Lục vệ Nông dân

Lục Vệ Nông dân Зеленоармейцы Zelonaya armiya
Hiệu kỳ quân khởi nghĩa nông dân
Lãnh tụ	Danylo Terpylo Nykyfor Oleksandrovych Hryhoriv Alexander Antonov
Thành lập	1918
Giải tán	1922
Số lượng thành viên	~10,000 quân
Hệ tư tưởng	Chủ nghĩa trọng nông Chủ nghĩa vô trị Chủ nghĩa xã hội Chủ nghĩa chống Bolshevik Chủ nghĩa dân tộc
Thuộc tổ chức quốc gia	Quốc gia Nga (1918-1920) Nga Xô Viết Cộng hòa Nhân dân Ukraina (1918-1921) Quốc gia Ukraina (1918)
Quốc gia	Quốc gia Nga (1918-1920) Nga Xô Viết Cộng hòa Nhân dân Ukraina (1918-1921) Quốc gia Ukraina (1918)

Lục vệ Nông dân (tiếng Nga: Зеленоармейцы, đã Latinh hoá: Zelenoarmeytsy), còn được gọi là Quân xanh (Зелёная армия, Zelonaya armiya) hoặc Greens (Зелёные, Zelonyye), là một phong trào nông dân có vũ trang chiến đấu chống lại tất cả các phe phái trong Nội chiến Nga từ năm 1918 đến năm 1922. Quân Xanh là các lực lượng dân quân địa phương bán tổ chức, chống lại Bolshevik, Bạch Vệ, phe Hiệp ước, Makhnovshchyna và Cộng hòa Nhân dân Ukraina chiến đấu để bảo vệ nông dân khỏi chính sách cộng sản thời chiến và trưng thu lương thực. Quân Xanh đa phần trung lập về mặt chính trị và ý thức hệ, nhưng đôi khi có liên kết với Đảng Xã hội chủ nghĩa – cách mạng. Quân Xanh ít nhất có sự hỗ trợ ngầm trên khắp phần lớn nước Nga. Tuy nhiên, lực lượng của họ, giai cấp nông dân, phần lớn không muốn tiếp tục khởi nghĩa với chiến thắng đang nghiêng về Bolshevik, đã giải thể vào năm 1922.

Bản đồ Ukraina năm 1918 dưới thời Quốc gia Ukraina của Pavlo Skoropadsky. Các chấm tròn màu cam biểu thị các cuộc khởi nghĩa của lục vệ nông dân.

Các lãnh tụ nông dân

Trong suốt Nội chiến Nga, các thủ lĩnh lục vệ nông dân đã cát cứ vô số vùng thuộc lãnh thổ Ukraina ngày nay. Các quân phiệt thường không có đường lối chính trị rõ ràng, tuy cùng mục tiêu là chống cộng sản thời chiến đòi lại quyền lợi cho nông dân, một số quân phiệt đã nhiều lần đổi phe hoặc liên minh với các phe khác tùy vào thời cuộc. Các quân phiệt nổi bật:

• Danylo Terpylo: cát cứ ở Tripillia, một làng thuộc Kyiv. Là thủ lĩnh Quân xanh từ năm 1918 đến 1919, lục vệ dưới thời ông từng liên minh với Hội đồng Đốc chính Nhà nước của Symon Petliura trong cuộc Khởi nghĩa chống Hetman (1918). Ông là người chỉ huy Quân Xanh tiến hành thảm sát hàng trăm người Bolshevik trong Trận Tripillia (1919). Năm 1919, quân Xanh đụng độ Bạch Vệ trong một trận chiến tại Kaniv và bị tổn hại nặng nề, Terpylo bị thương nặng và qua đời trên đường rút về Tripillia.
• Nykyfor Hryhoriv: cát cứ tại Kherson, ban đầu là tướng lĩnh trong Quân đội Nhân dân Ukraina nhưng đã liên minh với Hồng quân Bolshevik từ năm 1919. Liên minh Hryhoriv và Bolshevik chỉ tồn tại trong một thời gian ngắn, đã nổi dậy khởi nghĩa chống lại chính sách trưng thu lương thực và sự đàn áp của Ủy ban Đặc biệt toàn Nga (Cheka) vào tháng 2 năm 1919. Ông bị sát hại bởi Nestor Makhno khi ông có ý định đầu hàng và quy phục Bạch Vệ trong khi đang thảo luận về một Liên minh Makhno-Hryhoriv.
• Alexander Antonov: là thành viên của Đảng Xã hội chủ nghĩa – cách mạng, cát cứ tại Tambov, cuộc khởi nghĩa Tambov là cuộc khởi nghĩa nông dân có quy mô lớn nhất, lâu nhất và có tổ chức nhất trong xuyên suốt Nội chiến Nga gây trở ngại cho quá trình bình định của Nga Xô Viết. Tuy vậy cuộc khởi nghĩa vẫn thất bại, ông bị ám sát bởi Ủy ban Đặc biệt toàn Nga (Cheka) vào năm 1922.

Các trận đánh nổi bật

• Khởi nghĩa chống Hetman (1918)
• Chiến dịch xâm nhập Ukraina, 1919