Bước tới nội dung

Lựu pháo M777 155 mm

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Lựu pháo kéo hạng nhẹ M777
US Marine gunners test fire an M777 howitzer in 2005
LoạiLựu pháo kéo
Nơi chế tạoVương quốc Anh
Lược sử hoạt động
Phục vụ2005–present
Sử dụng bởiSee Operators
Trận
Lược sử chế tạo
Người thiết kếVickers Shipbuilding and Engineering
Năm thiết kế1987–2003
Nhà sản xuấtBAE Systems
Giai đoạn sản xuất1987–hiện tại
Thông số
Khối lượng4,2 t (4,1 tấn Anh; 4,6 tấn Mỹ)[6]
Chiều dài
  • Chiến đấu: 10,7 m (35 ft)
  • Hành quân: 9,5 m (31 ft)
Độ dài nòng5,08 m (16,7 ft) L/33
Kíp chiến đấu7+1

Đạn pháoM107, M549, M712 Copperhead, M795, ERFB, M982
Cỡ đạn155 mm (6,1 in)[7]
Bệ pháoKhung chữ V
Góc nâng0° đến +71,7°[8]
Tốc độ bắn
  • Bình thường: 2-4 viên/phút
  • Tối đa: 8 viên/phút trong không quá 2 phút
Sơ tốc đầu nòng827 m/s (2.710 ft/s) (với liều phóng Charge 8S)
Tầm bắn hiệu quả
  • M107: 21 km (13 mi)
  • M795: 23,5 km (14,6 mi)
  • ERFB: M795E1 30 km (19 mi) base bleed
  • Excalibur: 40 km (25 mi)[9]

Lựu pháo M777 là một dòng pháo xe kéo của Anh có cỡ nòng 155 mm[10]. Nó được biên chế cho lực lượng lục quân các nước Úc, Canda Colombia, Ấn Độ, Ả rập Xê út, Ukraina, và Hoa Kỳ. Loại pháo này lần đầu được triển khai từ Chiến tranh Afghanistan.

M777 được sản xuất bởi bộ phận Global Combat Systems của BAE Systems. Việc quản lý hợp đồng chính đặt tại Barrow-in-Furness, hạt Cumbria, Anh, đồng thời đây cũng là nơi chế tạo và lắp ráp các kết cấu titan cùng các bộ phận giật liên quan. Việc tích hợp cuối cùng và thử nghiệm vũ khí được thực hiện tại cơ sở của BAE ở Hattiesburg, Mississippi, Hoa Kỳ.[11]

Tùy theo từng năm, hợp đồng và gói hệ thống, M777 đã được xuất khẩu với giá mỗi đơn vị dao động từ 2,025 triệu USD (năm 2008) đến 3,738 triệu USD (năm 2017).[12][13]

Thiết kế

Lựu pháo kéo hạng nhẹ M777 trong biên chế Sư đoàn Sơn cước số 10 (10th Mountain Division) hỗ trợ Chiến dịch Enduring Freedom, tỉnh Logar, huyện Charkh, Afghanistan.

M777 bắt đầu từ năm 1987 với tên gọi Ultralight Field Howitzer (UFH), do bộ phận Armaments Division của Vickers phát triển tại Barrow-in-Furness, Anh.[14] Sau khi tiếp nhận chương trình, BAE Systems đã “Mỹ hóa” phần lớn quá trình chế tạo và lắp ráp thông qua nhóm BAE Systems Land and Armaments tại Hoa Kỳ. Hiện nay, M777 sử dụng khoảng 70% linh kiện sản xuất tại Mỹ, bao gồm nòng pháo (định danh M776), được chế tạo tại Watervliet Arsenal, bang New York[15][không khớp với nguồn]

Các nhà thầu phụ của BAE tại Hoa Kỳ và hạng mục công việc (theo kế hoạch năm 2001):[16]

  • United Defense LP, Pascagoula, Mississippi – lắp ráp cuối cùng, thử nghiệm và bàn giao
  • HydroMill, Inc., Chatsworth, California – lắp ráp thân pháo
  • Major Tool and Machining, Inc., Indianapolis, Indiana – chân chống, lưỡi cày, càng pháo
  • Rock Island Arsenal, Rock Island, Illinois – hệ thống khay nạp và vận hành khóa nòng
  • RTI International Metals, Inc., Niles, Ohio – vật liệu titan

Với khối lượng 4,2 tấn, M777 nhẹ hơn khoảng 41% so với lựu pháo M198 nặng 7,154 tấn mà nó thay thế.[17][18] Phần lớn việc giảm khối lượng đạt được nhờ sử dụng rộng rãi titan.[19] Nòng pháo đồng thời đóng vai trò càng kéo, với vòng nối được rèn liền như một phần của giảm giật đầu nòng.[20]

M777 có thể được vận chuyển bằng trực thăng treo ngoài, bằng máy bay vận tải như Lockheed C-130 Hercules hoặc C-5 Galaxy, hoặc kéo bởi các phương tiện có phanh khí nén với tải trọng từ 2,5 tấn trở lên, như các xe chiến thuật hạng trung FMTV và MTVR.[21][22]

Kíp pháo tối thiểu cần 5 người, so với 9 người của các hệ trước đó; kíp tiêu chuẩn là 8 người.[23] Trong trường hợp khẩn cấp, có thể vận hành với kíp tối thiểu nhưng tốc độ bắn sẽ giảm; [20] thậm chí có thể khai hỏa với chỉ 3 người nếu bắt buộc.[24]

Các phiên bản M777A1 và M777A2 sử dụng hệ thống điều khiển hỏa lực số tương tự như trên các lựu pháo tự hành như M109A6 Paladin, cho phép định vị, ngắm bắn và tự xác định vị trí, giúp triển khai chiến đấu nhanh chóng.[25]

Phiên bản M777 của Canada, kết hợp với hệ thống kính ngắm quang cơ truyền thống (“glass and iron sights”), sử dụng hệ thống điều khiển hỏa lực số gọi là Digital Gun Management System (DGMS) do Leonardo S.p.A. phát triển, với các thành phần phần mềm IFCSS (Indirect Fire Control Software Suite) do nhóm Firepower của Trung tâm Kỹ thuật Phần mềm Lục quân Canada xây dựng[26] Một đơn vị con của Leonardo MW, gọi là LINAPS, trước đó đã được kiểm chứng qua việc sử dụng trên pháo nhẹ L118 cỡ 105 mm của Lục quân Anh.[27]

Đạn pháo XM982 Excalibur tự dẫn bằng GPS.

