Kết nối tri thức với cuộc sống

Kết nối tri thức với cuộc sống là một trong 3 bộ sách giáo khoa được phê duyệt trong Chương trình giáo dục phổ thông mới 2018 của Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam. Bộ sách được biên soạn, xuất bản và phát hành bởi Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam.

Vào cuối năm 2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã quyết định lựa chọn "Kết nối tri thức với cuộc sống" làm bộ SGK sử dụng thống nhất trên phạm vi toàn quốc kể từ năm học 2026-2027.

Logo từ 2020

Bối cảnh

Xem thêm: Chương trình giáo dục phổ thông mới

Những cải tiến so với chương trình cũ

Khác với chương trình cũ thường chia nhỏ theo từng tiết học cố định, bộ sách này có những đổi mới căn bản về mặt tổ chức nội dung. Các nội dung kiến thức được sắp xếp theo các chủ đề hoặc mạch kiến thức xuyên suốt, giúp giáo viên chủ động và linh hoạt hơn trong việc phân bổ thời gian giảng dạy tùy theo thực tế trình độ của lớp học. Mỗi bài học thường được xây dựng dựa trên tiến trình nhận thức của học sinh, bao gồm các hoạt động chính như: Khởi động (tạo tình huống thực tế), Khám phá (hình thành kiến thức), Thực hành/Luyện tập (củng cố kĩ năng) và Vận dụng (giải quyết vấn đề thực tiễn). Bộ sách cũng xây dựng một tuyến nhân vật phát triển dần theo từng lớp học, trở thành những "người bạn" đồng hành, giúp tăng tính tương tác và tạo sự gần gũi cho học sinh trong suốt những năm học phổ thông.

Bộ sách có sự chuyển dịch mạnh mẽ từ việc truyền thụ kiến thức sang phát triển năng lực người học. Cách tiếp cận luôn bắt đầu từ những ví dụ cụ thể, trải nghiệm thực tế để học sinh tự quan sát và rút ra quy luật, hiểu rõ bản chất vấn đề trước khi đi sâu vào kỹ thuật tính toán hay lý thuyết phức tạp. Sách thiết kế nhiều câu hỏi mở, các cấu phần như "Tranh luận" hay "Thử thách nhỏ" nhằm rèn luyện tư duy độc lập, kỹ năng phân tích, tổng hợp và kích thích sự sáng tạo của học sinh. Nhiều nội dung luyện tập được thể hiện dưới dạng trò chơi, hoạt động nhóm hoặc dự án học tập, giúp học sinh phát triển năng lực giao tiếp, hợp tác và tạo hứng thú trong mỗi giờ học. Trong môn Tiếng Việt, hoạt động nói và nghe được chú trọng kết nối chặt chẽ với các kĩ năng đọc, viết, giúp học sinh mạnh dạn đưa ra quan điểm cá nhân về các vấn đề đời sống.

Các kiến thức lịch sử, địa lý, văn hóa, âm nhạc và bảo vệ môi trường thường xuyên được lồng ghép vào các môn học như Toán, Tiếng Việt hay Giáo dục thể chất, giúp học sinh hiểu rõ mối liên hệ giữa các lĩnh vực và mở rộng vốn sống. Hệ thống bài tập, ví dụ minh họa được thiết kế để phục vụ cho nhiều đối tượng học sinh khác nhau, đảm bảo mọi học sinh đều có thể tiếp cận kiến thức tùy theo năng lực cá nhân.

Sách được in màu với hình ảnh minh họa phong phú, sinh động và thẩm mỹ cao, phù hợp với tâm lý lứa tuổi. Các văn bản, câu lệnh được diễn đạt ngắn gọn, trong sáng, giúp học sinh thuận tiện trong việc theo dõi và tự học.

Tranh cãi

Dù có nhiều ưu điểm vượt trội, bộ sách cũng vấp phải những tranh cãi từ dư luận về một số nội dung ngữ liệu chưa phù hợp. Điển hình là bài thơ "Bắt nạt" của tác giả Nguyễn Thế Hoàng Linh trong sách Ngữ văn lớp 6 bị chỉ trích là có ngôn từ ngây ngô, gieo vần thiếu tính nghệ thuật và sử dụng hình ảnh ẩn dụ khó hiểu. SGK Tiếng Việt lớp 1 cũng gây xôn xao với việc không dạy chữ P một cách độc lập trong phần âm mà chỉ dạy kết hợp thành "Ph", khiến một số chuyên gia và giáo viên lo ngại học sinh sẽ bối rối khi gặp các địa danh hoặc tên riêng có chữ P đứng trước nguyên âm như Sa Pa hay Pác Bó. Ngoài ra, một số phản hồi cho rằng lượng kiến thức trong sách Tiếng Việt lớp 1 còn nặng khi đẩy tốc độ dạy âm vần nhanh hơn sách cũ, nhiều câu đố và từ ngữ bị đánh giá là tối nghĩa, phản cảm hoặc quá khó đối với tâm sinh lý lứa tuổi. Trước những phản ứng này, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đã phải rà soát và đề xuất chỉnh sửa hàng chục trang nội dung (đặc biệt là sách Tiếng Việt lớp 1), đồng thời thu hồi và in lại hàng trăm nghìn cuốn sách có sai sót để đảm bảo tính chuẩn mực của học liệu. Tổng chủ biên bộ sách cũng thừa nhận việc viết sách giáo khoa là một hành trình gian truân, đầy áp lực và rủi ro trước sự giám sát khắt khe của dư luận xã hội.

Đầu năm 2026, bộ sách lại trở thành tâm điểm của một cuộc tranh cãi dữ dội trên mạng xã hội Việt Nam liên quan đến nội dung về vua Quang Trung và phong trào Tây Sơn. Cụ thể, một số tài khoản trên mạng xã hội lan truyền thông tin rằng sách giáo khoa Lịch sử và Địa lý lớp 5 của bộ sách "Kết nối tri thức với cuộc sống" có nội dung dạy về Nguyễn Ánh (vua Gia Long) nhưng lại hoàn toàn không dạy về vua Quang Trung và phong trào Tây Sơn. Chiều ngày 02/01/2026, Bộ GD-ĐT đã chính thức phát đi thông cáo bác bỏ hoàn toàn các thông tin nêu trên, khẳng định đây là những thông tin thất thiệt, xuyên tạc và bóp méo có chủ đích, tạo ra sự lo lắng, nghi ngờ chất lượng bộ sách, gây hoang mang xã hội, ảnh hưởng tới chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về giáo dục và đào tạo. Bộ GD-ĐT đã liệt kê ra khoảng 27 tài khoản trên các nền tảng Facebook và TikTok (như Thăng Long TV FC, Chiến Thắng La Ngà, Luân Domino...) tham gia lan truyền các nội dung xuyên tạc này, đồng thời có văn bản gửi Bộ Công an và các cơ quan chức năng để xác minh, làm rõ động cơ của việc phát tán thông tin thất thiệt và xử lý nghiêm các vi phạm.

Xem thêm

• Cánh diều
• Chương trình giáo dục phổ thông 2018
• Chân trời sáng tạo