nguồn:[26]

Bảng xếp hạng đội đua

SttĐội duaSố xeSPA
Tây Ban Nha
ANC
Andalucía
CZE
Séc
AUT
Áo
STY
Áo
RSM
San Marino
EMI
Emilia-Romagna
CAT
Catalunya
FRA
Pháp
ARA
Aragon
TER
Aragon
EUR
Châu Âu
VAL
Cộng đồng Valencia
POR
Bồ Đào Nha
Điểm
1Nhật Bản Team SUZUKI ECSTAR36Ret5Ret24322113317Ret310
42DNS104RetF65123Ret1F22415
2Malaysia Petronas Yamaha SRT201P1PF7813Ret41F9P18P814Ret14248[b]
215Ret2Ret15194PRet61F111P3
3Áo Red Bull KTM Factory Racing3313Ret1F4812Ret111211Ret7F5Ret222
4467RetRet3PF103Ret31243P34
4Ý Ducati Team0436111578Ret4713886213
99Ret127111610811510101516
5Ý Pramac Racing434Ret9328Ret5Ret9Ret62F2183
511220
637RetDNS2FRetF613RetRetRet11Ret
6Nhật Bản Monster Energy Yamaha MotoGP12221410PRet6P1P91047131011178[c]
31WD
46Ret35594RetRetRetRet1212
7Pháp Red Bull KTM Tech327RetRetRet91014Ret1415149WD152
8217
888Ret6Ret1115Ret6166561PF
8Monaco LCR Honda3010486796775RetP4Ret5148
35DNS13131517DNS10Ret811Ret1313
9Nhật Bản Repsol Honda Team618171818DNS178171212147101
731281514161771322RetRet169
93RetFDNS
10Tây Ban Nha Esponsorama Racing51193PRet141511Ret5F1059Ret1087
531411161621RetRet15Ret2014Ret1718
11Ý Aprilia Racing Team Gresini32Ret18Ret54
381512171319191316Ret1915
41RetRet10111213Ret121413RetRet98
Nguồn:[26]

Tham khảo

  1. "Joan Mir giành chức vô địch thế giới MotoGP 2020". VTV.
  2. "Đua xe MotoGP, Spanish GP: Quartararo phá 'dớp' về nhì, lập kỳ tích sau 21 năm". 24h.
  3. "Fabio Quartararo về nhất tại GP Andalucia". VTV.
  4. "Marquez ngã gãy tay ở chặng MotoGP đầu tiên". Vnexpress.
  5. "MotoGP - Cộng hòa Séc: Chiến thắng bất ngờ dành cho Brad Binder". VTV.
  6. "Valentino Rossi thoát chết sau tai nạn ở Red Bull Ring". Vnexpress.
  7. "MotoGP: Andrea Dovizioso về nhất tại GP Áo". VTV.
  8. "Andrea Dovizioso chia tay Ducati sau mùa giải 2020". Thể thao tốc độ.
  9. "Tay đua MotoGP nhảy khỏi xe ở tốc độ 225 km/giờ vì hỏng phanh". Thanh niên.
  10. "Đua xe MotoGP, Styrian GP: Cái kết ngọt ngào cho Oliveira và Tech3". 24h.
  11. "Đua xe MotoGP, San Marino GP: Chủ nhà thống trị, đón chào người chiến thắng mới". 24h.
  12. "Francesco Bagnaia bị chấn thương đầu gối trái ở FP1, phải về Italia phẫu thuật". Thể thao tốc độ.
  13. "Đua xe MotoGP, Emilia Romagna GP: Vinales đăng quang, cuộc chiến tiếp diễn "bất thường"". 24h.
  14. "Đua xe MotoGP, Catalan GP: Tài năng trẻ "xưng bá", "lão tướng" thua cay đắng". 24h.
  15. "Đua xe MotoGP, French GP: Ducati có "lần đầu" tại Le Mans, "số 7 may mắn" thuộc về Petrucci". 24h.
  16. "Valentino Rossi nhiễm COVID-19". VTV.
  17. "Alex Rins về nhất tại GP Aragon". VTV.
  18. "Đua xe MotoGP, Teruel GP: Franco Morbidelli mở cánh cửa tranh "ngôi vương"". 24h.
  19. "MotoGP, European GP: Mir chạm một tay đến lịch sử, thoát "kiếp vua không ngai"". 24h.
  20. "Đua xe MotoGP, Valencia GP: Chiến thắng cho Morbidelli, lịch sử gọi tên Mir và Suzuki". 24h.
  21. "Đua xe MotoGP, Portuguese GP: 3 nhà vô địch mới lộ diện, Oliveira hạ màn mùa giải". 24h.
  22. "Em trai Marc Marquez về đội MotoGP Honda - anh em chung chiến tuyến". Zingnews.
  23. "Riders GP Winners". Trang chủ MotoGP. Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 7 năm 2021. Truy cập ngày 25 tháng 7 năm 2021.
  24. "MotoGP World Standing 2020 pdf" (PDF). Trang chủ MotoGP.
  25. 1 2 3 "Yamaha handed penalties, no effect on rider points". MotoGP.com (bằng tiếng Anh). Dorna Sports. ngày 5 tháng 11 năm 2020. Truy cập ngày 5 tháng 11 năm 2020.
  26. 1 2 Lỗi chú thích: Thẻ <ref> không hợp lệ; không có nội dung trong ref có tên standings

Liên kết ngoài

  1. Yamaha scored 254 points as a manufacturer, but were deducted 50 points after failing to respect MSMA technical changes protocols.[25]
  2. Petronas Yamaha SRT riders scored 285 points, but the team was deducted 37 points after failing to respect MSMA technical changes protocols.[25]
  3. Monster Energy Yamaha MotoGP riders scored 198 points, but the team was deducted 20 points after failing to respect MSMA technical changes protocols.[25]
Lỗi chú thích: Tồn tại thẻ <ref> cho nhóm chú thích với tên "lower-alpha", nhưng không tìm thấy thẻ <references group="lower-alpha"/> tương ứng