M777A2 có thể bắn đạn dẫn đường bằng GPS M982 Excalibur 155 mm, ch phép bắn chính xác từ cự ly lên tới 40 km (25 mi). Điều này gần như gấp đôi diện tích tác chiến của một khẩu đội lên khoảng 1.250 km². Các thử nghiệm tại thao trường Yuma của Lục quân Hoa Kỳ cho thấy 13 trong số 14 quả đạn Excalibur, bắn từ cự ly tới 24 km, rơi trong phạm vi 10 m so với mục tiêu, tương ứng CEP khoảng 5 m.[28]

Tháng 6 năm 2012, khẩu đội Golf, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 11 Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ, đóng tại Camp Pendleton, California, đã bắn thành công đạn M982 Excalibur vào lực lượng nổi dậy ở cự ly 36 km tại tỉnh Helmand, Afghanistan. Đây là phát bắn tác chiến xa nhất trong lịch sử lựu pháo M777, đồng thời là phát bắn pháo nòng dài xa nhất trong lịch sử tác chiến của Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ.[29]

Giống như các hệ thống pháo hiện đại khác, M777 có thể bắn khoảng 2.500 viên đạn trước khi cần thay nòng.[30]

Tháng 11 năm 2024, BAE thông báo sẽ mở một nhà máy pháo mới tại Sheffield vào năm 2025 nhằm khôi phục sản xuất hoàn chỉnh các khẩu pháo M777 cho Ukraina, đồng thời đáp ứng các đơn đặt hàng mới về phụ tùng titan đúc từ Hoa Kỳ, bổ sung cho nhà máy linh kiện tại Mỹ đã khôi phục sản xuất trong năm 2024.[31] Trước đó đã có 8 quốc gia bày tỏ quan tâm tới việc đặt mua các hệ thống mới.[32]

So sánh M777A2 và M198[33]

  • Khối lượng:
    • M777A2: 9.800 lb (4.400 kg)
    • M198: 16.000 lb (7.300 kg)
  • Thời gian triển khai (vào trận):
    • M777A2: 2 phút 10 giây
    • M198: 6 phút 35 giây
  • Thời gian thu hồi (rời trận địa):
    • M777A2: 2 phút 23 giây
    • M198: 10 phút 40 giây
  • Khả năng cơ động địa hình:
    • M777A2: 83%
    • M198: 63%
  • Số lượng chở được trên mỗi chuyến C-130:
    • M777A2: 2 khẩu
    • M198: 1 khẩu
  • Biên chế kíp pháo:
    • M777A2: 5 người
    • M198: 9 người

Các biến thể

Đạn pháo tầm xa mở rộng XM1113, được trình diễn tại một cuộc thử nghiệm tầm bắn, sử dụng động cơ trợ lực tên lửa.
  • XM1113: Đạn pháo tầm xa mở rộng, sử dụng động cơ trợ lực tên lửa (rocket-assisted).
  • M777A2: Nâng cấp phần mềm Block 1A. Bổ sung thiết bị cài đặt ngòi nổ pháo cảm ứng di động nâng cao (Enhanced Portable Inductive Artillery Fuze Setter – EPIAFS), cho phép tương thích với đạn pháo Excalibur và các loại đạn dẫn đường chính xác.[33][34]
  • M777ER: Phiên bản nâng cấp trong khuôn khổ dự án Pháo binh Nòng dài Tầm xa (Extended Range Cannon Artillery – ERCA), nhằm tăng tầm bắn từ 30 lên 70 km (19–43 dặm).[35] Được cải tiến với nòng dài 55 caliber (9,1 m) và sử dụng thuốc phóng tăng cường để bắn đạn XM1113 có trợ lực tên lửa.[36] Tuy nhiên, chương trình ERCA sau đó được xác định là không khả thi.[37][38]
  • M777C1: Phiên bản M777 trang bị hệ thống quản lý pháo số (Digital Gun Management System – DGMS) của Canada.[39]

Đạn pháo

Hình cắt lớp được mã hóa màu của đạn pháo XM1113 có trợ lực tên lửa.
  • M982 Excalibur – GPS Guided Artillery Shell
  • M1128 projectile
  • XM1113[40]
  • M549A1[40]
  • Bofors/Nexter Bonus -- Đạn pháo tự dẫn 155 mm.[41]

Lịch sử tham chiến

Australia

Binh sĩ Australia khai hỏa lựu pháo M777A2 trong một cuộc huấn luyện năm 2016.

Năm 2008, Lực lượng Quốc phòng Australia đã gửi yêu cầu mua 57 khẩu M777A2 theo chương trình Bán vũ khí cho nước ngoài (FMS) của Hoa Kỳ, với giá trị ước tính lên tới 248 triệu USD.[42] Sau đó, 35 khẩu đã được mua cho Lục quân Australia[43] để tái trang bị cho Trung đoàn 1, Trung đoàn 4 và Trung đoàn 8/12 thuộc Pháo binh Hoàng gia Australia, thay thế các lựu pháo M198 cỡ 155 mm và pháo nhẹ L119 cỡ 105 mm. Các khẩu M777A2 đầu tiên được bàn giao vào cuối năm 2010.[44][45]

Ngoài ra, 19 khẩu nữa sẽ được mua trực tiếp từ dây chuyền sản xuất tại Hoa Kỳ để nâng tổng số lên đủ cho sáu khẩu đội.[46] Đồng thời, Lục quân Australia cũng đã tiếp nhận các loại đạn dẫn đường 155 mm như M982 Excalibur và bộ kit dẫn đường chính xác XM1156.[47] Cuối tháng 4 năm 2022, Australia thông báo sẽ viện trợ 6 khẩu lựu pháo M777 cùng đạn dược để hỗ trợ Ukraina trong cuộc xung đột năm 2022.[48]

Brazil

Năm 2010, Hải quân Brazil đã đánh giá lựu pháo M777 cỡ 155 mm như một ứng viên thay thế 6 khẩu lựu pháo M114A1 cỡ 155 mm của Thủy quân Lục chiến.[49] Tính đến năm 2022, M777 vẫn đang được xem xét.[24]

Canada

Binh lính Canada khai hỏa một khẩu M777 từ một căn cứ hỏa lực tiền phương tại tỉnh Helmand, Afghanistan, tháng 4 năm 2007.

