Lăng Tuyên Mục nhị vương

Lăng Tuyên Mục nhị vương
Vị trí địa lý
Quốc gia	Việt Nam
Vị trí	làng Long Hồ, phường Kim Long, quận Phú Xuân, Huế.
Kiến trúc
Kiểu dáng kiến trúc	Lăng tẩm
Lịch sử và sự quản lý
Ngày xây dựng	1804, 1809
Người xây dựng	Gia Long

Lăng Tuyện Mục nhị vương là lăng mộ của Mục Vương Nguyễn Phúc Dương (1759 - 1777), hay còn gọi là Tân Chính vương, chúa Nguyễn đời thứ 10, và cha là Tuyên Vương Nguyễn Phúc Hạo (1739 - 1760) ở Xóm Tẩm, giáp Hạ, làng Long Hồ (phường Kim Long, quận Phú Xuân, Huế).

Lịch sử

Nguyễn Phúc Hạo, là con thứ chín của đức Vũ Vương Nguyễn Phúc Khoát, mất ngày 18 tháng 2 năm Canh thìn (4 tháng 4 năm 1760) lúc 22 tuổi. Đức Vũ Vương phong tặng ông là "Thái bảo Quận công", an táng tại làng Long Hồ (Hương Trà, Thừa Thiên) và ra lệnh cấm việc xướng ca trong 100 ngày. Đến thời kỳ trung hưng, ông được phong thụy là "Hiếu Tuyên Vương", thờ ở án thứ 5 tại Thái Miếu ở Gia Định. Năm Nhâm tí (1804) vua Gia Long cải thụy cho ông là Duệ Tiềt Ôn Lương Anh Duệ Minh Đạt Tuyên Vương, cho dựng nhà thờ ở Long Hồ để thờ.

Nguyễn Phúc Dương là con trai của Nguyễn Phúc Hạo. Sau khi chúa Nguyễn Phúc Thuần thất thế trước quân đội Tây Sơn và Trịnh năm 1775, Nguyễn Phúc Dương được dựng làm Đông Cung thế tử, tuy nhiên sau đó ông rơi vào trong tay quân Tây Sơn. Nguyễn Nhạc muốn dùng ông làm con bài phục vụ cho mục tiêu chính trị của mình, song ông không hợp tác với Nhạc và chạy trốn vào Gia Định. Cuối năm 1776, được sự ủng hộ của Lý Tài, Nguyễn Phúc Dương xưng là Tân Chính vương ở Gia Định, cùng với Thái Thượng vương Nguyễn Phúc Thuần vừa tranh chấp với nhau, lại vừa phải đối mặt với quân Tây Sơn mạnh mẽ và tàn bạo. Ngày 19 tháng 9 năm 1777, Nguyễn Phúc Dương thua trận và bị Tây Sơn hành quyết.

Năm 1809, hài cốt của Tân Chính vương Nguyễn Phúc Dương (được truy tôn là Cung Mẫn Anh Đoán Huyền Mặc Vĩ Văn Mục Vương (恭敏英斷玄默偉文穆王), được xem như là chúa Nguyễn thứ 10) được vua Gia Long đem về cải táng thờ chung viên tẩm với cha là Nguyễn Phúc Hạo.

Hiện lăng tọa lạc tại xóm Tẩm, phường Kim Long, quận Phú Xuân, Huế. Lăng được Hội đồng trị sự Nguyễn Phước tộc trùng tu năm 2022.