Bước tới nội dung

Khu vực văn hóa

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Các khu vực văn hóa ở Anh
Thế giới các quốc gia nói tiếng Ả rập

Khu vực văn hóa (Cultural area/Cultural region) là một khu vực địa lý mà trong đó các xã hội, tộc người hoặc cộng đồng dân cư có chung nhiều đặc điểm văn hóa tương đồng và có thể phân biệt được với các khu vực lân cận. Những hoạt động như vậy thường gắn liền với một nhóm ngôn ngữ dân tộc và với lãnh thổ mà nhóm đó sinh sống. Các nền văn hóa cụ thể thường không giới hạn phạm vi địa lý của chúng trong biên giới của một quốc gia dân tộc, hoặc trong các phân khu nhỏ hơn của một quốc gia.[1][2] Khu vực văn hóa là một khái niệm trong nhân chủng học văn hóa trong đó một khu vực địa lý và trình tự thời gian (giả thuyết khu vực tuổi) được đặc trưng bằng các yếu tố chung về môi trường và văn hóa.[3] Địa lý văn hóa bắt nguồn từ trường phái Berkeley, và chủ yếu gắn liền với Carl O. Sauer và các đồng nghiệp của ông ta. Carl O. Sauer coi văn hóa là "một tác nhân trong một khu vực tự nhiên, là môi trường cần được khai thác để tạo nên cảnh quan văn hóa".[4] Định nghĩa về các lĩnh vực văn hóa đang được quan tâm trở lại về mặt thực tiễn và lý thuyết khi các nhà khoa học xã hội tiến hành nhiều nghiên cứu hơn về các quá trình toàn cầu hóa văn hóa.[5]

Khái niệm khu vực văn hóa được các nhà nhân học và địa lý học văn hóa sử dụng để phân loại và nghiên cứu các nền văn hóa trên thế giới được phát triển vào đầu thế kỷ XX do công các nhà nhân học người Mỹ như Clark Wissler và Alfred Kroeber. Mục đích ban đầu là để sắp xếp và phân loại các bộ sưu tập hiện vật khổng lồ về các dân tộc bản địa châu Mỹ tại các bảo tàng.[6][7][8] Họ nhận thấy rằng các tộc người sống trong cùng một khu vực địa lý thường chia sẻ các đặc điểm văn hóa tương tự nhau. Các đặc điểm văn hóa chung này có thể bao gồm phương cách sinh kế gồm những cách thức kiếm sống chủ đạo như săn bắt và hái lượm, trồng lúa nước, du mục. Các loại công cụ, vũ khí, nhà cửa, trang phục đặc trưng gần giống nhau. Cấu trúc gia đình, dòng họ, hệ thống chính trị, luật lệ có sự tương đồng. Các vị thần, nghi lễ, huyền thoại, vũ trụ quan có liên hệ với nhau. Các dân tộc trong khu vực văn hóa có thể cùng một ngữ hệ hoặc có những ảnh hưởng ngôn ngữ qua lại. Các phong cách nghệ thuật, âm nhạc, múa, văn học dân gian gần gũi với nhau. Một khu vực văn hóa thường được hình thành do sự tương tác lâu dài giữa con người với một môi trường tự nhiên cụ thể và qua quá trình giao lưu, lan tỏa văn hóa giữa các cộng đồng trong khu vực đó như ranh giới của một vùng văn hóa thường không rõ ràng và có sự giao thoa và chuyển tiếp văn hóa ở các vùng ven.

Chú thích

  1. "Culture area | Anthropological Definition & Characteristics | Britannica". www.britannica.com (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 25 tháng 7 năm 2023.
  2. "Space and Society: Cultural Regions".
  3. Brown, Nina "Friedrich Ratzel, Clark Wissler, and Carl Sauer: Culture Area Research and Mapping" University of California, Santa Barbara, CA.; Brown, Nina "Friedrich Ratzel, Clark Wissler, and Carl Sauer: Culture Area Research and Mapping" University of California, Santa Barbara, CA. Webarchive of http://www.csiss.org/classics/content/15.
  4. "Cultural Geography | International Encyclopedia of Human Geography - Credo Reference". search.credoreference.com. Truy cập ngày 25 tháng 7 năm 2023.
  5. Gupta, Akhil and James Ferguson (1997). Culture, Power, Place: Explorations in Critical Anthropology. Durham, NC: Duke University Press.
  6. Wissler, Clark (ed.) (1975) Societies of the Plains Indians AMS Press, New York, ISBN 0-404-11918-2 , Reprint of v. 11 of Anthropological papers of the American Museum of Natural History, published in 13 parts from 1912 to 1916.
  7. Kroeber, Alfred L. (1939) Cultural and Natural Areas of Native North America University of California Press, Berkeley, CA.
  8. Kroeber, Alfred L. "The Cultural Area and Age Area Concepts of Clark Wissler" In Rice, Stuart A. (ed.) (1931) Methods in Social Science pp. 248–265. University of Chicago Press, Chicago.

Tham khảo

  • Philip V. Bohlman, Marcello Sorce Keller, and Loris Azzaroni (eds.), Musical Anthropology of the Mediterranean: Interpretation, Performance, Identity, Bologna, Edizioni Clueb – Cooperativa Libraria Universitaria Editrice, 2009.
  • Marcello Sorce Keller, "Gebiete, Schichten und Klanglandschaften in den Alpen. Zum Gebrauch einiger historischer Begriffe aus der Musikethnologie", in T. Nussbaumer (ed.), Volksmusik in den Alpen: Interkulturelle Horizonte und Crossovers, Zalzburg, Verlag Mueller-Speiser, 2006, pp. 9–18