Vào tháng 12 năm 2005, Trung đoàn 1, Pháo binh Kị binh Hoàng gia Canada (1 RCHA), đã tiến hành đợt bắn khai hỏa đầu tiên cho các lựu pháo kéo 155 mm M777 mới, với tổng cộng sáu khẩu. Sáu khẩu pháo này được cung cấp bởi Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ theo một hợp đồng Bán vũ khí cho nước ngoài (FMS)[50][nguồn không đáng tin?] giữa Hoa Kỳ và Canada. Các khẩu pháo của Canada lần đầu tiên được khai hỏa bởi Đại đội A, 1 RCHA tại CFB Shilo và sau đó được triển khai đến Afghanistan để hỗ trợ Chiến dịch Archer. Chúng được đưa vào phục vụ tại chiến trường Kandahar vào đầu năm 2006, đánh dấu lần sử dụng đầu tiên của M777 trong các hoạt động tác chiến.[51]

Vào mùa hè, chúng đã đóng góp đáng kể trong Trận Panjwaii khi một số ít đạn pháo đã tạo ra hiệu quả to lớn đối với các phần tử Taliban đang rút lui khỏi khu vực chiến sự. Nhiều người trong số 72 người được báo cáo là đã thiệt mạng trong giai đoạn giao tranh ác liệt nhất là do hỏa lực pháo binh từ chỉ hai khẩu pháo này. Vào cuối mùa thu năm 2006, các lựu pháo M777 của Canada đã được trang bị Hệ thống Quản lý Pháo Kỹ thuật số (DGMS), giúp cải thiện đáng kể độ chính xác và dẫn đến việc các khẩu pháo này được sử dụng để hỗ trợ tầm gần cho các lực lượng mặt đất của Canada và Hoa Kỳ[51]

Chúng đã chứng minh sự thành công đến mức một đơn vị bổ sung gồm sáu khẩu pháo đã được đặt hàng từ BAE. Vào tháng 5 năm 2009, chính phủ Canada đã đặt mua thêm 25 khẩu M777, nâng tổng số lên 37 khẩu.[52][53][54] Hệ thống DGMS cũng đang được cải thiện với các thiết bị liên lạc tích hợp.[55] Vào ngày 22 tháng 4 năm 2022, Canada đã gửi bốn khẩu lựu pháo M777 cùng đạn dược đến Ukraine để hỗ trợ phòng thủ trong cuộc tấn công của Nga vào Ukraine năm 2022.[56][57]

Ấn Độ

Tháng 1 năm 2010, Lục quân Ấn Độ công bố kế hoạch mua 145 khẩu M777 với chi phí 30 tỷ rupee (3.000 crore). Tuy nhiên, kế hoạch bị gián đoạn khi quy trình mua sắm được khởi động lại vào tháng 7 năm 2010. Ngày 11 tháng 5 năm 2012, Bộ Quốc phòng Ấn Độ chính thức phê duyệt đề xuất mua 145 khẩu thông qua chương trình FMS của Hoa Kỳ.[58][59][60] Ngày 2 tháng 8 năm 2013, Ấn Độ yêu cầu mua 145 khẩu M777 với giá 737,582 triệu USD.[61]

Tháng 2 năm 2014 thỏa thuận mua sắm một lần nữa bị hoãn lại.[62] Tháng 5/2014, khoản thanh toán đơn hàng mua pháo đã được Bộ quốc phòng Ấn Độ hoàn tất.[63] Tháng 7 năm 2014, chính phủ Ấn Độ tuyên bố sẽ không đặt hàng thêm do vấn đề về giá thành.[64] Tháng 11 năm 2014, chương trình mua sắm được nối lại nhưng các khẩu pháo phải được sản xuất tại Ấn Độ theo chương trình "Make In India".[65] Tháng 5 năm 2015, Bộ Quốc phòng phê duyệt 29 tỷ rupee để mua 145 khẩu M777.[66] Tháng 12 năm 2015, Bộ quốc phòng Ấn Độ dự kiến sẽ tiếp tục đặt mua thêm 500 pháo M777.[67]

Tháng 6 năm 2016, Ấn Độ tái xác nhận ý định mua với giá khoảng 750 triệu USD,[68] và chính thức ký hợp đồng vào ngày 30 tháng 11 năm 2016.[69][70] Theo thỏa thuận, BAE Systems cung cấp 25 khẩu hoàn chỉnh, trong khi 120 khẩu được lắp ráp tại Ấn Độ bởi Mahindra Defence Systems Limited.[71]

Lô đầu tiên gồm 2 khẩu được bàn giao năm 2017.[72][73] Tháng 9 năm 2017, một nòng pháo bị hư hại trong thử nghiệm hiệu chỉnh.[74][75] M777 được quân đội Ấn Độ sử dụng trong cuộc diễn tập Himvijay tại bang Arunachal Pradesh.[76]

Tổng cộng 7 trung đoàn pháo được thành lập, mỗi trung đoàn gồm 18 khẩu. Trung đoàn đầu tiên dự kiến được thành lập cuối năm 2020 với 15 khẩu pháo do BAE systems chế tạo cùng với 3 khẩu do Mahindra Defense Systems Limited cung cấp.[71] Việc trang bị hoàn tất vào năm 2022. Tháng 7 năm 2020, trong bối cảnh căng thẳng với Trung Quốc gia tăng, Ấn Độ tiếp tục mua thêm đạn Excalibur. [77]

Một số khẩu M777 được triển khai tại Ladakh và Arunachal Pradesh dọc biên giới với Trung Quốc.[78]

Ukraina

Tháng 4 năm 2022, trong cuộc xung đột với Nga, Hoa Kỳ cung cấp 108 khẩu, Canada 4 khẩu và Australia 6 khẩu M777 cùng đạn dược cho lực lượng vũ trang Ukraina.[56][79][48][80][81] Canada cũng cam kết cung cấp 10 nòng pháo thay thế.[82] Thông thường đối với hệ thống pháo binh hiện đại như M777, cần phải thay nòng pháo sau mỗi 2.500 phát bắn.[30]

Một sĩ quan Ukraina cho biết vào tháng 10 năm 2022 rằng dù M777 là pháo kéo với tốc độ bắn thấp hơn so với Panzerhaubitze 2000 của Đức và CAESAR của Pháp, nhưng lại chính xác hơn và dễ sử dụng hơn. Cùng tháng, BAE cho biết đang thảo luận với Hoa Kỳ về việc khôi phục sản xuất do hiệu quả tốt tại Ukraina.[83]

Tháng 10 năm 2022, Ukraina nhận thêm 16 khẩu từ Hoa Kỳ,[84]tính đến tháng 10 năm 2022 quân đội Ukraina có ít nhất là 170 khẩu pháo M777.[83] Tuy nhiên, theo các quan chức Mỹ và Ukraina, khoảng 1/3 trong số khoảng 350 khẩu pháo phương Tây (bao gồm 142 khẩu M777) thường xuyên không hoạt động do hao mòn hoặc hư hại.[85] Đến cuối tháng 5 năm 2023, ít nhất 52 khẩu M777 đã bị phá hủy hoặc hư hại.[86] Một kíp pháo Ukraina cho biết họ đã bắn 6.000 viên đạn từ một khẩu M777, thay nòng 4 lần, tất cả đều trước ngưỡng 2.500 viên do độ chính xác giảm.[87]

Chuẩn tướng Volodymyr Karpenko cho biết M777 dễ bị hư hại bởi mảnh pháo; trung bình trong mỗi khẩu đội 6 khẩu, có khoảng 2 khẩu cần bảo dưỡng sau mỗi lần giao chiến pháo binh.[88] Quân đội Nga tuyên bố đã thu giữ một khẩu M777 bị hỏng tại Siversk vào tháng 7 năm 2022.[89]

