Làng Trà Quế

Làng rau Trà Quế
—  Làng nghề truyền thống  —
Quốc gia	Việt Nam
Tỉnh	Quảng Nam
Thành phố	Hội An
Xã	Cẩm Hà

Làng rau Trà Quế là một làng nghề trồng rau và rau thơm ở xã Cẩm Hà, thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam. Khu canh tác được nêu có diện tích 18 ha với 202 hộ và 326 lao động trực tiếp. Nghề trồng rau Trà Quế được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia theo Quyết định số 784/QĐ-BVHTTDL (2022-04-04) của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Năm 2024, Trà Quế được Tổ chức Du lịch Thế giới (tiếng Anh: UN Tourism) công nhận trong chương trình tiếng Anh: Best Tourism Villages.

Cánh đồng rau tại Trà Quế (2018).

Vị trí và điều kiện canh tác

Trà Quế nằm cách Phố cổ Hội An khoảng 3 km về hướng đông bắc. Khu làng được nêu nằm trên một "đảo sông" gần biển, bao bọc bởi sông Cổ Cò và đầm Trà Quế. Điều kiện tự nhiên được mô tả gồm khí hậu ôn hòa và thổ nhưỡng phù sa pha cát, gắn với truyền thống canh tác theo phương thức nông nghiệp hữu cơ.

Lịch sử

Trà Quế được nêu hình thành từ thế kỷ 16. Hoạt động trồng rau phát triển như một nghề truyền thống trong hệ thống làng nghề của Hội An, gắn với cung ứng nông sản cho khu dân cư và không gian ẩm thực địa phương.

Quy mô sản xuất

Khu trồng rau được nêu có 202 hộ với 326 lao động trực tiếp trên diện tích 18 ha. Nghề trồng rau được xếp vào nhóm thực hành thuộc loại hình tri thức dân gian và nghề thủ công truyền thống trong hệ thống phân loại di sản phi vật thể cấp quốc gia.

Ghi danh di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Quyết định số 784/QĐ-BVHTTDL (2022-04-04) công bố "Nghề trồng rau Trà Quế" trong Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Thông tin về ghi danh tiếp tục được nhắc trong các bài viết về giải thưởng du lịch năm 2024 của UN Tourism.

Du lịch

Năm 2003, Hội An tổ chức tour du lịch "Trà Quế" cho khách tham quan, gắn trải nghiệm lao động nông nghiệp với đời sống của cư dân làng. Trà Quế được giới thiệu như một điểm du lịch nông thôn theo hướng du lịch cộng đồng, gắn với các hoạt động bảo tồn sinh kế nông nghiệp và cảnh quan canh tác.

Công nhận "Làng Du lịch tốt nhất" năm 2024

Ngày 2024-11-15, Trà Quế được UN Tourism công nhận là "Làng Du lịch tốt nhất" năm 2024; sự kiện công bố được nêu diễn ra tại Cartagena de Indias, Colombia. Trà Quế được nêu là đại diện duy nhất của Việt Nam được công nhận trong năm 2024.

Chương trình tiếng Anh: Best Tourism Villages được nêu định hướng gắn phát triển du lịch nông thôn với Mục tiêu Phát triển Bền vững của Liên Hợp Quốc. Quy mô xét chọn năm 2024 được nêu gồm hơn 260 hồ sơ từ 60 quốc gia. Số lượng làng được công nhận đến năm 2024 được nêu là 130 làng trên toàn thế giới; các đại diện Việt Nam được liệt kê theo các năm gồm Thái Hải (tỉnh Thái Nguyên), Tân Hóa (tỉnh Quảng Bình) và Trà Quế (tỉnh Quảng Nam).

Tháng 12/2024, chứng nhận "Làng du lịch tốt nhất năm 2024" được trao cho Trà Quế tại Quảng Nam trong khuôn khổ các hoạt động liên quan đến Mạng lưới Làng Du lịch tốt nhất của UN Tourism và hội nghị về du lịch nông thôn.

Lễ hội Cầu Bông

Lễ hội Cầu Bông là hoạt động văn hóa gắn với cộng đồng nghề trồng rau Trà Quế, tổ chức vào mồng 7 tháng Giêng theo lịch âm. Nội dung báo chí ghi nhận phần nghi thức tế lễ và hoạt động cộng đồng trong không gian làng, kèm các hoạt động văn hóa như bài chòi và lân sư rồng.

Di tích và không gian văn hóa

Một số điểm gắn với không gian văn hóa của làng được nêu gồm giếng đá Chăm, miếu Thổ thần, miếu Ngũ hành và mộ ông Nguyễn Văn Điển. Các yếu tố này được đặt trong hệ thống tín ngưỡng dân gian và sinh hoạt cộng đồng gắn với nghề nông ở địa phương.