Tính đến ngày 27 tháng 4 năm 2025, trang Blog Oryx ghi nhận ít nhất 101 khẩu M777 bị tổn thất (55 bị phá hủy, 44 hư hại, 2 bị thu giữ), dù con số thực tế có thể cao hơn.[86]

Hoa Kỳ

M777 thay thế lựu pháo M198 trong biên chế Thủy quân Lục chiến và Lục quân Hoa Kỳ từ năm 2005. Năm 2014, quân đội Mỹ bắt đầu triển khai nhiều nâng cấp cho M777, bao gồm màn hình LCD mới, cập nhật phần mềm, hệ thống nguồn cải tiến và cảm biến đầu nòng phục vụ tính toán đạn đạo. Các nâng cấp trong tương lai bao gồm màn hình cảm ứng cho trưởng khẩu đội, máy tính hệ thống nhiệm vụ mới và hệ thống vô tuyến kỹ thuật số.[90]

Army

Lựu pháo M777 của Khẩu đội C, Tiểu đoàn 1, Trung đoàn Pháo binh Dã chiến Đổ bộ đường không 321 khai hỏa tại Căn cứ tác chiến tiền phương Bostick, Afghanistan, năm 2009.

Lữ đoàn Pháo binh Dã chiến số 18 (đổ bộ đường không) tại Fort Bragg, Bắc Carolina, là đơn vị thử nghiệm ban đầu của Lục quân Hoa Kỳ đối với XM777, bao gồm Tiểu đoàn 1 và Tiểu đoàn 3 thuộc Trung đoàn Pháo binh Dã chiến 321. Các nguyên mẫu ban đầu cũng được thử nghiệm bởi Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 377 Đổ bộ đường không (Air Assault) vào năm 1998, cũng là một đơn vị thuộc Lữ đoàn Pháo binh Dã chiến số 18.

Trung đội 2, khẩu đội Bravo, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn Pháo binh Dã chiến 11 (2-11 FA) là đơn vị đầu tiên của Lục quân Hoa Kỳ sử dụng M777A trong chiến đấu vào tháng 1 năm 2008 để hỗ trợ Chiến dịch Iraqi Freedom. Tháng 6 năm 2007, M777 ở cấu hình A2 được biên chế cho đơn vị 3-321 FA của Lục quân Hoa Kỳ. Đơn vị này triển khai tới Afghanistan vào tháng 12 năm 2007 để hỗ trợ Chiến dịch Enduring Freedom, và đến tháng 1 năm 2008 trở thành đơn vị đầu tiên của Lục quân Hoa Kỳ sử dụng M777 trong chiến đấu tại chiến trường này. Tháng 4 năm 2008, M777 được triển khai thử nghiệm với đơn vị 2-8 FA tại Fort Wainwright, Fairbanks, Alaska.[91]

Tháng 7 năm 2008, tại Camp Shelby, Mississippi, Trung đoàn Pháo binh Dã chiến 108 thuộc Sư đoàn Bộ binh 28, Vệ binh Quốc gia Pennsylvania, trở thành đơn vị pháo binh đầu tiên của Vệ binh Quốc gia được trang bị M777.

Tháng 8 năm 2017, hai binh sĩ thuộc Trung đoàn Pháo binh Dã chiến 319 thiệt mạng do nổ khóa nòng, và các thành viên khác trong kíp pháo bị thương khi đang cố khai hỏa M777 vào một vị trí súng cối của ISIL ở miền bắc Iraq.[92] Ngoài ra, đã xảy ra nhiều sự cố trong huấn luyện với M777, bao gồm một vụ gây tử vong vào tháng 2 năm 2014 với đơn vị 3-321 FA,[93] và trước đó vào năm 2011 với Thủy quân Lục chiến cũng tại Fort Bragg.[94]

Tháng 5 năm 2017, Lục quân Hoa Kỳ thông báo mua đạn BONUS 155 mm của Bofors (Thụy Điển) như một giải pháp tạm thời do yêu cầu loại bỏ dần đạn chùm, nhằm tuân thủ chính sách giảm tỷ lệ vật nổ chưa nổ xuống dưới 1%. BONUS mang hai đạn con có cảm biến, được triển khai từ đạn pháo 155 mm, có khả năng quét mặt đất để tìm mục tiêu và phóng đầu đạn xuyên tạo hình từ trên cao. Hệ thống này đã được thử nghiệm với lựu pháo M777.[95]

Trung đoàn Kỵ binh số 3 đã triển khai nhiều khẩu M777A2 tới căn cứ hỏa lực Saham tại Iraq, gần biên giới Syria, từ tháng 11 năm 2018 đến tháng 4 năm 2019 để hỗ trợ Lực lượng Dân chủ Syria trong Trận Baghuz Fawqani – chiến dịch cuối cùng nhằm chiếm lại thị trấn Al-Baghuz Fawqani, thành trì cuối cùng của ISIL.[96]

Marine Corps

Marines fire an M777A2 155 mm howitzer
Marines fire an M777A2 155 mm howitzer

In May 2005, 3rd Battalion, 11th Marines, based at Marine Corps Air Ground Combat Center Twentynine Palms, became the first Marine unit to begin fielding the new M777. 580 guns were supplied to the Marines, and 421 to the U.S. Army and National Guard.[97][98]

In March 2016, 200 marines and four M777A2 howitzers from the 26th Marine Expeditionary Unit set up Firebase Bell, officially the Karasoar Counterfire Complex, near the Iraqi town of Makhmour, supporting the Iraqi Army's Mosul offensive. The firebase was only 24 kilômét (15 mi) from ISIL-controlled territory.[99]

The Marine howitzers fired every day in support of Iraqi maneuvers, using high explosive, smoke, and illumination rounds.[99] They were relieved by Army soldiers after roughly 60 days, after firing more than 2,000 rounds in 486 fire missions.[100]

In March 2017, the 11th Marine Expeditionary Unit was deployed to Syria to provide artillery support with their M777s for forces seeking to eject ISIL forces from Raqqa.[101]

Combat history

  • Iraq War
  • War in Afghanistan
  • Military intervention against ISIL: Multiple M777A2 guns were deployed to Iraq on the border with Syria from 8 November 2018 to April 2019 to support the Syrian Democratic Forces in the Battle of Baghuz Fawqani, the ultimately successful operation to capture the final town held by the Islamic State group. They deployed to Firebase Saham, a base freshly constructed by the U.S. Army to provide fire support during the battle, especially during cloudy days when U.S. aircraft could not see to conduct airstrikes.[96]
  • 2020–2021 China–India skirmishes: The Indian Army has apparently deployed multiple artillery platforms, including the M777 howitzers, along the Line of Actual Control or the border with China where the PLA and the Indian Army have been engaged in a standoff for many months now.
  • 2022 Russian invasion of Ukraine: The U.S. has supplied 126 M777 howitzers to Ukraine as part of several military aid packages.[102] Ukraine received 6 additional units from Australia and 4 from Canada, as well as 200,000 155 mm rounds and 72 trucks to transport the guns, enough to supply six battalions. Ukrainian forces said that they needed this weapon as their own artillery does not have the range of Russian systems, while the M777 has a range greater than Russian weapons.[103]

Operators

A map of M777 operators in blue

Current operators

 Úc
  • Australian Army: Originally 54 systems (M777A2),[104] reduced to 48 after 6 were donated to Ukraine in April 2022.[48]
 Canada
  • Canadian Army: 33 systems, previously 37 with 4 having been donated to Ukraine. The donated howitzers will be replenished.[54][105]
 Ấn Độ
  • Indian Army: 145 systems in service. Of these 120 were built by Mahindra Defence Systems, in a business arrangement with BAE Systems.[106]
 Hoa Kỳ
  • US Army: 391 M777A2 as of January 2025[107]:37 and Army National Guard: 518 systems were acquired.
  • US Marine Corps: 481 systems were acquired, with a total fleet of 999 for both service branches. The US fields a "pure fleet" of M777A2 variants.[90] In 2022 108 of the US Marine Corps' systems were donated to Ukraine.[108]
 Ukraine
  • Ukrainian Ground Forces: 198 systems (108[109][81] of which were donated by the United States[110] along with 200,000[111] 155 mm artillery rounds and 18 in the additional package with 36,000 artillery rounds,[112] 4 systems by Canada,[113][114] and 6 systems by Australia,[48] following the Russian invasion of Ukraine).[115][116] M982 Excalibur precision-guided munitions have also been provided by Canada.[117][118][119] An additional donation of 16 M777 by the United States was announced in October 2022.[120]

Future operators

 Colombia

Potential operators

  •  United Arab Emirates: On 5 May 2016, BAE Systems confirmed that it is working with Emirates Defense Technology (EDT) to develop a self-propelled version of the M777 howitzer for the UAE Armed Forces.[122]

Tham khảo

  1. "Artillery fire in Afghanistan (Pech river Valley) Taliban running scared!". YouTube. ngày 11 tháng 5 năm 2011. Lưu trữ bản gốc ngày 11 tháng 1 năm 2017. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2017.
  2. "Rain Or Shine: Task Force Strike Artillerymen support Mosul counter-offensive". U.S. Central Command. CENTCOM.
  3. "CENTCOM forces engage militants in northeast Syria" (Thông cáo báo chí). CENTCOM.
  4. "Yemen War 2015 - Saudi Arabian Artillery Fired At Houthi Rebels In Northern Yemen". WarLeaks. ngày 14 tháng 4 năm 2015. Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 4 năm 2015. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2017 qua YouTube. Alleged footage of an Saudi Arabian artillery launch on Houthi rebel positions in Northern Yemen.
  5. "Canada delivers M777 howitzers to Ukraine". Ukrinform. ngày 23 tháng 4 năm 2022. Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2022.
  6. U.S. Upgrades and Orders More Lightweight BAE Systems Howitzers, BAE Systems, lưu trữ bản gốc ngày 10 tháng 7 năm 2015, truy cập ngày 9 tháng 7 năm 2015
  7. "M777 Lightweight Towed 155mm Howitzer". BAE Systems.
  8. Pike, John. "M777 Lightweight 155mm howitzer (LW155)". Global security. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 11 năm 2014. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2014.
  9. "Excalibur Projectile". What we do. Raytheon missiles & defense.
  10. "M777 155mm HOWITZER". Tucson Military Vehicle Museum (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 27 tháng 1 năm 2026.
  11. "U.S. Upgrades and Orders More Lightweight BAE Systems Howitzers" (Thông cáo báo chí). USA: BAE Systems. ngày 5 tháng 9 năm 2011. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 4 năm 2021. Truy cập ngày 26 tháng 6 năm 2022.
  12. "CAST TITANIUM CUTS COST OF M777 LIGHTWEIGHT HOWITZER". Advanced Materials & Processes. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 6 năm 2022. Truy cập ngày 29 tháng 6 năm 2022.
  13. "Indian Army receives K9 Vajra and M777 howitzer weapon systems". ngày 9 tháng 11 năm 2018.
  14. Pengelley, Rupert (tháng 11 năm 1989). "155mm firepower for less than 4t: VSEL's Ultra-lightweight Field Howitzer". International Defense Review. 22 (11): 1533 qua Internet Archive.
  15. "Waltervliet Arsenal Products" (PDF). Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 14 tháng 7 năm 2019.
  16. Levin, R.E. (ngày 10 tháng 4 năm 2001). "Status Update of the New 155 mm Lightweight Howitzer" (PDF). gao.gov. GAO.
  17. "M777 Howitzer - Specifications". Canadian Army (bằng tiếng Anh). ngày 8 tháng 3 năm 2013. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 8 năm 2016. Truy cập ngày 18 tháng 3 năm 2017.
  18. "M198 Towed Howitzer - Specifications". GlobalSecurity.org (bằng tiếng Anh). Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 4 năm 2013. Truy cập ngày 18 tháng 3 năm 2017.
  19. "M777 155mm Ultralightweight Field Howitzer". Army Technology (bằng tiếng Anh). Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 11 năm 2016. Truy cập ngày 18 tháng 3 năm 2017.
  20. 1 2 "M777 - 155 mm lightweight towed howitzer". Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 8 năm 2023. Truy cập ngày 15 tháng 5 năm 2022.
  21. "M777 155mm Ultralightweight Field Howitzer". Army Technology (bằng tiếng Anh). Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 11 năm 2016. Truy cập ngày 18 tháng 3 năm 2017.
  22. "M777 Howitzer - Specifications". Canadian Army (bằng tiếng Anh). ngày 8 tháng 3 năm 2013. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 8 năm 2016. Truy cập ngày 18 tháng 3 năm 2017.
  23. "M777 Lightweight 155 mm howitzer (LW155)". GlobalSecurity.org. Lưu trữ bản gốc ngày 26 tháng 5 năm 2005. Truy cập ngày 26 tháng 5 năm 2005.
  24. 1 2 Fitzgerald, Clare (ngày 13 tháng 6 năm 2022). "The Tiny Yet Powerful Artillery System That Packs Quite a Punch". War History Online.
  25. "M777 155mm Ultralightweight Field Howitzer". Army Technology (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 23 tháng 9 năm 2020.
  26. "LSEC Firepower Team". dnd.ca. Truy cập ngày 30 tháng 5 năm 2017.[liên kết hỏng vĩnh viễn]
  27. "Army News article on the Canadian DGMS". forces.gc.ca. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 9 năm 2012. Truy cập ngày 30 tháng 5 năm 2017.
  28. "Canada Deploys GPS Shell To Afghanistan". defensenews.com. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2014.[liên kết hỏng]
  29. Lamothe, Dan (ngày 30 tháng 6 năm 2012). "Long shot: Artillery battery sets lethal record". Marine Corps Times. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 10 năm 2013. Truy cập ngày 11 tháng 10 năm 2013.
  30. 1 2 "Canada will send $9M worth of howitzer replacement barrels to Ukraine" (bằng tiếng Anh). ngày 15 tháng 6 năm 2022. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2022.
  31. "BAE Systems to Build New M777 Howitzer Plant: Timeline and Cost Details". Defense Express. ngày 16 tháng 11 năm 2024.
  32. Oliver, Matt (ngày 15 tháng 11 năm 2024). "BAE to open new howitzer factory in Sheffield to strengthen support for Ukraine". The Telegraph.
  33. 1 2 Goldman, Harvey I. (ngày 12 tháng 6 năm 2007). "LW155 Howitzer Towed Artillery Digitization" (PDF). NDIA Armaments Technology and Firepower Symposium 12 June 2007. dtic.mil. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 13 tháng 9 năm 2012. Truy cập ngày 27 tháng 1 năm 2013.
  34. Gooding, Keith; Kratzer, David (October–December 2008). "PEO GCS's Digitized Towed Howitzer Supports the GWOT" (PDF). Army Acquisition, Logistics, and Technology Magazine. US Army Acquisition Support Center. tr. 32. Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 10 tháng 11 năm 2013. Truy cập ngày 27 tháng 1 năm 2013.
  35. U.S. Army engineers work to create a new longer M777 155mm howitzer under the name M777ER Lưu trữ ngày 25 tháng 3 năm 2018 tại Wayback Machine. Army Recognition. 31 March 2016.
  36. US Army takes 40-mile shots from extended-range cannon in demo. Defense News. 6 March 2020.
  37. "Feature: US Army's race for new howitzers, munitions takes off after modernisation effort scuttled". Janes Information Services. ngày 14 tháng 5 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 18 tháng 5 năm 2024.
  38. Why the Army is looking abroad to close a widening artillery gun gap. Defense News. 15 October 2024.
  39. Government of Canada, National Defence (ngày 12 tháng 3 năm 2015). "ARCHIVED - Defence Acquisition Guide 2016". www.forces.gc.ca. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 9 năm 2022. Truy cập ngày 16 tháng 5 năm 2022.
  40. 1 2 "Army developing safer, extended range rocket-assisted artillery round".
  41. "US Army purchases additional 155mm BONUS munitions". www.baesystems.com. ngày 3 tháng 3 năm 2020. Truy cập ngày 16 tháng 11 năm 2024.
  42. "Australia – M777A2 155MM Light-Weight Howitzers" (PDF). WASHINGTON: Defense Security Cooperation Agency. ngày 17 tháng 7 năm 2008. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 15 tháng 9 năm 2012. Truy cập ngày 12 tháng 9 năm 2012.
  43. "Boost in firepower" (PDF). Army: The Soldiers' Newspaper. Số 1224. Canberra: Department of Defence. ngày 29 tháng 10 năm 2009. tr. 2. ISSN 0729-5685. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2020.
  44. Bergmann, Kym (ngày 23 tháng 10 năm 2010). "Push is on to bring out the big guns". The Australian. News Ltd. Truy cập ngày 4 tháng 1 năm 2011.
  45. Kennedy, Lt-Col Mitch; Doran, LCpl Mark (ngày 3 tháng 3 năm 2011). "Changes in artillery" (PDF). Army: The Soldiers' Newspaper. Số 1253. Canberra: Department of Defence. tr. 3. ISSN 0729-5685. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2020.
  46. "Army to get more towed guns". news.com.au. AAP. ngày 16 tháng 10 năm 2012. Lưu trữ bản gốc ngày 16 tháng 10 năm 2012. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2012.
  47. FMS: Australia Requests Precision Guidance Kits for 155mm Munitions Lưu trữ ngày 11 tháng 3 năm 2014 tại Wayback Machine - Deagel.com, 12 August 2013
  48. 1 2 3 4 "Australia approves the sending of six M777 155mm towed howitzers to Ukraine". armyrecognition.com. ngày 28 tháng 4 năm 2022.
  49. "Marinha do Brasil interessada no obuseiro M777 da BAE Systems" [Brazilian Navy interested on BAE Systems' M777 howitzer]. Forças Terrestres - ForTe (bằng tiếng Bồ Đào Nha). ngày 19 tháng 9 năm 2010. Lưu trữ bản gốc ngày 30 tháng 6 năm 2017. Truy cập ngày 19 tháng 3 năm 2017.
  50. "FMS Contract Details". Lưu trữ bản gốc ngày 15 tháng 11 năm 2016. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2014.
  51. 1 2 "Afghanistan News May 9, 2007". afghanistannewscenter. Lưu trữ bản gốc ngày 28 tháng 9 năm 2007. Truy cập ngày 11 tháng 7 năm 2007.
  52. "BAE Wins $118m Orders for M777 Howitzer". defense-aerospace.com. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 11 năm 2014. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2014.
  53. "More howitzers on the way". forces.gc.ca. Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 6 năm 2013. Truy cập ngày 30 tháng 5 năm 2017.
  54. 1 2 Defence, National (ngày 6 tháng 3 năm 2014). "Status Report on Transformational and Major Crown Projects - RPP 2014-15". www.canada.ca. Truy cập ngày 18 tháng 4 năm 2022.
  55. "M777 equipped with new digital gun management system". forces.gc.ca. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 5 năm 2013. Truy cập ngày 30 tháng 5 năm 2017.
  56. 1 2 Brewster, Murray (ngày 22 tháng 4 năm 2022). "Canada sends four pieces of field artillery to Ukraine as country braces for renewed Russian attack". CBC News.
  57. Ritchie, Sarah; Press, Jordan (ngày 22 tháng 4 năm 2022). "Canada has sent heavy artillery and ammunition to Ukraine". CTV news. The Canadian Press.
  58. "Rs 3k-cr Howitzer deal gets green signal". Deccan Herald. ngày 11 tháng 5 năm 2012. Truy cập ngày 11 tháng 7 năm 2024.
  59. Sarkar, Debajit (ngày 11 tháng 5 năm 2012). "India to purchase US M777 Howitzers from BAE Systems". Defense Update. Truy cập ngày 11 tháng 7 năm 2024.
  60. "Defence Ministry clears M777 howitzers procurement projects". DNA. ngày 11 tháng 5 năm 2012. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 5 năm 2012. Truy cập ngày 12 tháng 5 năm 2012.
  61. FMS: India Requests Sale of 145 M777 155mm Light-Weight Towed Howitzers Lưu trữ ngày 14 tháng 8 năm 2013 tại Wayback Machine - Deagel.com, 7 August 2013
  62. Raghuvanshi, Vivek (ngày 24 tháng 2 năm 2014). "India Postpones Purchase of 145 Ultra Light Howitzers". Defense News. Gannett Government Media. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 2 năm 2014. Truy cập ngày 24 tháng 2 năm 2014.
  63. "India buys new artillery guns, 27 years after Bofors". ngày 11 tháng 5 năm 2014. Lưu trữ bản gốc ngày 17 tháng 10 năm 2014. Truy cập ngày 26 tháng 5 năm 2014.
  64. "Indian MoD says M777 buy in doubt over high cost, offset requirements". ngày 13 tháng 7 năm 2014. Lưu trữ bản gốc ngày 15 tháng 10 năm 2014. Truy cập ngày 12 tháng 9 năm 2014.
  65. Pandit, Rajat (ngày 23 tháng 11 năm 2014). "Three decades on, defence minister clears Rs 15,750 crore howitzer projects". The Times of India. TNN. Lưu trữ bản gốc ngày 26 tháng 11 năm 2014. Truy cập ngày 22 tháng 11 năm 2014. A fresh tender or RFP (request for proposal) will now be issued for the 155mm/52-calibre mounted artillery in the "Buy & Make India" category, with 100 guns to be bought off-the-shelf and the rest 714 to be subsequently manufactured in India.
  66. Govindan, Adarsh (ngày 14 tháng 5 năm 2015). "New Aircraft Carrier, Brahmos Missiles, C-295 Planes & M-777 Howitzers all cleared for Purchase". defencenews.in. TNN. Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 5 năm 2015. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2015.
  67. Basu, Nayanima (ngày 14 tháng 12 năm 2015). "Ministry keen to purchase 500 more Howitzer guns from BAE Systems". The Hindu Businessline. Truy cập ngày 30 tháng 5 năm 2017.
  68. Sehgal, Manjeet (ngày 25 tháng 6 năm 2016). "India clears purchase of 145 ultra-light Howitzer guns from US". India Today. Lưu trữ bản gốc ngày 11 tháng 5 năm 2017.
  69. Unnithan, Sandeep (ngày 2 tháng 12 năm 2016) [ngày 30 tháng 11 năm 2016]. "India signs Rs 5000 crore M777 howitzer contract with US". India Today. Lưu trữ bản gốc ngày 16 tháng 1 năm 2021. Truy cập ngày 11 tháng 7 năm 2024.
  70. Lal, Neeta (ngày 19 tháng 12 năm 2016). "India Gets its Guns – 30 years late". Asia Sentinel. Lưu trữ bản gốc ngày 20 tháng 12 năm 2016. Truy cập ngày 21 tháng 12 năm 2016.
  71. 1 2 Singh, Rahul (ngày 22 tháng 7 năm 2020). "Indian Army's M777 regiment to get 3 made-in-India guns". Hindustan Times. Truy cập ngày 11 tháng 7 năm 2024.
  72. Singh, Sushant (ngày 18 tháng 5 năm 2017). "Army gets its first artillery guns three decades after Bofors, will be tested at Pokhran today". The Indian Express. Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 6 năm 2017. Truy cập ngày 30 tháng 5 năm 2017.
  73. Peri, Dinakar (ngày 18 tháng 5 năm 2017). "Two M777 Ultra-Light Howitzers arrive from U.S." The Hindu. Lưu trữ bản gốc ngày 18 tháng 5 năm 2017. Truy cập ngày 30 tháng 5 năm 2017.
  74. Singh, Rahul (ngày 12 tháng 9 năm 2017). "Army's new US-made M777 howitzer in trouble, barrel explodes at Pokhran range". Hindustan Times. Lưu trữ bản gốc ngày 12 tháng 9 năm 2017. Truy cập ngày 11 tháng 7 năm 2024.
  75. Sagar, Pradip R. (ngày 12 tháng 9 năm 2017). "Barrel of US-manufactured Howitzer gun explodes during Indian army's calibration trial". The New Indian Express. Lưu trữ bản gốc ngày 12 tháng 9 năm 2017.
  76. "India to deploy latest American weapon systems for Ex-HimVijay along China border". Business Standard. Asian News International. ngày 13 tháng 9 năm 2019. Truy cập ngày 11 tháng 7 năm 2024.
  77. Makichuk, Dave (ngày 7 tháng 7 năm 2020). "Border clashes prompt India to fast-track weapons buys". Asia Times. Truy cập ngày 11 tháng 7 năm 2024.
  78. Bhuyan, Manash Pratim (ngày 8 tháng 9 năm 2022). "Army rolls out ultra-light M-777 howitzers along China border in Arunachal". Rediff.com. Truy cập ngày 11 tháng 7 năm 2024.
  79. Robert Burns (ngày 22 tháng 4 năm 2022). "EXPLAINER: Why Washington is boosting heavy arms for Ukraine". Associated Press.
  80. "Fact Sheet on U.S. Security Assistance for Ukraine" (bằng tiếng Anh). U.S. Department of Defense. ngày 22 tháng 4 năm 2022. Truy cập ngày 27 tháng 4 năm 2022.
  81. 1 2 Zengerle, Patricia; Stone, Mike (ngày 19 tháng 5 năm 2022). "Biden administration authorizes $100 million more in Ukraine military aid". Reuters (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 19 tháng 5 năm 2022.
  82. "Canada to provide further military aid for Ukraine". National Herald India. ngày 16 tháng 6 năm 2022. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2022.
  83. 1 2 MacDonald, Alistair; Michaels, Daniel (ngày 9 tháng 10 năm 2022). "BAE, U.S. in Talks to Restart M777 Howitzer Production After Ukraine Success". Wall Street Journal (bằng tiếng Anh). ISSN 0099-9660. Truy cập ngày 10 tháng 10 năm 2022.
  84. Oleg Danylov (ngày 5 tháng 10 năm 2022). "New US aid package: plus 4 HIMARS, 16 155mm M777 howitzers and precision rounds for them". Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2022.
  85. Ismay, John; Gibbons-Neff, Thomas (ngày 25 tháng 11 năm 2022). "Artillery Is Breaking in Ukraine. It's Becoming a Problem for the Pentagon". The New York Times qua NYTimes.com.
  86. 1 2 Mitzer, Stijn; Janovsky, Jakub (ngày 24 tháng 2 năm 2022). "Attack On Europe: Documenting Ukrainian Equipment Losses During The 2022 Russian Invasion Of Ukraine". Oryx. Oryxspioenkop. Truy cập ngày 27 tháng 4 năm 2025.
  87. Boyko Nikolov (ngày 9 tháng 11 năm 2022). "M777 crew replaced the howitzer barrel four times due to overuse". Bulgarian Military. Truy cập ngày 20 tháng 11 năm 2022.
  88. "Breaking: Ukraine to U.S. Defense Industry: We Need Long-Range, Precision Weapons (updated)". National Defense. ngày 15 tháng 6 năm 2022.
  89. Colton Jones (ngày 13 tháng 7 năm 2022). "Russian forces found damaged Ukrainian M777 howitzer". defence-blog.com. Truy cập ngày 13 tháng 7 năm 2022.
  90. 1 2 "PM Towed Artillery Systems". Defense Media Network. Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 11 năm 2014. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2014.
  91. "Alaska in Brief—March 27"[liên kết hỏng vĩnh viễn] "Army to test new howitzer in Fairbanks", Fairbanks Daily News-Miner, 27 March 2008. Accessed 27 March 2008.
  92. "2 US soldiers killed in artillery mishap in Iraq identified". Lưu trữ bản gốc ngày 16 tháng 8 năm 2017. Truy cập ngày 18 tháng 8 năm 2017.
  93. "82nd Airborne paratrooper dies in howitzer explosion at Fort Bragg". The Christian Science Monitor. Associated Press. ngày 22 tháng 2 năm 2014. Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 11 năm 2014. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2014.
  94. "Ten injured during artillery training at Fort Bragg". WRAL. ngày 15 tháng 3 năm 2011. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 11 năm 2014. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2014.
  95. "Army Concerned Over Ban on Cluster Munitions, Land Mines". Military.com. ngày 2 tháng 5 năm 2017. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 8 năm 2017.
  96. 1 2 Welch, Jason (ngày 18 tháng 12 năm 2018). "Firebase Saham: A day in the life of joint-artillerymen securing the Iraq border". www.army.mil (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 4 năm 2019. Truy cập ngày 19 tháng 4 năm 2019.
  97. "DoD Orders 46 Additional M777 Howitzers". Deagel. ngày 22 tháng 2 năm 2011. Lưu trữ bản gốc ngày 9 tháng 7 năm 2011. Truy cập ngày 29 tháng 7 năm 2012.
  98. Budget (PDF), tr. 190, Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 20 tháng 4 năm 2011, truy cập ngày 28 tháng 2 năm 2011
  99. 1 2 "Near ISIS front, U.S. Marine artillerymen 'fire every day'" Lưu trữ ngày 18 tháng 8 năm 2016 tại Wayback Machine Military Times, 7 April 2016
  100. "Marines in Iraq came under 'numerous' rocket attacks, commander says"[liên kết hỏng vĩnh viễn] Military Times, 30 June 2016
  101. "Marines have arrived in Syria to fire artillery in the fight for Raqqa". The Washington Post. ngày 8 tháng 3 năm 2017. Lưu trữ bản gốc ngày 9 tháng 3 năm 2017. Truy cập ngày 9 tháng 3 năm 2017.
  102. Caitlin M. Kenney & Kevin Baron (25 Apr 2022) How Much Can US Howitzers Help Ukraine? Explainer
  103. Graham-Harrison, Emma; Semchuk, Kateryna (ngày 13 tháng 5 năm 2022). "Trial by fire: Ukraine war becomes gruelling artillery duel". The Guardian.
  104. Kerr, Julian (ngày 9 tháng 11 năm 2019). "Making the M777 more lethal". Australian Defence Magazine.
  105. "Canada announces artillery and other additional military aid for Ukraine". www.canada.ca. ngày 22 tháng 4 năm 2022. Truy cập ngày 2 tháng 5 năm 2022.
  106. Snehesh Alex Philip (ngày 20 tháng 2 năm 2023). "New barrel, extended range - India & US explore joint development of M777 howitzer variant". ThePrint. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 3 năm 2023. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2023.
  107. The Military Balance. International Institute for Strategic Studies. 2025. ISBN 978-1-041-04967-8.
  108. "U.S. Marine Corps M777 howitzers shipped to support Ukraine". U.S. Marine Corps. Truy cập ngày 27 tháng 4 năm 2022.
  109. Vergun, David (ngày 29 tháng 4 năm 2022). "M777 Artillery Deliveries Should Help Ukraine in the Donbas, Says Official". U.S. Department of Defense.
  110. Doornbos, Caitlin (ngày 20 tháng 4 năm 2022). "First American howitzers bound for Ukraine arrive in Europe as US troops begin training Ukrainians on the cannons". Stars and Stripes.
  111. "Fact Sheet on U.S. Security Assistance for Ukraine". U.S. Department of Defense (bằng tiếng Anh). ngày 10 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 15 tháng 5 năm 2022.
  112. "US sending Ukraine new $1 billion arms package amid grinding Donbas fight". ngày 15 tháng 6 năm 2022.
  113. Defence, National (ngày 22 tháng 4 năm 2022). "Canada announces artillery and other additional military aid for Ukraine". www.canada.ca. Truy cập ngày 22 tháng 4 năm 2022.
  114. "Canada sends four pieces of field artillery to Ukraine as it braces for renewed Russian attack". www.cbc.ca. ngày 22 tháng 4 năm 2022. Truy cập ngày 22 tháng 4 năm 2022.
  115. "Nouvelle aide militaire de 800 millions de dollars pour Kyiv". euronews (bằng tiếng Pháp). ngày 14 tháng 4 năm 2022. Truy cập ngày 21 tháng 4 năm 2022.
  116. Lopez, Todd (ngày 21 tháng 4 năm 2022). "Austin to Host Meeting in Germany to Discuss Ukraine" (bằng tiếng Anh). U.S. Department of Defense.
  117. Mizokami, Kyle (ngày 6 tháng 5 năm 2022). "Ukraine's New Heavy Artillery Will Cause Russia a World of Pain". Popular Mechanics.
  118. McCardle, Guy (ngày 24 tháng 4 năm 2022). "Canada is Sending Ukraine Excalibur Precision-Guided, Extended-Range Artillery Shells". SOFREP.
  119. Roblin, Sebastien (ngày 16 tháng 5 năm 2022). "Video: Ukraine Is Attacking Russian Troops with M777 U.S. 155-Millimeter Howitzers". 19FortyFive (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 21 tháng 5 năm 2022.
  120. "New U.S. aid package will increase the number of Ukrainian artillery".
  121. Defensa.com (ngày 28 tháng 2 năm 2022). "La Infantería de Marina de Colombia se dotará de obuses M777 de 155 mm y vehículos anfibios del Cuerpo de Marines de los Estados Unidos-noticia defensa.com - Noticias Defensa defensa.com Colombia". Defensa.com (bằng tiếng Tây Ban Nha). Truy cập ngày 19 tháng 3 năm 2022.
  122. Binnie, Jeremy. "BAE Systems looks to sell M777 to the UAE". IHS Jane's 360. IHS Jane's. Lưu trữ bản gốc ngày 10 tháng 5 năm 2016. Truy cập ngày 9 tháng 5 năm 2016.

Liên kết ngoài